
ជំពូកទី២១ ជាសន្ទនាធម្មវិជ្ជារវាងទេវី និងឥស្វរៈ ដែលបញ្ចូលទាំងវង្សាវតារ កម្មវិបាក និងការណែនាំទីសក្ការៈ។ ទេវីសួរអំពីសញ្ញា/សភាពពិសេសរបស់សោម និងមូលហេតុ។ ឥស្វរៈពន្យល់អំពីកូនចៅរបស់ទក្ស និងការរៀបការកូនស្រីទៅឲ្យធម្មៈ កាស្យប សោម និងអ្នកដទៃ ហើយបន្តរាយនាមវង្សធម្មៈ កូនចៅវសុ សាធ្យា អាទិត្យទាំង១២ និងរុទ្រាទាំង១១ ព្រមទាំងវង្សអសុរៈខ្លះៗ។ បន្ទាប់មករឿងបត់ទៅកាន់សោមរៀបការជាមួយនក្ខត្រទាំង២៧ ហើយសោមស្រឡាញ់រោហិណីជាពិសេស។ ភរិយាផ្សេងៗត្រូវបានមើលរំលង ក៏ទៅប្តឹងទក្ស។ ទក្សព្រមានឲ្យសោមប្រព្រឹត្តដោយស្មើភាព; សោមសន្យា ប៉ុន្តែត្រឡប់ទៅចងចិត្តតែររោហិណីវិញ។ ដូច្នេះទក្សដាក់បណ្តាសា ឲ្យជំងឺយក្ស្មា (ជំងឺស្គមស្គាំង) ចាប់សោម បណ្ដាលឲ្យពន្លឺ និងអំណាចថយចុះជាបន្តបន្ទាប់។ សោមរងទុក្ខ ស្វែងរកការណែនាំ; រោហិណីណែនាំឲ្យសុំជ្រកកោនចំពោះអំណាចដែលបានដាក់បណ្តាសា ហើយចុងក្រោយទៅកាន់មហាទេវ។ សោមសុំទក្សឲ្យដោះបណ្តាសា តែទក្សប្រាប់ថាមិនអាចលុបដោយវិធីធម្មតា ហើយណែនាំឲ្យបូជាសង្ករ។ ទក្សផ្តល់ទីតាំងជាក់លាក់៖ ទិសវរុណ ជិតសមុទ្រ និងដីសើម មានលិង្គស្វ័យបង្ហាញមានអานุភាពខ្លាំង មានសញ្ញាពន្លឺ និងរាងកាយច្បាស់; បូជាដោយភក្តី នឹងបានសុទ្ធសាធ និងស្ដារពន្លឺវិញ។
Verse 1
देव्युवाच । श्रुतं सर्वमशेषेण चन्द्रस्योत्पत्ति कारणम् । चिह्नं यथाऽभवत्तस्य सांप्रतं तत्प्रकीर्त्तय
ព្រះនាងមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំបានស្តាប់គ្រប់យ៉ាងដោយពេញលេញអំពីហេតុបណ្តាលកំណើតរបស់ព្រះចន្ទ។ ឥឡូវនេះ សូមប្រាប់តាមដែលបានកើតឡើង អំពីសញ្ញាពិសេសដែលបានកើតមានលើព្រះអង្គ»។
Verse 2
ईश्वर उवाच । ब्रह्मणस्तु पुरा देवि दक्षो नाम सुतोऽभवत् । प्रजाः सृजेति उद्दिष्टः पूर्वं दक्षः स्वयंभुवा
ព្រះឥશ્વរមានព្រះបន្ទូលថា៖ «កាលពីបុរាណ ឱ ទេវី ព្រះព្រហ្មមានព្រះបុត្រមួយឈ្មោះ ទក្សៈ។ មុននោះ ទក្សៈត្រូវបាន ស្វយម្ភូ (ព្រះព្រហ្ម) បង្គាប់ឲ្យបង្កើតពូជពង្ស និងសត្វលោក»។
Verse 3
षष्टिं दक्षोऽसृजत्कन्या वैरिण्यां वै प्रजापतिः । ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश
ព្រះប្រជាបតិ ទក្សៈ បានបង្កើតកូនស្រី៦០នាក់ ពី វៃរិណី។ ក្នុងចំណោមនោះ ព្រះអង្គបានប្រគល់១០នាក់ដល់ ធម្មៈ និង១៣នាក់ដល់ កശ്യបៈ។
Verse 4
सप्त विशतिं सोमाय चतस्रोऽरिष्टनेमिने । द्वे चैव भृगुपुत्राय द्वे कृशाश्वाय धीमते
ព្រះអង្គបានប្រគល់២៧នាក់ដល់ សោមៈ ចំនួន៤នាក់ដល់ អរិෂ្ដនេមិ ចំនួន២នាក់ដល់ ព្រះបុត្រារបស់ ភೃគុ និងចំនួន២នាក់ដល់ កೃಶាស្វៈ អ្នកប្រាជ្ញ។
Verse 5
द्वे चैवांगिरसे तद्वत्तासां नामानि विस्तरात् । शृणु त्वं देवि मातॄणां प्रजाविस्तरमादितः
ហើយដូចគ្នានោះ ព្រះអង្គបានប្រគល់២នាក់ទៀតដល់ អង្គិរាស។ ឥឡូវនេះ ឱ ទេវី សូមស្តាប់ដោយលម្អិត អំពីនាមរបស់មាតាទាំងនោះ និងការពង្រីកពូជពង្សរបស់ពួកនាង ចាប់តាំងពីដើម។
Verse 6
मरुत्वती वसुर्जामी लंबा भानुररुन्धती । संकल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वा च भामिनि
ឱ អ្នកភ្លឺរលោង នាមទាំងនោះគឺ៖ មរុត្វតី, វសុ, ជាមី, លំបា, ភានុ, អរុន្ធតី ហើយក៏មាន សង្គល្បា, មុហូរតា, សាធ្យា និង វិશ્વា។
Verse 7
धर्म पत्न्यः समाख्याता दक्षः प्राचेतसो ददौ । अदितिर्दितिर्दनुस्तद्वदरिष्टा सुरसैव च
ដូច្នេះ ព្រះភរិយានៃធម្មៈ ត្រូវបានប្រកាសនាម។ ដក្ខៈ កូនប្រសាររបស់ប្រាចេតស ក៏បានប្រទានកូនស្រីដូចជា អទិតិ ទិតិ ដនុ ហើយដូចគ្នានោះ អរិଷ្ដា និង សុរសា ផងដែរ។
Verse 8
सुरभिर्विनता चैव नाम्ना क्रोधवशा त्विला । कद्रूस्त्विषा वसुस्तद्वत्तासां पुत्रान्वदामि वै
ហើយមាន សុរភិ និង វិនតា ផងដែរ; អ្នកផ្សេងទៀតមាននាម ក្រធវសា និង ទ្វីឡា; ហើយ កទ្រុ ក៏ដូចជា ទ្វិសា និង វសុ។ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អំពីកូនៗរបស់ពួកនាងជាក់ជាមិនខាន។
Verse 9
विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्या साध्यानजीजनत् । मरुत्वत्यां मरुत्वंतो वसोस्तु वसवस्तथा
ពី វិស្វា បានកើតមាន វិស្វេទេវៈ; ហើយពី វិស្វា នោះ សាធ្យៈ បានបង្កើត សាធ្យៈ។ ពី មរុត្វតី បានកើត មរុត; ហើយពី វសុ ក៏បានកើត វសុ ដូចគ្នា។
Verse 10
भानोस्तु भानवस्तेन मुहूर्त्तायां मुहूर्त्तकाः । लंबाया घोषनामानो नागवीथिस्तु जामिजा
ពី ភានុ បានកើត ភានវៈ; ហើយពី មុហូរតា បានកើត មុហូរតកៈ។ ពី លំបា បានកើតអ្នកដែលគេហៅថា ឃោෂនាមនៈ; ហើយពី ជាមិ បានកើត នាគវីថិ។
Verse 11
संकल्पायास्तु संकल्पो धर्मपुत्रा दश स्मृताः । आपो ध्रुवश्च सोमश्च धरश्चैवानलोऽनिलः
ពី សង្គល្បា បានកើត សង្គល្បៈ។ កូនប្រុសដប់នាក់ ត្រូវបានចងចាំថាជាកូនរបស់ធម្មៈ៖ អាបៈ ធ្រុវៈ សោមៈ ធរៈ ហើយក៏មាន អនលៈ និង អនិលៈ។
Verse 12
प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोष्टौ प्रकीर्तिताः । आपस्य पुत्रा वैदंड्यः श्रमः शान्तो ध्वनिस्तथा
ព្រះប្រទ្យូṣ និង ព្រះប្រភាស ត្រូវបានប្រកាសថា ជាវសុទាំង៨។ ចំពោះ អាបៈ កូនប្រុសគេគឺ វៃដណ្ឌ្យៈ, ស្រាមៈ, សាន្តៈ និង ធ្វនិ។
Verse 13
ध्रुवस्य पुत्रो भगवान्कालो लोकप्रकालनः । सोमस्य भगवाञ्छर्वो ध्रुवश्च गृहबोधनः
កូនប្រុសរបស់ ធ្រុវៈ គឺ ព្រះកាលៈ ដ៏គួរគោរព អ្នករៀបចំវដ្តកាលនៃលោក។ កូនរបស់ សោមៈ គឺ ព្រះសර්វៈ; ហើយ ធ្រុវៈ ក៏ត្រូវបាននិយាយថា ជាអ្នកដាស់គ្រួសារ។
Verse 14
हुतहव्यवहश्चैव धरस्य द्रविण स्मृतः । मनोजवोऽनिलस्यासीदविज्ञातगतिस्तथा
ហុតហវ្យវហៈ ត្រូវបានចងចាំថា ជាកូនរបស់ ធរៈ ហើយ ដ្រវិណៈ ក៏ដូចគ្នា។ ចំពោះ អនិលៈ មានកូនកើតជា មនោជវៈ និង អវិជ្ញាតគតិ ផងដែរ។
Verse 15
देवलो भगवान्योगी प्रत्यूषस्याभवन्सुताः । बृहस्पतेस्तु भगिनी भुवना ब्रह्मवादिनी
ព្រះទេវលៈ អ្នកយោគីដ៏ព្រះពរ បានកើតជា កូនរបស់ ប្រទ្យូṣ។ ហើយ ភុវនា—ប្អូនស្រីរបស់ ព្រះព្រហស្បតិ—ជាអ្នកនិយាយព្រះព្រហ្ម (អ្នកដឹងសច្ចធម៌)។
Verse 16
प्रभासस्य तु सा भार्या वसूनामष्टमस्य च । विश्वकर्मा सुतस्तस्य शिल्पकर्त्ता प्रजापतिः
នាងនោះ ជាភរិយារបស់ ព្រះប្រភាស វសុទី៨។ វិશ્વកម្មា កូនប្រុសរបស់នាង ជាស្ថាបត្យករពិភពលោក—ព្រះប្រជាបតិ អ្នកបង្កើតសិល្បកម្ម។
Verse 17
तुषितानां तु साध्यानां नामान्येतानि वच्मि ते । मनोऽनुमन्ता प्राणश्च नरोऽपानश्च वीर्यवान्
ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកអំពីនាមនៃសាធ្យៈក្នុងក្រុមទុសិតៈ៖ មនោ, អនុមន្តា, ប្រាណ, នរ, អបាន និង វីរយវាន។
Verse 18
भक्तिर्भयोऽनघश्चैव हंसो नारायणस्तथा । विभुश्चैव प्रभुश्चैव साध्या द्वादश कीर्तिताः
ភក្តិ, ភយ និង អនឃ; ហំស និង នារាយណ; វិភុ និង ប្រភុផងដែរ—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថាជាសាធ្យៈដប់ពីរ។
Verse 19
कश्यपस्य प्रवक्ष्यामि सन्ततिं वरवर्णिनि । अंशो धाता भगस्त्वष्टा मित्रोऽथ वरुणो र्यमा
ឱ នារីមានពណ៌ស្រស់ស្អាតអើយ ខ្ញុំនឹងប្រកាសវង្សសន្តតិរបស់ កശ്യបៈ៖ អំស, ធាតា, ភគ, ត្វଷ្ដ្រ, មិត្រ, វរុណ និង អర్యមា។
Verse 20
विवस्वान्सविता पूषा ह्यंशुमान्विष्णुरेव च । एते सहस्रकिरणा आदित्या द्वादश स्मृताः
វិវស្វាន, សវិត្រ, ពូសន, អំសុមាន និង វិស្ណុផងដែរ—ព្រះអាទិត្យទាំងនេះមានពន្លឺរាប់ពាន់កាំ ត្រូវបានចងចាំថាជា អាទិត្យៈដប់ពីរ។
Verse 21
अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः । हरश्च बहुरूपश्च त्र्यंबकश्च सुरेश्वरः
អជៃកបាទ, អហិរពុធ្ន្យ, វិរូបាក្ស និង រៃវត; ហរ, ពហុរូប, ត្រ្យំបក និង សុរេស្វរ—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសក្នុងចំណោមការបង្ហាញរូបនៃ រុទ្រៈ។
Verse 22
सावित्रश्च जयन्तश्च पिनाकी चापराजितः । एते रुद्राः समाख्याता एकादश गणेश्वराः
សាវិត្រៈ ជយន្តៈ ពិនាគី និង អបរាជិតៈ—រុទ្រាទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថា ជាព្រះរុទ្រា១១ អម្ចាស់នៃគណៈទេវៈ។
Verse 23
दितिः पुत्रद्वयं लेभे कश्यपाद्बलगर्वितम् । हिरण्यकशिपुं श्रेष्ठं हिरण्याक्षं तथानुजम्
ទិតិ បានប្រសូតកូនប្រុសពីរពីកស្ស្យបៈ មានមោទនភាពក្នុងកម្លាំង៖ ហិរណ្យកសិពុ អ្នកល្អឥតខ្ចោះ និង ហិរណ្យាក្ស ប្អូនប្រុសរបស់គាត់។
Verse 24
हिरण्यकशिपोर्दैत्यैः श्लोकोगीतः पुरातनैः
អំពី ហិរណ្យកសិពុ ពួកដៃត្យបុរាណបានច្រៀងស្លោកបុរាណមួយ ដើម្បីសរសើរ។
Verse 25
राजा हिरण्यकशिपुर्यांयामाशां निरीक्षते । तस्यां तस्यां दिशि सुरा नमश्चक्रुर्महर्षिभिः । हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारः सुमहाबलाः
ព្រះរាជា ហិរណ្យកសិពុ មើលទៅទិសណា ទិសនោះទេវតា—ជាមួយមហារិសី—បានធ្វើនមស្ការ។ ហិរណ្យកសិពុ មានកូនប្រុសបួននាក់ កម្លាំងអស្ចារ្យ។
Verse 26
प्रह्लादः पूर्वजस्तेषामनुह्रादस्ततः परः । ह्रादश्चैव ह्रदश्चैव पुत्राश्चैते प्रकीर्तिताः
ក្នុងចំណោមពួកគេ ព្រាហ្លាទៈ ជាកូនច្បង; បន្ទាប់មក អនុហ្រាទៈ; ហ្រាទៈ និង ហ្រដៈ—កូនប្រុសទាំងនេះត្រូវបានរាប់បញ្ជីដូច្នេះ។
Verse 27
उभौ सुन्दोपसुन्दौ तु ह्रदपुत्रौ बभूवतुः । ह्रादस्य पुत्रस्त्वेकोऽभून्मूक इत्यभिविश्रुतः
សុន្ទ និង ឧបសុន្ទ ទាំងពីរ បានកើតជាបុត្ររបស់ ហ្រាទ (Hrada)។ ហ្រាទា (Hrāda) មានបុត្រតែមួយ ដែលល្បីឈ្មោះទូលំទូលាយថា មូក (Mūka)។
Verse 28
मारीचः सुंदपुत्रस्तु ताडकायामजायत । दण्डके निहतः सोऽयं राघवेण वलीयसा
មារីច (Mārīca) បុត្ររបស់ សុន្ទ (Sunda) បានកើតពី តាឌកា (Tāḍakā)។ ហើយគាត់ត្រូវបាន រាឃវ (Rāghava—រាម) អ្នកមានអំណាច ធ្វើឲ្យស្លាប់នៅព្រៃ ដណ្ឌក (Daṇḍaka)។
Verse 29
मूको विनिहतश्चापि कैराते सब्यसाचिना । संह्रादस्य तु दैत्यस्य निवातकवचाः कुले
ក្នុងរឿង គិរាត (Kirāta) ផងដែរ មូក (Mūka) ត្រូវបាន សវ្យសាចី (Savyasācī—អរជុន) សម្លាប់។ ហើយក្នុងវង្សរបស់ ដៃត្យ សំហ្រាទ (Saṃhrāda) បានកើតមាន និវាតកវច (Nivātakavaca)។
Verse 30
तिस्रः कोट्यस्तु विख्याता निहताः सव्यसाचिना । गवेष्ठी कालनेमिश्च जंभो वल्कल एव च
សវ្យសាចី (Savyasācī—អរជុន) បានសម្លាប់សត្រូវល្បីល្បាញចំនួនបីកោដិ; គឺ កវេឋ្ឋី (Gaveṣṭhī), កាលនេមិ (Kālanemi), ជម្ភ (Jambha) និង វល្កល (Valkala) ផងដែរ។
Verse 31
जृंभः षष्ठोनुजस्तेषां स्मृताः प्रह्रादसूनवः । शुंभश्चैव निशुंभश्च गवेष्ठिनः सुतौ स्मृतौ
ជ្រឹម្ភ (Jṛmbha) ត្រូវបានចងចាំថា ជាប្អូនទីប្រាំមួយក្នុងចំណោមពួកគេ; ពួកគេត្រូវបាននិយាយថា ជាបុត្ររបស់ ប្រហ្រាទ (Prahrāda)។ ហើយ សុಂಭ (Śuṃbha) និង និសុಂಭ (Niśuṃbha) ត្រូវបានចងចាំថា ជាបុត្ររបស់ កវេឋ្ឋី (Gaveṣṭhī)។
Verse 32
धनुकश्चासिलोमा च शुंभपुत्रौ प्रकीर्तितौ । विरोचनस्य पुत्रस्तु बलिरेकः प्रतापवान्
ធនុគ និង អសិលោមា ត្រូវបានប្រកាសថា ជាព្រះបុត្រទាំងពីររបស់ សុಂಭៈ។ ហើយ បលិ ជាព្រះបុត្ររបស់ វិរោចនៈ តែមួយគត់ មានវីរភាពដ៏ខ្លាំងក្លា។
Verse 33
हिरण्याक्षसुताः पंच विक्रांताः सुमहाबलाः । अन्धकः शकुनिश्चैव कालनाभस्तथैव च
ព្រះបុត្ររបស់ ហិរṇ្យាក્ષ មានប្រាំអង្គ ជាវីរបុរស មានកម្លាំងដ៏មហិមា៖ អន្ធកៈ សកុនិ និង កាលនាភៈ ដូចគ្នា។
Verse 34
महानाभश्च विक्रांतो भूतसंतापनस्तथा । शतं शतसहस्राणि निहतास्तारकामये
មហានាភៈ ជាវីរបុរស និង ភូតសន្តាបនៈ ផងដែរ (ស្ថិតក្នុងចំណោមពួកគេ)។ ក្នុងសង្គ្រាមដើម្បី តារាកា មានអ្នកស្លាប់រាប់សែនរាប់ម៉ឺន។
Verse 35
इति संक्षपतः प्रोक्ता कश्यपान्वयसंततिः । यया व्याप्तं जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम्
ដូច្នេះ ដោយសង្ខេប បានពណ៌នាពីសន្តតិវង្សរបស់ កശ്യបៈ ដែលបានពាសពេញលោកទាំងមូល រួមទាំងទេវៈ អសុរៈ និងមនុស្ស។
Verse 36
अथ याः कन्यका दत्ताः सप्तविंशतिरिंदवे । तासां मध्ये महादेवि प्रिया तस्य च रोहिणी
ឥឡូវនេះ ក្នុងចំណោមកញ្ញា ២៧ នាក់ ដែលបានប្រគេនដល់ ព្រះចន្ទ្រ—ក្នុងនោះ ឱ មហាទេវី រោហិṇី គឺជាទីស្រឡាញ់របស់ទ្រង់។
Verse 37
अथ नक्षत्रनाथस्य तासां मध्येतिवल्लभा । बभूव रोहिणी देवी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी
បន្ទាប់មក ក្នុងចំណោមនាងទាំងនោះ ព្រះនាង រោហិណី ទេវី បានក្លាយជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងដល់ព្រះចន្ទ ព្រះអម្ចាស់នៃនក្ខត្រា—ស្រឡាញ់លើសសូម្បីតែដង្ហើមជីវិត។
Verse 38
सर्वास्ताः संपरित्यज्य रोहिण्या सहितो रहः । रेमे कामपरीतात्मा वनेषूपवनेषु च । रमणीयेषु देशेषु कन्दरेषु गुहासु च
ដោយបោះបង់នាងផ្សេងទាំងអស់ ព្រះចន្ទបានស្នាក់នៅដោយសម្ងាត់ជាមួយរោហិណី ត្រេកអរដោយចិត្តត្រូវកាមគ្រប់គ្រង—ក្នុងព្រៃ និងព្រៃតូចៗ ក្នុងទីកន្លែងស្រស់ស្អាត ក្នុងចន្លោះភ្នំ និងក្នុងរូងភ្នំ។
Verse 39
अथ ता दुःखसंपन्नाः पत्न्यः शेषा यशस्विनि । जग्मुश्च शरणं दक्षं वचनं चेदमब्रुवन्
បន្ទាប់មក ភរិយាដែលនៅសល់ទាំងនោះ ពោរពេញដោយទុក្ខសោក ឱអ្នកមានកិត្តិយស បានទៅសុំជ្រកកោនដល់ទក្ខ និងបាននិយាយពាក្យទាំងនេះ។
Verse 40
सोमः सर्वा तिक्रम्य रोहिण्या सह मोदते । संवत्सरसहस्रं तु क्रीडमानो यथासुखम्
សោមៈ (ព្រះចន្ទ) មើលរំលងនាងផ្សេងទាំងអស់ ហើយត្រេកអរតែជាមួយរោហិណីប៉ុណ្ណោះ—លេងកម្សាន្តអស់មួយពាន់ឆ្នាំ តាមសេចក្តីសុខចិត្តរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 41
अवशिष्टास्तु षड्विंशन्मलिना विगतश्रियः । पाणिग्रहणमारभ्य रोहिण्या सह चंद्रमाः
តែនាងដែលនៅសល់ទាំងម្ភៃប្រាំមួយ បានក្លាយជាមិនបរិសុទ្ធ និងបាត់បង់ពន្លឺរុងរឿង; តាំងពីពេលចាប់ដៃរៀបការ ព្រះចន្ទបាននៅជាមួយរោហិណីតែម្នាក់ឯង។
Verse 42
संवत्सरसहस्रं तु जानात्येकां स शर्वरीम् । परित्यक्ता वयं तात शशिना दोषवर्जिताः
អស់ពាន់ឆ្នាំ គេបានស្គាល់តែយប់តែមួយជាមួយយើង; ឱពុកជាទីគោរព យើងត្រូវព្រះចន្ទបោះបង់ ទោះយើងគ្មានកំហុសក៏ដោយ។
Verse 43
स रेमे सह रोहिण्या अस्माकमसुखप्रदः । अस्माकं दुःखदग्धानां श्रेयोऽतो मरणं भवेत्
គេបានលេងសប្បាយជាមួយរោហិណី បង្កឲ្យយើងមានតែទុក្ខ; សម្រាប់យើងដែលត្រូវទុក្ខសោកដុតឆេះ ការស្លាប់ប្រសើរជាងនេះ។
Verse 44
तासां तद्वचनं श्रुत्वा दुःखार्तानां प्रजापतिः । ब्रह्मतेजः समायुक्तः पुत्रीस्नेहेन कर्षितः । जगाम यत्र ऋक्षेशो वचनं चेदमब्रवीत्
ព្រះប្រជាបតិ (ទក្ខ) បានឮពាក្យនោះពីកូនស្រីទាំងឡាយដែលរងទុក្ខសោក; ពោរពេញដោយពន្លឺព្រហ្មតេជ និងត្រូវសេចក្តីស្រឡាញ់កូនស្រីទាញចិត្ត ទ្រង់បានទៅកាន់ទីដែលព្រះអម្ចាស់នៃតារាស្ថិត ហើយបាននិយាយពាក្យនេះ។
Verse 45
समं वर्त्तस्व कन्यासु मामकासु निशाकर । अन्यथा दोषभागी त्वं भविष्यसि न संशयः
«ឱព្រះចន្ទ អ្នកបង្កើតរាត្រី ចូរប្រព្រឹត្តដោយស្មើគ្នាចំពោះកូនស្រីរបស់ខ្ញុំទាំងឡាយ; បើមិនដូច្នោះទេ អ្នកនឹងចែករំលែកកំហុសជាក់ជាមិនខាន»។
Verse 46
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लज्जयावनतः स्थितः । बाढमित्येव ऋक्षेंद्रो दक्षस्य पुरतोऽब्रवीत्
ព្រះអម្ចាស់នៃតារា បានឮពាក្យនោះហើយ ឈរជ្រួញក្បាលដោយអៀនខ្មាស់; នៅមុខទក្ខ ទ្រង់បានឆ្លើយថា «បាទ ដូច្នោះហើយ»។
Verse 47
अद्यप्रभृति विप्रर्षे समं वर्त्तयितास्म्यहम् । पुत्रीभिस्तव सत्यं वै शपेऽहं शपथेन ते
ចាប់ពីថ្ងៃនេះទៅ ឱ ព្រះឥសីព្រាហ្មណ៍ ខ្ញុំនឹងប្រព្រឹត្តស្មើគ្នាចំពោះកូនស្រីទាំងឡាយរបស់អ្នក។ ពិតប្រាកដ ខ្ញុំស្បថជាសច្ចៈដល់អ្នកដោយពាក្យស្បថ។
Verse 48
एवं प्रतिज्ञासंयुक्ते निशानाथे तदांबिके । सर्वा रूपेण संयुक्तास्तस्य कन्या निवेदिताः
ដូច្នេះ ពេលព្រះចន្ទា អធិរាជនៃរាត្រី ត្រូវបានចងដោយពាក្យសច្ចៈរបស់ខ្លួន ឱ មាតា អំបិកា ក្មេងស្រីទាំងអស់នោះត្រូវបាននាំមកថ្វាយដល់ទ្រង់ វិញដោយរូបសោភា និងពន្លឺចែងចាំង។
Verse 49
दक्षः स्वभवनं गत्वा निर्वृतिं परमां गतः । चन्द्रोऽपि पूर्ववद्देवि रोहिण्यां निरतोऽभवत्
ទក្ខៈ ត្រឡប់ទៅគេហដ្ឋានរបស់ខ្លួន ហើយបានឈានដល់សេចក្តីសុខសាន្តដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ តែព្រះចន្ទា ដូចមុនដដែល ឱ ទេវី នៅតែភ្ជាប់ចិត្តដោយភក្តីភាពចំពោះ រោហិណី។
Verse 50
संपरित्यज्य ताः सर्वाः कामोपहतमानसः । अथ भूयस्तु ताः सर्वा दक्षं वचनमब्रुवन्
ដោយបោះបង់អ្នកដទៃទាំងអស់ ចិត្តត្រូវកាមក្តីប៉ះពាល់ ព្រះចន្ទាបានបែរចេញ។ បន្ទាប់មក ពួកនាងទាំងអស់វិញ បាននិយាយពាក្យទៅកាន់ទក្ខៈ។
Verse 51
मलिनास्ताः कृशांग्यश्च दीनाः सर्वा विचेतसः । ततो दृष्ट्वा तथारूपं दक्षो मोहमुपागतः
ពួកនាងក្លាយជាមានមន្ទិល ស្គមស្គាំង ទុក្ខសោក ហើយទាំងអស់ស្រពិចស្រពិលក្នុងចិត្ត។ ទក្ខៈឃើញសភាពដូច្នោះ ក៏ធ្លាក់ចូលក្នុងភាពវង្វេង។
Verse 52
लब्धसंज्ञः पुनः सोऽपि क्रोधोद्भूततनूरुहः । उवाच सर्वाः स्वाः पुत्रीः किमित्थं मलिनांबराः । किमिदं निष्प्रभाः सर्वाः कथयध्वं ममानघाः
ពេលបានស្មារតីវិញ គាត់ក៏កើតកំហឹង ដល់ថ្នាក់រោមលើកឡើង ហើយនិយាយទៅកាន់កូនស្រីទាំងអស់ថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកទាំងឡាយស្លៀកពាក់កខ្វក់ដូច្នេះ? ហេតុអ្វីបានជាមុខមាត់គ្មានពន្លឺទាំងអស់? ចូរប្រាប់ខ្ញុំមក ឱ កូនស្រីដ៏បរិសុទ្ធទាំងឡាយ»។
Verse 53
असुरान्सानुगांश्चैव ये चान्ये सुरसत्तमाः । अद्य शापहतान्पुत्र्यः करिष्यामि न संशयः
«សូម្បីតែអសុរ និងពួកបរិវាររបស់ពួកវា ហើយអ្នកដទៃទៀតផង ឱ ព្រះដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទេវតា—ថ្ងៃនេះ កូនស្រីទាំងឡាយ ខ្ញុំនឹងវាយប្រហារដោយពាក្យសាប ដោយមិនមានសង្ស័យឡើយ»។
Verse 54
एवमुक्तास्तु दक्षेण सर्वास्ताः समुदैरयन्
ពេលដក្ខៈបាននិយាយដូច្នេះ នាងទាំងអស់ក៏បានឆ្លើយឡើងរួមគ្នា។
Verse 55
न चास्माकं निशानाथ ऋतुमात्रमपि प्रभो । प्रयच्छति पुनस्तेन युष्मत्पार्श्वं समागताः
«ហើយព្រះអម្ចាស់នៃរាត្រី មិនប្រទានឱ្យយើងទេ ឱ ព្រះអម្ចាស់ សូម្បីតែការរួមស្និទ្ធមួយរដូវកាលតែម្តង; ដូច្នេះហើយ យើងបានមកជិតព្រះអង្គម្តងទៀត»។
Verse 56
अनादृत्य तु ते वाक्यं रोहिण्यां निरतो रहः । रेमे कामपरीतात्मा अस्माकं शोकवर्द्धनः
«ដោយមិនគោរពតាមព្រះបន្ទូលណែនាំរបស់ព្រះអង្គ គាត់បានលាក់លៀមស្រឡាញ់រោហិណី ហើយចិត្តត្រូវកាមតណ្ហាគ្របដណ្តប់ គាត់បានរីករាយលេងល្បែង—តែបង្កើនទុក្ខសោករបស់យើងប៉ុណ្ណោះ»។
Verse 57
तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षः कोपमुपागतः । गत्वा चंद्रं महादेवि शशाप प्रमुखे स्थितम्
លឺពាក្យរបស់នាងទាំងនោះហើយ ដក្ខៈត្រូវកំហឹងគ្របដណ្ដប់។ ព្រះនាងមហាទេវីអើយ គាត់ទៅរកព្រះចន្ទ ហើយដាក់បណ្តាសាទៅមុខមាត់ ខណៈព្រះចន្ទឈរនៅចំពោះមុខ។
Verse 58
अनादृत्य हि मे वाक्यं यस्मात्त्वं रोहिणीरतः । संत्यज्य पुत्रीश्चास्माकं शेषा दोषेण वर्जिताः । तस्माद्यक्ष्मा शरीरं ते ग्रसिष्यति न संशयः
«ព្រោះអ្នកមិនគោរពពាក្យបង្គាប់របស់ខ្ញុំ ហើយជាប់ចិត្តនឹងរោហិណី ទុកចោលកូនស្រីផ្សេងៗរបស់យើង ដែលគ្មានកំហុសទាំងអស់ ដូច្នេះជំងឺយក្ស្មា នឹងកាន់កាប់រាងកាយអ្នក មិនមានសង្ស័យឡើយ»។
Verse 59
एतस्मिन्नेव काले तु यक्ष्मा पर्वतपुत्रिके । दक्षेण तु समादिष्टस्तस्य कायं समाविशत्
នៅពេលនោះឯង ព្រះនាងកូនស្រីភ្នំអើយ ជំងឺយក្ស្មា ដែលដក្ខៈបានបញ្ជាឲ្យចេញដំណើរ បានចូលទៅក្នុងរាងកាយរបស់គាត់។
Verse 60
यक्ष्मणा ग्रस्तकायोऽसौ क्षयं याति दिनेदिने
ព្រះចន្ទនោះ ត្រូវយក្ស្មាចាប់កាន់រាងកាយ ហើយរំលាយខ្សោយទៅរាល់ថ្ងៃៗ ដល់ស្គមស្គាំង។
Verse 61
एवं सोमस्तु दक्षेण कृतशापो गतप्रभः । पपात वसुधां देवि निश्चेष्टो रोहिणीयुतः
ដូច្នេះ សោមៈ ត្រូវដក្ខៈដាក់បណ្តាសា ពន្លឺរលត់បាត់។ ព្រះនាងអើយ គាត់ធ្លាក់ចុះលើផែនដី ដេកស្ងៀម មិនចលនា មានរោហិណីនៅជិតខាង។
Verse 62
लब्ध्वसंज्ञो मुहूर्तेन रोहिणीवाक्य मब्रवीत्
ក្រោយពីបានដឹងខ្លួនឡើងវិញក្នុងពេលខ្លី គាត់បាននិយាយពាក្យទៅកាន់រោហិណី។
Verse 63
देवि कार्यं किमधुना त्वत्पित्रा शापितो ह्यहम् । क्षयकुष्ठेन संयुक्तः किं करोम्यधुना प्रिये
«ឱ ទេវី ឥឡូវនេះត្រូវធ្វើអ្វី? ព្រោះខ្ញុំត្រូវបានឪពុករបស់អ្នកដាក់បណ្តាសា។ ខ្ញុំរងជំងឺស្គមស្គាំង និងកុស្ឋរោគ—ឱ ស្រីស្នេហា ខ្ញុំត្រូវធ្វើដូចម្តេចឥឡូវនេះ?»
Verse 64
एवमुक्ता रोहिणी तु बाष्पव्याकुललोचना । दक्षशापहतं दृष्ट्वा सोमं वचनमब्रवीत्
រោហិណីត្រូវបាននិយាយដូច្នោះ ភ្នែករបស់នាងពោរពេញដោយទឹកភ្នែក។ ឃើញសោមាត្រូវបណ្តាសារបស់ទក្ខ ប៉ះពាល់ នាងបាននិយាយពាក្យទាំងនេះ។
Verse 65
येन शापस्तु ते दत्तस्तमेव शरणं व्रज । स ते शापाभिभूतस्य नूनं श्रेयो विधास्यति
«ចូរទៅសុំជ្រកកោនចំពោះអ្នកដែលបានដាក់បណ្តាសាអ្នកនោះឯង។ គាត់ប្រាកដជានឹងរៀបចំអ្វីដែលល្អបំផុតសម្រាប់អ្នក ដែលត្រូវបណ្តាសាគ្រប់គ្រង។»
Verse 66
लप्स्यसे तत्प्रसादात्त्वं प्रभां पूर्वोचितां शुभाम्
«ដោយព្រះគុណរបស់គាត់ អ្នកនឹងទទួលបានពន្លឺដ៏មង្គលរបស់អ្នកវិញ គឺសោភ័ណភាពដែលធ្លាប់មានពីមុន។»
Verse 67
रोहिण्या वचनं श्रुत्वा गतो दक्षसमीपतः । चंद्रः प्रोवाच विनयाद्वाष्प व्याकुललोचनः
លឺពាក្យរបស់ រោហិណី ហើយ ព្រះចន្ទ្រ (ចន្ទ្រ) បានទៅជិត ទក្ខៈ; ដោយសុភាពរាបសារ ភ្នែករងរំខានដោយទឹកភ្នែក ទ្រង់បានទូលពាក្យ។
Verse 69
त्वया क्रोधपरीतेन कारणे वाप्यकारणे । अनुकंपां च मे कृत्वा कार्यं शापस्य मोक्षणम्
«ដោយកំហឹងគ្របដណ្តប់ ទោះមានហេតុ ឬគ្មានហេតុ ក៏ដោយ អ្នកបានប្រកាស (សាប) លើខ្ញុំ។ ឥឡូវ សូមមេត្តាអាណិតខ្ញុំ ហើយសូមធ្វើឲ្យខ្ញុំរួចផុតពីសាប»។
Verse 70
विदितं तु महाभाग शप्तोहं येन कर्मणा । कुरुष्वानुग्रहं दक्ष मम दीनस्य याचतः
ឱ មហាភាគ្យ! គេដឹងហើយថា ដោយកម្មអ្វី ខ្ញុំត្រូវសាប។ ឱ ទក្ខៈ សូមប្រទានអនុគ្រោះ—មេត្តាដល់ខ្ញុំអ្នកទុក្ខទោមនស្ស ដែលកំពុងអង្វរ។
Verse 71
एवं विलपमानस्य सोमस्य तु महात्मनः । अनुग्रहे मतिं कृत्वा इदं वचनमब्रवीत्
ពេល សោមៈ មហាត្មា យំរំលែកដូច្នេះ ទក្ខៈ បានបង្កើតចិត្តអនុគ្រោះ ហើយបាននិយាយពាក្យនេះ។
Verse 72
दक्ष उवाच । मया शापहतः सोम त्रातुं शक्यो न दैवतैः । यद्यद्ब्रवीम्यहं सोम तत्तथेति न संशयः
ទក្ខៈ បានមានព្រះវាចា៖ «ឱ សោមៈ អ្នកត្រូវសាបដោយខ្ញុំ ហើយសូម្បីទេវតាក៏មិនអាចសង្គ្រោះបានទេ។ ប៉ុន្តែ ឱ សោមៈ អ្វីដែលខ្ញុំប្រាប់ អ្នកចូរដឹងថា នឹងកើតឡើងដូច្នោះពិតប្រាកដ មិនមានសង្ស័យឡើយ»។
Verse 73
आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च । पूर्वसृष्टानि यान्येव संभवंति हि तानि वै
អាយុកាល កម្ម ទ្រព្យសម្បត្តិ វិជ្ជា ហើយសូម្បីតែសេចក្តីស្លាប់—អ្វីៗដែលបានកំណត់ជាមុន នោះទាំងអស់ពិតជាកើតមានដូច្នោះ។
Verse 74
असुराश्च सुराश्चैव ये चान्ये यक्षराक्षसाः । सर्वेपि शक्ता न त्रातुं वर्जयित्वा महेश्वरम्
ទាំងអសុរ ទាំងទេវតា និងសត្វមានអំណាចផ្សេងៗ—យក្ខ និងរាក្សស—គ្មាននរណាអាចសង្គ្រោះអ្នកបានឡើយ លើកលែងតែព្រះមហេស្វរ។
Verse 75
एषां शापो मया दत्तोऽनुग्रहीष्य ति शंकरः । नान्यस्त्रातुं भवेच्छक्तो विना पशुपतिं भवम् । तत्त्वं शीघ्रतरं गच्छ समाराधय शंकर
បណ្តាសានេះលើពួកគេ ត្រូវបានខ្ញុំប្រគល់ហើយ; ព្រះសង្ករ នឹងប្រទានព្រះគុណ។ គ្មានអ្នកណាអាចសង្គ្រោះបានទេ លើកលែងតែភវៈ ព្រះបសុបតិ អម្ចាស់សត្វទាំងឡាយ។ ដូច្នេះ ចូរទៅភ្លាមៗ ទៅឲ្យលឿន ហើយគោរពបូជាព្រះសង្ករដោយសមរម្យ។
Verse 76
न शक्तोऽन्यः पुनश्चंद्रः कर्तुं त्वां निर्मलं पुनः । वर्जयित्वा महादेवं शितिकंठमुमापतिम्
ឱ ចន្ទ្រា គ្មានអ្នកណាអាចធ្វើឲ្យអ្នកបរិសុទ្ធឡើងវិញបានទេ លើកលែងតែព្រះមហាទេវ ព្រះសិតិកណ្ណ្ឋ អម្ចាស់ និងជាស្វាមីរបស់ព្រះអុមា។
Verse 77
दक्षस्य च वचः श्रुत्वा कृतांजलिपुटः स्थितः । प्रत्युवाच तदा सोमः प्रहष्टेनांतरात्मना
ពេលស្តាប់ពាក្យរបស់ទក្ខៈ សោមៈឈរដោយប្រណម្យដៃ; បន្ទាប់មក សោមៈបានឆ្លើយតប ដោយចិត្តខាងក្នុងរីករាយ។
Verse 78
भगवन्यदि तुष्टोसि मम भक्तस्य सुव्रत । अनुग्रहे कृता बुद्धिस्तदाचक्ष्व कुतः शिवः
ឱព្រះអម្ចាស់ ប្រសិនបើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យចំពោះខ្ញុំ អ្នកបម្រើស្មោះត្រង់ ឱអ្នកមានវ្រតដ៏ប្រសើរ—ព្រះហឫទ័យព្រះអង្គបានបង្កើតដើម្បីប្រទានព្រះគុណហើយ សូមប្រាប់ខ្ញុំថា ព្រះសិវៈនៅទីណា?
Verse 79
कस्मिन्स्थाने मया दक्ष द्रष्टव्योऽसौ महेश्वरः । तत्स्थानानि चरिष्यामि यानि तानि वदस्व मे
ឱទក្ខៈ អ្នកមានប្រាជ្ញា ខ្ញុំគួរឃើញព្រះមហេស្វរៈនោះនៅកន្លែងណា? សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីទីកន្លែងទាំងនោះ; ខ្ញុំនឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់វាទាំងអស់—សូមប្រកាសឲ្យខ្ញុំដឹង។
Verse 80
दक्ष उवाच । शृणु सोम प्रयत्नेन श्रुत्वा चैवावधारय । वारुणीं दिशमाश्रित्य सागरानूपसन्निधौ
ទក្ខៈបាននិយាយ៖ «ឱសោម សូមស្តាប់ដោយការខិតខំ និងការប្រុងប្រយ័ត្ន; ស្តាប់ហើយ ចូរកាន់ទុកក្នុងចិត្តឲ្យមាំមួន។ ដោយងាកទៅទិសវារុណ (ទិសលិច) ជិតសមុទ្រ និងដីសើមតាមឆ្នេរ…»
Verse 81
कृतस्मरस्यापरतो धन्वंतरशतत्रये । लिंगं महाप्रभावं च स्वयंभूतं व्यवस्थितम्
លើសពីក្រឹតស្មរា ទៅមុខ ប្រហែលបីរយធន្វន្តរ មានលិង្គដ៏មានអានុភាពមហិមា ជាលិង្គស្វ័យភូត បង្ហាញខ្លួនដោយខ្លួនឯង ឈរស្ថិតនៅទីនោះ។
Verse 82
सूर्य्यबिंबसमप्रख्यं सर्प मेखलमंडितम् । कुक्कुटांडकमानं तद्भूमिमध्ये व्यवस्थितम्
វាភ្លឺរលោងដូចវង់ព្រះអាទិត្យ តុបតែងដោយពស់ជាខ្សែក្រវាត់; មានទំហំប្រហាក់ប្រហែលពងមាន់ ហើយឈរមាំនៅកណ្ដាលដីដោយពិត។
Verse 83
स्पर्शलिंगं हि तद्विद्धि तद्भक्त्या ज्ञास्यते भवान् । तत्र संनिहितो देवः शंकरः परमेश्वरः
ចូរដឹងថា នោះហើយគឺ «ស្បರ್ಶលិង្គ» (លិង្គដែលសម្រេចដោយការប៉ះដ៏បរិសុទ្ធ)។ ដោយភក្តីចំពោះវា អ្នកនឹងយល់ដឹងដោយពិតប្រាកដ; ព្រោះនៅទីនោះ ព្រះសង្ករៈ ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតី (បរមេស្វរៈ) ស្ថិតពេញលេញ។
Verse 85
प्रशस्य देवदेवेशमात्मानं निर्मलं कुरु । यस्याशु वरदानेन प्राप्स्यसे रूपमुत्तमम्
ចូរសរសើរ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ (ទេវទេវេស) ហើយធ្វើខ្លួនឲ្យបរិសុទ្ធ។ ដោយការប្រទានពរយ៉ាងរហ័សរបស់ព្រះអង្គ អ្នកនឹងទទួលបានរូបសម្បត្តិដ៏ប្រសើរ។
Verse 94
गच्छ त्वं तपसोग्रेण आराधय सुरेश्वरम्
ចូរចេញដំណើរ ហើយដោយតបស្យាដ៏ខ្លាំងក្លា ចូរគោរពបូជាព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ។
Verse 168
कुरुष्वानुग्रहं दक्ष प्रसन्नेनांतरात्मना । कोपं त्यज महर्षे त्वं ममोपरि दयां कुरु
សូមបង្ហាញអនុគ្រោះដល់ខ្ញុំ ឱ ដក្សៈ ដោយចិត្តខាងក្នុងស្ងប់ស្ងាត់ និងរីករាយ។ ចូរលះបង់កំហឹង ឱ មហារិសី; សូមមានមេត្តាករុណាលើខ្ញុំ។