Rig Veda 4.14.2: Mandala 4, Sukta 14, Mantra 2

Sukta 4.14

Devata: Savitṛ and Sūrya

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ऊर्ध्वं केतुं सविता देवो अश्रेज्ज्योतिर्विश्वस्मै भुवनाय कृण्वन् । आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं वि सूर्यो रश्मिभिश्चेकितानः ॥

Recitation with translationRig Veda 4.14.2

Transliteration

ūrdhvám ketúṃ savitā́ dēvó aśret jyótir víśvasmai bhúvanāya kṛṇván | āprā́ dyāvā-pṛthivī́ antárikṣaṃ ví sū́ryo raśmíbhiś cékītānaḥ ||

Translation

ព្រះសវិត្រទេវតា បានលើកនិមិត្តសញ្ញាឡើងទៅលើ ធ្វើឲ្យពន្លឺសម្រាប់លោកទាំងអស់។ ទ្រង់បានបំពេញស្ថានសួគ៌ និងផែនដី និងអាកាសកណ្តាល។ ហើយព្រះសុរិយ ដែលមានស្មារតីពេញលេញ បានបន្តុបចេញដោយកាំរស្មីរបស់ទ្រង់។

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऊर्ध्वम्: upwards, aloft
• ऊर्ध्वम्: Adhikaraṇa (दिशा/अवस्था-निर्देशः)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)

• केतुम्: banner; sign; ray/beam
• केतुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक)

• सविता: Savitar (the impeller, Sun-god)
• सविता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• देवः: the god
• देवः: Kartā (सविता-विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अश्रेज्ज्योतिः: he sent forth light
• अश्रेज्ज्योतिः: अश्रेज्: क्रिया; ज्योतिः: Karma
• Type: Verb + Noun (sandhi-compound in saṃhitā)
• Root: श्रज्/सृज् (धातु; वैदिक रूपेण ‘अश्रेज्’ = असृजत्/असर्जत्) + ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• विश्वस्मै: for all
• विश्वस्मै: Sampradāna
• Type: Adjective (pronominal declension)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• भुवनाय: for the world/creaturely realm
• भुवनाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• कृण्वन्: making, effecting
• कृण्वन्: Kartā (कर्तृ-विशेषणम्; ‘making/doing’)
• Type: Verb (participle)
• Root: कृ (धातु)

• आ: forth; unto; fully
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• आप्राः: he filled, he made full
• आप्राः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: प्रा/पॄ (धातु; वैदिक ‘प्रा’ = ‘पूरयति/पूरयामास’)

• द्यावापृथिवी: heaven-and-earth
• द्यावापृथिवी: Karma
• Type: Noun (dual compound)
• Root: द्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समासः: द्यौ/दिव् + पृथिवी)

• अन्तरिक्षम्: the midspace, atmosphere
• अन्तरिक्षम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• वि: apart, widely, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/निपात)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• रश्मिभिः: with rays
• रश्मिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रश्मि (प्रातिपदिक)

• चेकितानः: shining forth; becoming manifest/clearly seen
• चेकितानः: Kartā (कर्तृ-विशेषणम्; ‘shining/being manifest’)
• Type: Verb (participle)
• Root: चित्/केत् (धातु; वैदिक ‘चेकित’ = ‘प्रकाशते/विजानाति/चेतयति’)