Adhyaya 77: Measurements of Mount Meru, the Boundary Mountains, and the Four Directional Great Trees

Verse 1

रुद्र उवाच । यदेतत् कर्णिकामूलं मेरोर् मध्यं प्रकीर्तितम् । तद् योजनसहस्राणि संख्यया मानतः स्मृतम् ॥ ७७.१ ॥

រុទ្រៈបានមានព្រះវាចា៖ «អ្វីដែលត្រូវបានប្រកាសថា ជាមូលនៃ ‘កರ್ಣិកា’—តំបន់កណ្ដាលនៃភ្នំមេរុ—តាមមាត្រគណនា ត្រូវបានចងចាំថា មានប្រវែងមួយពាន់យោជនៈ»។

Verse 2

चत्वारिंशत् तथा चाष्टौ सहस्राणि तु मण्डलैः । शैलराजस्य तत्तत्र मेरुमूलमिति स्मृतम् ॥ ७७.२ ॥

មានចំនួនសែសិបប្រាំបីពាន់ ត្រូវវាស់ដោយមណ្ឌល (maṇḍala) ជាវង់ៗ។ តំបន់នោះ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ស្តេចភ្នំ ត្រូវបានចងចាំតាមប្រពៃណីថា «ឫសនៃមេរុ»។

Verse 3

तेषां गिरिसहस्राणामनेकानां महोच्छ्रयः । दिगष्टौ च पुनस्तस्य मर्यादापर्वताः शुभाः ॥ ७७.३ ॥

ក្នុងចំណោមភ្នំរាប់ពាន់ជាច្រើននោះ កម្ពស់របស់វាខ្ពស់អស្ចារ្យយ៉ាងខ្លាំង។ ហើយនៅទិសទាំងប្រាំបី ក៏មានភ្នំសុភមង្គលជាភ្នំកំណត់ព្រំដែន ដែលកំណត់ដែនកំណត់របស់វា។

Verse 4

जठरो देवकूटश्च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ । पूर्वपश्चायतावेतावर्णवान्तरव्यवस्थितौ । मर्यादापर्वतान् एतानष्टानाहुर्मनीषिणः ॥ ७७.४ ॥

នៅទិសខាងកើត មានភ្នំពីរ គឺ ជឋរ (Jaṭhara) និង ទេវកូដ (Devakūṭa)។ ភ្នំពីរនេះលាតសន្ធឹងពីកើតទៅលិច ហើយស្ថិតនៅចន្លោះសមុទ្រ។ បណ្ឌិតទាំងឡាយហៅភ្នំទាំងប្រាំបីនេះថា «ភ្នំព្រំដែន» (maryādā-parvata)។

Verse 5

योऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रोक्तः कनकपर्वतः । विष्कम्भांस्तस्य वक्ष्यामि शृणुध्वं गदतस्तु तान् ॥ ७७.५ ॥

ឱ ព្រះពុទ្ធជនដ៏ប្រសើរ (ទ្វិជ) ទាំងឡាយ មេរុនោះដែលបានពណ៌នាថា «ភ្នំមាស» ខ្ញុំនឹងប្រាប់ឥឡូវនេះអំពីទទឹង (វិមាត្រ) របស់វា។ ចូរស្តាប់ពាក្យដែលខ្ញុំកំពុងនិយាយ។

Verse 6

महापादास्तु चत्वारो मेरोरथ चतुर्दिशम् । यैर्न चचाल विष्टब्धा सप्तद्वीपवती मही ॥ ७७.६ ॥

ឥឡូវនេះ មេរុមានសសរធំចំនួនបួន លាតទៅកាន់ទិសទាំងបួន។ ដោយសារត្រូវបានគាំទ្រដោយសសរទាំងនេះ ផែនដីដែលមានទ្វីបទាំងប្រាំពីរ មិនបានរអិលឬចល័តឡើយ។

Verse 7

दशयोजनसाहस्रं व्यायामस्तेषु शङ्क्यते । तिर्यगूर्ध्वं च रचिता हरितालतटैर्वृताः ॥ ७७.७ ॥

ក្នុងចំណោមនោះ វិសាលភាពត្រូវបានគណនាថា ស្មើដល់ដប់ពាន់យោជនៈ។ វាត្រូវបានបង្កើតទាំងផ្ដេក និងបញ្ឈរ ហើយត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយច្រាំងហរិតាលៈ (សារធាតុលឿងដូចអ័រពីម៉ង់)។

Verse 8

मनःशिलादरीभिश्च सुवर्णमणिचित्रिताः । अनेकसिद्धभवनैः क्रीडास्थानैश्च सुप्रभाः ॥ ७७.८ ॥

ហើយវាត្រូវបានតុបតែងដោយជ្រោះជ្រលងនៃមនះសិលា (អ័រពីម៉ង់ក្រហម) ពណ៌ចម្រុះដោយមាស និងគ្រឿងមណី; មានលំនៅដ្ឋានជាច្រើនរបស់សិទ្ធៈ និងទីកន្លែងកម្សាន្ត ដូច្នេះវាបញ្ចេញពន្លឺរុងរឿងយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 9

पूर्वेण मन्दरस्तस्य दक्षिणे गन्धमादनः । विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्थितः ॥ ७७.९ ॥

នៅខាងកើតរបស់វាមានភ្នំមន្ទរៈ; ខាងត្បូងមានគន្ធមាទនៈ។ ខាងលិចមានវិពុលៈ ហើយខាងជើងមានសុបារិស្វៈ ស្ថិតនៅទីនោះ។

Verse 10

तेषां शृङ्गेषु चत्वारो महावृक्षाः प्रतिष्ठिताः । देवदैत्याप्सरोभिश्च सेविता गुणसंचयैः ॥ ७७.१० ॥

លើកំពូលភ្នំទាំងនោះ មានដើមឈើធំចំនួនបួន ត្រូវបានបង្កើតឲ្យឈរមាំមួន។ វាត្រូវបានបម្រើដោយទេវៈ ដៃត្យៈ និងអប្សរា—ដើមឈើដែលពោរពេញដោយគុណសម្បត្តិសន្សំសំចៃ។

Verse 11

मन्दरस्य गिरेः शृङ्गे कदम्बो नाम पादपः । प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश्चैत्यपादपः ॥ ७७.११ ॥

លើកំពូលភ្នំមន្ទរៈ មានដើមឈើមួយឈ្មោះ កដំបៈ។ វាមានមែកវែងសន្ធឹង បង្កើតជាមកុដ ហើយកដំបៈនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាដើមឈើចៃត្យៈ (ដើមឈើពាក់ព័ន្ធនឹងទីសក្ការៈ/ស្ថានបូជា)។

Verse 12

महाकुम्भप्रमाणेश्च पुष्पैर्विकचकेसरैः । महागन्धबनोञ्ञैश्च शोभितः सर्वकालजैः ॥ ७७.१२ ॥

វាមានទំហំដូចកុម្ភៈធំ (មហាកុម្ភ) តុបតែងដោយផ្កាដែលសរសៃកណ្ដាលបើកពេញលេញ និងដោយព្រៃឈើក្លិនក្រអូបខ្លាំងជាទីរីករាយ ស្រស់ស្អាតដោយរុក្ខជាតិដែលកើតមានគ្រប់រដូវ។

Verse 13

समासेन परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः । सहस्रमधिकं सोऽथ गन्धेनापूरयन् दिशः ॥ ७७.१३ ॥

ដោយសង្ខេប វាត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយលោកធាតុដែលចិញ្ចឹមសត្វមានជីវិត ហើយបន្ទាប់មក—លើសពីមួយពាន់ (តាមទំហំ/វិសាលភាព)—វាបំពេញទិសទាំងអស់ដោយក្លិនក្រអូប។

Verse 14

भद्राश्वो नाम वृक्षोऽयं वर्षाद्रेः केतुसंभवः । कीर्तिमान् रूपवान् श्रीमान् महापादपपादपः । यत्र साक्षाद्धृषीकेशः सिद्धसङ्घैर्निषेव्यते ॥ ७७.१४ ॥

នេះជាដើមឈើមាននាម «ភទ្រាស្វ» កើតពីកេតុ នៃភ្នំវស្សាទ្រី (ភ្នំភ្លៀង)។ វាមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ស្រស់ស្អាត និងរុងរឿង ជាដើមឈើធំមានមែកធំៗ; ហើយនៅទីនោះ ព្រះហ្រឹសីកេស (Hṛṣīkeśa) ត្រូវបានបម្រើដោយផ្ទាល់ដោយក្រុមសិទ្ធៈជាច្រើន។

Verse 15

तस्य भद्रकदम्बस्य तथाश्ववदनो हरिः । प्राप्तवांश्चामरश्रेष्ठः स हि सानुं पुनः पुनः ॥ ७७.१५ ॥

ហើយសម្រាប់ដើមកដំបៈដ៏មង្គលនោះ ព្រះហរិ (Hari)—មានមុខដូចមុខសេះ—បានទៅដល់ជម្រាលរបស់វាម្តងហើយម្តងទៀត; ព្រោះព្រះអង្គជាអមតៈដ៏ប្រសើរបំផុត។

Verse 16

तेन चालोकितं वर्षं सर्वद्विपदनायकाः । यस्य नाम्ना समाख्यातो भद्राश्वेति न संशयः ॥ ७७.१६ ॥

ដោយព្រះអង្គ តំបន់ (វರ್ಷៈ) នោះត្រូវបានទតឃើញ; ហើយវាត្រូវបានស្គាល់ក្នុងចំណោមមេដឹកនាំទាំងអស់នៃអ្នកមានជើងពីរ (មនុស្ស)។ ដោយនាមរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់ វាត្រូវបានហៅថា «ភទ្រាស្វ»—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 17

दक्षिणस्यापि शैलस्य शिखरे देवसेविते । जम्बूः सद्यः पुष्पफलाः महाशाखोपशोभिता ॥ ७७.१७ ॥

នៅលើកំពូលភ្នំខាងត្បូងផងដែរ ដែលព្រះទេវតាមកបម្រើ មានដើមជម្ពូឈរ មានផ្កា និងផ្លែចេញព្រមគ្នា តុបតែងដោយមែកធំៗ។

Verse 18

तस्याः ह्यतिप्रमाणानि स्वादूनि च मृदूनि च । फलान्यमृतकल्पानि पतन्ति गिरिमूर्धनि ॥ ७७.१८ ॥

ផ្លែរបស់នាងមានទំហំធំលើសប្រក្រតី ផ្អែម និងទន់ ដូចទឹកអម្រឹត ហើយធ្លាក់ចុះលើកំពូលភ្នំ។

Verse 19

तस्माद् गिरिवरश्रेष्ठात् फलप्रस्यन्दवाहिनी । दिव्या जाम्बूनदी नाम प्रवृत्ता मधुवाहिनी ॥ ७७.१९ ॥

ពីភ្នំដ៏ប្រសើរនោះ មានស្ទ្រីមមួយហូរចេញ ដោយទឹកជ្រាបពីផ្លែឈើ; ទន្លេទេវីមួយឈ្មោះ «ជាម្ពូនទី» បានចាប់ផ្តើមហូរ ជាទន្លេហូរដូចទឹកឃ្មុំ។

Verse 20

तत्र जाम्बूनदं नाम सुवर्णमनलप्रभम् । देवालङ्कारमतुलमुत्पन्नं पापनाशनम् ॥ ७७.२० ॥

នៅទីនោះ មានមាសមួយហៅថា «ជាម្ពូនដ» ភ្លឺរលោងដូចភ្លើង បានកើតឡើង ជាគ្រឿងអលង្ការរបស់ទេវតាដែលមិនអាចប្រៀបបាន ហើយត្រូវបានគេពោលថា បំផ្លាញបាប។

Verse 21

देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसगुह्यकाः । पपुस्तदमृतप्रख्यं मधु जम्बूफलस्रवम् ॥ ७७.२१ ॥

ទេវតា ដានវៈ គន្ធರ್ವ យក្ស រក្សស និងគុហ្យកៈ បានផឹកទឹកឃ្មុំដូចអម្រឹត ដែលហូរចេញពីផ្លែជម្ពូ។

Verse 22

सा केतुर्दक्षिणे वर्षे जम्बूलोकेषु विश्रुता । यस्या नाम्ना समाख्याता जम्बूद्वीपेति मानवैः ॥ ७७.२२ ॥

ដែននោះ ដែលល្បីថា «កេតុ» នៅភាគខាងត្បូង គឺមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះក្នុងលោកជាំបូ; ហើយដោយឈ្មោះរបស់នាង មនុស្សបានហៅថា «ជាំបូទ្វីប»។

Verse 23

विपुलस्य च शैलस्य दक्षिणेन महात्मनः । जातः शृङ्गेति सुमहानश्वत्थश्चेति पादपः ॥ ७७.२३ ॥

នៅខាងត្បូងនៃភ្នំវិពុល មហាត្មា មានដើមឈើធំមហាសាលមួយ កើតឡើង គឺដើមអស្វត្ថ ហៅថា «ស្រឹង្គ»។

Verse 24

महोच्छ्रायो महास्कन्धो नैकसत्त्वगुणालयः | कुम्भप्रमाणै रुचिरैः फलैः सर्वर्त्तुकैः शुभैः || ७७.२४ ||

ដើមឈើនោះ ខ្ពស់លើសលប់ មានដើមធំមហាសាល ជាទីស្នាក់នៃសត្វជាច្រើន និងគុណធម៌នានា; វាផ្លែសុភមង្គល រសជាតិពិសេស ធំដូចកុម្ភៈ មានគ្រប់រដូវ។

Verse 25

स केतुः केतुमालानां देवगन्धर्वसेवितः । केतुमालेति विख्यातो नाम्ना तत्र प्रकीर्तितः । तन्निबोधत विप्रेन्द्रा निरुक्तं नामकर्मणः ॥ ७७.२५ ॥

កេតុនោះ ជាអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងកេតុម៉ាលា មានទេវតា និងគន្ធರ್ವមកបម្រើ; នៅទីនោះគេប្រកាសល្បីដោយឈ្មោះ «កេតុម៉ាលា»។ ឥឡូវ ចូរយល់ដឹង ឱ ព្រហ្មណ៍អគ្គ, អំពីនិរុក្តិ នៃឈ្មោះ និងកិច្ចការរបស់វា។

Verse 26

क्षीरोदमथने वृत्ते माला स्कन्धे निवेशिताः । इन्द्रेण चैत्यकेतोस्तु केतुमालस्ततः स्मृतः । तेन तच्छिह्नितं वर्षं केतुमालेति विश्रुतम् ॥ ७७.२६ ॥

ពេលការកូរមហាសមុទ្រទឹកដោះ (ក្សីរោទ) បានបញ្ចប់ មាលា (កម្រងផ្កា) ត្រូវបានដាក់លើស្មា។ ដោយឥន្ទ្រា ចៃត្យកេតុ ត្រូវបានចងចាំថា «កេតុម៉ាល»; ដូច្នេះ វស្សៈដែលមានសញ្ញានោះ ក៏ល្បីថា «កេតុម៉ាល»។

Verse 27

सुपार्श्वस्योत्तरे शृङ्गे वटो नाम महाद्रुमः । न्यग्रोधो विपुलस्कन्धो यस्त्रियोजनमण्डलः ॥ ७७.२७ ॥

នៅលើកំពូលខាងជើងនៃសុបារស្វ មានដើមឈើធំមួយឈ្មោះ វដៈ គឺដើមញគ្រោធ (ប៉ាន្យាន) មានដើមទ្រូងធំទូលាយ ដែលមានបរិមាត្ររង្វង់បីយោជន។

Verse 28

माल्यदामकलापैश्च विविधैस्तु समन्ततः । शाखाभिर्लम्बमानाभिः शोभितः सिद्धसेवितः ॥ ७७.२८ ॥

វាត្រូវបានតុបតែងជុំវិញដោយកម្រងផ្កា និងខ្សែពួរផ្កាប្រភេទនានា ហើយស្រស់ស្អាតដោយសាខាដែលទម្លាក់ចុះវែងៗ; វាត្រូវបានសិទ្ធៈមកបម្រើ និងគោរព។

Verse 29

प्रलम्बकुम्भसदृशैर्हेमवर्णैः फलैः सदा । स ह्युत्तरकुरूणां तु केतुवृक्षः प्रकाशते ॥ ७७.२९ ॥

វាមានផ្លែឈើពណ៌មាសជានិច្ច ដូចជាផើងដែលព្យួរចុះ; ដើមឈើនោះត្រូវបានគេហៅថា «ដើមទង់» (កេតុវ្រឹក្ស) ដែលបង្ហាញនៅដែនអុត្តរកុរុ។

Verse 30

सनत्कुमारावरजाः मानसाः ब्रह्मणः सुताः । सप्त तत्र महाभागाः कुरवो नाम विश्रुताः ॥ ७७.३० ॥

នៅទីនោះ មានបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្មដែលកើតពីចិត្ត ជាប្អូនប្រុសរបស់សនត្កុមារ ចំនួនប្រាំពីរ; ព្រះមហាបុណ្យទាំងនោះល្បីឈ្មោះថា «កុរវៈ»។

Verse 31

तत्र स्थिरगतैर्ज्ञानैर्विरजस्कैर्महात्मभिः । अक्षयः क्षयपर्यन्तो लोकः प्रोक्तः सनातनः ॥ ७७.३१ ॥

នៅទីនោះ ដោយបុគ្គលមហាត្មា ដែលមានចំណេះដឹងមាំមួន និងបានបង្កើតឡើងយ៉ាងថេរ ហើយគ្មានរាគៈ បានពណ៌នាអំពីលោកធម៌សនាតនៈមួយ—មិនចេះខូច ប៉ុន្តែឈានដល់ព្រំដែននៃការលាយលះ។

Verse 32

तेषां नामाङ्कितं वर्षं सप्तानां वै महात्मनाम् । दिवि चेह च विख्याता उत्तरा: कुरवः सदा ॥ ७७.३२ ॥

ដែនវស្សនោះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមមហាត្មា៧អង្គ; ហើយកុរុខាងជើងល្បីល្បាញជានិច្ច ទាំងនៅស្ថានសួគ៌ និងនៅលោកមនុស្សនេះ។