
Sukta 5.44
Agni (probable, based on barhiṣad, svàr-vid, and milking by hymn; hymn 5.44 is classically Agni-oriented in many traditions)
គាថានេះសរសើរដល់ព្រះអគ្នីថាជាអំណាចបូជាចាស់បំផុតដែលស្រាងថ្មីជានិច្ច គង់នៅលើស្មៅបូជា ជាអ្នកស្វែងរកលោកព្រះអាទិត្យ និងត្រូវបាននាំចេញមកដោយពាក្យដែលមានជំនាញ។ វាផ្លាស់ប្តូរពីការអញ្ជើញព្រះអគ្នីតាមបែបបូជាប្រពៃណី ទៅជាការបង្ហាញព្រះអង្គជាអ្នកការពារដ៏រុងរឿងដែលលើកលែងកម្លាំងបន្លំ ដល់ទីបញ្ចប់ដោយការប្រកាសថាព្រះអគ្នីបានភ្ញាក់រលឹក ហើយថា ឫក្ស សាម៉ន និងសូម៉ាទាំងអស់ប្រមូលផ្តុំមកលើព្រះអង្គជាមិត្តនិងជាដៃគូនៅជាមួយ។
Mantra 1
तं प्रत्नथा पूर्वथा विश्वथेमथा ज्येष्ठतातिं बर्हिषदं स्वर्विदम् । प्रतीचीनं वृजनं दोहसे गिराशुं जयन्तमनु यासु वर्धसे ॥
យើងហៅគាត់តាមវិធីបុរាណ តាមវិធីដំបូង តាមគ្រប់វិធី និងឥឡូវនេះ គាត់ជាមហាវ័យធំបំផុត អង្គុយលើស្មៅពិសិដ្ឋ ជាអ្នកស្វែងរកលោកព្រះអាទិត្យ។ បែរមករកយើង អ្នកដែលមានជំហានទូលាយ យើងរួតយកគាត់ដោយពាក្យ៖ រហ័ស មានជ័យ តាមផ្លូវទាំងនោះដែលអ្នកធំធេងឡើង។
Mantra 2
श्रिये सुदृशीरुपरस्य याः स्वर्विरोचमानः ककुभामचोदते । सुगोपा असि न दभाय सुक्रतो परो मायाभिॠत आस नाम ते ॥
ដើម្បីសិរីលក្ខណ៍ អ្នកធ្វើឲ្យកើតចលនានូវកំពស់ដែលមើលឃើញស្អាតនៃទីទួលខាងលើ ពន្លឺចេញនៅក្នុងលោកស្វរ។ អ្នកជាអ្នកថែរក្សាល្អ ដែលពិបាលឈ្លានពាន ហេអ្នកមានឆន្ទៈពន្លឺ។ លើសពីការបន្លំទាំងឡាយ ស្ថិតនៅក្នុងសច្ចៈ នាមរបស់អ្នកស្ថិតនៅ។
Mantra 3
अत्यं हविः सचते सच्च धातु चारिष्टगातुः स होता सहोभरिः । प्रसर्स्राणो अनु बर्हिर्वृषा शिशुर्मध्ये युवाजरो विस्रुहा हितः ॥
សេះនៃការបូជាភ្ជាប់នឹងគ្រឹះពិត ដើរតាមផ្លូវដែលមិនប៉ះពាល់ គាត់ជាហោតារ ជាអ្នកទទួលយកកម្លាំង។ រត់តាមស្មៅពិសិដ្ឋ គោឈ្មោល ជាកូនក្នុងចំណោម នៅពេលយុវវ័យគ្មានវ័យចាស គាត់ស្ថិតនៅទីនោះ ហូរចេញជាច្រើនខ្សែស្រឡាយ។
Mantra 4
प्र व एते सुयुजो यामन्निष्टये नीचीरमुष्मै यम्य ऋतावृधः । सुयन्तुभिः सर्वशासैरभीशुभिः क्रिविर्नामानि प्रवणे मुषायति ॥
ទៅមុខដោយអំណាចដែលបានដាក់នង្គ័លល្អ ក្នុងដំណើរសម្រាប់ការបំពេញបំណង ងាកចុះសម្រាប់អ្នកនោះ ធំធេងដោយសច្ចៈ។ ដោយខ្សែប្រដាប់ណែនាំ ដោយវិន័យទាំងអស់ ដោយកាំរស្មីដែលគ្រប់គ្រង ក្រិវីនៅក្នុងទល្អាក់លួចយកនាមទាំងឡាយ។
Mantra 5
संजर्भुराणस्तरुभिः सुतेगृभं वयाकिनं चित्तगर्भासु सुस्वरुः । धारवाकेष्वृजुगाथ शोभसे वर्धस्व पत्नीरभि जीवो अध्वरे ॥
ប្រមូលកម្លាំងដោយអំណាចដែលទ្រទ្រង់ អ្នកចាប់យកដង្វាយដែលបានគាបល្អ ភ្ញាក់ឡើង ដោយសំឡេងពន្លឺនៅក្នុងផ្ទៃគំនិត។ នៅក្នុងខ្សែស្រឡាយនៃការនិយាយ ហេអ្នកច្រៀងត្រង់ អ្នកពន្លឺឡើង។ ធំធេងឡើង ហេអ្នកមានជីវិត ទៅរកអំណាចនៅក្នុងការបូជា។
Mantra 6
यादृगेव ददृशे तादृगुच्यते सं छायया दधिरे सिध्रयाप्स्वा । महीमस्मभ्यमुरुषामुरु ज्रयो बृहत्सुवीरमनपच्युतं सहः ॥
ដូចគាត់ត្រូវបានមើលឃើញ ក៏គាត់ត្រូវបាននិយាយដូច្នោះដែរ៖ ពួកគេបានកាន់គាត់រួមគ្នាដោយស្រមោលនៅក្នុងទឹក។ សម្រាប់យើង ធ្វើឲ្យមហាវ័យទូលាយ ទូលាយក្នុងការការពារ ទូលាយក្នុងកម្លាំងរហ័ស ខ្ពស់ សម្បូរអ្នកក្លាហាន មិនធ្លាក់ចុះ ជាអំណាច។
Mantra 7
वेत्यग्रुर्जनिवान्वा अति स्पृधः समर्यता मनसा सूर्यः कविः । घ्रंसं रक्षन्तं परि विश्वतो गयमस्माकं शर्म वनवत्स्वावसुः ॥
ទ្រង់បន្តិតទៅមុខ ជាអ្នកស្វែងរកដ៏ឧត្តម កើតថ្មី ហើយលើសលែងអ្នកដែលប្រកួតប្រជែង ដោយការរួបរួមនៃចិត្ត ព្រះអាទិត្យ ជាអ្នកឃើញដ៏អស្ចារ្យ ការពារកម្ដៅដ៏តក់ស្លុតពីគ្រប់ទិសទី ទ្រង់ឈ្នះយកជម្រកសន្តិភាពឱ្យយើង ដោយទ្រព្យសម្បត្តិនៃអំណាចរបស់ទ្រង់ សូមឱ្យទ្រង់ធ្វើឱ្យទីពេញវាសនារបស់យើងរីកចម្រើនឡើង
Mantra 8
ज्यायांसमस्य यतुनस्य केतुन ऋषिस्वरं चरति यासु नाम ते । यादृश्मिन्धायि तमपस्यया विदद्य उ स्वयं वहते सो अरं करत् ॥
ធំជាងអំណាចមន្តអាគាយនេះគឺសញ្ញារបស់ទ្រង់ ទ្រង់ដើរទៅដោយសំឡេងរបស់អ្នកឃើញដ៏អស្ចារ្យ ក្នុងចំណោមអំណាចទាំងឡាយដែលមាននាមរបស់អ្នក អ្នកណាដែលដោយការងារដ៏មានប្រសិទ្ធភាពរកឃើញនូវអ្វីដែលវាតាំងនៅ អ្នកដែលខ្លួនឯងនាំយកវាទៅ ពិតជាធ្វើឱ្យវាមានគ្រប់គ្រាន់និងត្រឹមត្រូវ
Mantra 9
समुद्रमासामव तस्थे अग्रिमा न रिष्यति सवनं यस्मिन्नायता । अत्रा न हार्दि क्रवणस्य रेजते यत्रा मतिर्विद्यते पूतबन्धनी ॥
អ្នកដ៏សំខាន់បានឈរលើមហាសមុទ្ររបស់ពួកគេ ការទឹប់ដែលពួកគេប្រមូលផ្ដុំគ្នាមិនត្រូវបានបំផ្លាញឡើយ នៅទីនេះ ចិត្តមិនញាប់ញ័រដោយការភ័យរបស់អ្នកស៊ី នៅទីដែលគំនិតត្រូវបានរកឃើញ ដែលបានជម្រះស្អាតហើយ ចងស្របតាមការសង្រួមត្រឹមត្រូវ
Mantra 10
स हि क्षत्रस्य मनसस्य चित्तिभिरेवावदस्य यजतस्य सध्रेः । अवत्सारस्य स्पृणवाम रण्वभिः शविष्ठं वाजं विदुषा चिदर्ध्यम् ॥
ដ្បិតទ្រង់ជាអំណាចដ៏សំខាន់របស់អំណាចដ៏បរិសុទ្ធ និងនៃចិត្ត តាមរយៈការយល់ដឹងដ៏រុងរឿង របស់អ្នកដែលនិយាយត្រឹមត្រូវ ដោយថាមពលដែលនាំមកនូវភាពរីករាយ យើងចង់បំពេញនិងធ្វើឱ្យសន្តិភាពចំណុចនៃសម្រាប់ទឹកជំនន់ដែលរុញច្រាន និងឈ្នះនូវភាពពេញលេញដ៏អស្ចារ្យនៃកម្លាំង ដែលសមគួរសម្រាប់អ្នកដឹងដ៏អស្ចារ្យ
Mantra 11
श्येन आसामदितिः कक्ष्यो मदो विश्ववारस्य यजतस्य मायिनः । समन्यमन्यमर्थयन्त्येतवे विदुर्विषाणं परिपानमन्ति ते ॥
កម្លាំងដែលហោះឆ្លងយ៉ាងរហ័សគឺរបស់ពួកគេ អនន្តភាពគឺខ្សែក្រវាត់របស់ពួកគេ ភាពរីករាយរបស់ពួកគេជារបស់អ្នកដែលគេប្រាថ្នាទាំងអស់ អ្នកដែលគួរបូជា ម្ចាស់នៃការបង្កើតដ៏រុងរឿង ពួកគេកំណត់ឱ្យគ្នាទៅកាន់ដំណើរ ពួកគេស្គាល់គ្រឿងស្រវឹងដែលហ៊ុំព័ទ្ធដ៏ទូលាយ ដែលនៅជិតពួកគេ
Mantra 12
सदापृणो यजतो वि द्विषो वधीद्बाहुवृक्तः श्रुतवित्तर्यो वः सचा । उभा स वरा प्रत्येति भाति च यदीं गणं भजते सुप्रयावभिः ॥
ជាអ្នកបំពេញជានិច្ច អ្នកដែលគួរបូជាធ្វើឱ្យចលនាដែលប្រឆាំងស្លាប់បាត់ ដោយដៃដែលលាតសន្ធឹង ទ្រង់ជាអ្នកដឹងនូវអ្វីដែលបានឮ ជាអ្នកសង្គ្រោះដែលដើរជាមួយអ្នក ទ្រង់មកកាន់ព្រះពរទាំងពីរ ហើយទ្រង់រុងរឿង នៅពេលដែលទ្រង់ចែករំលែកខ្លួនឯងជាមួយក្រុមនៃអំណាចដោយការទៅដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ពួកគេ
Mantra 13
सुतम्भरो यजमानस्य सत्पतिर्विश्वासामूधः स धियामुदञ्चनः । भरद्धेनू रसवच्छिश्रिये पयोऽनुब्रुवाणो अध्येति न स्वपन् ॥
អ្នកទទួលយកនូវភាពរីករាយដែលបានទឹប់ ជាម្ចាស់នៃសេចក្ដីពិតសម្រាប់អ្នកបូជាយញ្ញ ជាទឹកដោះនៃភាពពេញលេញទាំងអស់ ទ្រង់លើកគំនិតទាំងឡាយឡើងលើ គោដែលឱ្យទឹកដោះនាំយកនូវរសជាតិ ទឹកដោះបានអង្គុយលើទីនោះ ដោយប្រកាសតាម ទ្រង់ដើរឡើងលើ មិនដេកគេងឡើយ
Mantra 14
यो जागार तमृचः कामयन्ते यो जागार तमु सामानि यन्ति । यो जागार तमयं सोम आह तवाहमस्मि सख्ये न्योकाः ॥
អ្នកណាដែលបានភ្ញាក់ឡើង ពាក្យរិកទាំងឡាយប្រាថ្នាចំពោះទ្រង់ អ្នកណាដែលបានភ្ញាក់ឡើង ទៅរកទ្រង់ ច្រៀងសាម៉ានទាំងឡាយដើរទៅ អ្នកណាដែលបានភ្ញាក់ឡើង អំពីទ្រង់ សូមនេះនិយាយថា ខ្ញុំជារបស់អ្នកក្នុងមិត្តភាព គង់នៅជាមួយអ្នក
Mantra 15
अग्निर्जागार तमृचः कामयन्तेऽग्निर्जागार तमु सामानि यन्ति । अग्निर्जागार तमयं सोम आह तवाहमस्मि सख्ये न्योकाः ॥
ព្រះអគ្នីបានភ្ញាក់ឡើង ទ្រង់ជាអ្នកដែលពាក្យរិកទាំងឡាយប្រាថ្នា ព្រះអគ្នីបានភ្ញាក់ឡើង ទៅរកទ្រង់ ច្រៀងសាម៉ានទាំងឡាយដើរទៅ ព្រះអគ្នីបានភ្ញាក់ឡើង អំពីទ្រង់ សូមនេះនិយាយថា ខ្ញុំជារបស់អ្នកក្នុងមិត្តភាព គង់នៅជាមួយអ្នក
Agni is invoked in the ancient, first, and universal manner—seated on the barhis and known as the revealer of the sun-worlds (svar).
The hymn portrays Agni as responsive and near—turned toward the worshiper—strengthened by inspired words, guiding along paths of increase and rightness; his sign outshines deceptive forces and establishes sufficiency.
The decisive proclamation: “Agni has awakened,” drawing Ṛk and Sāman toward him and receiving Soma’s declaration of friendship—Agni becomes the living center of the whole sacrificial speech-world.
The hymn settles into assurance of companionship and stable dwelling (nyokāḥ) with Agni—ritual and inner life aligned through his awakened presence.
barhiṣadaṃ svarvidam
ज्यायांसमस्य यतुनस्य केतुन ऋषिस्वरं चरति यासु नाम ते । यादृश्मिन्धायि तमपस्यया विदद्य उ स्वयं वहते सो अरं करत् ॥agnir jāgāra
Agni is the main deity. The hymn describes him as seated on the sacred grass (barhis), a revealer of light (svar), and the awakened center of the sacrifice.
It means the seer draws out Agni’s power by praise and mantra—just as milk is drawn from a cow. Speech, when truthful and well-formed, is treated as a real ritual force that nourishes the fire.
It signals that Agni is fully kindled and present—ready to carry offerings and bring clarity. It also means the whole Vedic expression (Ṛk, Sāman, and Soma) gathers around him as a living, friendly power.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.