Adhyaya 12
Mahesvara KhandaKaumarika KhandaAdhyaya 12

Adhyaya 12

ជំពូកនេះរៀបរាប់ជាសន្ទនាធម្មវិជ្ជាច្រើនសំឡេង តាមការនិទានរបស់ នារ៉ដៈ។ ក្រុមមនុស្សរួមមានព្រះបាទ ឥន្ទ្រទ្យុម្នៈ បានជួបអស្ចារ្យមហាតាបសម្នាក់ ដែលត្រូវបានស្គាល់ថាស្ថិតក្នុងផ្លូវ “មៃត្រ” គឺអហിംសា និងពាក្យសមរម្យ ដល់ថ្នាក់សត្វព្រៃក៏គោរព។ កូរមៈបានណែនាំឥន្ទ្រទ្យុម្នៈថាជាស្តេចស្វែងរកការស្តារកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងផលធម៌ មិនមែនស្វែងរកសួគ៌ ហើយសុំឲ្យលោក លោមសៈ ណែនាំជាគ្រូដល់សិស្ស។ លោមសៈបានបង្ហាញទស្សនៈអំពីមរណភាព ដោយរិះគន់ការចងចិត្តលើផ្ទះ សុខស្រួល យុវវ័យ និងទ្រព្យសម្បត្តិ ព្រោះអនិច្ចភាពធ្វើឲ្យគម្រោងលោកិយទាំងនេះមិនមានមូលដ្ឋាន។ ព្រះបាទឥន្ទ្រទ្យុម្នៈសួរអំពីអាយុវែងអស្ចារ្យរបស់លោមសៈ។ លោកបាននិទានថា ក្នុងជាតិមុនខ្លួនក្រីក្រ តែបានធ្វើកិច្ចស្មោះត្រង់ម្តងគត់ គឺងូតសិវលិង្គ និងបូជាផ្កាឈូក ដោយហេតុនេះបានកើតឡើងវិញជាមួយស្មារតីចងចាំ និងដំណើរតាបសធម៌។ ព្រះសិវៈបានប្រទានពរ មិនមែនអមតៈពេញលេញទេ ប៉ុន្តែអាយុកាលវែងកំណត់តាមវដ្តកាលកូស्मिक ហើយសក់រាងកាយធ្លាក់ជារយៈពេលជាសញ្ញានៃពេលវេលាខិតជិត។ ចុងក្រោយ ជំពូកនេះបញ្ជាក់ថា ការបូជាព្រះសិវៈអាចធ្វើបានងាយ និងមានអានុភាពខ្លាំង—បូជាផ្កាឈូក ជបៈប្រាណវៈ និងភក្តិ—អាចសម្អាតបាបធ្ងន់។ ក៏រាយ “អ្វីកម្ររក” ដូចជា កំណើតមនុស្សនៅភារត និងភក្តិចំពោះសិវៈ ដើម្បីជំរុញឲ្យប្រញាប់ប្រញាល់ក្នុងធម៌។ រាហស្យបិទបញ្ចប់ថា សិវបូជាគឺជាការអនុវត្តសំខាន់បំផុត និងជាជម្រកសុវត្ថិភាពក្នុងលោកអនិច្ច។

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । अथ ते ददृशुः पार्थ संयमस्थं महामुनिम् । कूर्माख्यानंनामैकादशोऽध्यायः

នារទៈបានមានព្រះវាចា៖ «បន្ទាប់មក ពួកគេបានឃើញមហាមុនីដ៏អធិក ដែលស្ថិតក្នុងការគ្រប់គ្រងខ្លួនយ៉ាងតឹងរឹង ឱ កូនព្រឹថា!» (ទីនេះបញ្ចប់ជំពូកទី១១ ដែលមាននាមថា «រឿងរ៉ាវអំពីគូរមៈ»។)

Verse 2

जटास्त्रिषवणस्नानकपिलाः शिरसा तदा । धारयन्तं लोमशाख्यमाज्यसिक्तमिवानलम्

ពេលនោះ ពួកគេបានឃើញលោក លោមសៈ—សក់ជាចងជាតា ដែលមានពណ៌លឿងត្នោតដោយការងូតទឹកបីដងក្នុងមួយថ្ងៃ—ពាក់លើក្បាល ដ៏ភ្លឺរលោងដូចភ្លើងដែលបានចាក់ឃី (ghee) បន្ថែម។

Verse 3

सव्यहस्ते तृणौघं च च्छायार्थे विप्रसत्तमम् । दक्षिणे चाक्षमालां च बिभ्रतं मैत्रमार्गगम्

ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរនោះ កាន់ស្មៅជាកញ្ចប់នៅដៃឆ្វេង ដើម្បីធ្វើជាម្លប់ ហើយកាន់អក្សមាលា (ខ្សែគ្រាប់មន្ត) នៅដៃស្តាំ ដើរតាមមាគ៌ានៃមេត្រី និងមេត្តាករុណា។

Verse 4

अहिंसयन्दुरुक्ताद्यैः प्राणिनो भूमिचारिणः । यः सिद्धिमेति जप्येन स मैत्रो मुनिरुच्यते

អ្នកណាដែលមិនបង្កអន្តរាយដល់សត្វមានជីវិតដែលដើរលើដី សូម្បីតែដោយពាក្យរឹងរ៉ៃជាដើម ហើយសម្រេចសិទ្ធិដោយការជប (សូត្រមន្ត) — អ្នកនោះហៅថា «មុនីមេត្រី» (មុនីមិត្តភាព)។

Verse 5

बकभूपद्विजोलूकगृध्रकूर्मा विलोक्य च । नेमुः कलापग्रामे तं चिरंतनतपोनिधिम्

ពេលបានឃើញព្រះមហាតាបស្យានិធិដ៏បុរាណនោះ សត្វកុកស, សត្វសត្វព្រៃជាស្តេច, បក្សី, សត្វអ៊ូល, សត្វក្រពើបក្សី និងអណ្តើក បានកោតគោរពក្បាលចុះ នៅភូមិកាលាបា។

Verse 6

स्वागतासनसत्कारेणामुना तेऽति सत्कृताः । यथोचितं प्रतीतास्तमाहुः कार्यं हृदि स्थितम्

ដោយការស្វាគមន៍ ការអញ្ជើញអាសនៈ និងការថែទាំបដិសណ្ឋារកិច្ចតាមគួរ ពួកគេត្រូវបានគាត់គោរពយ៉ាងខ្លាំង ហើយពេញចិត្តតាមសមគួរ រួចប្រាប់គាត់អំពីកិច្ចការដែលស្ថិតក្នុងចិត្ត។

Verse 7

कूर्म उवाच । इन्द्रद्युम्नोऽयमवनीपतिः सत्रिजनाग्रणीः । कीर्तिलोपान्निरस्तोऽयं वेधसा नाकपृष्ठतः

អណ្តើកបាននិយាយថា៖ «នេះគឺព្រះបាទឥន្ទ្រទ្យុម្ន ជាស្តេចនៃដែនដី និងជាមេដឹកនាំដ៏លើសលប់ក្នុងចំណោមមនុស្ស។ ព្រោះកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ព្រះអង្គបានស្រកថយ ព្រះវេធស (ព្រះព្រហ្មា) បានបណ្តេញព្រះអង្គចុះពីកំពូលសួគ៌»។

Verse 8

मार्कंडेयादिभिः प्राप्य कीर्त्युद्धारंच सत्तम । नायं कामयते स्वर्गं पुनःपातादिभीषणम्

ឱ បុរសល្អប្រសើរនៃអ្នកសុចរិត! ព្រះអង្គបានទៅជួបមារកណ្ឌេយ និងអ្នកដទៃ ហើយទទួលបានការលើកស្ទួយកេរ្តិ៍ឈ្មោះវិញ; ព្រះអង្គមិនប្រាថ្នាសួគ៌ទេ ព្រោះសួគ៌គួរឱ្យភ័យដោយការភ័យខ្លាចនៃការធ្លាក់ចុះម្តងទៀត។

Verse 9

भवतानुगृहीतोऽयमिहेच्छति महोदयम् । प्रणोद्यस्तदयं भूपः शिष्यस्ते भगवन्मया । त्वत्सकाशमिहानीतो ब्रूहि साध्वस्य वांछितम्

«ដោយព្រះអង្គប្រទានព្រះគុណ គាត់ប្រាថ្នាការលើកតម្កើងដ៏មហិមា នៅទីនេះក្នុងជីវិតនេះ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំ—ឱ ព្រះអង្គដ៏ព្រះពរ—បានលើកទឹកចិត្តស្តេចនេះ ដែលជាសិស្សរបស់ព្រះអង្គ ហើយនាំមកកាន់ព្រះវត្តមាន។ សូមប្រាប់ដោយត្រឹមត្រូវថា គាត់គួរប្រាថ្នាអ្វី»។

Verse 10

परोपकरणं नाम साधूनां व्रतमाहितम् । विशेषतः प्रणोद्यानां शिष्यवृत्तिमुपेयुषाम्

ការជួយឧបការ​ដល់អ្នកដទៃ គឺជាវ្រតៈ (វិន័យបួស) ដែលបានដាក់តាំងសម្រាប់ព្រះសាធុ; ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកដែលគួរត្រូវបានណែនាំ និងបានទទួលយកចរិតរបស់សិស្ស។

Verse 11

अप्रणोद्येषु पापेषु साधु प्रोक्तमसंशयम् । विद्वेषं मरणं चापि कुरुतेऽन्यतरस्य च

ចំពោះអ្នកមានបាបដែលមិនសមនឹងត្រូវបានណែនាំ សាធុបានប្រកាសដោយមិនសង្ស័យថា ការចូលរួមជាមួយពួកគេ បង្កឲ្យមានការស្អប់ខ្ពើម ហើយសូម្បីតែសេចក្តីស្លាប់ សម្រាប់ភាគីមួយឬភាគីមួយទៀត។

Verse 12

अप्रमत्तः प्रणोद्येषु मुनिरेष प्रयच्छति । तदेवेति भवानेवं धर्मं वेत्ति कुतो वयम्

មុនីនេះ ប្រយ័ត្នប្រយែងជានិច្ច បានផ្តល់ជំនួយដល់អ្នកដែលសមនឹងត្រូវបានណែនាំ។ ពិតប្រាកដណាស់ អ្នកយល់ដឹងធម៌យ៉ាងនេះហើយ—តើយើងនឹងដឹងដោយវិធីផ្សេងទៀតដូចម្តេចបាន?

Verse 13

लोमश उवाच । कूर्म युक्तमिदं सर्वं त्वयाभिहितमद्य नः । धर्मशास्त्रोपनतं तत्स्मारिताः स्म पुरातनम्

លោមសៈ បាននិយាយថា៖ «ឱ កូរមៈ (អណ្តើក) អ្វីៗទាំងអស់ដែលអ្នកបានប្រាប់យើងថ្ងៃនេះ គឺសមរម្យណាស់។ វាស្របតាមធម្មសាស្ត្រ ហើយបានរំលឹកឲ្យយើងនូវបង្រៀនបុរាណ»។

Verse 14

ब्रूहि राजन्सुविश्रब्धं सन्देहं हृदयस्थितम् । कस्ते किमब्रवीच्छेषं वक्ष्याम्यहं न संशयः

សូមនិយាយមក ឱ ព្រះរាជា ដោយទំនុកចិត្តពេញលេញ—បង្ហាញសង្ស័យដែលស្ថិតនៅក្នុងបេះដូង។ អ្នកណាបាននិយាយអ្វីដល់អ្នក? ប្រាប់ខ្ញុំអំពីអ្វីដែលនៅសល់; ខ្ញុំនឹងពន្យល់ដោយគ្មានភាពសង្ស័យឡើយ។

Verse 15

इन्द्रद्युम्न उवाच । भगवन्प्रथमः प्रश्रस्तावदेव ममोच्यताम् । ग्रीष्मकालेऽपि मध्यस्थै रवौ किं न तवाश्रमः

ឥន្ទ្រទ្យុម្នា បានទូលថា៖ ឱ ព្រះបរមគ្រូដ៏មានព្រះគុណ សូមឆ្លើយសំណួរដំបូងរបស់ខ្ញុំជាមុន។ ទោះនៅរដូវក្តៅ ពេលព្រះអាទិត្យឈរលើក្បាល ក៏ហេតុអ្វីអាស្រាមរបស់ព្រះមិនមានជម្រកត្រជាក់?

Verse 16

कुटीमात्रोऽपि यच्छाया तृणैः शिरसि पाणिगैः

សូម្បីតែស្រមោលតូចប៉ុនកុដិមួយ—ធ្វើពីស្មៅ ដែលកាន់ដោយដៃរបស់ខ្លួនលើក្បាល—ក៏ត្រូវចាត់ថា គ្រប់គ្រាន់ហើយ។

Verse 17

लोमश उवाच । मर्तव्यमस्त्यवश्यं च काय एष पतिष्यति । कस्यार्थे क्रियते गेहमनित्यभवमध्यगैः

លោកលោមសៈ បានមានពាក្យថា៖ មរណៈជារឿងមិនអាចជៀសបាន ហើយរាងកាយនេះប្រាកដជារលំ។ ដូច្នេះ ផ្ទះត្រូវសង់ឡើងសម្រាប់អ្នកណា ដោយអ្នកដែលឈរនៅកណ្ដាលភាពមិនថេរនៃសង្ខារ?

Verse 18

यस्य मृत्युर्भवेन्मित्रं पीतं वाऽमृतमुत्तमम् । तस्यैतदुचितं वक्तुमिदं मे श्वो भविष्यति

មានតែអ្នកដែលមរណៈក្លាយជាមិត្ត—ឬអ្នកដែលបានផឹកអម្រឹតដ៏ឧត្តមនៃអមតៈ—ទើបសមនឹងនិយាយថា «នេះនឹងជារបស់ខ្ញុំនៅថ្ងៃស្អែក»។

Verse 19

इदं युगसहस्रेषु भविष्यमभविद्दिनम् । तदप्यद्यत्वमापन्नं का कथामरणावधेः

ថ្ងៃនេះ ម្តងមុនហាក់ដូចជានឹងមកដល់នៅអនាគតឆ្ងាយ ទោះបន្ទាប់ពីយុគសហស្រក៏ដោយ; ប៉ុន្តែវាបានមកដល់ជា «ថ្ងៃនេះ»។ ដូច្នេះ តើអ្វីអាចនិយាយបានអំពីព្រំដែនដែលមរណៈកំណត់?

Verse 20

कारणानुगतं कार्यमिदं शुक्रादभूद्वपुः । कथं विशुद्धिमायाति क्षालितांगारवद्वद

ផលនេះតាមហេតុរបស់វា៖ កាយនេះកើតពីទឹកកាម។ សូមប្រាប់ខ្ញុំ—វានឹងទៅដល់ភាពបរិសុទ្ធដូចម្តេចបាន ដូចធ្យូងដែលលាងហើយក៏នៅខ្មៅដដែល?

Verse 21

तदस्यापि कृते पापं शत्रुषड्वर्गनिर्जिताः । कथंकारं न लज्जन्ते कुर्वाणा नृपसत्तम

ហើយសម្រាប់វានោះផង ក៏មានអំពើបាបកើតឡើង—ដោយអ្នកដែលត្រូវឈ្នះដោយសត្រូវខាងក្នុងប្រាំមួយ។ ព្រះរាជាអធិរាជអើយ ពួកគេមិនអៀនខ្មាសទេឬ ខណៈកំពុងធ្វើអំពើដូច្នោះ?

Verse 22

तद्ब्रह्मण इहोत्पन्नः सिकताद्वयसम्भवः । निगमोक्तं पठञ्छृण्वन्निदं जीविष्यते कथम्

កើតនៅទីនេះពីព្រះព្រហ្មនោះ ហើយកើតពីការរួមគ្នានៃ “ខ្សាច់” ទាំងពីរ (បុរសនិងស្ត្រី) ទោះកំពុងអាន និងស្តាប់អ្វីដែលវេទាប្រកាស—សត្វនេះនឹងរស់ដោយប្រាជ្ញាពិតប្រាកដដូចម្តេច?

Verse 23

तथापि वैष्णवी माया मोहयत्यविवेकिनम् । हृदयस्थं न जानंति ह्यपि मृत्यु शतायुषः

ទោះជាយ៉ាងណា មាយាវៃષ્ણវីក៏បំភាន់អ្នកគ្មានវិវេក។ សូម្បីអ្នករស់បានមួយរយឆ្នាំ ក៏មិនដឹងថាមរណភាពស្ថិតនៅក្នុងបេះដូងរបស់ខ្លួនទេ។

Verse 24

दन्ताश्चलाश्चला लक्ष्मीर्यौवनं जीवितं नृप । चलाचलमतीवेदं दानमेवं गृहं नृणाम्

ព្រះរាជាអើយ ធ្មេញមិនថេរ សំណាងមិនថេរ យុវវ័យ និងជីវិតក៏មិនថេរ។ ដឹងច្បាស់ថាអ្វីៗនៅទីនេះរលករំកិល និងអនិច្ចា មនុស្សគួរធ្វើទាន; ហើយគេហដ្ឋានរបស់មនុស្សក៏មិនមាំមួនដែរ។

Verse 25

इति विज्ञाय संसारसारं च चलाचलम् । कस्यार्थे क्रियते राजन्कुटजादि परिग्रहः

ដូច្នេះ ដោយបានដឹងថា សារសំខាន់នៃសង្សារនេះ មិនថេរ រអិលរអូស និងផ្លាស់ប្តូរជានិច្ច ឱ ព្រះមហាក្សត្រ—តើដើម្បីអ្នកណា ទើបប្រមូលកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិ ចាប់ពីរបស់តូចៗ ដូចជា គុតជៈ (kuṭaja) ដែរ?

Verse 26

इन्द्रद्युम्न उवाच । चिरायुर्भगवानेव श्रूयते भुवनत्रये । तदर्थमहमायातस्तत्किमेवं वचस्तव

ឥន្ទ្រទ្យុម្នៈ បាននិយាយថា៖ «ក្នុងលោកទាំងបី គេឮថា មានតែព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគប៉ុណ្ណោះ ដែលមានព្រះជន្មយូរ (អមតៈ)។ ដោយហេតុនោះហើយ ខ្ញុំបានមក—ហេតុអ្វីបានជាពាក្យរបស់អ្នកនិយាយបែបនេះ?»

Verse 27

लोमश उवाच । प्रतिकल्पं मच्छरीरादेकरोमपरिक्षयः । जायते सर्वनाशे च मम भावि प्रमापणम्

លោមសៈ បាននិយាយថា៖ «រាល់កល្បៈមួយៗ សក់មួយសរសៃពីរាងកាយខ្ញុំ នឹងជ្រុះចេញ។ ពេលសក់ទាំងអស់អស់ទៅ ការបាត់បង់របស់ខ្ញុំ—មរណភាពរបស់ខ្ញុំ—នឹងកើតឡើង»។

Verse 28

पश्य जानुप्रदेशं मे द्व्यंगुलं रोमवर्जितम् । जातं वपुस्तद्बिभेमि मर्तव्ये सति किं गृहैः

«សូមមើលជិតជង្គង់ខ្ញុំ៖ ប្រវែងពីរម្រាមដៃ បានក្លាយជាគ្មានសក់។ ឃើញការប្រែប្រួលក្នុងរាងកាយនេះ ខ្ញុំក៏ភ័យខ្លាច។ ពេលមរណភាពជាការពិត តើផ្ទះ និងទ្រព្យសម្បត្តិមានប្រយោជន៍អ្វី?»

Verse 29

नारद उवाच । इत्थं निशम्य तद्वाक्यं स प्रहस्यातिविस्मितः । भूपालस्तस्य पप्रच्छ कारणं तादृशायुषः

នារ​ទៈ បាននិយាយថា៖ ដោយស្តាប់ពាក្យទាំងនោះដូច្នេះ ព្រះមហាក្សត្រ ក៏សើច ហើយភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ទើបសួរគាត់អំពីមូលហេតុនៃអាយុកាលដ៏អស្ចារ្យបែបនោះ។

Verse 30

इन्द्रद्युम्न उवाच । पृच्छामि त्वामहं ब्रह्मन्यदायुरिदमीदृशम् । तव दीर्घं प्रभावोऽसौ दानस्य तपसोऽथवा

ឥន្ទ្រទ្យុម្នៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍ ខ្ញុំសូមសួរអ្នក—ហេតុអ្វីអាយុកាលរបស់អ្នកដូចនេះ? អំណាចដ៏ធំ និងយូរអង្វែងនេះ កើតពីទាន ឬពីតបៈ?»

Verse 31

लोमश उवाच । श्रृणु भूप प्रवक्ष्यामि पूर्वजन्मसमुद्भवाम् । शिवधर्मयुतां पुण्यां कथां पापप्रणाशनीम्

លោកលោមសៈបានមានព្រះវាចា៖ «ស្តាប់ចុះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ខ្ញុំនឹងប្រាប់រឿងបុណ្យដ៏បរិសុទ្ធ កើតពីជាតិមុន ប្រកបដោយធម៌របស់ព្រះសិវៈ ជារឿងមានគុណធម៌ និងអាចបំផ្លាញបាបបាន»

Verse 32

अहमासं पुरा शूद्रो दरिद्रोऽतीवभूतले । भ्रमामि वसुधापृष्ठे ह्यशनपीडितो भृशम्

«កាលពីមុន ខ្ញុំជាសូទ្រៈ មិនមានទ្រព្យសម្បត្តិ យ៉ាងខ្លាំងលើផែនដី។ ខ្ញុំដើរលង់លោមលើផ្ទៃលោក ត្រូវទុក្ខដោយភាពឃ្លានយ៉ាងខ្លាំង»

Verse 33

ततो मया महल्लिंगं जालिमध्यगतं तदा । मध्याह्नेऽस्य जलाधारो दृष्टश्चैवा विदूरतः

«បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានឃើញលិង្គដ៏ធំមួយ ស្ថិតនៅកណ្ដាលរបងសំណាញ់។ នៅពេលថ្ងៃត្រង់ ខ្ញុំក៏បានឃើញពីចម្ងាយ អាងទឹកសម្រាប់បូជារបស់វាផងដែរ»

Verse 34

ततः प्रविश्य तद्वारि पीत्वा स्नात्वा च शांभवम् । तल्लिंगं स्नापितं पूजा विहिता कमलैः शुभैः

«បន្ទាប់មក ខ្ញុំចូលទៅទីនោះ ផឹកទឹកបរិសុទ្ធនោះ ហើយងូតតាមវិធីសៃវៈ (សាំភវៈ)។ ខ្ញុំបានងូតលិង្គនោះ ហើយធ្វើបូជាដោយផ្កាឈូកដ៏មង្គល»

Verse 35

अथ क्षुत्क्षामकंठोऽहं श्रीकंठं तं नमस्य च । पुनः प्रचलितो मार्गे प्रमीतो नृपसत्तम

បន្ទាប់មក ខ្ញុំមានបំពង់កស្ងួតដោយឃ្លាន និងអស់កម្លាំង បានកោតគោរពបូជាចំពោះព្រះស្រីកណ្ណ្ឋៈ។ ហើយពេលចេញដំណើរឡើងវិញតាមផ្លូវ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អបំផុត ខ្ញុំបានស្លាប់នៅកណ្ដាលផ្លូវ។

Verse 36

ततोऽहं ब्राह्मणगृहे जातो जातिस्मरः सुतः । स्नापनाच्छिवलिंगस्य सकृत्कमलपूजनात्

បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានកើតនៅក្នុងគ្រួសារប្រាហ្មណ៍ ជាកូនប្រុសដែលចងចាំជាតិមុនៗបាន—ព្រោះខ្ញុំធ្លាប់ងូតទឹកលិង្គព្រះសិវៈម្តង ហើយបូជាដោយផ្កាឈូក។

Verse 37

स्मरन्विलसितं मिथ्या सत्याभासमिदं जगत् । अविद्यामयमित्येवं ज्ञात्वा मूकत्वमास्थितः

ដោយចងចាំបទពិសោធន៍មុនៗ ខ្ញុំបានដឹងថា ពិភពលោកនេះគ្រាន់តែជាល្បែង—មិនពិត មានតែស្រមោលនៃសេចក្តីពិត បង្កប់ដោយអវិជ្ជា; ដឹងដូច្នេះហើយ ខ្ញុំបានស្ថិតក្នុងភាពស្ងៀមស្ងាត់។

Verse 38

तेन विप्रेण वार्धक्ये समाराध्य महेश्वरम् । प्राप्तोऽहमिति मे नाम ईशान इति कल्पितम्

ពេលប្រាហ្មណ៍នោះឈានដល់វ័យចាស់ បានបូជាព្រះមហេស្វរៈយ៉ាងសមគួរ គាត់បាននិយាយថា «ខ្ញុំបានសម្រេចហើយ» ហើយដោយហេតុនោះ ឈ្មោះខ្ញុំត្រូវបានកំណត់ថា «ឥសានៈ»។

Verse 39

ततः स विप्रो वात्सल्यादगदान्सुबहून्मम । चकार व्यपनेष्यामि मूकत्वमिति निश्चयः

បន្ទាប់មក ប្រាហ្មណ៍នោះដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ បានរៀបចំថ្នាំជាច្រើនសម្រាប់ខ្ញុំ ដោយសម្រេចចិត្តថា «ខ្ញុំនឹងដកចេញភាពមិននិយាយនេះ»។

Verse 40

मंत्रवादान्बहून्वैद्यानुपायानपरानपि । पित्रोस्तथा महामायासंबद्धमनसोस्तथा

គាត់បានប្រើអ្នកសូត្រមន្តជាច្រើន គ្រូពេទ្យ និងវិធីព្យាបាលផ្សេងៗទៀតផងដែរ; ហើយឪពុកម្តាយរបស់ខ្ញុំផង ចិត្តត្រូវមហាមាយាប្រកបចងក្រង ក៏ធ្វើដូចគ្នា។

Verse 41

निरीक्ष्य मूढतां हास्यमासीन्मनसि मे तदा । तथा यौवनमासाद्य निशि हित्वा निजं गृहम्

ពេលខ្ញុំឃើញភាពល្ងង់ខ្លៅរបស់ពួកគេ ការសើចសប្បាយកើតឡើងក្នុងចិត្តខ្ញុំនៅពេលនោះ។ បន្ទាប់មក ពេលដល់វ័យក្មេង ខ្ញុំបានចាកចេញពីផ្ទះខ្លួនឯងនៅពេលយប់។

Verse 42

संपूज्य कमलैः शंभुं ततः शयनमभ्यगाम् । ततः प्रमीते पितरि मूढैत्यहमुज्झितः

ខ្ញុំបានបូជាព្រះសಂಭុដោយផ្កាឈូកយ៉ាងគួរគោរព រួចទៅដេកសម្រាក។ បន្ទាប់មក ពេលឪពុកស្លាប់ ខ្ញុំដែលត្រូវគេហៅថា “ល្ងង់” ត្រូវបានបោះបង់ចោល។

Verse 43

संबंधिभिः प्रतीतोऽथ फलाहारमवस्थितः । प्रतीतः पूजयामीशमब्जैर्बहुविधैस्तथा

បន្ទាប់មក សាច់ញាតិទទួលយកខ្ញុំវិញ ហើយខ្ញុំរស់នៅដោយផ្លែឈើតែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយចិត្តស្ងប់សុខ ខ្ញុំបន្តបូជាព្រះអម្ចាស់ដោយផ្កាឈូកជាច្រើនប្រភេទ។

Verse 44

अथ वर्षशतस्यांते वरदः शशिशेखरः । प्रत्यक्षो याचितो देहि जरामरणसंक्षयम्

ហើយនៅចុងបញ្ចប់នៃរយឆ្នាំ ព្រះអម្ចាស់ប្រទានពរ—ព្រះសសិឝេឃរ (ព្រះសិវៈមានព្រះចន្ទលើក្បាល)—បានបង្ហាញព្រះអង្គដោយផ្ទាល់ ហើយត្រូវបានអង្វរ៖ «សូមប្រទានឲ្យការចាស់ និងការស្លាប់រលត់ទៅ»។

Verse 45

ईश्वर उवाच । अजरामरता नास्ति नामरूपभृतोयतः । ममापि देहपातः स्यादवधिं कुरु जीविते

ព្រះអ៊ីશ્વរៈមានព្រះបន្ទូល៖ សត្វមានរាងកាយដែលកាន់នាម និងរូប មិនមានភាពអមតៈឥតចាស់ឥតស្លាប់ឡើយ។ សូម្បីតែខ្ញុំក៏មានការដាក់ចោលរាងកាយដែរ ដូច្នេះចូរកំណត់ព្រំដែនអាយុកាលរបស់អ្នក។

Verse 46

इति शंभोर्वचः श्रुत्वा मया वृतिमिदं तदा । कल्पांते रोमपातोऽस्तु मरणं सर्वसंक्षये

ពេលខ្ញុំបានស្តាប់ព្រះវាចារបស់ព្រះសಂಭូហើយ ខ្ញុំបានទូលសុំដូច្នេះ៖ «សូមឲ្យការស្លាប់របស់ខ្ញុំកើតឡើងតែចុងកល្ប—ពេលសព្វវត្ថុរលាយសូន្យ; មុនដល់ពេលនោះ សូមមានតែសក់ជ្រុះប៉ុណ្ណោះ»។

Verse 47

ततस्तव गणो भूयामिति मेऽभीप्सितो वरः । तथेत्युक्त्वा स भगवान्हरश्चादर्शनं गतः

បន្ទាប់មក ពរដ៏ខ្ញុំប្រាថ្នាគឺ៖ «សូមឲ្យខ្ញុំក្លាយជាមួយក្នុងចំណោមគណៈ (gaṇa) របស់ព្រះអង្គ—កងបរិវារអ្នកបម្រើ»។ ព្រះហរៈដ៏មានព្រះភាគបានមានព្រះបន្ទូលថា «ដូច្នោះហើយ» ហើយបានលាក់បាត់ពីទិដ្ឋភាព។

Verse 48

अहं तपसिनिष्ठश्च ततः प्रभृति चाभवम् । ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते शिवपूजनात्

ចាប់ពីពេលនោះមក ខ្ញុំបានតាំងចិត្តមាំមួនក្នុងតបៈ (ការប្រតិបត្តិអាសនៈ)។ ដោយការបូជាព្រះសិវៈ មនុស្សអាចរួចផុតសូម្បីតែពីបាបដូចជា ប្រាហ្មហត្យា (សម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍) និងបាបផ្សេងៗទៀត។

Verse 49

ब्रध्नाब्जैरितरैर्वपि कमलैर्नात्र संशयः । एवं कुरु महाराज त्वमप्याप्स्यसि वांछितम्

ដោយផ្កាឈូកប្រទ្នាប្ជ (bradhnābja) ឬផ្កាឈូកផ្សេងៗក៏បាន—មិនមានសង្ស័យឡើយ។ ចូរធ្វើដូច្នេះ ឱ មហារាជ; អ្នកក៏នឹងទទួលបានអ្វីដែលអ្នកប្រាថ្នា។

Verse 50

हरभक्तस्य लोकस्य त्रिलोक्यां नास्ति दुर्लभम् । बहिःप्रवृत्तिं सगृह्य ज्ञानकर्मेन्द्रियादि च

សម្រាប់ប្រជាជនដែលមានភក្តីចំពោះ ហរៈ (ព្រះសិវៈ) ក្នុងលោកទាំងបី គ្មានអ្វីពិបាកឲ្យបានទេ។ ទោះយ៉ាងណា ការចូលរួមក្នុងសកម្មភាពខាងក្រៅ និងការយកអង្គចិត្តទៅលើឥន្ទ្រីយ៍នៃចំណេះដឹង និងសកម្មភាពជាដើម គួរត្រូវដឹងទីតាំងត្រឹមត្រូវក្នុងវិន័យ។

Verse 51

लयः सदाशिवे नित्यमतर्यो गोऽयमुच्यते । दुष्करत्वाद्वहिर्योगं शिव एव स्वयं जगौ

ការលាយរលាយចូលក្នុង សដាសិវៈ ជានិច្ច; នេះហៅថា «ផ្លូវអមរភាព»។ ព្រោះយោគៈខាងក្រៅពិបាកណាស់ ព្រះសិវៈឯងបានប្រកាសបង្រៀនដោយផ្ទាល់។

Verse 52

पंचभिश्चार्चनं भूतैर्विशिष्टफलदं ध्रुवम् । क्लेशकर्मविपाकाद्यैराशयैश्चाप्य संयुतम्

ការអារចនាដោយធាតុទាំងប្រាំ ប្រាកដជាផ្តល់ផលវិសេស ដោយមិនសង្ស័យ។ ទោះយ៉ាងណា វានៅតែភ្ជាប់ជាមួយអាសយៈលាក់លៀម ដូចជា ក្លេសៈ កម្មៈ និងវិបាកនៃកម្ម ជាដើម។

Verse 53

ईशानमाराध्य जपन्प्रणवं मुक्तिपाप्नुयात् । सर्वपापक्षये जाते शिवे भवति भावना

បានអារាធនា ឥសានៈ ហើយសូត្រព្រណវៈ (អោំ) នោះ អាចឈានដល់មោក្ខៈ។ ពេលបាបទាំងអស់ត្រូវបានបំផ្លាញអស់ ការសមាធិ/ការគិតគូររបស់មនុស្សនោះ នឹងតាំងមាំនៅក្នុង ព្រះសិវៈ។

Verse 54

पापोपहतबुद्धीनां शिवे वार्तापि दुर्लभा । दुर्लभं भारते जन्म दुर्लभं शिवपूजनम्

សម្រាប់អ្នកដែលបាបបានបំផ្លាញបញ្ញា ក៏សូម្បីតែឮពាក្យមួយអំពី ព្រះសិវៈ ក៏កម្រណាស់។ កំណើតនៅក្នុង ភារតៈ ក៏កម្រដែរ ហើយការបូជាព្រះសិវៈ ក៏កម្រដូចគ្នា។

Verse 55

दुर्लभं जाह्नवीस्नानं शिवे भक्तिः सुदुर्लभा । दुर्लभं ब्राह्मणे दानं दुर्लभं वह्निपूजनम्

ការងូតទឹកក្នុងជាហ្នវី (គង្គា) គឺកម្រណាស់; ភក្តិចំពោះព្រះសិវៈ កាន់តែកម្រជាង។ ការធ្វើទានដល់ព្រាហ្មណ៍ក៏កម្រណាស់ ហើយការបូជាភ្លើងបរិសុទ្ធត្រឹមត្រូវក៏កម្រដែរ។

Verse 56

अल्पपुण्यैश्च दुष्प्रापं पुरुषोत्तमपूजनम्

សម្រាប់អ្នកមានបុណ្យតិច ការបូជាព្រះបុរសោត្តម គឺពិបាកឲ្យបានសម្រេច។

Verse 57

लक्षेण धनुषां योगस्तदर्धेन हुताशनः । पात्रं शतसहस्रेण रेवा रुद्रश्च षष्टिभिः

«យោគ» ត្រូវរាប់ដោយធ្នូ​មួយលាក់; កន្លះនោះ គឺ ហុតាសនៈ—ភ្លើងបរិសុទ្ធ។ អ្នកសមគួរទទួលទាន (បាត្រ) រកបានតែម្ដងក្នុងមួយសែន; ហើយ រេវា (នರ್ಮទា) និង រុទ្រៈ កាន់តែកម្រជាង—តាមការរាប់ប្រពៃណី គឺដោយហុកសិប។

Verse 58

इति दमुक्तमखिलं मया तव महीपते । यथायुरभवद्दीर्घं समाराध्य महेश्वरम्

ដូច្នេះហើយ ព្រះមហាក្សត្រា ខ្ញុំបានប្រាប់អស់ទាំងអ្វីដល់ព្រះអង្គ។ ដោយបម្រើបូជាព្រះមហេស្វរៈដោយត្រឹមត្រូវ អាយុកាលនឹងវែងយូរ—នេះជាព្រះវចនៈដែលបានប្រកាស។

Verse 59

न दुर्लभं न दुष्प्रापं न चासाध्यं महात्मनाम् । शिवभक्तिकृतां पुंसां त्रिलोक्यामिति निश्चितम्

សម្រាប់អ្នកមានចិត្តធំ មិនមានអ្វីកម្រទេ មិនមានអ្វីពិបាកទទួលបានទេ ហើយមិនមានអ្វីមិនអាចសម្រេចបានទេ។ ចំពោះអ្នកដែលបានបង្កើតភក្តិចំពោះព្រះសិវៈ នេះជាការពិតប្រាកដទូទាំងត្រីលោក។

Verse 60

नंदीश्वरस्य तेनैव वपुषा शिवपूजनात् । सिद्धिमालोक्य को राजञ्छंकरं न नमस्यति

ដោយឃើញសិទ្ធិផលដែល នន្ទីឥស្វរ ទទួលបាន ដោយបូជា​ព្រះសិវៈ ដោយរាងកាយដដែលនោះ—ឱ ព្រះរាជា តើអ្នកណាមិនគោរពបង្គំ​ព្រះសង្ករ?

Verse 61

श्वेतस्य च महीपस्य श्रीकंठं च नमस्यतः । कालोपि प्रलयं यातः कस्तमीशं न पूजयेत्

ហើយសម្រាប់ព្រះរាជា ស្វេតៈ ដែលបានបង្គំ​ព្រះស្រីកណ្ដ្ឋៈ សូម្បីតែ “កាល” ក៏ទៅដល់ការលាយបាត់។ ដូច្នេះ តើអ្នកណាមិនបូជា​ព្រះអម្ចាស់នោះ?

Verse 62

यदिच्छया विश्वमिदं जायते व्यवतिष्ठते । तथा संलीयते चांते कस्तं न शरणं व्रजेत्

ដោយព្រះបំណងរបស់ព្រះអង្គ សកលលោកនេះកើតឡើង និងត្រូវបានថែរក្សា; ហើយដោយព្រះបំណងដដែល វាលាយបាត់នៅចុងក្រោយ—តើអ្នកណាមិនទៅសុំជ្រកកោននៅព្រះអង្គ?

Verse 63

एतद्रहस्यमिदमेव नृणां प्रधानं कर्तव्यमत्र शिवपूजनमेव भूप । यस्यांतरायपदवीमुपयांति लोकाः सद्योः नरः शिवनतः शिवमेव सत्यम्

នេះហើយជាអាថ៌កំបាំង និងជាកាតព្វកិច្ចដ៏ប្រសើរបំផុតសម្រាប់មនុស្សនៅទីនេះ ឱ ព្រះរាជា៖ ការបូជា​ព្រះសិវៈតែមួយ។ ទោះមនុស្សចូលទៅក្នុងផ្លូវឧបសគ្គក៏ដោយ អ្នកដែលបង្គំ​ព្រះសិវៈ នឹងឈានដល់​ព្រះសិវៈភ្លាមៗ—ព្រះសិវៈតែមួយគត់ជាសច្ចៈ។