Adhyaya 78: Names of the Four Directional Mountain-Kings and Their Lakes (Rudra’s Geographical Description)

Verse 1

रुद्र उवाच । तथा चतुर्णां वक्ष्यामि शैलेन्द्राणां यथाक्रमम् । अनुविध्यानि रम्याणि विहङ्गैः कूजितानि च ॥ ७८.१ ॥

រុទ្រៈបានមានព្រះវាចា៖ «ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាតាមលំដាប់អំពីសិលេន្រៈ៤—អធិរាជភ្នំ—ជួរភ្នំ និងដែនដីដ៏រីករាយ ដែលសូរស្រែកបក្សីក៏កង្វក់ផង»។

Verse 2

अनेकपक्षियुक्तात्मशृङ्गाणि सुबाहूनि च । देवानां दिव्यनारीभिः समं क्रीडामयानि च ॥ ७८.२ ॥

«មានដែនដីដែលពោរពេញដោយបក្សីជាច្រើន មានកំពូលដូចសិរីស្រោង និងមានស្មាដៃល្អឥតខ្ចោះ (ដូចដៃដ៏ល្អ) ហើយជាទីកម្សាន្តរួមជាមួយទេវតា និងនារីទិវ្យ»។

Verse 3

किन्नरोद्गीतघुष्टानि शीतमन्दसुगन्धिभिः । पवनैः सेव्यमानानि रमणीयतराणि च ॥ ७८.३ ॥

«កង្វក់ដោយបទចម្រៀងរបស់កិន្នរៈ ហើយត្រូវបានបម្រើដោយខ្យល់ត្រជាក់ ទន់ភ្លន់ និងក្រអូប; ដូច្នេះវាកាន់តែរីករាយ និងស្រស់ស្អាតជាងមុន»។

Verse 4

चतुर्द्दिक्षु विराजन्ते नामतः शृणुतानघाः । पूर्वे चैत्ररथं नाम दक्षिणे गन्धमादनम् । प्रभावेण सुतोयानि नवखण्डयुतानि च ॥ ७८.४ ॥

«វារុងរឿងនៅទិសទាំងបួន—សូមស្តាប់ឈ្មោះទាំងឡាយ ឱអ្នកគ្មានបាប។ ទិសកើតមានឈ្មោះ ចៃត្ររថ; ទិសត្បូងមាន គន្ធមាទន។ ដោយអានុភាពរបស់វា មានទឹកដ៏ល្អ និងដែនដីដែលមានបែងចែក៩ផ្នែកផងដែរ»។

Verse 5

वनषण्डांस्तथाक्रम्य देवता ललनायुताः । यत्र क्रीडन्ति चोद्देशे मुदा परमया युताः ॥ ७८.५ ॥

បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ក្រុមព្រៃជាច្រើនតាមលំដាប់ ព្រះទេវតាទាំងឡាយ—មាននារីបម្រើជាមួយ—លេងកម្សាន្តនៅទីនោះ ដោយពោរពេញដោយអំណរ​ដ៏ឧត្តម។

Verse 6

अनुबन्धानि रम्याणि विहगैः कूजितानि च । रत्नोपकीर्णतीर्थानि महापुण्यजलानि च ॥ ७८.६ ॥

នៅទីនោះមានដែនដីតភ្ជាប់គ្នាដ៏រីករាយ ពោរពេញដោយសំឡេងច្រៀងរបស់បក្សី; ហើយមានទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធសម្រាប់ងូតទឹក (ទីរថ) ដែលរាយពេញដោយរតនៈ និងទឹកមានបុណ្យធំអស្ចារ្យ។

Verse 7

अनेकजलयन्त्रैश्च नादितानि महान्ति च । शाखाभिर्लम्बमानाभी रुवत्पक्षिकुलालिभिः ॥ ७८.७ ॥

ហើយមានយន្តទឹកជាច្រើនដ៏ធំ ដែលបន្លឺសំឡេងខ្លាំង; កន្លែងនោះមានមែកឈើទម្លាក់ចុះ ហើយមានហ្វូងបក្សី និងហ្វូងឃ្មុំ បន្លឺសំឡេងរំពង។

Verse 8

कमलोत्पलकह्लारशोभितानि सरांसि च । चतुर्षु तेषु गिरिषु नानागुणयुतेषु च ॥ ७८.८ ॥

ហើយមានស្រះទឹកដែលតុបតែងដោយផ្កាឈូក ផ្កាឈូកខៀវ និងផ្កាលីលីទឹកពណ៌ស; ហើយនៅក្នុងភ្នំទាំងបួននោះផងដែរ—ដែលពោរពេញដោយគុណលក្ខណៈនានាចម្រុះ។

Verse 9

अरुणोदं तु पूर्वेण दक्षिणे मानसṃ स्मृतम् । असितोदं पश्चिमे च महाभद्रं तथोत्तरे । कुमुदैः श्वेतकपिलैः कहलारैर्भूषितानि च ॥ ७८.९ ॥

ខាងកើតមាន អរុណោទ (Aruṇoda); ខាងត្បូង ត្រូវបានចងចាំថា ម៉ានស (Mānasa)។ ខាងលិចមាន អសិតោទ (Asitoda) ហើយខាងជើងមាន មហាភទ្រ (Mahābhadra)។ ទាំងនេះត្រូវបានតុបតែងដោយផ្កាគុមុទ (kumuda) ពណ៌ស និងពណ៌លឿងត្នោត ហើយដោយផ្កាកហ្លារ (kahlāra) ផងដែរ។

Verse 10

अरुणोदयस्य ये शैलाः प्राच्याः वै नामतः स्मृताः । तान् कीर्त्यमानांस्तत्त्वेन शृणुध्वं गदतो मम ॥ ७८.१० ॥

សូមស្តាប់ពីខ្ញុំ ខណៈខ្ញុំកំពុងពោល៖ ភ្នំខាងកើត ដែលត្រូវបានចងចាំតាមនាមថា ជាភ្នំនៃ អរុណោទយៈ; ចូរយល់ដឹងអំពីលក្ខណៈពិតរបស់វា តាមដែលកំពុងត្រូវបានរៀបរាប់។

Verse 11

विकङ्को मणिशृङ्गश्च सुपात्रश्चोपलो महान् । महानीलोऽथ कुम्भश्च सुबिन्दुर्मदनस्तथा ॥ ७८.११ ॥

«(ភ្នំទាំងនេះគឺ) វិកង្គៈ, មណិឝೃង្គៈ, សុបាត្រៈ និង ឧបលៈដ៏ធំ; ហើយក៏មាន មហានីលៈ, បន្ទាប់មក កុម្ភៈ, សុបិន្ទុ និង មទនៈ ដូចគ្នា»។

Verse 12

वेणुनद्धः सुमेदाश्च निषधो देवपर्वतः । इत्येते पर्वतवराः पुण्याश्च गिरयोऽपरे ॥ ७८.१२ ॥

«វេណុនទ្ធៈ, សុមេដាៈ, និષធៈ និង ទេវបර්វតៈ—ទាំងនេះត្រូវបានគេរាប់ថា ជាភ្នំដ៏ប្រសើរ; ហើយក៏មានកំពូលភ្នំផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថា មានបុណ្យកុសលផងដែរ»។

Verse 13

पूर्वेण मन्दरात् सिद्धाः पर्वताश्च मदायुताः । सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः ॥ ७८.१३ ॥

នៅខាងកើតនៃភ្នំ មន្ទរៈ មានសិទ្ធៈ និងភ្នំទាំងឡាយដែលសម្បូរដោយដំរីឆ្កួតមាត់; ហើយនៅទីនេះ ខាងត្បូងនៃបឹង ម៉ានសរោវរៈ មានជួរភ្នំធំៗ។

Verse 14

ये कीर्तिता मया तुभ्यं नामतस्तान्निबोधत । शैलस्त्रिशिराश्चैव शिशिरश्चाचलोत्तमः ॥ ७८.१४ ॥

«នាមទាំងឡាយដែលខ្ញុំបានរៀបរាប់ប្រាប់អ្នក—ចូរយល់ដឹងតាមនាមរបស់វា៖ ភ្នំ ឝೈលៈ, ត្រីឝិរាសៈ និង ឝិឝិរៈ ដែលជាភ្នំអចលៈដ៏ប្រសើរ»។

Verse 15

कपिश्च शतमक्षश्च तुरगश्चैव सानुमान् । ताम्राहश्च विषश्चैव तथा श्वेतोदनो गिरिः ॥ ७८.१५ ॥

(មាន) ភ្នំឈ្មោះ កាពិ, សតមក្ស, ទុរគ និង សានុមាន; ដូចគ្នានេះទៀត តាម្រាហ និង វិស; ហើយក៏មានភ្នំ ស្វេតោទន ផងដែរ។

Verse 16

समूलश्चैव सरलॊ रत्नकेतुश्च पर्वतः । एकमूलो महाशृङ्गो गजमूलोऽपि शावकः ॥ ७८.१६ ॥

ហើយក៏មាន សរល ឈ្មោះ «សមូល» និងភ្នំ «រត្នកេតុ»; មាន «មហាសೃង្គ» ឈ្មោះ «ឯកមូល» ហើយក៏មាន «សាវក» ឈ្មោះ «គជមូល» ផងដែរ។

Verse 17

पञ्चशैलश्च कैलासो हिमवानचलोत्तमः । उत्तराः ये महाशैलास्तान् वक्ष्यामि निबोधत ॥ ७८.१७ ॥

(មាន) បញ្ចសೈល, កៃលាស និង ហិមវាន—ជាភ្នំអធិរាជដ៏ប្រសើរ។ ឥឡូវនេះ អំពីភ្នំធំៗនៅទិសជើង ខ្ញុំនឹងពណ៌នា; សូមស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់។

Verse 18

कपिलः पिङ्गलो भद्रः सरसश्च महाचलः । कुमुदो मधुमांश्चैव गर्जनो मर्कटस्तथा ॥ ७८.१८ ॥

(ពួកវា) មាននាមថា កಪិល, ពិង្គល, ភទ្រ និង សរស; ហើយក៏មាន មហាចល; កុមុទ និង មធុមាន្ស; ដូចគ្នានេះទៀត គರ್ಜន និង មរកត។

Verse 19

कृष्णश्च पाण्डवश्चैव सहस्रशिरसस्तथा । पारियात्रश्च शैलेन्द्रः शृङ्गवानचलोत्तमः । इत्येते पर्वतवराः श्रीमन्तः पश्चिमे स्मृताः ॥ ७८.१९ ॥

«កൃഷ്ണ» និង «បाण्डវ», ហើយក៏មាន «សហស្រសិរ»; ទៀតទាំង «បារិយាត្រ» ជាអធិរាជភ្នំ និង «សೃង្គវាន» ជាកំពូលដ៏ប្រសើរ—ទាំងនេះត្រូវបានចងចាំថា ជាភ្នំអធិរុងរឿង និងល្អឯកនៅទិសលិច។

Verse 20

महाभद्रस्य सरस उत्तरॆण द्विजोत्तमाः । ये पर्वताः स्थिताः विप्रास्तान् वक्ष्यामि निबोधत ॥ ७८.२० ॥

ឱ ព្រះទ្វិជោត្តមៈ (អ្នកកើតពីរដង) នៅខាងជើងនៃស្រះមហាភទ្រៈ មានភ្នំទាំងឡាយស្ថិតនៅទីនោះ—ឱ ព្រាហ្មណៈទាំងអស់—ខ្ញុំនឹងពណ៌នាអំពីវា; សូមស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់។

Verse 21

हंसकूटो महाशैलो वृषहंसश्च पर्वतः । कपिञ्जलश्च शैलेन्द्र इन्द्रशैलश्च सानुमान् ॥ ७८.२१ ॥

«មាន ហំសកូដៈ ជាភ្នំធំ; វೃಷហំសៈ ជាភ្នំ; កបិញ្ចលៈ ជាព្រះអម្ចាស់នៃភ្នំទាំងឡាយ; និង ឥន្ទ្រសៃលៈ ដែលមានជួរខ្នងភ្នំ និងកំពូលជាច្រើន»។

Verse 22

नीलः कनकशृङ्गश्च शतशृङ्गश्च पर्वतः । पुष्करो मेघशैलोऽथ विरजाश्चाचलोत्तमः । जारुचिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः ॥ ७८.२२ ॥

«ភ្នំទាំងនេះគឺ នីលៈ, កនកសೃង្គៈ, និង សតសೃង្គៈ; បុಷ្ករៈ; មេឃសៃលៈ; វិរាជា ជាភ្នំដ៏ប្រសើរ; និង ជារុចិ ជាព្រះអម្ចាស់នៃភ្នំទាំងឡាយ—ទាំងនេះត្រូវបានចងចាំថា ជាភ្នំខាងជើង»។

Verse 23

इत्येतॆषां तु मुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमम् । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत ॥ ७८.२३ ॥

ដូច្នេះ សម្រាប់ភ្នំសំខាន់ៗទាំងនេះ សូមដឹង—តាមលំដាប់នៅតំបន់ខាងជើង—អំពីដីរាប, ជ្រលងបិទជុំវិញ/អាងជ្រលង, និងស្រះទឹកផងដែរ។