
Sukta 1.162
Traditionally Dīrghatamas Aucathya for RV 1.162 (horse-sacrifice hymn complex; some traditions vary)
Aśva / sacrificial horse (with many gods invoked as witnesses)
Trishtubh
ಋಗ್ವೇದ 1.162 ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಿಪರ ಸ್ತೋತ್ರಸಮೂಹ; ಇದರಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತ ಅಶ್ವವನ್ನು ದೇವಜನ್ಯನಾಗಿ, ಹವಿಸ್ಸಿನ ವಾಹಕನಾಗಿ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವವನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿ ಪವಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೈವಶಕ್ತಿಗೂ ದೋಷ ಕಾಣದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸಿದ್ಧತೆ, ಅರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನಾಗಸ್ (ದೋಷರಹಿತತೆ), ಪ್ರಾಣಪೋಷಕ ಸಂಪತ್ತು, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಕ್ರಮಿತವಾದ ಅಧಿಕಾರವಾದ ಕ್ಷತ್ರ—ಯಜ್ಞದ ‘ಅಶ್ವಶಕ್ತಿ’ಯಿಂದ ಲಭಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತೋತ್ರ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantra 1
मा नो मित्रो वरुणो अर्यमायुरिन्द्र ऋभुक्षा मरुतः परि ख्यन् । यद्वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि ॥
ಮಿತ್ರ, ವರುಣ, ಅರ್ಯಮನ್, ಆಯು (ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ), ಇಂದ್ರ, ಋಭುಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಮರುತರು—ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದೋಷದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡದಿರಲಿ. ಏಕೆಂದರೆ ದೇವಜನ್ಯವಾದ ವೇಗಶಾಲಿ ಅಶ್ವನ ವೀರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ವಿದಥ (ಸಭೆ)ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವೆವು—ಅಂತರಂಗ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಚನದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವೆವು.
Mantra 2
यन्निर्णिजा रेक्णसा प्रावृतस्य रातिं गृभीतां मुखतो नयन्ति । सुप्राङजो मेम्यद्विश्वरूप इन्द्रापूष्णोः प्रियमप्येति पाथः ॥
ನಿರ್ಣಿಜ (ವಸ್ತ್ರ) ಮತ್ತು ರೇಕಣ (ಧನ)ದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಿಡಿದ ರಾತಿ (ಅರ್ಪಣ)ಯನ್ನು ಅವರು ಮುಖದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಾಗ, ಆಗ ಸರ್ವರೂಪ, ಮುಂದುವರಿಯುವ, ಮೇಮಿಯುವ ಛಾಗ ಇಂದ್ರ-ಪೂಷಣರ ಪ್ರಿಯ ಪಥವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ; ಪ್ರಕಾಶಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಯೋಗ್ಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
Mantra 3
एष च्छागः पुरो अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः । अभिप्रियं यत्पुरोळाशमर्वता त्वष्टेदेनं सौश्रवसाय जिन्वति ॥
ಈ ಛಾಗವನ್ನು ವೇಗಶಾಲಿ ಅಶ್ವದ ಮುಂದೆ, ಸರ್ವದೇವರಿಗಾಗಿ, ಪೂಷಣನ ಭಾಗವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ಪುರೋಳಾಶ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ತ್ವಷ್ಟೃ ಅದನ್ನು ಸುಶ್ರವಸ (ಸುಯಶ)ಕ್ಕಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ—ರೂಪವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಆತ್ಮಯಶದ ನಿಜವಾದ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
यद्धविष्यमृतुशो देवयानं त्रिर्मानुषाः पर्यश्वं नयन्ति । अत्रा पूष्णः प्रथमो भाग एति यज्ञं देवेभ्यः प्रतिवेदयन्नजः ॥
ಋತುಕ್ರಮದಂತೆ ಸಾಗುವ ಹವಿಷ್ಯ-ಬಲವು ದೇವಯಾನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಮಾನವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ, ವೇಗಶಕ್ತಿಯ ಅಶ್ವದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವಾಗ—ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಾಲು ಪೂಷಣನಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ; ಅವನು ಜಾಗೃತಿಕರ್ತನೂ ವೃದ್ಧಿಕರ್ತನೂ ಆಗಿ, ಅಜ (ಅಜನ್ಮ) ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರತಿವೇದಿತ—ಜ್ಞಾತವಾಗಿಯೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿಯೂ—ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
होताध्वर्युरावया अग्निमिन्धो ग्रावग्राभ उत शंस्ता सुविप्रः । तेन यज्ञेन स्वरंकृतेन स्विष्टेन वक्षणा आ पृणध्वम् ॥
ಹೋತೃ ಮತ್ತು ಅಧ್ವರ್ಯು—ಸಹಾಯಕ ಋತ್ವಿಜರು—ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲಿ; ಗ್ರಾವಗ್ರಾಭ (ಕಲ್ಲು ಹಿಡಿಯುವವರು) ಮತ್ತು ಸುವಿಪ್ರ ಶಂಸ್ತಾ ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಿ. ಆ ಯಜ್ಞದಿಂದ—ಸ್ವರ-ರಚಿತ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ, ಮತ್ತು ಸ್ವಿಷ್ಟ (ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಪಿತ)—ನಮ್ಮ ಧಾರಣಶಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಬಲದ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನೂ ತುಂಬಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರಿ.
Mantra 6
यूपव्रस्का उत ये यूपवाहाश्चषालं ये अश्वयूपाय तक्षति । ये चार्वते पचनं सम्भरन्त्युतो तेषामभिगूर्तिर्न इन्वतु ॥
ಯೂಪವನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರು, ಯೂಪವನ್ನು ಹೊರುವವರು; ಅಶ್ವ-ಯೂಪಕ್ಕಾಗಿ ಚಷಾಲ (ಶಿರೋಭಾಗ) ಕೆತ್ತುವವರು; ಮತ್ತು ಅರ್ವತಕ್ಕಾಗಿ ಪಚನ (ಅಡುಗೆ/ಪಾಕ) ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ತರುವವರು—ಅವರ ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಗೂರ್ತಿ (ದೃಢ ಸಮ್ಮತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಕ ವೇಗ) ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸಲಿ.
Mantra 7
उप प्रागात्सुमन्मेऽधायि मन्म देवानामाशा उप वीतपृष्ठः । अन्वेनं विप्रा ऋषयो मदन्ति देवानां पुष्टे चकृमा सुबन्धुम् ॥
ಅದು ಸಮೀಪಕ್ಕೂ ಮುಂದಕ್ಕೂ ಬಂದಿದೆ; ನನ್ನೊಳಗೆ ಸುಮನ—ಶುಭ ಚಿಂತನೆ—ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ: ದೇವರ ಕಡೆಗೆ ಆಶೆ ಹೊತ್ತ ಚಿಂತನೆ. ವಿಶಾಲ-ಪೃಷ್ಠವಿರುವ ವಾಹಕನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿಪ್ರರು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವರ ಪುಷ್ಟಿ-ವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ನಾವು ಸುಬಂಧು—ಶುಭ ಸಂಯೋಗಬಂಧ—ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ.
Mantra 8
यद्वाजिनो दाम संदानमर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुरस्य । यद्वा घास्य प्रभृतमास्ये तृणं सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ॥
ವಾಜಿನ—ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅಶ್ವ—ನ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಸಂಧಾನ ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ, ಅವನ ಶೀರ್ಷಣ್ಯಾ ರಶನಾ ಹಾಗೂ ರಜ್ಜು ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ, ಮತ್ತು ಅವನ ಬಾಯಿಗೆ ತರುವ ಹುಲ್ಲು ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ—ಅವೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗಾಗಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಲಿ, ದೇವಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಲಿ.
Mantra 9
यदश्वस्य क्रविषो मक्षिकाश यद्वा स्वरौ स्वधितौ रिप्तमस्ति । यद्धस्तयोः शमितुर्यन्नखेषु सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ॥
ಅಶ್ವದ ಕ್ರವಿಷ—ಮಾಂಸ—ಮೇಲೆ ಈಗೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಶುಚಿ ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ, ಸ್ವಧಿತಿ—ಚೂರಿ—ಮೇಲೆ ಲಿಪ್ತವಾಗಿರುವುದು ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ, ಶಮಿತು—ವ್ಯವಸ್ಥಾಕರ್ತ—ನ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವದು ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ, ಮತ್ತು ನಖಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವದು ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ—ಅವೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗಾಗಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಲಿ, ಅವರ ಸ್ವೀಕಾರದಿಂದ ಶುದ್ಧವಾಗಲಿ.
Mantra 10
यदूवध्यमुदरस्यापवाति य आमस्य क्रविषो गन्धो अस्ति । सुकृता तच्छमितारः कृण्वन्तूत मेधं शृतपाकं पचन्तु ॥
ಉದರದಿಂದ ಏಳುವ ಯಾವ ದುರ್ವಾಸನೆಯ ಉಸಿರು ಇದ್ದರೂ, ಕಚ್ಚಾ ಮಾಂಸದ ಯಾವ ವಾಸನೆ ಇದ್ದರೂ—ಸುಕೃತರಾದ ಶಮಿತಾರರು ಅದನ್ನು ಸುಸಂಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಶಮನಗೊಳಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಅವರು ಮೇಧದ ಹವಿಸನ್ನು ಶೃತಪಾಕವಾಗಿ—ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ ಪರಿಪಕ್ವವಾಗಿ—ಪಾಕಮಾಡಲಿ.
Mantra 11
यत्ते गात्रादग्निना पच्यमानादभि शूलं निहतस्यावधावति । मा तद्भूम्यामा श्रिषन्मा तृणेषु देवेभ्यस्तदुशद्भ्यो रातमस्तु ॥
ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪಚ್ಯಮಾನವಾಗಿರುವ ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳಿಂದ, ಹೊಡೆದು ಬಿದ್ದ ದೇಹದಿಂದ, ಶೂಲದ ಮೇಲೆ ಹರಿದು ಬೀಳುವ ಯಾವುದಾದರೂ—ಅದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಿರಲಿ, ಹುಲ್ಲಿನೊಳಗೆ ಬೀಳದಿರಲಿ; ಇಚ್ಛಿಸುವ ದೇವರಿಗೆ ಅದು ಹರ್ಷದ ದಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿತವಾಗಲಿ.
Mantra 12
ये वाजिनं परिपश्यन्ति पक्वं य ईमाहुः सुरभिर्निर्हरेति । ये चार्वतो मांसभिक्षामुपासत उतो तेषामभिगूर्तिर्न इन्वतु ॥
ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ವಾಜಿನವನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಿ ನೋಡುವವರು, ‘ಸುರಭಿ ಸಾರವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುವವರು, ಮತ್ತು ಅರ್ವತದ ಬಳಿಗೆ ಮಾಂಸ-ಭಾಗದ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಉಪಾಸಿಸುವವರು—ಅವರ ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಗೂರ್ತಿ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಸಮೂಹಸಮ್ಮತಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ.
Mantra 13
यन्नीक्षणं माँस्पचन्या उखाया या पात्राणि यूष्ण आसेचनानि । ऊष्मण्यापिधाना चरूणामङ्काः सूनाः परि भूषन्त्यश्वम् ॥
ಮಾಂಸವನ್ನು ಬೇಯಿಸುವ ಉಖಾ (ಹಾಂಡಿ)ಯ ನೋಟವೂ ಪಾಲನೆಯೂ, ಯೂಷ (ರಸ)ವನ್ನು ಸುರಿಸಲು ಇರುವ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಉಷ್ಣವನ್ನು ಕಾಯುವ ಮುಚ್ಚುಗಳು, ಮತ್ತು ಚರು (ಪಾಕವಾದ ಹವಿಸು)ಗಳ ಡೋಣಿಗಳು—ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ಅವುಗಳು ಬಲಶಾಲಿ ಅಶ್ವವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 14
निक्रमणं निषदनं विवर्तनं यच्च पड्बीशमर्वतः । यच्च पपौ यच्च घासिं जघास सर्वा ता ते अपि देवेष्वस्तु ॥
ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಇದ್ದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದು, ಕುಳಿತು ನಿಲ್ಲುವುದು, ತಿರುಗುವುದು—ಮತ್ತು ಅಶ್ವದ ಪ್ರೇರಣೆಯೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ವೇಗವೂ; ನೀನು ಕುಡಿದದ್ದೂ ನೀನು ತಿಂದ ಹುಲ್ಲು/ಮೇವು ಕೂಡ—ಅದೆಲ್ಲವೂ ದೇವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿ ದೇವರೊಡನೆ ಏಕವಾಗಲಿ.
Mantra 15
मा त्वाग्निर्ध्वनयीद्धूमगन्धिर्मोखा भ्राजन्त्यभि विक्त जघ्रिः । इष्टं वीतमभिगूर्तं वषट्कृतं तं देवासः प्रति गृभ्णन्त्यश्वम् ॥
ಧೂಮಗಂಧದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುವ ಅಗ್ನಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಡದಿರಲಿ; ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಉಖಾ ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸುಡದಿರಲಿ. ಇಷ್ಟವಾದ, ಸ್ವಾಗತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸುಪ್ರಾರ್ಥಿತ, ಮತ್ತು ವಷಟ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಅಶ್ವವನ್ನು ದೇವರುಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ತಮ್ಮದಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 16
यदश्वाय वास उपस्तृणन्त्यधीवासं या हिरण्यान्यस्मै । संदानमर्वन्तं पड्बीशं प्रिया देवेष्वा यामयन्ति ॥
ಅಶ್ವಕ್ಕಾಗಿ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಾಸಿ ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಇಡುವಾಗ, ಮತ್ತು ಅವನ ಮೇಲೆ ಸುವರ್ಣ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಾಗ—ಅವರು ಅರ್ವಂತನ ಅಶ್ವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಸಂಧಾನದಲ್ಲೂ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲೂ ತರುತ್ತಾರೆ; ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದಾಗಿ ಅದನ್ನು ದೈವಶಕ್ತಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 17
यत्ते सादे महसा शूकृतस्य पार्ष्ण्या वा कशया वा तुतोद । स्रुचेव ता हविषो अध्वरेषु सर्वा ता ते ब्रह्मणा सूदयामि ॥
ಹೇ ಅಶ್ವನೇ! ನಿನ್ನ ನಡೆಯಲ್ಲೂ ನಿಲ್ಲುವಲ್ಲೂ, ಜಾಗೃತವಾದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಷ್ಣಿಯಿಂದಲೋ ಕಶೆಯಿಂದಲೋ ನಿನಗೆ ಬಿದ್ದ ಯಾವ ಹೊಡೆತಗಳಿದ್ದರೂ—ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಅಧ್ವರಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಹವಿಷಿಗೆ ಸ್ರುಚಿಯಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾಣಿ)ಯ ಬಲದಿಂದ ನಿನಗಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಅರ್ಪಣವಾಗಿಸುತೇನೆ.
Mantra 18
चतुस्त्रिंशद्वाजिनो देवबन्धोर्वङ्क्रीरश्वस्य स्वधितिः समेति । अच्छिद्रा गात्रा वयुना कृणोत परुष्परुरनुघुष्या वि शस्त ॥
ದೇವಬಂಧುವಾದ ವಾಜಿನ ಅಶ್ವಕ್ಕೆ ಮുപ്പತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಪಕ್ಕಲುಗಳಿವೆ; ಸ್ವಧಿತಿ (ಕೊಡಲಿ) ಅಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಯುಕ್ತ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಪೂರ್ಣ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಚ್ಛಿದ್ರವಾಗಿರಿಸಿರಿ; ಸಂಧಿ ಸಂಧಿಯಾಗಿ, ಯೋಗ್ಯ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿ, ಮಿತವಾದ ಕಲೆಯಿಂದ ವಿಭಜಿಸಿರಿ.
Mantra 19
एकस्त्वष्टुरश्वस्या विशस्ता द्वा यन्तारा भवतस्तथ ऋतुः । या ते गात्राणामृतुथा कृणोमि ताता पिण्डानां प्र जुहोम्यग्नौ ॥
ತ್ವಷ್ಟೃನ ಅಶ್ವಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬನೇ ವಿಭಾಗಕನು ನಿಶ್ಚಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಇಬ್ಬರು ಅದನ್ನು ನಡೆಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವರು—ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಋತು ಮತ್ತು ಋತ (ಧರ್ಮ-ನಿಯಮ)ವೂ ಇವೆ. ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ನಾನು ಋತುಕ್ರಮವಾಗಿ, ಯಥಾರ್ಥ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ಮಾಡುವೆನು; ಆ ಪಿಂಡಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣವಾಗಿ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಜುಹುತಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Mantra 20
मा त्वा तपत्प्रिय आत्मापियन्तं मा स्वधितिस्तन्व आ तिष्ठिपत्ते । मा ते गृध्नुरविशस्तातिहाय छिद्रा गात्राण्यसिना मिथू कः ॥
ಪ್ರಿಯ ಅಂತರಾತ್ಮನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ದಹಿಸಬಾರದು; ಸ್ವಧಿತಿ (ಕೊಡಲಿ) ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರಬಾರದು. ಲೋಭಿ, ಅಕುಶಲನಾದ ಕತ್ತರಿಸುವವನು ಮಿತಿ ಮೀರಿ, ಅಸಿ (ಕತ್ತಿ/ಖಡ್ಗ)ಯಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೊಡೆದು, ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ರಂಧ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿಯೂ ಮುರಿದಂತೆಯೂ ಮಾಡಬಾರದು.
Mantra 21
न वा उ एतन्म्रियसे न रिष्यसि देवाँ इदेषि पथिभिः सुगेभिः । हरी ते युञ्जा पृषती अभूतामुपास्थाद्वाजी धुरि रासभस्य ॥
ನಿಜವಾಗಿ, ಇದರಿಂದ ನೀನು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸುಗಮವಾದ ಶುಭ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನೀನು ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀ. ನಿನಗಾಗಿ ಎರಡು ಹರಿ (ತೇಜಸ್ವಿ) ಅಶ್ವಗಳು ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ—ಪೃಷತೀ, ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತರಿಸಿದವು; ಮತ್ತು ವಾಜೀ (ಬಲವಂತ) ರಾಸಭ (ಕತ್ತೆ)ಯ ಧುರಿಯ ಮೇಲೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಗಮನೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 22
सुगव्यं नो वाजी स्वश्व्यं पुंसः पुत्राँ उत विश्वापुषं रयिम् । अनागास्त्वं नो अदितिः कृणोतु क्षत्रं नो अश्वो वनतां हविष्मान् ॥
ವಾಜೀ ಅಶ್ವಶಕ್ತಿ ನಮಗಾಗಿ ಸುಗವ್ಯ—ಉತ್ತಮ ಗೋಸಂಪತ್ತು/ಧೇನುಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿ—ಮತ್ತು ಸ್ವಶ್ವ್ಯ—ಉತ್ತಮ ಅಶ್ವಗಳು—ಜಯಿಸಲಿ; ಪುಂಸಃ ಪುತ್ರಾನ್ (ಆತ್ಮದ ಪುತ್ರರು) ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಪುಷಂ ರಯಿಂ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುವ ಸಂಪತ್ತನ್ನು—ಕೂಡ ತಂದುಕೊಡಲಿ. ಅದಿತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅನಾಗಾಸ್—ದೋಷರಹಿತರು—ಮಾಡಲಿ; ಹವಿಷ್ಮಾನ್ ಅಶ್ವನು ನಮಗಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರ—ಯಥಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಶಾಸನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಬಲ—ಜಯಿಸಲಿ.
It is a hymn used in the horse-sacrifice context that blesses and sacralizes the consecrated horse, asks the gods to witness the rite without fault-finding, and prays for prosperity and rightful power.
Because the rite is public and consequential: multiple deities (like Mitra-Varuṇa, Indra, and the Maruts) are invoked as guardians of truth, order, and force, ensuring the sacrifice is correct and effective.
It asks for life-supporting wealth (cattle, good horses, and ‘all-nourishing’ prosperity), progeny, freedom from blame or sin through Aditi, and kṣatra—stable, rightly ordered authority.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.