Adhyaya 167: The Glory of the Viśrānti Tīrtha and the Account of a Rākṣasa’s Liberation

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु देवि यथा संज्ञा विश्रान्तेः कीर्तिता पुरा ॥ राक्षसेन पुरा प्रोक्ता ब्राह्मणाय महात्मने ॥

ព្រះវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ទេវី សូមស្តាប់—ថា នាម «វិශ්រាន្តិ» ត្រូវបានប្រកាសល្បីល្បាញកាលពីបុរាណយ៉ាងដូចម្តេច; កាលពីមុន រក្សសម្នាក់បាននិយាយទៅកាន់ព្រាហ្មណ៍មហាត្មា។

Verse 2

पृथिव्युवाच ॥ किमर्थं राक्षसेनोक्ता संज्ञा विश्रान्तिसंज्ञिता ॥ किमर्थं पृष्टवान्विप्रः सर्वं कथय मे प्रभो ॥

ព្រះនាងព្រឹថវីមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ហេតុអ្វីបានជា​ពាក្យដែលរាក្សសបាននិយាយ ត្រូវបានហៅថា ‘វិශ්រាន្តិ’ (ការសម្រាក)? ហើយហេតុអ្វីបានជា​ព្រះព្រាហ្មណ៍សួរអំពីវា? សូមព្រះអម្ចាស់ប្រាប់ខ្ញុំទាំងអស់»

Verse 3

श्रीवराह उवाच ॥ उज्जयिन्यामभूद्विप्रः सदाचारविवर्जितः ॥ न स पूजयते देवान्न स साधून् नमस्यति ॥

ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «នៅទីក្រុងឧជ្ជយិនី មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់រស់នៅ ដោយខ្វះសីលធម៌ល្អ។ គាត់មិនគោរពបូជាទេវតាទាំងឡាយ ហើយក៏មិនក្រាបបង្គំអ្នកមានគុណធម៌ដែរ»

Verse 4

पुण्यतीर्थं समासाद्य न च स्नानं करोति सः ॥ वेदवेदाङ्गरहितः परदाररतः सदा ॥

«ទោះបានទៅដល់ទីរមណីយដ្ឋានបុណ្យ (ទីរថ) ក៏គាត់មិនធ្វើពិធីងូតទឹកសុចរិតតាមប្រពៃណីទេ។ គាត់ខ្វះវេដ និងវេដាង្គ ហើយតែងតែជាប់ចិត្តលើភរិយារបស់អ្នកដទៃ»

Verse 5

सन्ध्ये द्वे शयने चैव नित्यं मूढः स तिष्ठति ॥ न स देवानुष्यान्श्च पितॄन् पूजयते सदा ॥

«នៅពេលសន្ធ្យាទាំងពីរ និងពេលចូលគេង គាត់នៅតែស្ថិតក្នុងភាពល្ងង់ខ្លៅ និងការធ្វេសប្រហែសជានិច្ច។ គាត់មិនបូជាទេវតា មនុស្ស ឬបិត្ឫ (បុព្វបុរស) ឲ្យទៀងទាត់ឡើយ»

Verse 6

पापाचाररतो नित्यं पापसङ्गः सुदुर्मतिः ॥ गार्हस्थ्यधर्ममाश्रित्य मोहितो वर्त्तते सदा ॥

«គាត់តែងតែជាប់ក្នុងអំពើបាប ប្រកបដោយការសេពគប់មនុស្សអាក្រក់ និងមានការវិនិច្ឆ័យដ៏អន់។ ដោយយក ‘ធម៌នៃជីវិតគ្រួសារ’ ជាលេស—ក្នុងភាពវង្វេង—គាត់បន្តរស់នៅដូច្នោះជានិច្ច»

Verse 7

गार्हस्थ्यं सर्वधर्माणां श्रेष्ठमुक्तं स्वयम्भुवा ॥ यावन्ति जन्तवः सर्वे यथा गोः सर्वतः स्थिताः ॥

ស្វយម្ភូ (អ្នកកើតឡើងដោយខ្លួនឯង) បានប្រកាសថា អាស្រមគ្រហស្ថ គឺជាធម៌ដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងធម៌ទាំងអស់; ដូចសត្វលោកទាំងពួងឈរអាស្រ័យលើគោ ដែលជាអ្នកចិញ្ចឹមគាំទ្រពីគ្រប់ទិស។

Verse 8

यथा मातरमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः ॥ एवं गार्हस्थ्यमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः ॥

ដូចសត្វលោកទាំងពួងរស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើមាតា ដូច្នោះដែរ សត្វលោកទាំងពួងរស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើធម៌គ្រហស្ថ (ផ្លូវជីវិតអាស្រមគ្រហស្ថ)។

Verse 9

ततः स चौर्यं कुर्वाणः पापैः सह नराधमः ॥ स च रात्रौ द्रवन् लोकान् लब्धोऽसौ राजरक्षिभिः ॥

បន្ទាប់មក បុរសទាបថោកនោះ បានធ្វើចោរកម្មជាមួយពួកមនុស្សបាប; ហើយនៅពេលរាត្រី គាត់រត់គេចកាត់មនុស្សជាច្រើន តែត្រូវអាវុធការពាររបស់ព្រះរាជាចាប់បាន។

Verse 10

अन्धकूपे स पतितो घोररूपोऽवसत्तदा ॥ कदाचिदथ कार्येषु महान्सार्थ उपागतः ॥

គាត់ធ្លាក់ចូលក្នុងអណ្ដូងងងឹត ហើយបន្ទាប់មកស្នាក់នៅទីនោះក្នុងសភាពគួរឱ្យភ័យខ្លាច។ ក្រោយមកនៅពេលមួយ ដោយហេតុកិច្ចការ ក្រុមកាហ្វីឡាធំមួយបានមកដល់។

Verse 11

तेषां मध्ये द्विजः कश्चिद्रक्षां कृत्वा वसुन्धरे ॥ रक्षोघ्नेन च मन्त्रेण सर्वं सार्थं च रक्षति ॥

ឱ វសុន្ធរា! ក្នុងចំណោមពួកគេ មានទ្វិជ (ព្រាហ្មណ៍) ម្នាក់បានធ្វើពិធីការពារ​លើផែនដី; ហើយដោយមន្ត្រាដែលគេហៅថា «បំផ្លាញរាក្សស» គាត់បានការពារកាហ្វីឡាទាំងមូល។

Verse 12

तत्रागत्य च रक्षस्तु ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ॥ राक्षस उवाच ॥ अहं दास्यामि ते विप्र यत्ते मनसि वर्तते ॥

ពេលមកដល់ទីនោះ រក្សសបាននិយាយទៅកាន់ព្រាហ្មណ៍ថា៖ «ឱ វិប្រក្ស! អ្វីដែលមាននៅក្នុងចិត្តអ្នក ខ្ញុំនឹងប្រទានឲ្យតាមបំណង»

Verse 13

बहुकालेन संप्राप्तं भोजनं च यथेप्सितम् ॥ उत्तिष्ठ विप्र गच्छ त्वमन्यत्र शयनं कुरु ॥

«ក្រោយពេលយូរ អាហារដែលអ្នកប្រាថ្នាបានមកដល់ហើយ។ ចូរក្រោកឡើង ឱ វិប្រក្ស; ទៅកន្លែងផ្សេង ហើយធ្វើទីសម្រាកនៅទីនោះ»

Verse 14

येनाहं भक्षये सार्थं यावत्तृप्तिर्भवेन्मम ॥ राक्षसस्य वचः श्रुत्वा विप्रो वचनमब्रवीत् ॥

«—ដើម្បីឲ្យខ្ញុំលេបស៊ីក្រុមពាណិជ្ជកម្មនេះ រហូតដល់ខ្ញុំឆ្អែត»។ ពេលស្តាប់ពាក្យរបស់រក្សសហើយ វិប្រក្សបានឆ្លើយតប។

Verse 15

एकः सार्थं प्रयातोऽहं नोत्सृजामि कथंचन ॥ तस्माद्राक्षस गच्छ त्वं सार्थं मम परिग्रहम् ॥

វិប្រក្សបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានចេញដំណើរជាមួយក្រុមពាណិជ្ជកម្មនេះ ដូចជាមនុស្សតែមួយ; ខ្ញុំមិនបោះបង់ពួកគេឡើយ។ ដូច្នេះ ឱ រក្សស អ្នកចូរយកខ្ញុំជាភាគរបស់អ្នក; ក្រុមនេះស្ថិតក្រោមការការពាររបស់ខ្ញុំ»

Verse 16

निरीक्षितुं न शक्तोऽसि मम मन्त्रबलेन हि ॥ राक्षस उवाच ॥ मम भक्ष्ये हते विप्र दोषस्तव भविष्यति ॥

«ដោយអំណាចមន្តរបស់ខ្ញុំ អ្នកមិនអាចសូម្បីតែមើលមកខ្ញុំបានទេ»។ រក្សសបាននិយាយថា៖ «ឱ វិប្រក្ស បើអាហាររបស់ខ្ញុំត្រូវសម្លាប់ កំហុសនោះនឹងធ្លាក់លើអ្នក»

Verse 17

दयां कुरु त्वं विप्रर्षे भोजनं मम दीयताम् ॥ ततोऽपृच्छदसौ विप्रो राक्षसं दारुणं प्रति ॥

“ឱ ព្រះឥសីក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ សូមមេត្តាករុណា; សូមប្រទានអាហារដល់ខ្ញុំផង។” បន្ទាប់មក ព្រាហ្មណ៍នោះបានសួររក្សសដ៏សាហាវ។

Verse 18

केन त्वं कर्मदोषेण राक्षसत्वमुपागतः ॥ ततश्च कथयामास कथावृत्तं पुरातनम् ॥

“ដោយកំហុសនៃកម្មអ្វី ទើបអ្នកបានទៅដល់សភាពជារក្សស?” បន្ទាប់មក គាត់បាននិទានរឿងរ៉ាវបុរាណអំពីហេតុការណ៍ដែលបានកើតឡើង។

Verse 19

तस्य दुःखेन संयुक्तो विप्रोऽसौ वाक्यमब्रवीत् ॥ विप्र उवाच ॥ मित्रत्वे वर्तसे रक्षस्तव दास्यामि किं वद ॥

ដោយរងឥទ្ធិពលពីទុក្ខរបស់គាត់ ព្រាហ្មណ៍នោះបាននិយាយថា៖ “ឱ រក្សស អ្នកស្ថិតក្នុងសម្ព័ន្ធមិត្តភាព; ខ្ញុំនឹងជួយអ្នក។ ចូរប្រាប់មក—អ្នកចង់បានអ្វី?”

Verse 20

आत्मना चोपकारेण प्रियं किं करवाणि ते ॥ राक्षस उवाच ॥ ददासि यदि तद्विप्र यन्मे मनसि वर्तते ॥

“ដោយកម្លាំងខ្លួនឯង និងដោយការជួយឧបការ ខ្ញុំគួរធ្វើប្រយោជន៍អ្វីដែលជាទីពេញចិត្តដល់អ្នក?” រក្សសបាននិយាយថា៖ “ឱ ព្រាហ្មណ៍ បើអ្នកនឹងឲ្យ សូមឲ្យអ្វីដែលស្ថិតក្នុងចិត្តខ្ញុំ។”

Verse 21

मथुरायां च यत्स्नातं कृतं विश्रान्तिसंज्ञके ॥ तच्च स्नानफलं देहि येन मुक्तिं व्रजाम्यहम् ॥

“ហើយការងូតទឹកបរិសុទ្ធដែលអ្នកបានធ្វើនៅមធុរា នៅទីកន្លែងឈ្មោះ ‘វិស្រាន្តិ’—សូមប្រទានផលនៃការងូតទឹកនោះដល់ខ្ញុំ ដើម្បីឲ្យខ្ញុំបានទៅដល់មោក្ខៈ (ការរំដោះ)។”

Verse 22

तेन दुःखेन संयुक्तो विप्रो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ विप्र उवाच ॥ कथं जानासि रक्षस्त्वं तीर्थं विश्रान्तिसंज्ञकम् ॥

ដោយរងទុក្ខនោះ ព្រាហ្មណ៍បាននិយាយថា៖ «ឱ រាក្សសា អ្នកដឹងអំពីទីរថៈបរិសុទ្ធឈ្មោះ ‘វិශ්រាន្តិ’ ដោយរបៀបណា?»

Verse 23

कथं च संज्ञा तस्याभूत्कथय त्वं हि राक्षस ॥ राक्षस उवाच ॥ पुरी उज्जयिनी नाम्ना तस्यां वासो हि मे सदा ॥

«ហើយវាបានទទួលឈ្មោះនោះដោយរបៀបណា? ចូរប្រាប់មក ឱ រាក្សសា» រាក្សសាបានឆ្លើយថា៖ «មានទីក្រុងមួយឈ្មោះ អុជ្ជយិនី; នៅទីនោះជានិវាសដ្ឋានរបស់ខ្ញុំជានិច្ច»

Verse 24

कस्मिंश्चिदथ कालेन गतोऽहं विष्णुमन्दिरम् ॥ तस्याग्रे तिष्ठते विप्रो वाचको वेदपारगः ॥

នៅពេលមួយ ខ្ញុំបានទៅកាន់វិហារព្រះវិષ્ણុ។ មុខវិហារនោះមានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈរ—ជាអ្នកបកស្រាយធម៌ និងជំនាញក្នុងវេទៈ។

Verse 25

विश्रान्तितीर्थमाहात्म्यं श्रावयन्स दिने दिने ॥ तस्य श्रवणमात्रेण मम भक्तिर्हृदिस्थिता ॥

រៀងរាល់ថ្ងៃ គាត់បានសូត្រពីមហិមា​នៃ វិශ්រាន្តិ-ទីរថៈ។ ដោយគ្រាន់តែស្តាប់ប៉ុណ្ណោះ ភក្តិបានកើតឡើង ហើយស្ថិតនៅក្នុងចិត្តខ្ញុំ។

Verse 26

सा संज्ञा च श्रुता तत्र विश्रान्तेश्च मयाऽनघ ॥ वासुदेवो महाबाहुर्जगत्स्वामी जनार्दनः ॥

ឱ អ្នកគ្មានកំហុស នៅទីនោះខ្ញុំក៏បានឮការហៅថា ‘វិශ්រាន្តិ’ ផងដែរ។ ព្រោះ វាសុទេវៈ—ជនារទនៈដៃខ្លាំង ព្រះអម្ចាស់នៃលោក—ពាក់ព័ន្ធនឹងទីនោះ។

Verse 27

विश्रामं कुरुते तत्र तेन विश्रान्तिसंज्ञिता ॥ राक्षसस्य वचः श्रुत्वा विप्रो वचनमब्रवीत् ॥

គាត់សម្រាកនៅទីនោះ; ដូច្នេះហេតុនេះហើយ ទីនោះត្រូវបានហៅថា ‘វិស្រាន្តិ’។ ព្រះព្រាហ្មណ៍បានស្តាប់ពាក្យរបស់រាក្សស ហើយបានឆ្លើយតបដោយវាចា។

Verse 28

पलायमानः स परमन्धकूपेऽपतत्तदा ॥ मृतोऽसौ पतितस्तत्र राक्षसत्वमुपागतः ॥

ខណៈពេលកំពុងរត់គេច គាត់បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងអណ្ដូងងងឹតយ៉ាងខ្លាំង។ ដោយធ្លាក់នៅទីនោះហើយស្លាប់ គាត់បានទៅដល់សភាពជារាក្សស។

Verse 29

अनाचारादि हेतोश्च राक्षसत्वमुपागतः ॥ आत्मानं कथयामास विप्राग्रे स यथायथम् ॥

ហើយដោយហេតុដូចជា អំពើមិនសមគួរ (អនាចារ) ជាដើម គាត់បានទៅដល់សភាពជារាក្សស។ នៅចំពោះមុខព្រះព្រាហ្មណ៍ គាត់បានរៀបរាប់រឿងរបស់ខ្លួនតាមលំដាប់ ដូចដែលបានកើតឡើង។

Verse 30

एकस्नानस्य हि फलं तव दत्तं च राक्षस ॥ विप्रे चेति उक्तमात्रे च मोक्षावासमवाप सः ॥

“ផលបុណ្យនៃការងូតទឹកពិធីតែមួយដង ត្រូវបានប្រទានដល់អ្នកហើយ ឱ រាក្សស!” ត្រឹមតែព្រះព្រាហ្មណ៍បានបញ្ចេញពាក្យនេះប៉ុណ្ណោះ គាត់ក៏បានទទួលទីស្ថាននៃមោក្ខៈ។