Rig Veda Sukta 142
Mandala 1Sukta 14213 Mantras

Sukta 142

Sukta 1.142

Rishi

Dīrghatamas Āucathya (traditional for this adjoining Agni hymn cluster; attribution may vary by tradition)

Devata

Agni

Chandas

Gāyatrī (probable for RV 1.142.1; verify by syllable count)

ಈ ಸೂಕ್ತವು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಅಗ್ನಿ-ಆಹ್ವಾನವಾಗಿದೆ: ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕರೆತರುವಂತೆ, ವಿಧಿಯ “ಪ್ರಾಚೀನ ತಂತುವನ್ನು” ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ, ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬರ್ಹಿಸ್‌ (ಯಜ್ಞದ ಹುಲ್ಲು) ಮೇಲೆ ಆಸೀನಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಲಿಟರ್ಜಿ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ರಾತ್ರಿ–ಉಷಸ್ಸು ಮುಂತಾದ ಸಹಾಯಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಹಾ ಮೂಲಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಅರ್ಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಸೂಕ್ತವು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

समिद्धो अग्न आ वह देवाँ अद्य यतस्रुचे । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं सुतसोमाय दाशुषे ॥

ಸಮಿದ್ಧನಾದ ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಇಂದು ದೇವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದುಕೊ; ಹೇ ಯತಸ್ರುಚೇ—ಯೋಗ್ಯ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ರುಚಿಯುಳ್ಳವನೇ. ಸುತಸೋಮಕ್ಕಾಗಿ, ದಾಶುಷೇ—ಅರ್ಪಿಸುವ ದಾತನಿಗಾಗಿ—ಪೂರ್ವ್ಯ (ಪ್ರಾಚೀನ) ತಂತುವನ್ನು ತಣಿಸಿ, ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸು.

Mantra 2

घृतवन्तमुप मासि मधुमन्तं तनूनपात् । यज्ञं विप्रस्य मावतः शशमानस्य दाशुषः ॥

ಹೇ ತನೂನಪಾತ, ಘೃತವಂತ—ಘೃತದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ—ಮತ್ತು ಮಧುಮಂತ—ಮಧುರ ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ—ಈ ಅರ್ಪಣದ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸು. ವಿಪ್ರನ, ಮಾವತ—ಬಲಿಷ್ಠ/ಸಮೃದ್ಧ—ಯಜ್ಞವನ್ನು, ಶಶಮಾನ ದಾಶುಷಃ—ಸಂಯಮದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಗೊಳ್ಳುವ ಅರ್ಪಣಕರ್ತನ—ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸು.

Mantra 3

शुचिः पावको अद्भुतो मध्वा यज्ञं मिमिक्षति । नराशंसस्त्रिरा दिवो देवो देवेषु यज्ञियः ॥

ಶುಚಿಯಾದ, ಪಾವಕನಾದ, ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯವಂತನು, ಮಧ್ವಾ—ಮಧುರ ರಸದಿಂದ—ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಿಶ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ನರಾಶಂಸನು, ದೇವನು, ತ್ರಿರಾ ದಿವೋ—ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಬರುವವನು—ದೇವಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಿಯನಾಗಿ, ಅರ್ಪಣವನ್ನು ದೈವಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 4

ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । इयं हि त्वा मतिर्ममाच्छा सुजिह्व वच्यते ॥

ಸ್ತುತನಾಗಿಯೂ ಜಾಗೃತನಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು—ಚಿತ್ರ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯನನ್ನು—ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ. ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ಸುಜಿಹ್ವ (ಸುಂದರ ಜಿಹ್ವೆಯವನೇ), ನನ್ನ ಈ ಮತಿ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ವಾಣಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡಲಿ, ಜಯಸಂಕಲ್ಪವೂ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಲಿ.

Mantra 5

स्तृणानासो यतस्रुचो बर्हिर्यज्ञे स्वध्वरे । वृञ्जे देवव्यचस्तममिन्द्राय शर्म सप्रथः ॥

ಯಜ್ಞದ ಸುಸಂಯತ ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ, ಸ್ರುಚಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಬರ್ಹಿ (ಪವಿತ್ರ ಆಸನ) ಹಾಸುತ್ತಾ, ನಾವು ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ದೇವವಾಚಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲ ರೂಪವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ—ವಿಶಾಲ ಶರ್ಮ (ಶಾಂತಿ-ರಕ್ಷೆ), ಅದರಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವವು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿ.

Mantra 6

वि श्रयन्तामृतावृधः प्रयै देवेभ्यो महीः । पावकासः पुरुस्पृहो द्वारो देवीरसश्चतः ॥

ಋತದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾದ, ಪಾವಕ ಮತ್ತು ಬಹುಸ್ಪೃಹೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾ ದೇವೀ ದ್ವಾರಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ತೆರೆಯಲಿ; ದೇವರಿಗೆ ಮಹೀ ಪ್ರಯಾ—ಮಹಾಮಾರ್ಗ—ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ. ಅವು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಇಳಿಯುವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿ.

Mantra 7

आ भन्दमाने उपाके नक्तोषासा सुपेशसा । यह्वी ऋतस्य मातरा सीदतां बर्हिरा सुमत् ॥

ಭೇಟಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಸುಂದರ ರೂಪಗಳಾದ ರಾತ್ರಿಯೂ ಉಷಸ್ಸೂ ಒಂದಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಬನ್ನಿ. ಋತದ ಎರಡು ಮಹಾಮಾತೃಗಳು, ಸುಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶುಭಭಾವದಿಂದ ಪವಿತ್ರ ಬರ್ಹಿಯ ಮೇಲೆ ಆಸೀನರಾಗಿರಿ; ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಋತದ ಲಯವನ್ನೂ ನವೀಕರಣವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ.

Mantra 8

मन्द्रजिह्वा जुगुर्वणी होतारा दैव्या कवी । यज्ञं नो यक्षतामिमं सिध्रमद्य दिविस्पृशम् ॥

ಆನಂದಮಯ ಜಿಹ್ವೆಯುಳ್ಳ, ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢರಾದ, ದೈವ್ಯ ಕವಿಗಳಾದ ಎರಡು ಹೋತೃಗಳು—ನಮಗಾಗಿ ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಯಜಿಸಲಿ: ಇಂದು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ, ದ್ಯೌವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ; ನಮ್ಮ ಕರ್ಮವು ಉನ್ನತ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಏರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ.

Mantra 9

शुचिर्देवेष्वर्पिता होत्रा मरुत्सु भारती । इळा सरस्वती मही बर्हिः सीदन्तु यज्ञियाः ॥

ದೇವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಶುದ್ಧ ಹೋತ್ರಾ-ವಾಣಿ—ಮರುತ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತಿ—ಮತ್ತು ಮಹತ್ತಾದ ಇಳಾ ಹಾಗೂ ಸರಸ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಯಜ್ಞಾರ್ಹ ಈ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪವಿತ್ರ ಬರ್ಹಿಯ ಮೇಲೆ ಆಸೀನರಾಗಲಿ. ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ, ಯುಕ್ತ ಪೋಷಣ, ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವು ನದಿಯಂತೆ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ.

Mantra 10

तन्नस्तुरीपमद्भुतं पुरु वारं पुरु त्मना । त्वष्टा पोषाय वि ष्यतु राये नाभा नो अस्मयुः ॥

ನಮಗಾಗಿ ಆ ಅದ್ಭುತ, ತ್ವರಿತ-ಸಹಾಯಕ ಶಕ್ತಿ ಬಹುಮುಖ ಆಶ್ರಯವಾಗಲಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಲಿ; ತ್ವಷ್ಟೃನು ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ಪೋಷಣೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಈ ನಾಭಿ-ಬಂಧನದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಾಯ—ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಐಶ್ವರ್ಯ—ದೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸಲಿ; ನಮ್ಮಿಂದ ವಿಮುಖನಾಗದಿರಲಿ.

Mantra 11

अवसृजन्नुप त्मना देवान्यक्षि वनस्पते । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरः ॥

ಹೇ ವನಸ್ಪತೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ಅಗ್ನಿ—ದೇವರಲ್ಲಿ ಮೇಧಾವಿಯಾದ ದೇವ—ಹವ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಅವನ್ನು ಪಾಕಮಾಡಿ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ದ್ರವ್ಯವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 12

पूषण्वते मरुत्वते विश्वदेवाय वायवे । स्वाहा गायत्रवेपसे हव्यमिन्द्राय कर्तन ॥

ಪೋಷಣವಂತ ಪೂಷಣನಿಗೆ, ಮರುತ್ವಂತ ಮರುತರಿಗೆ, ವಿಶ್ವದೇವರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿಗೆ ಊರ್ಧ್ವ ಆಹ್ವಾನದಲ್ಲಿ ಹವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರಿ. “ಸ್ವಾಹಾ” ಎಂಬ ಅಭಿಷೇಕ-ನಾದದೊಂದಿಗೆ, ಗಾಯತ್ರೀ-ವೇಪಸ—ಕಂಪಿತ ಪ್ರೇರಣೆ—ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಹವ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿರಿ.

Mantra 13

स्वाहाकृतान्या गह्युप हव्यानि वीतये । इन्द्रा गहि श्रुधी हवं त्वां हवन्ते अध्वरे ॥

ಸ್ವಾಹಾ ಮೂಲಕ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾದ ಹವ್ಯಗಳ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸು; ಅವುಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿ ಆನಂದಿಸಲು ಬಾ. ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಬಾ; ಈ ಹವವನ್ನು ಕೇಳು—ಅಧ್ವರ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮೇಲೇಳುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ.

Frequently Asked Questions

It is an opening-invocation hymn: Agni is kindled and asked to bring the gods, establish the rite’s correct order, and help the offerings reach the divine powers.

Night and Dawn are praised as paired goddesses who embody the daily rhythm of Ṛta (cosmic order). Their presence symbolizes renewal, right timing, and harmony in the sacrifice.

It is a ritual metaphor: the sacrifice is like a woven work. Agni is asked to extend the traditional, time-tested sequence correctly so the yajña proceeds without break or error.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App