Nirvana Upanishad: Verse 38
मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलानन्दक्रिया। पाण्डरगगनम्। महासिद्धान्तः। शमदमादिदिव्यशक्त्याचरणे क्षेत्रपात्रपटुता। परावरसंयोगः। तारकोपदेशाः। अद्वैतसदानन्दो देवता॥३७–४८॥
मनः-निरोधिनी कन्था । योगेन सदा-आनन्द-स्वरूप-दर्शनम् । आनन्द-भिक्षा-आशी । महा-श्मशाने अपि आनन्द-वने वासः । एकान्त-स्थानम् । आनन्द-मठम् । उन्मनी-अवस्था । शारदा चेष्टा । उन्मनी गतिः । निर्मल-गात्रम् । निरालम्ब-पीठम् । अमृत-कल्लोल-आनन्द-क्रिया । पाण्डर-गगनम् । महा-सिद्धान्तः । शम-दम-आदि-दिव्य-शक्ति-आचरणे क्षेत्र-पात्र-पटुता । पर-अवर-संयोगः । तारक-उपदेशाः । अद्वैत-सदा-आनन्दः देवता ।
mano-nirodhinī kanthā | yogena sadānanda-svarūpa-darśanam | ānanda-bhikṣā-āśī | mahāśmaśāne 'py ānanda-vane vāsaḥ | ekānta-sthānam | ānanda-maṭham | unmanī-avasthā | śāradā ceṣṭā | unmanī gatiḥ | nirmala-gātram | nirālamba-pīṭham | amṛta-kallolānanda-kriyā | pāṇḍara-gaganam | mahā-siddhāntaḥ | śama-damādi-divya-śakty-ācaraṇe kṣetra-pātra-paṭutā | parāvara-saṃyogaḥ | tārakopadeśāḥ | advaita-sadānando devatā ||37–48||
ស្បែកក្រណាត់ដែលទប់ស្កាត់ចិត្ត។ ដោយយោគៈ មានទស្សនៈនៃរូបសភាពដែលមានសារធាតុជាអានន្ទៈអស់កល្ប។ អ្នករស់ដោយទានអានន្ទៈ។ ទោះនៅមហាស្មសាន ក៏ស្នាក់នៅក្នុងព្រៃអានន្ទៈ។ ទីកន្លែងឯកោ។ វត្តអានន្ទៈ។ ស្ថានភាព អុនមនី (លើសចិត្ត)។ សកម្មភាពរបស់ សារទា (ប្រាជ្ញា)។ ចលនាអុនមនី។ កាយបរិសុទ្ធ។ អាសនៈគ្មានអាស្រ័យ។ កិច្ចអានន្ទៈដូចរលកអម្រឹត។ មេឃស (បរិសុទ្ធ)។ សិទ្ធាន្តដ៏មហា។ ជំនាញក្នុង ‘វាល និងភាជនៈ’ គឺការអនុវត្តអំណាចទេវីចាប់ពីសមៈ និងទមៈ។ សម្យោគរវាងខ្ពស់ និងទាប។ ឧបទេសតារកៈ (ព្រះវចនៈដោះលែង)។ ទេវតាគឺអទ្វ័យ ស្ថិតក្នុងអានន្ទៈជានិច្ច។
A cloak that restrains the mind. By yoga, the vision of the form whose nature is perpetual bliss. One who subsists on the alms of bliss. Dwelling, even in the great cremation-ground, in the grove of bliss. A solitary place. A monastery of bliss. The state of unmanī (mind-transcendence). The activity of Śāradā (wisdom). The movement of unmanī. A purified body. A seat without support. The blissful activity of nectar-like waves. The white (pure) sky. The great doctrine. Skill in the field and vessel—i.e., in the practice of divine powers beginning with tranquility and self-control. The conjunction of the higher and the lower. The liberating instructions (tāraka-upadeśa). The deity is non-dual, ever-bliss.
- मनोनिरोधिनी = मनः + निरोधिनी (विसर्गलोपः, ओ-आदेशः)
- महाश्मशानेऽपि = महाश्मशाने + अपि (ए + अ → एऽ)
- शमदमादि = शम + दम + आदि
- दिव्यशक्त्याचरणे = दिव्यशक्ति + आचरणे (इ + आ → या)
- क्षेत्रपात्रपटुता = क्षेत्र + पात्र + पटुता
- तारकोपदेशाः = तारक + उपदेशाः (अ + उ → ओ)
About this Verse
- Central concept
- Advaita Brahman/Ātman as ever-bliss; sādhana (śama-dama) and yogic unmanī as supports to liberation
- The mahavakyas
- Reinforces ‘Ayam Ātmā Brahma’ (Atharva) by presenting the ‘devatā’ as advaita-sadānanda (Brahman as the Self), realized through direct ‘darśana’.
- Veda
- Atharva
- Chandas
- Prose (gadyātmaka)
Yoga and practice
Practice sequence implied: ethical/mental disciplines (śama, dama), solitude (ekānta), mind-restraint (mano-nirodha), absorption (unmanī), culminating in stable non-dual insight; encourages non-attachment to place/body (‘mahāśmaśāna’ yet ‘ānanda-vana’).
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
