Sukta 163

Mantra 1

यदक्रन्दः प्रथमं जायमान उद्यन्त्समुद्रादुत वा पुरीषात् । श्येनस्य पक्षा हरिणस्य बाहू उपस्तुत्यं महि जातं ते अर्वन् ॥

ನೀನು ಮೊದಲಾಗಿ ಜನ್ಮಹೊಂದಿ ಕಿರುಚಿದಾಗ—ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಿಂದ ಮೇಲೇಳುತ್ತಾ, ಅಥವಾ ಸಮೃದ್ಧ ಭೂಪದಾರ್ಥದಿಂದಲೂ—ನೀನು ಶ್ಯೇನನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ, ಹರಿಣನ ಬಾಹುಗಳಂತೆ ಇದ್ದೆ. ಹೇ ಅರ್ವನ್ (ಅಶ್ವ), ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಉಪಸ್ತುತ್ಯ—ಆಹ್ವಾನಾರ್ಹ—ಮಹಿಮೆ ಜನಿಸಿತು.

Mantra 2

यमेन दत्तं त्रित एनमायुनगिन्द्र एणं प्रथमो अध्यतिष्ठत् । गन्धर्वो अस्य रशनामगृभ्णात्सूरादश्वं वसवो निरतष्ट ॥

ಯಮನು ದತ್ತನಾದ ಈ ಅಶ್ವವನ್ನು ತ್ರಿತನು ಆಯುನಕ್—ಯೋಕ್ತಮಾಡಿದನು; ಇಂದ್ರನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೊದಲಾಗಿ ಅಧ್ಯತಿಷ್ಠತ್—ಏರಿ ನಿಂತನು. ಗಂಧರ್ವನು ಅದರ ರಶನಾ—ಲಗಾಮನ್ನು—ಹಿಡಿದನು; ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಮೂಲದಿಂದ ವಸುಗಳು ಈ ಅಶ್ವವನ್ನು ನಿರತಷ್ಟ—ಆಕಾರಗೊಳಿಸಿದರು—ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಶಕ್ತಿಗಳು.

Mantra 3

असि यमो अस्यादित्यो अर्वन्नसि त्रितो गुह्येन व्रतेन । असि सोमेन समया विपृक्त आहुस्ते त्रीणि दिवि बन्धनानि ॥

ಹೇ ಅರ್ವನ್ (ಅಶ್ವ), ನೀನು ಯಮನು—ಋತದ ನಿಯಮವೂ ಸಂಯಮವೂ; ನೀನು ಆದಿತ್ಯನು—ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸತ್ಯ. ಗುಪ್ತ ವ್ರತದಿಂದ ನೀನು ತ್ರಿತನು. ನೀನು ಸೋಮದೊಂದಿಗೆ ಸಮಮತಿಯಾದ ಸೌಹಾರ್ದದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀ; ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಮೂರು ಬಂಧನಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಉನ್ನತ ಲೋಕದ ತ್ರಿವಿಧ ಬಂಧಗಳು, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವವು.

Mantra 4

त्रीणि त आहुर्दिवि बन्धनानि त्रीण्यप्सु त्रीण्यन्तः समुद्रे । उतेव मे वरुणश्छन्त्स्यर्वन्यत्रा त आहुः परमं जनित्रम् ॥

ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಮೂರು ಬಂಧನಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅಪ್ಸು (ಜಲಗಳಲ್ಲಿ) ಮೂರು, ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲೂ ಮೂರು. ಹೇ ಅಶ್ವ, ವರುಣನು ನನಗೆ ಆ ದರ್ಶನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ—ಅವರು ನಿನ್ನ ಪರಮ ಜನಿತ್ರ (ಪರಮ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನ) ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ದರ್ಶನವನ್ನು; ಅಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.

Mantra 5

इमा ते वाजिन्नवमार्जनानीमा शफानां सनितुर्निधाना । अत्रा ते भद्रा रशना अपश्यमृतस्य या अभिरक्षन्ति गोपाः ॥

ಹೇ ವಾಜಿನ್ (ಸಮೃದ್ಧಿವಾಹಕ), ಇವು ನಿನ್ನ ಶುದ್ಧೀಕರಣಗಳು; ಇವು ಗುರಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸುವ ನಿನ್ನ ಖುರಗಳ (ಶಫಗಳ) ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಂಗಳಕರ ರಶನಗಳನ್ನು (ಲಗಾಮುಗಳನ್ನು) ಕಂಡೆ—ಋತದ ಗೋಪರು ಕಾಪಾಡುವವು—ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸತ್ಯದ ಯಥೋಚಿತ ಚಲನೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಆ ಶಕ್ತಿಗಳು.

Mantra 6

आत्मानं ते मनसारादजानामवो दिवा पतयन्तं पतंगम् । शिरो अपश्यं पथिभिः सुगेभिररेणुभिर्जेहमानं पतत्रि ॥

ದೂರದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿತೆನು—ದಿವದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದು ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರುವ ಪತಂಗ (ಪಕ್ಷಿ). ಸುಗಮ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸು ಧಾವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆನು; ಧೂಳರಹಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತ—ಹೇ ಪತತ್ರಿ—ಸ್ಪಷ್ಟ ದರ್ಶನದ ಗುರಿಯತ್ತ ಓಡುತ್ತಿದ್ದೆ.

Mantra 7

अत्रा ते रूपमुत्तममपश्यं जिगीषमाणमिष आ पदे गोः । यदा ते मर्तो अनु भोगमानळादिद्ग्रसिष्ठ ओषधीरजीगः ॥

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡೆನು—ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುವವನು, ಇಷಾ (ಪೋಷಣ) ಇರುವ ‘ಗೋ’ (ಕಿರಣ/ರೆ)ಯ ಪದದವರೆಗೆ ಬರುವವನು. ಮನುಷ್ಯನು ಸತ್ಯಪಥವಿಲ್ಲದೆ ಭೋಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ, ಹೇ ಅತಿ-ಗ್ರಸಿಷ್ಠ (ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ), ಅವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವಂತೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ—ಉನ್ನತ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೆಳಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಸುವನು.

Mantra 8

अनु त्वा रथो अनु मर्यो अर्वन्ननु गावोऽनु भगः कनीनाम् । अनु व्रातासस्तव सख्यमीयुरनु देवा ममिरे वीर्यं ते ॥

ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ರಥವು ಸಾಗುತ್ತದೆ, ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ಯುವ ಯೋಧನು; ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ಗಾವಃ (ಕಿರಣಗಳು) ಮತ್ತು ಕನೀನಾಂ (ಯುವಕರ) ಆನಂದದ ಪಾಲು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ವ್ರಾತಾಸಃ (ಸಮೂಹಗಳು) ನಿನ್ನ ಸಖ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ; ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ದೇವರುಗಳು ನಿನ್ನ ವೀರ್ಯ (ವೀರಶಕ್ತಿ)ವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ—ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಿನ್ನ ಬಲವೇ ಪ್ರಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Mantra 9

हिरण्यशृङ्गोऽयो अस्य पादा मनोजवा अवर इन्द्र आसीत् । देवा इदस्य हविरद्यमायन्यो अर्वन्तं प्रथमो अध्यतिष्ठत् ॥

ಅವನು ಸುವರ್ಣ-ಶೃಂಗಿಯು; ಅವನ ಪಾದಗಳು ಅಯಸ್ಸಿನವು; ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ವೇಗವಿರುವ ಅವನ ಮುಂಭಾಗದ ಧಾವನೆ—ಅವನೊಳಗೆ ಇಂದ್ರನು ಅಧೋ-ಆಧಾರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ದೇವರುಗಳು ಅವನ ಭಕ್ಷ್ಯ ಹವಿಸಿಗೆ ಬಂದರು; ಏಕೆಂದರೆ ಯಾರು ಮೊದಲಾಗಿ ಆ ಅರ್ವಂತನ ಮೇಲೆ ಏರಿದನೋ, ಅವನೇ ಮೊದಲ ಗ್ರಹೀತನಾಗಿ ಬಲದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವವನು ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Mantra 10

ईर्मान्तासः सिलिकमध्यमासः सं शूरणासो दिव्यासो अत्याः । हंसा इव श्रेणिशो यतन्ते यदाक्षिषुर्दिव्यमज्ममश्वाः ॥

ಬಲಿಷ್ಠ ಅಂತ್ಯಗಳೂ ದೃಢ ಮಧ್ಯಮಾರ್ಗವೂಳ್ಳ ದಿವ್ಯ ಅಶ್ವಗಳು—ಶೂರವಾಗಿ ಹಿಣಿಹಿಣಿಸುತ್ತ—ಒಂದೇ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತ್ರವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಂಸಗಳಂತೆ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ; ಅಶ್ವಗಳು ದಿವ್ಯ ಅಜ್ಮ—ಆಕಾಶೀಯ ಪಥ—ವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಚಲನೆಯ ಉನ್ನತ ಹಾದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ.

Mantra 11

तव शरीरं पतयिष्ण्वर्वन्तव चित्तं वात इव ध्रजीमान् । तव शृङ्गाणि विष्ठिता पुरुत्रारण्येषु जर्भुराणा चरन्ति ॥

ಹೇ ಅರ್ವನ್, ನಿನ್ನ ಶರೀರವು ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಆತುರವಾಗಿದೆ; ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತವು ವಾಯುವಿನಂತೆ ಧ್ರಜಿಮಾನ—ವೇಗವಾಗಿ ತಳ್ಳುವದು. ನಿನ್ನ ಶೃಂಗಗಳು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ; ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಅಶಾಂತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ—ಬಲವು ವಶವಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ, ಒಳಗಿನ ಅರಣ್ಯದ ಗೋಜಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುವುದೆಂಬ ಸೂಚನೆ.

Mantra 12

उप प्रागाच्छसनं वाज्यर्वा देवद्रीचा मनसा दीध्यानः । अजः पुरो नीयते नाभिरस्यानु पश्चात्कवयो यन्ति रेभाः ॥

ವಾಕ್ಯದ ಆಸನಕ್ಕೂ ಅದರ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೂ ಅವನು ಮುಂದಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ—ವಾಜೀ ಅರ್ವಾ, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಬಲಿಷ್ಠ ಅಶ್ವ—ದೇವದಿಶೆಗೆ ದಾರಿತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಮನಸ್ಸಿನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತನಾಗುತ್ತ. ಅಜಃ (ಅಜನ್ಮ) ಅವನ ನಾಭಿ-ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಹಿಂದೆ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ರೇಭಾಃ (ಪ್ರೇರಿತ ಗಾಯಕರು) ಆ ಚಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 13

उप प्रागात्परमं यत्सधस्थमर्वाँ अच्छा पितरं मातरं च । अद्या देवाञ्जुष्टतमो हि गम्या अथा शास्ते दाशुषे वार्याणि ॥

ಅವನು ಮುಂದಾಗಿ ಬಂದು ಪರಮ ಸಧಸ್ಥಕ್ಕೆ—ಸಿದ್ಧಿಯ ಆಧಾರಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ—ತಲುಪುತ್ತಾನೆ; ಅರ್ವಾ ಪಿತೃ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಂದು ಅವನು ದೇವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ, ನಿಜವಾಗಿ ಗಮ್ಯ; ನಂತರ ದಾಶುಷೇ (ದಾನಕರ್ತನಿಗೆ) ವರ್‌ಯಾಣಿ (ಇಚ್ಛಿತ) ಧನಗಳನ್ನು—ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪೂರ್ಣತೆಗಳನ್ನು—ವಿತರಿಸುತ್ತಾನೆ.