
សូត្រាបានណែនាំអំពីអាស្រាម និងទីរថៈទឹកបរិសុទ្ធដ៏ល្បី ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយាជ្ញវល្ក្យៈ ហើយត្រូវបានពិពណ៌នាថា អាចផ្តល់ការសម្រេចដល់គោលដៅខ្ពស់ សូម្បីតែអ្នកមិនបានសិក្សាវេដ។ ព្រះឥសីទាំងឡាយសួរអំពីគ្រូមុនរបស់យាជ្ញវល្ក្យៈ និងហេតុការណ៍ដែលវេដត្រូវបានយកទៅ ហើយបន្ទាប់មកបានទទួលវិញ។ សូត្រាប្រាប់អំពីសាកល្យៈ ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញ ជាគ្រូ និងបូជាចារ្យរាជវាំង ហើយរំលឹកព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងរាជសភា ដែលយាជ្ញវល្ក្យៈត្រូវបានហៅទៅធ្វើពិធីសន្តិភាពសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ។ មានភាពតានតឹងផ្នែកសង្គម-ពិធីការ៖ ព្រះមហាក្សត្រឃើញយាជ្ញវល្ក្យៈនៅស្ថានភាពមិនសមរម្យ ក៏បដិសេធព្រះពរ ហើយបញ្ជាឲ្យបោះទឹកស័ក្តិសិទ្ធិទៅលើសសរឈើ។ យាជ្ញវល្ក្យៈអំពាវនាវមន្តវេដ បោះទឹកនោះឲ្យសសរឈើលូតស្លឹក ផ្កា និងផ្លែភ្លាមៗ បង្ហាញអานุភាពមន្ត និងបង្ហាញការខ្វះសមត្ថភាពពិធីការរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។ ព្រះមហាក្សត្រសុំអភិសេក ប៉ុន្តែយាជ្ញវល្ក្យៈបដិសេធ ដោយថា អនុភាពមន្តពឹងផ្អែកលើហោម និងវិធីការត្រឹមត្រូវ។ ពេលសាកល្យៈបង្ខំឲ្យត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រ យាជ្ញវល្ក្យៈបដិសេធ ដោយយោងធម្មៈថា គ្រូដែលអួតអាង និងច្រឡំកាតព្វកិច្ច អាចត្រូវបានបោះបង់។ សាកល្យៈខឹង ហើយប្រើមន្តអថរវៈ និងទឹក បង្ខំឲ្យយាជ្ញវល្ក្យៈបោះចោលចំណេះដឹងដែលបានទទួល; យាជ្ញវល្ក្យៈបញ្ចេញវេដដែលបានរៀន ហើយប្រកាសឯករាជ្យ។ បន្ទាប់មកគាត់ស្វែងរកសិទ្ធិក្សេត្រ ហើយត្រូវបានណែនាំទៅកាន់ហាដាកេស្វរ-ក្សេត្រ ដែលផលប៉ះពាល់ស្របតាមចិត្តនៃអ្នកទៅ។ នៅទីនោះគាត់ធ្វើតបស្យា និងបូជាព្រះអាទិត្យ។ ព្រះសូរ្យ (ភាស្ករ) ប្រទានពរ៖ ដាក់មន្តដូចសរស្វតីក្នុងកុណ្ឌ; ការងូតទឹក និងសូត្រមន្ត ធ្វើឲ្យចំណេះវេដចងចាំភ្លាមៗ និងយល់តត្ត្វារថដោយព្រះគុណ។ យាជ្ញវល្ក្យៈសុំឲ្យរួចផុតពីកាតព្វកិច្ចគ្រូមនុស្សធម្មតា; ព្រះអាទិត្យប្រទានសិទ្ធិ (លឃិមា) និងបង្រៀនឲ្យរៀនតាមរូបសេះទេវៈ (វាជិករណ) ដើម្បីទទួលវេដដោយផ្ទាល់។ ចុងក្រោយបញ្ជាក់ផល៖ ងូតទឹកនៅទីរថៈ ទស្សនាព្រះអាទិត្យ និងសូត្ររូបមន្ត “នាទបិន្ទុ” នាំទៅកាន់សម្រេចដំណើរទៅមុខសម្រាប់មោក្សៈ។
Verse 1
सूत उवाच । तथान्योऽपि च तत्रास्ति याज्ञवल्क्यसमुद्रवः । आश्रमो लोक विख्यातो मूर्खाणामपि सिद्धिदः
សូតៈបាននិយាយថា៖ «លើសពីនេះ នៅទីនោះក៏មានទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធមួយទៀត ឈ្មោះ យាជ្ញវល្ក្យ-សមុទ្រវៈ ជាអាស្រាមល្បីលើលោក ដែលប្រទានសិទ្ធិសម្រេចសូម្បីដល់អ្នកមានបញ្ញាខ្សោយ»។
Verse 2
यत्र तप्त्वा तपस्तीव्रं याज्ञवल्क्येन धीमता । संप्राप्ता निखिला वेदा गुरुणाऽपहृताश्च ये
នៅទីបរិសុទ្ធនោះ យាជ្ញវល្ក្យ អ្នកមានប្រាជ្ញា បានធ្វើតបស្យាខ្លាំងក្លា; ហើយនៅទីនោះផង គាត់បានទទួលវិញពេញលេញនូវវេទទាំងអស់ ដែលគ្រូបានដកយកទៅមុននេះ។
Verse 3
ऋषय ऊचुः । कोऽसौ गुरुरभूत्तस्य याज्ञवल्क्यस्य धीमतः । पाठयित्वा पुनर्येन हृता वेदा महात्मना
ពួកឥសីបាននិយាយថា៖ «គ្រូនោះជានរណា របស់យាជ្ញវល្ក្យ អ្នកមានប្រាជ្ញា—មហាត្មា—ដែលបន្ទាប់ពីបង្រៀនហើយ បានយកវេទវិញ?»
Verse 4
किमर्थं च समाचक्ष्व सूतपुत्रात्र विस्तरात् । कौतुकं परमं जातं सर्वेषां नो द्विजन्मनाम्
ហើយហេតុអ្វីបានជាកើតមានដូច្នោះ? សូមពន្យល់នៅទីនេះដោយលម្អិត ឱ កូនសូតៈ; ពួកយើងទាំងអស់ ជាទ្វិជន្មា មានក្តីចង់ដឹងយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 5
सूत उवाच । आसीद्ब्राह्मणशार्दूलः शाकल्य इति विश्रुतः । भार्गवान्वयसंभूतो वेद वेदांगपारगः
សូត្រាបានពោលថា៖ កាលមុនមានព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តមម្នាក់ ដូចខ្លាដ៏ក្លាហានក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ មាននាមថា «សាកល្យ» កើតក្នុងវង្សភារគវៈ ជាអ្នកចេះវេទ និងឈានដល់ចុងក្រោយនៃវេដាង្គទាំងឡាយ។
Verse 6
बृहत्कल्पे पुरा विप्रा वर्धमाने पुरोत्तमे । बहुशिष्यसमायुक्तो वेदाध्ययनतत्परः
នៅសម័យបុរាណមួយ ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ក្នុងទីក្រុងដ៏ប្រសើរឈ្មោះ «វឌ្ឍមាន» គាត់បានរស់នៅជាមួយសិស្សជាច្រើន ហើយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងការសិក្សា និងបង្រៀនវេទ។
Verse 7
स सदा प्रातरुत्थाय विद्यादानं प्रयच्छति । शिष्येभ्यश्चानुरूपेभ्यः प्रसादाद्विजसत्तमाः
គាត់តែងតែភ្ញាក់ឡើងពេលព្រឹក ហើយប្រគល់ «ទាននៃវិជ្ជា» ជានិច្ច; ឱ ពួកទ្វិជដ៏ប្រសើរ គាត់បានបង្រៀនសិស្សដែលសមស្រប តាមសមត្ថភាព ដោយព្រះគុណ និងមេត្តាករុណា។
Verse 8
चकार स तदा विप्राः पौरोहित्यं महीपतेः । सूर्यवंशप्रसूतस्य सुप्रियस्य महात्मनः
នៅពេលនោះ ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ គាត់បានធ្វើភារកិច្ច «បូរោហិត្យ» ជាព្រះសង្ឃរាជបូជាចារ្យរបស់ព្រះមហាក្សត្រ គឺសុព្រីយៈ មហាត្មា ដែលកើតក្នុងវង្សសូរ្យ (សូរិយវង្ស)។
Verse 9
स तस्य धर्मकृत्यानि सर्वाण्येव दिनेदिने । कृत्वा स्वगृहमभ्येति पूजितस्तेन भूभुजा
រាល់ថ្ងៃៗ គាត់បានបំពេញកិច្ចធម៌ដែលបានកំណត់សម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រទាំងអស់ ហើយបន្ទាប់មកត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់ខ្លួនវិញ ដោយត្រូវបានព្រះរាជាអធិរាជនោះគោរពបូជា និងលើកតម្កើង។
Verse 10
एकं शिष्यं समारोप्य शांत्यर्थं तस्य भूपतेः । कथयित्वा प्रमाणं च विधानं होमसंभवम्
ដោយតែងតាំងសិស្សម្នាក់សម្រាប់ពិធីសន្តិ (śānti) ដើម្បីសុខសាន្តរបស់ព្រះមហាក្សត្រ គាត់បានពន្យល់ទាំងមាត្រដ្ឋានត្រឹមត្រូវ និងវិធីធ្វើហោម (បូជាភ្លើង) ដែលបង្កើតសន្តិ។
Verse 11
शिष्योऽपि सकलं कृत्वा तत्कर्म सुसमाहितः । आशीर्वादं प्रदत्त्वा च भूपतेर्गृहमेति च
សិស្សនោះក៏បានប្រតិបត្តិពិធីនោះទាំងស្រុង ដោយចិត្តផ្តោតសមាធិល្អ; ហើយបន្ទាប់ពីប្រទានពរ គាត់បានទៅកាន់គេហដ្ឋានរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។
Verse 12
एवं प्रकुर्वतस्तस्य शाकल्यस्य महात्मनः । पौरोहित्यं गतः कालः कियन्मात्रो द्विजोत्तमाः
នៅពេលមហាត្មា សាកល្យ (Śākalya) ប្រតិបត្តិដូចនេះជានិច្ច ក្នុងតួនាទីព្រះបូជាចារ្យរាជវាំង តើបានកន្លងពេលប៉ុន្មានទៅហើយ ឱ ព្រះទ្វិជោត្តម?
Verse 13
तदा वैवाहिके काले शप्तो यः शंभुना स्वयम् । सुनिंद्यां विकृतिं दृष्ट्वा तस्य वेद्यां गतस्य च
នៅពេលនោះ ក្នុងឱកាសពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ អ្នកនោះ—ដែលត្រូវព្រះសម្ភូ (Śambhu) ផ្ទាល់ដាក់បណ្តាសា—ពេលឃើញភាពពិការដ៏គួរអាម៉ាស់យ៉ាងខ្លាំង ហើយនៅពេលចូលទៅកាន់វេទិកាបូជា…
Verse 14
अथ तं योजयामास शांत्यर्थं नृपमंदिरे । याज्ञवल्क्यं स शाकल्यः प्रतिपद्यागतं तदा
បន្ទាប់មក ដើម្បីសន្តិ (śānti) សាកល្យ (Śākalya) បានចាត់ឲ្យគាត់បម្រើពិធីនៅក្នុងព្រះរាជវាំង គឺយាជ្ញវល្ក្យ (Yājñavalkya) ដែលបានមកដល់នៅពេលនោះ។
Verse 15
सोऽपि तारुण्यगर्वेण वेश्याकरजविक्षतः । सर्वांगेषु सुनिर्लज्जः प्रकटांगो जगाम वै
គាត់ផងដែរ ដោយអួតអាងកម្លាំងយុវវ័យ ហើយត្រូវក្រចកនារីវេស្យាកោសខូច ទៅមកដោយមិនខ្មាស់អៀន បង្ហាញរាងកាយដែលមានស្នាមពេញទាំងអង្គ។
Verse 16
ततश्च शांतिकं कृत्वा जपांते भूपतिं च तम् । शांतोदकप्रदानाय हस्यमानो जनैर्ययौ
បន្ទាប់មក ក្រោយបានធ្វើពិធីសន្តិភាព និងបញ្ចប់ជបៈសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រនោះ គាត់បានទៅផ្តល់ទឹកសន្តិភាពដែលបានសូត្រមន្ត—ខណៈដែលមនុស្សទាំងឡាយសើចចំអកគាត់។
Verse 17
पार्थिवोऽपि च तं दृष्ट्वा तादृग्रूपं विटं द्विजम् । नाशीर्जग्राह तेनोक्तां वाक्यमेतदुवाच ह
ព្រះមហាក្សត្រផងដែរ ពេលឃើញព្រះព្រាហ្មណ៍នោះមានសភាពដូចបុរសលេងស្រីមួយរូប មិនទទួលពរដែលគាត់បាននិយាយទេ ហើយបានមានព្រះបន្ទូលដូចនេះ។
Verse 18
उच्छिष्टोऽहं द्विजश्रेष्ठ शय्यारूढो व्यवस्थितः । अत्र शालोद्भवे स्तंभे तस्मादेतज्जलं क्षिप
«ឱ ព្រាហ្មណ៍អធិឧត្តម ខ្ញុំស្ថិតក្នុងភាពមិនបរិសុទ្ធ កំពុងដេកស្ងៀមលើគ្រែ។ ដូច្នេះ សូមបោះទឹកនេះនៅទីនេះ លើសសរដែលកើតពីដើមសាលា»។
Verse 19
सोऽपि सावज्ञमाज्ञाय तं भूपं कुपिताननः । तं च स्तंभं समुद्दिश्य ध्यात्वा तद्ब्रह्म शाश्वतम्
គាត់ផងដែរ ពេលដឹងថាព្រះមហាក្សត្រមើលងាយ ក៏មានមុខខឹង; ហើយបញ្ជូនចិត្តទៅកាន់សសរនោះ ដោយសមាធិលើព្រះព្រហ្មនិរន្តរ។
Verse 20
द्यां त्वमालिख्य इत्येव प्रोक्त्वा मंत्रं च याजुषम् प्राक्षिपच्छांतिकं तोयं तस्य मूर्धनि सत्वरम्
ដោយបញ្ចេញមន្តយជុរវេទ ដែលចាប់ផ្តើមថា «អ្នកត្រូវសរសេរផ្ទៃមេឃ…» ហើយទ្រង់បានបោះទឹកសន្តិការណ៍យ៉ាងរហ័ស លើក្បាលរបស់គាត់។
Verse 21
ततः स पतिते तोये स्तंभः पल्लवशोभितः । तत्क्षणादेव संजज्ञे फल पुष्पैर्विराजितः
បន្ទាប់មក ពេលទឹកនោះធ្លាក់ចុះ សសរនោះត្រូវបានតុបតែងដោយពន្លកស្រស់ៗ ហើយភ្លាមៗនោះវាបានភ្លឺរលោងដោយផ្លែ និងផ្កា។
Verse 22
तं दृष्ट्वा पार्थिवः सोऽथ विस्मयोत्फुल्ललोचनः । पश्चात्तापं विधायाथ वाक्यमेतदुवाच ह
ព្រះមហាក្សត្រ បានឃើញហេតុនោះ ក៏ភ្ញាក់ផ្អើលភ្នែកធំឡើងដោយអស្ចារ្យ; បន្ទាប់មកទ្រង់មានសេចក្តីសោកស្តាយ ហើយបាននិយាយពាក្យទាំងនេះ។
Verse 23
अभिषेकं द्विजश्रेष्ठ ममापि त्वं प्रयच्छ भोः । अनेनैव तु मन्त्रेण शुचित्वं मे व्यवस्थितम्
ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ (ទ្វិជ) សូមប្រទានពិធីអភិសេកដល់ខ្ញុំផង។ ដោយមន្តនេះឯង ភាពបរិសុទ្ធរបស់ខ្ញុំនឹងត្រូវបានបង្កើតឲ្យត្រឹមត្រូវ។
Verse 24
याज्ञवल्क्य उवाच । ममाभिषेकदानस्य त्वमनर्होऽसि पार्थिव । तस्माद्यास्याम्यहं सद्यो यत्रस्थः स गुरुर्मम
យាជ្ញវល្ក្យ បានមានប្រសាសន៍៖ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ អ្នកមិនសមទទួលអភិសេកដែលខ្ញុំប្រទានទេ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងចាកចេញភ្លាមៗ ទៅកន្លែងដែលគ្រូរបស់ខ្ញុំស្នាក់នៅ។
Verse 25
राजोवाच । तव दास्यामि वस्त्राणि वाहनानि वसूनि च । तस्माद्यच्छाभिषेकं मे मन्त्रेणाऽनेन सांप्रतम्
ព្រះរាជាទ្រង់មានព្រះបន្ទូល៖ ខ្ញុំនឹងប្រគេនសម្លៀកបំពាក់ យានជំនិះ និងទ្រព្យសម្បត្តិផង។ ដូច្នេះ សូមប្រទានពិធីអភិសេកដល់ខ្ញុំឥឡូវនេះ ដោយមន្តនេះ។
Verse 26
याज्ञवल्क्य उवाच । न होमांतं विना मन्त्रः स्फुरते पार्थिवोत्तम । अभिषेकविधौ प्रोक्तो यः पूर्वं पद्मयोनिना । तस्मान्नाहं करिष्यामि तव यद्वै हृदि स्थितम्
យាជ្ញវល្ក្យមានព្រះបន្ទូល៖ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ មន្តមិនសំដែងអานุភាពពិត ដោយមិនបញ្ចប់ពិធីដោយហោម។ មន្តសម្រាប់វិធីអភិសេកនេះ ព្រះបាទ្មយោនិ (ព្រះព្រហ្ម) បានបង្រៀនមុន។ ដូច្នេះ ខ្ញុំមិនអនុវត្តតាមអ្វីដែលមានតែជាការចង់បានក្នុងព្រះហឫទ័យទ្រង់ទេ។
Verse 27
इत्युक्त्वा वचनं भूपं याज्ञवल्क्यः स वै द्विजः । जगाम स्वगृहं तूर्णं निस्पृहत्वं समाश्रितः
ពោលពាក្យដូច្នេះទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រ យាជ្ញវល្ក្យ ព្រះទ្វិជៈនោះ បានទៅកាន់គេហដ្ឋានរបស់ខ្លួនយ៉ាងរហ័ស ដោយស្ថិតក្នុងភាពមិនលោភលន់។
Verse 28
अपरेऽह्नि समायातं शाकल्यमथ भूपतिः । प्रोवाच प्रांजलिर्भूत्वा विनयावनतः स्थितः
នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ពេលសាកល្យមកដល់ ព្រះមហាក្សត្រ—ឈរដោយប្រណម្យដៃ និងកោតសុភាព—បានទូលព្រះអង្គ។
Verse 29
यस्त्वया प्रेषितः कल्य शिष्यो ब्राह्मणसत्तमः । शांत्यर्थं प्रेषणीयश्च भूयोऽप्येवं गृहे मम
ឱ អ្នកមានមង្គល សិស្សព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរដែលអ្នកបានផ្ញើមក សូមផ្ញើមកគេហដ្ឋានខ្ញុំម្ដងទៀត ដើម្បីសេចក្តីសន្តិ (śānti)។
Verse 30
बाढमित्येव स प्रोक्त्वा ततो गत्वा निजालयम् । याज्ञवल्क्यं समाहूय ततः प्रोवाच सादरम्
គាត់បាននិយាយថា «ដូច្នោះហើយ» រួចទៅកាន់លំនៅដ្ឋានរបស់ខ្លួន; បន្ទាប់មកហៅយាជ្ញវល្ក្យ មក ហើយនិយាយដោយក្តីគោរព។
Verse 31
अद्यापि त्वं नरेंद्रस्य शांत्यर्थं भवने व्रज । विशेषात्पार्थिवेंद्रेण समाहूतोऽसि पुत्रक
សូម្បីតែថ្ងៃនេះ អ្នកចូរទៅកាន់ព្រះរាជវាំង ដើម្បីសន្តិភាព (śānti)។ ជាពិសេស អ្នកត្រូវបានហៅដោយអធិរាជនៃស្តេចទាំងឡាយ—កូនអើយ។
Verse 32
याज्ञवल्क्य उवाच । नाहं तात गमिष्यामि शांत्यर्थं तस्य मंदिरे । अवलेपेन युक्तस्य शुद्ध्या विरहितस्य च
យាជ្ញវល្ក្យ បាននិយាយថា៖ «ឪពុកអើយ ខ្ញុំមិនទៅកាន់គេហដ្ឋានដូចព្រះវិហាររបស់គាត់ ដើម្បីសន្តិភាពទេ; ព្រោះគាត់ពោរពេញដោយអំនួត ហើយខ្វះភាពបរិសុទ្ធ»។
Verse 33
मया तस्याभिषेकार्थं सलिलं चोद्यतं च यत् । सलिलं तेन तत्काष्ठे समादिष्टं कुबुद्धिना
«ហើយទឹកដែលខ្ញុំបានរៀបចំសម្រាប់ពិធីអភិសេករបស់គាត់—ទឹកនោះឯង ត្រូវបានបុរសចិត្តអាក្រក់នោះ បញ្ជាឲ្យចាក់លើឈើមួយដុំ»។
Verse 34
ततो मयापि तत्रैव तत्क्षणात्सलिलं च यत् । तस्मिन्काष्ठे परिक्षिप्तं नीतं वृद्धिं च तत्क्षणात्
«បន្ទាប់មក នៅទីនោះឯង ខ្ញុំក៏បានចាក់ទឹកនោះភ្លាមៗ លើឈើនោះដែរ—ហើយភ្លាមៗ វាក៏កើនឡើង និងលូតលាស់ក្នុងពេលតែមួយ»។
Verse 35
शाकल्य उवाच । अत एव विशेषेण समाहूतोऽसि पुत्रक । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ नावज्ञेया महीभुजः
សាកល្យៈបានមានពាក្យថា៖ «ដោយហេតុនេះហើយ កូនជាទីស្រឡាញ់ អ្នកត្រូវបានហៅមកដោយការបន្ទាន់ពិសេស។ ដូច្នេះ ចូរទៅទីនោះឲ្យរហ័ស កុំមើលងាយព្រះមហាក្សត្រ»។
Verse 36
अपमानाद्भवेन्मानं पार्थिवानामसंशयम् । यः करोति पुनस्तत्र मानं न स भवेत्प्रियः
«ដោយការប្រមាថ កិត្តិយសរបស់ព្រះមហាក្សត្រ នឹងកើតឡើងជាក់ជាមិនសង្ស័យ។ ហើយអ្នកណា នៅទីនោះក៏នៅតែបន្តបង្ហាញកិត្តិយស—អ្នកនោះមិនក្លាយជាទីពេញព្រះហឫទ័យទេ»។
Verse 37
कोपप्रसाद वस्तूनि विचिन्वंतीह ये सदा । आरोहंति शनैर्भृत्या धुन्वंतमपि पार्थिवम्
«អ្នកបម្រើនៅទីនេះ ដែលតែងតែវាស់វែងរឿងព្រះរាជកំហឹង និងព្រះរាជព្រះគុណ នឹងឡើងតំណែងបន្តិចម្តងៗ—even ខណៈពេលព្រះមហាក្សត្រកំពុងញ័រដោយក្តៅក្រហាយ»។
Verse 38
समौ मानापमानौ च चित्तज्ञः कालवित्तथा । सर्वंसहः क्षमी विज्ञः स भवेद्राजवल्लभः
«អ្នកណាដែលស្មើគ្នាទាំងកិត្តិយស និងការប្រមាថ; ដែលដឹងចិត្តមនុស្ស និងដឹងកាលសម; អត់ធ្មត់គ្រប់យ៉ាង អភ័យទោស និងមានប្រាជ្ញា—អ្នកនោះក្លាយជាទីពេញព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះមហាក្សត្រ»។
Verse 39
अपमानमनादृत्य तस्माद्गच्छ नृपालयम् । ममाज्ञापि न लंघ्या त एष धर्मः सनातनः
«ដូច្នេះ ចូរមិនយកចិត្តទុកដាក់ការប្រមាថ ហើយទៅកាន់ព្រះរាជវាំង។ ព្រះបន្ទូលបញ្ជារបស់ខ្ញុំក៏មិនគួររំលងដែរ—នេះជាធម៌សនាតនៈ»។
Verse 40
याज्ञवल्क्य उवाच । आज्ञाभंगो ध्रुवं भावी परिपाटीव्यतिक्रमात् । करोषि यदि शिष्याणां ये त्वया तत्र योजिताः
យាជ្ញវល្ក្យៈបានមានពាក្យថា៖ «ការបំពានលើព្រះបញ្ជា នឹងកើតឡើងជាប្រាកដ ដោយសាររំលោភលើរបៀបប្រពៃណី—បើអ្នកយកសិស្សដែលអ្នកបានដាក់ឲ្យនៅទីនោះមកប្រើ»។
Verse 41
तस्माद्यदि बलान्मां त्वं योजयिष्यसि तं प्रति । त्वां त्यक्त्वाऽन्यत्र यास्यामि यतः प्रोक्तं महर्षिभिः
«ដូច្នេះ បើអ្នកបង្ខំឲ្យខ្ញុំទៅបម្រើគាត់ដោយកម្លាំង ខ្ញុំនឹងចាកចេញពីអ្នក ហើយទៅកន្លែងផ្សេង—ព្រោះដូច្នេះហើយដែលមហាឥសីបានប្រកាស»។
Verse 42
गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः । उत्पथे वर्तमानस्य परित्यागो विधीयते
សូម្បីតែគ្រូ—បើមានអំនួត មិនដឹងថាអ្វីគួរធ្វើ និងមិនគួរធ្វើ ហើយដើរតាមផ្លូវខុស—ក៏អាចត្រូវបានបោះបង់បានត្រឹមត្រូវ; ការបោះបង់បែបនេះ ត្រូវបានធម៌បញ្ជា។
Verse 43
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शाकल्यः क्रोधमूर्छितः । ततः प्रोवाच तं भूयो भर्त्समानो मुहुर्मुहुः
សូតៈបានមានពាក្យថា៖ «ពេលស្តាប់ពាក្យនោះ សាកល្យៈត្រូវកំហឹងគ្របដណ្តប់; បន្ទាប់មក គាត់បាននិយាយទៅកាន់គាត់ម្តងហើយម្តងទៀត ដោយស្តីបន្ទោសជាញឹកញាប់»។
Verse 44
एकमप्यक्षरं यत्र गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्
បើគ្រូបង្រៀនសិស្ស សូម្បីតែអក្សរតែមួយ ក៏គ្មានទ្រព្យសម្បត្តិណានៅលើផែនដី ដែលអាចឲ្យហើយធ្វើឲ្យរួចផុតពីបំណុលនោះបានពិតប្រាកដ។
Verse 45
तस्माद्गच्छ द्रुतं दत्त्वा मदध्ययनमालयम् । त्यक्त्वा विद्यां मया दत्तां नो चेच्छप्स्याम्यहं तव
ដូច្នេះ ចូរអ្នកទៅភ្លាមៗ ដោយប្រគល់វិញនូវមាលាអធ្យាយន៍ទាំងមូលរបស់ខ្ញុំ។ ចូរលះបង់វិជ្ជាដែលខ្ញុំបានប្រទាន; បើមិនដូច្នោះទេ ខ្ញុំនឹងដាក់បណ្តាសាអ្នក។
Verse 46
एवमुक्त्वाभिमंत्र्याथ नादबिंदुसमुद्भवैः । मंत्रैराथर्वणैस्तोयं पानार्थं चार्पयत्ततः
ពោលដូច្នេះហើយ គាត់បានអភិមន្ត្រ (សូត្រមន្ត្រ) លើទឹក ដោយមន្ត្រអាថર્વណៈ ដែលកើតពីនាដ និងបិណ្ឌុ (សំឡេង និងគ្រាប់ពូជ) ហើយបន្ទាប់មកបានប្រគល់ទឹកនោះសម្រាប់ផឹក។
Verse 47
सोऽपिबत्तत्क्षणात्तोयं तत्पीत्वा व्याकुलेंद्रियः । उद्गिरद्वांतिधर्मेण तत्त्वविद्याविमिश्रितम्
គាត់បានផឹកទឹកនោះភ្លាមៗ; ពេលផឹករួច អង្គឥន្ទ្រីយ៍ទាំងឡាយរបស់គាត់រញ្ជួយវឹកវរ ហើយគាត់ចាប់ផ្តើមក្អួតតាមធម្មជាតិនៃការក្អួត—ជាមួយនោះ វិជ្ជាតត្ត្វ (ចំណេះដឹងអំពីសច្ចធាតុ) ក៏ហូរចេញមក។
Verse 48
ततः प्रोवाच तं भूयः शाकल्यं कुपिताननः । एकमप्यक्षरं नास्ति तावकीयं ममोदरे
បន្ទាប់មក គាត់មានមុខខឹង ហើយនិយាយទៅកាន់ សាកល្យ ម្តងទៀតថា៖ «សូម្បីតែអក្សរមួយក៏មិននៅសល់ក្នុងពោះខ្ញុំទេ ដែលជារបស់អ្នក»។
Verse 49
तस्माच्छिष्योऽस्मि ते नाहं न च मे त्वं गुरुः स्थितः । सांप्रतं स्वेच्छयाऽन्यत्र प्रयास्यामि करोषि किम्
«ដូច្នេះ ខ្ញុំមិនមែនជាសិស្សរបស់អ្នកទេ ហើយអ្នកក៏មិនឈរជាគ្រូ (គុរុ) សម្រាប់ខ្ញុំដែរ។ ឥឡូវនេះ តាមចិត្តខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងទៅកន្លែងផ្សេង—អ្នកអាចធ្វើអ្វីបាន?»
Verse 50
एवमुक्त्वाऽथ निर्गत्य तस्मात्स्थानाच्चिरंतनात् । पप्रच्छ मानवान्भूयः सिद्धिक्षेत्राणि चासकृत्
ពោលដូច្នេះហើយ គាត់បានចាកចេញពីទីកន្លែងបុរាណនោះ ហើយសួរមនុស្សម្តងហើយម្តងទៀតអំពីក្សេត្របរិសុទ្ធដែលប្រទានសិទ្ធិ។
Verse 51
ततस्तस्य समादिष्टं क्षेत्रमेतन्मनीषिभिः । सिद्धिदं सर्वजंतूनां न वृथा स्यात्कथंचन
បន្ទាប់មក ព្រះបណ្ឌិតទាំងឡាយបានណែនាំគាត់ទៅកាន់ក្សេត្របរិសុទ្ធនេះឯង ដែលប្រទានសិទ្ធិដល់សត្វលោកទាំងអស់; វាមិនអាចឥតផលដោយវិធីណាមួយឡើយ។
Verse 52
आस्तां तावत्तपस्तप्त्वा व्रतं नियममेव वा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सिद्धिः संवसतोऽपि च
ទោះមិនបានធ្វើតបស្យា មិនបានកាន់វ្រត ឬវិន័យតឹងរឹងក៏ដោយ គ្រាន់តែស្នាក់នៅក្នុងក្សេត្រហាដកេឝ្វរា ក៏ទទួលបានសិទ្ធិផ្លូវធម៌។
Verse 53
येनयेन च भावेन तत्र क्षेत्रे वसेज्जनः । तस्यानुरूपिणी सिद्धिः शुभा स्याद्यदि वाऽशुभा
មនុស្សណាស្នាក់នៅក្នុងក្សេត្រនោះដោយចិត្តសភាពណា សិទ្ធិដែលសមរម្យនឹងសភាពនោះក៏កើតឡើង—ល្អឬអាក្រក់ក៏ដោយ។
Verse 54
तच्छ्रुत्वा च द्रुतं प्राप्य क्षेत्रमेतद्द्विजोत्तमाः । भानुमाराधयामास स्थापयित्वा ततः परम्
ឮដូច្នោះហើយ ព្រះទ្វិជោត្តមបានទៅដល់តំបន់បរិសុទ្ធនេះយ៉ាងរហ័ស; បន្ទាប់មក ក្រោយបានបង្កើតទីតាំង/ពិធីរួច គាត់បានបូជាព្រះភានុ (ព្រះអាទិត្យ)។
Verse 55
नियतो नियताहारो ब्रह्मचर्यपरायणः । गायत्रं न्यासमासाद्य निर्विकल्पेन चेतसा
ដោយមានវិន័យ តម្រូវខ្លួន និងអាហារត្រឹមត្រូវ ប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងព្រហ្មចរិយៈ គាត់បានអនុវត្ត «គាយត្រី-ញាស» ហើយស្ថិតក្នុងចិត្តស្ងប់ មិនរំញ័រ។
Verse 56
ततश्च भगवांस्तुष्टो वर्षांते तमुवाच सः । दर्शने तस्य संस्थित्वा तेजः संयम्य दारुणम्
បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគ ពេញព្រះហឫទ័យ បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់គាត់នៅចុងឆ្នាំមួយ; ព្រះអង្គបានបង្ហាញព្រះវត្តមាន ហើយទប់ស្កាត់ពន្លឺដ៏ខ្លាំងក្លារបស់ព្រះអង្គ។
Verse 57
याज्ञवल्क्य वरं ब्रूहि यत्ते मनसि रोचते । सर्वमेव प्रदास्यामि नादेयं विद्यते त्वयि
«យាជ្ញវល្ក្យា អើយ ចូរប្រាប់ពរ ដែលចិត្តអ្នកពេញចិត្ត។ ខ្ញុំនឹងប្រទានទាំងអស់—មិនមានអ្វីត្រូវលាក់បាំងពីអ្នកឡើយ»។
Verse 58
याज्ञवल्क्य उवाच । यदि तुष्टः सुरश्रेष्ठ वेदाध्ययनसंभवे । गुरुर्भव ममाद्यैव ममैतद्वांछितं हृदि
យាជ្ញវល្ក្យា បានទូលថា៖ «បើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ ឱ ព្រះអាទិទេវដ៏ប្រសើរបំផុត ដើម្បីឲ្យការសិក្សាវេទកើតមាន សូមព្រះអង្គក្លាយជាគ្រូរបស់ខ្ញុំ ចាប់ពីថ្ងៃនេះតែម្តង។ នេះហើយជាក្តីប្រាថ្នានៅក្នុងបេះដូងខ្ញុំ»។
Verse 59
भास्कर उवाच । अहं तव कृपाविष्टस्तेजः संहृत्य तत्परम् । ततश्चात्र समायातस्तेन नो दह्यसे द्विज
ភាស្ករ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដោយមេត្តាចំពោះអ្នក ខ្ញុំបានដកពន្លឺរបស់ខ្ញុំចូលវិញ ហើយទប់វាទុក។ ដូច្នេះ ខ្ញុំបានមកទីនេះក្នុងរបៀបនេះ ដើម្បីឲ្យអ្នក ឱ ទ្វិជៈ មិនត្រូវឆេះដោយវា»។
Verse 60
तस्मादत्रैव कुंडे च मंत्रान्सारस्वताञ्छुभान् । वेदोक्तान्क्षेपयिष्यामि स्वयमेव द्विजोत्तम
ដូច្នេះ នៅទីនេះក្នុងកុណ្ឌៈនេះ ខ្ញុំផ្ទាល់នឹងដាក់មន្តដ៏មង្គល ដែលកើតពីព្រះសរស្វតី តាមវេដៈ ចូលទៅក្នុងអ្នក ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ។
Verse 61
तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा यत्किंचिद्वेदसंभवम् । पठिष्यसि सकृत्तत्ते कंठस्थं संभविष्यति
នៅទីនោះ អ្នកងូតទឹក ហើយក្លាយជាបរិសុទ្ធ; ចំណែកណាមួយនៃវេដៈដែលអ្នកអានសូម្បីតែម្តង នោះនឹងជាប់នៅក្នុងបំពង់ករបស់អ្នក—ក្លាយជាចងចាំ។
Verse 62
तत्त्वार्थं प्रकटं कृत्स्नं विदितं ते भविष्यति । मत्प्रसादान्न संदेहः सत्यमेतन्मयोदितम्
ដោយព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ សេចក្តីពិតទាំងមូល—ដែលបានបង្ហាញច្បាស់ និងប្រកាស—នឹងក្លាយជាដឹងច្បាស់ដល់អ្នក។ កុំសង្ស័យឡើយ; នេះជាពិតដែលខ្ញុំបាននិយាយ។
Verse 63
अद्यादि मानवः प्रातः स्नात्वा त्वत्र ह्रदे च यः । सावित्रेण च सूक्तेन मां दृष्ट्वा प्रपठिष्यति । तस्मै तत्स्यादसंदिग्धं यत्तवोक्तं मया द्विज
ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ មនុស្សណាដែលព្រឹកព្រលឹមងូតទឹកក្នុងបឹងនេះ ហើយបន្ទាប់មកមើលឃើញខ្ញុំ រួចសូត្រសាវិត្រីសូក្តៈ នោះចំពោះគេ ឱ ព្រាហ្មណ៍ (ទ្វិជ) អ្វីដែលខ្ញុំបាននិយាយទៅអ្នក នឹងកើតមានដោយមិនសង្ស័យ។
Verse 64
याज्ञवल्क्य उवाच । एवं भवतु देवेश यत्त्वयोक्तं वचोऽखिलम् । परं मम वचोऽन्यच्च तच्छृणुष्व ब्रवीमि ते
យាជ្ញវល្ក្យបាននិយាយ៖ សូមឲ្យដូច្នោះទៅ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា; សូមឲ្យពាក្យទាំងអស់ដែលព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូល សម្រេចជាការពិត។ ប៉ុន្តែឥឡូវ សូមស្តាប់ពាក្យមួយទៀតរបស់ខ្ញុំ; ខ្ញុំនឹងនិយាយជូនព្រះអង្គ។
Verse 65
नाहं मनुष्यधर्माणमुपाध्यायं कथंचन । करिष्यामि जगन्नाथ कृपां कुरु ममोपरि
ខ្ញុំមិនព្រមទទួលគ្រូដែលចងក្រងដោយទម្លាប់មនុស្សធម្មតាឡើយ។ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃលោក សូមប្រទានព្រះមេត្តាករុណាលើខ្ញុំ។
Verse 66
ततस्तस्या ददौ सूर्यो लघिमा नाम शोभनाम् । विद्यां हि तत्प्रभावाय सुतुष्टेनांतरात्मना
បន្ទាប់មក ព្រះសូរ្យៈ ដែលព្រះហឫទ័យពេញចិត្តខាងក្នុង បានប្រទានវិទ្យាដ៏រុងរឿងឈ្មោះ «លឃិមា» ដល់គាត់ ដើម្បីឲ្យអំណាចនោះបង្ហាញខ្លួន។
Verse 67
ततस्तं प्राह कर्णांते ममाश्वानां प्रविश्य वै । अभ्यासं कुरु विद्यानां वेदाध्ययनमाचर
បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលសម្ងាត់ជិតត្រចៀកគាត់ថា៖ «ចូលទៅក្នុងត្រចៀកសេះរបស់យើង។ ចូរអនុវត្តវិទ្យាទាំងឡាយ ហើយចូរធ្វើការសិក្សាវេដៈ»។
Verse 68
मन्मुखाद्ब्राह्मणश्रेष्ठ यद्येतत्तव वांछितम् । न ते स्याद्येन दोषोऽयं मम रश्मिसमुद्भवः
ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ បើនេះជាការប្រាថ្នារបស់អ្នក—ពីមាត់របស់យើងផ្ទាល់—នោះមិនមានកំហុសណាមួយកើតដល់អ្នកឡើយ; អំណាចនេះកើតពីកាំរស្មីរបស់យើង។
Verse 69
एवमुक्तः स तेनाथ वाजिकर्णं समाश्रितः । लघुर्भूत्वाऽपठद्वेदान्भास्करस्य मुखात्ततः
ដូច្នេះ ពេលបានទទួលព្រះបន្ទូលណែនាំពីព្រះអង្គ គាត់បានទៅពឹងផ្អែកលើ «វាជិកណ្ណ»; ហើយពេលក្លាយជាស្រាល គាត់បានសិក្សាវេដៈបន្តទៀតពីមាត់ព្រះភាស្ករផ្ទាល់។
Verse 70
एवं सिद्धिं समापन्नो याज्ञवल्क्यो द्विजोत्तमाः । कृत्वोपनिषदं चारु वेदार्थैः सकलैर्युतम्
ដូច្នេះ យាជ្ញវល្ក្យៈ អ្នកទ្វិជជាន់ខ្ពស់ បានសម្រេចសិទ្ធិ ហើយបានរៀបរៀងឧបនិសដ៏ស្រស់ស្អាត មកពីអត្ថន័យវេទទាំងមូល។
Verse 71
जनकाय नरेंद्राय व्याख्याय च ततः परम् । कात्यायनं सुतं प्राप्य वेदसूत्रस्य कारकम्
បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានបកស្រាយវាដល់ព្រះបាទជនកៈ មហាក្សត្រនៃមនុស្សទាំងឡាយ ហើយបន្ទាប់មកបានជួបកាត្យាយនៈ កូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គ អ្នករៀបរៀងសូត្រវេទ។
Verse 72
त्यक्त्वा कलेवरं तत्र ब्रह्मद्वारि विनिर्मिते । तत्तेजो ब्रह्मणो गात्रे योजयामास शक्तितः
នៅទីនោះ ព្រះអង្គបានបោះបង់កាយសព នៅកន្លែងបរិសុទ្ធ “ទ្វារព្រហ្ម” ដែលបានបង្កើតឡើង ហើយដោយអំណាចសមត្ថភាពវិញ្ញាណ បានភ្ជាប់ពន្លឺនោះចូលទៅក្នុងកាយព្រហ្មផ្ទាល់។
Verse 73
तस्य तीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा तं च दिवाकरम् । नादबिंदुं पठित्वा च तदग्रे मुक्तिमाप्नुयात्
មនុស្សណាដែលងូតទឹកនៅទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធនោះ ហើយបានឃើញព្រះអាទិត្យនោះ និងសូត្រនាដបិណ្ឌុ នៅមុខព្រះអាទិត្យនោះ—នឹងទទួលបានមោក្សៈ។