
Sukta 10.88
Agni (cosmic fire; world-upholder)
Trishtubh (likely; needs confirmation)
គាថានេះសរសើរព្រះអគ្នីថាជាភ្លើងដែលមិនចាស់ ដែលប៉ះទៅមេឃ ដែលផឹកនូវវត្ថុសម្រាប់បូជា និងថែរក្សាពិភពលោកតាមរយៈឫត (របៀបចក្រវាល)។ វាបានរំលឹកពីរបៀបដែលព្រះទេវតាទាំងឡាយបានបង្កើត និងធ្វើឲ្យព្រះអគ្នីមានរូបភាពបីបែប ធ្វើឲ្យទ្រង់ក្លាយជាអ្នកប្រែរូបនៃការលូតលាស់ ដែលធ្វើឲ្យរុក្ខជាតិទុំ និងថែរក្សាជីវិត។ សុកតនេះក៏រំលឹកដល់មាតរិស្វន់ជាអ្នកនាំព្រះអគ្នី និងភ្ជាប់ការរីករាលដាលនៃពន្លឺព្រឹកជាមួយនឹងការបង្កើតយជ្ញ៉ា និងលំដាប់បុរោហិតឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
Mantra 1
हविष्पान्तमजरं स्वर्विदि दिविस्पृश्याहुतं जुष्टमग्नौ । तस्य भर्मणे भुवनाय देवा धर्मणे कं स्वधया पप्रथन्त ॥
ព្រះអគ្គីដែលផឹកនូវតង្វាយ មិនចេះចាស់ ជាអ្នកស្វែងរកលោកដ៏រុងរាយ ដែលប៉ះទៅដល់ស្ថានសួគ៌, ត្រូវបានអញ្ជើញនិងធ្វើឲ្យត្រេកអរក្នុងព្រះអគ្គី។ ដើម្បីគាំទ្រព្រះអង្គ ដើម្បីការកើតឡើងនៃលោក ទេវតាទាំងឡាយដោយឫទ្ធិរបស់ខ្លួន បានពង្រីកកិច្ចការនិងច្បាប់។
Mantra 2
गीर्णं भुवनं तमसापगूळ्हमाविः स्वरभवज्जाते अग्नौ । तस्य देवाः पृथिवी द्यौरुतापोऽरणयन्नोषधीः सख्ये अस्य ॥
លោកដែលត្រូវបានលេបនិងលាក់ដោយសង្ខេបនៃភាពងងឹត បានក្លាយជាច្បាស់លាស់ - អាណាចក្រនៃពន្លឺបានបង្ហាញខ្លួន - នៅពេលដែលព្រះអគ្នីបានកើតឡើង។ ដើម្បីជាមិត្តរបស់ទ្រង់ ព្រះទាំងឡាយ - ផែនដី និងស្ថានសួគ៌ និងទឹកទាំងប៉ុន្មាន - បាននាំយករុក្ខជាតិទាំងឡាយមកកើតឡើង។
Mantra 3
देवेभिर्न्विषितो यज्ञियेभिरग्निं स्तोषाण्यजरं बृहन्तम् । यो भानुना पृथिवीं द्यामुतेमामाततान रोदसी अन्तरिक्षम् ॥
ដោយសារការលើកទឹកចិត្តពីព្រះទាំងឡាយដែលស័ក្តិសមសម្រាប់ការបូជាយញ្ញ ខ្ញុំសូមសរសើរព្រះអគ្នី ដែលមិនចាស់រី និងជាធំទូលាយ - ទ្រង់ដែលដោយពន្លឺរបស់ទ្រង់បានពង្រីកផែនដី និងស្ថានសួគ៌ និងលោកកណ្តាលនៅចន្លោះលោកទាំងពីរ។
Mantra 4
यो होतासीत्प्रथमो देवजुष्टो यं समाञ्जन्नाज्येना वृणानाः । स पतत्रीत्वरं स्था जगद्यच्छ्वात्रमग्निरकृणोज्जातवेदाः ॥
ទ្រង់ដែលជាបូជាចារ្យដំបូងនៃការបូជាយញ្ញ ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះទាំងឡាយ ដែលព្រះទាំងឡាយបានអប់គ្រឿងសម្រាប់បូជានៅពេលជ្រើសរើសទ្រង់ - ទ្រង់បានឈរជាអ្នកចល័ះមានស្លាប លឿនសម្រាប់កិច្ចការ; នៅពេលដែលព្រះអគ្នី ជាតាវេទស បានធ្វើឲ្យលោកក្លាយជាលំនៅដ៏សមសម្រាប់ដំណើរនៃពន្លឺ។
Mantra 5
यज्जातवेदो भुवनस्य मूर्धन्नतिष्ठो अग्ने सह रोचनेन । तं त्वाहेम मतिभिर्गीर्भिरुक्थैः स यज्ञियो अभवो रोदसिप्राः ॥
នៅពេលដែល ហៃ ជាតាវេទស ទ្រង់បានឈរនៅលើក្បាលនៃលោកទាំងឡាយ ហៃ ព្រះអគ្នី រួមជាមួយពន្លឺដ៏រុងរឿង នោះយើងខ្ញុំបានស្វែងរកទ្រង់ដោយអានុភាពនៃគំនិត ដោយពាក្យដែលទទួលបដិសន្ធិ និងដោយគាថានៃការបញ្ជាក់; ដូច្នេះទ្រង់បានក្លាយជាអានុភាពសមសម្រាប់ការបូជាយញ្ញ បំពេញនិងពង្រីកស្ថានសួគ៌និងផែនដី។
Mantra 6
मूर्धा भुवो भवति नक्तमग्निस्ततः सूर्यो जायते प्रातरुद्यन् । मायामू तु यज्ञियानामेतामपो यत्तूर्णिश्चरति प्रजानन् ॥
ព្រះអគ្នីក្លាយជាកំពូលនៃការកើតឡើងរបស់យើងនៅក្នុងយប់; ពីទ្រង់ព្រះសូរ្យកើតឡើង រះឡើងនៅពេលព្រឹក។ នេះគឺជាការងារអស្ចារ្យនៃអានុភាពយញ្ញិយៈ នៅពេលដែលទឹកទាំងឡាយចេញចល័ទយ៉ាងរហ័ស ដឹងពីការកើតទាំងឡាយនិងនាំយកវាទៅកាន់ការបង្ហាញខ្លួន។
Mantra 7
दृशेन्यो यो महिना समिद्धोऽरोचत दिवियोनिर्विभावा । तस्मिन्नग्नौ सूक्तवाकेन देवा हविर्विश्व आजुहवुस्तनूपाः ॥
ទ្រង់ដែលស្រស់ស្អាតដើម្បីមើល ដែលបានត្រូវបានបំផុសឡើងដោយភាពអស្ចារ្យរបស់ទ្រង់ បានបន្លឺឡើង - មានគភ៌របស់ទ្រង់នៅក្នុងស្ថានសួគ៌ មានពន្លឺទូលាយ។ ចូលទៅក្នុងព្រះអគ្នីនោះ ព្រះទាំងឡាយ ដែលការពារអត្តភាពរបស់ខ្លួន បានចាក់គ្រឿងបូជាទាំងមូលដោយអានុភាពនៃពាក្យដែលនិយាយល្អ។
Mantra 8
सूक्तवाकं प्रथममादिदग्निमादिद्धविरजनयन्त देवाः । स एषां यज्ञो अभवत्तनूपास्तं द्यौर्वेद तं पृथिवी तमापः ॥
ពាក្យដែលនិយាយល្អជាដំបូង; ពីនោះព្រះទាំងឡាយបាននាំព្រះអគ្នីមកកើត និងពីនោះព្រះទាំងឡាយបាននាំគ្រឿងបូជាមកកើត។ នោះបានក្លាយជាយញ្ញរបស់ព្រះទាំងនោះ ដែលការពារអត្តភាព; ទ្រង់ស្ថានសួគ៌ស្គាល់ ទ្រង់ផែនដីស្គាល់ ទ្រង់ទឹកទាំងឡាយស្គាល់។
Mantra 9
यं देवासोऽजनयन्ताग्निं यस्मिन्नाजुहवुर्भुवनानि विश्वा । सो अर्चिषा पृथिवीं द्यामुतेमामृजूयमानो अतपन्महित्वा ॥
ព្រះអគ្នីដែលព្រះទាំងឡាយបាននាំមកកើត ដែលលោកទាំងអស់បានចាក់គ្រឿងបូជារបស់ពួកគេចូលទៅក្នុងទ្រង់ - ទ្រង់ដោយពន្លឺនៃអគ្គីរបស់ទ្រង់បានកំដៅផែនដី និងស្ថានសួគ៌ និងលោកទាបនេះ ដើរត្រង់នៅក្នុងផ្លូវរបស់ទ្រង់ ដោយភាពអស្ចារ្យនៃអានុភាពរបស់ទ្រង់។
Mantra 10
स्तोमेन हि दिवि देवासो अग्निमजीजनञ्छक्तिभी रोदसिप्राम् । तमू अकृण्वन्त्रेधा भुवे कं स ओषधीः पचति विश्वरूपाः ॥
ដ្បិតដោយគាថានៃការបញ្ជាក់នៅក្នុងស្ថានសួគ៌ ព្រះទាំងឡាយបានបង្កើតព្រះអគ្នី ដោយអានុភាពរបស់ពួកទ្រង់ធ្វើឲ្យទ្រង់ក្លាយជាអ្នកបំពេញលោកទាំងពីរ។ ព្រះទាំងឡាយបានបង្កើតទ្រង់ជាបីសម្រាប់វិមាននៃការកើតឡើង; ទ្រង់ធ្វើឲ្យរុក្ខជាតិទាំងឡាយទុំដោយទ្រង់មានរូបរាងជាច្រើន។
Mantra 11
यदेदेनमदधुर्यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यमादितेयम् । यदा चरिष्णू मिथुनावभूतामादित्प्रापश्यन्भुवनानि विश्वा ॥
នៅពេលដែលព្រះយញ្ញិយៈទាំងឡាយបានតម្កល់ទ្រង់នៅក្នុងស្ថានសួគ៌ជាព្រះសូរ្យ បុត្រានៃព្រះនាងអទិតី នៅពេលនោះ នៅពេលដែលអ្នកចល័ទទាំងពីរក្លាយជាគូ ពីពេលនោះមកពួកទ្រង់បានមើលឃើញលោកទាំងអស់។
Mantra 12
विश्वस्मा अग्निं भुवनाय देवा वैश्वानरं केतुमह्नामकृण्वन् । आ यस्ततानोषसो विभातीरपो ऊर्णोति तमो अर्चिषा यन् ॥
ដើម្បីជាទីសង្គ្រោះដល់លោកទាំងមូល ពួកទេវតាទាំងឡាយបាននិម្មិតព្រះអគ្គី គឺព្រះវៃស្វានរ ឲ្យទៅជាទង់ជ័យនៃទីបំផុតនៃថ្ងៃ។ ព្រះអង្គគឺជាអ្នកដែលបានលាតត្រដាងព្រះអុសាដ៏រះស្វាងទាំងឡាយ។ ព្រះអង្គគ្របដណ្ដប់ការស្រងាត់ដោយពន្លឺព្រះអគ្គីនៃព្រះអង្គនៅពេលដែលព្រះអង្គចាកចេញ។
Mantra 13
वैश्वानरं कवयो यज्ञियासोऽग्निं देवा अजनयन्नजुर्यम् । नक्षत्रं प्रत्नममिनच्चरिष्णु यक्षस्याध्यक्षं तविषं बृहन्तम् ॥
ពួកអ្នកសិក្សា ពួកអ្នកបូជា និងពួកទេវតាទាំងឡាយបាននិម្មិតព្រះអគ្គី គឺព្រះវៃស្វានរ ដែលមិនចេះចាស់គ្រាំគ្រាឡើយ។ ព្រះអង្គជាតារាដ៏ចាស់ទុក ដែលបន្តចលនា មិនសាបសូនឡើយ។ ព្រះអង្គជាអ្នកគ្រប់គ្រងលើអំណាចសក្ដិ មានឫទ្ធានុភាពធំធេង និងអាយុយឺនយូរ។
Mantra 15
द्वे स्रुती अशृणवं पितॄणामहं देवानामुत मर्त्यानाम् । ताभ्यामिदं विश्वमेजत्समेति यदन्तरा पितरं मातरं च ॥
ខ្ញុំបានឮសម្លេងពីរស្របគ្នា គឺសម្លេងពីពួកបិតាទាំងឡាយ និងសម្លេងពីពួកទេវតា ព្រមទាំងពួកមនុស្សសត្វទាំងឡាយ។ ដោយសម្លេងទាំងពីរនេះ លោកទាំងមូលដែលកំពុងចលនាកើតមកជាមួយគ្នា ព្រោះវាស្ថិតនៅចន្លោះព្រះបិតា និងព្រះមាតា។
Mantra 16
द्वे समीची बिभृतश्चरन्तं शीर्षतो जातं मनसा विमृष्टम् । स प्रत्यङ्विश्वा भुवनानि तस्थावप्रयुच्छन्तरणिर्भ्राजमानः ॥
មានអំណាចពីរដែលចលនាដោយសាមគ្គីគ្នា គឺទ្រទ្រង់និងយកព្រះអង្គទៅ ព្រះអង្គដែលចលនា កើតពីក្បាល និងត្រូវបានយល់ដឹងខាងក្នុងដោយចិត្ត។ បែរមកខាងក្នុង ព្រះអង្គឈរនៅក្នុងលោកទាំងអស់។ អ្នកឈ្នះដ៏រះស្វាងនោះរះឡើង មិនដែលបរាជ័យឡើយ មិនដែលលះបង់ឡើយ។
Mantra 17
यत्रा वदेते अवरः परश्च यज्ञन्योः कतरो नौ वि वेद । आ शेकुरित्सधमादं सखायो नक्षन्त यज्ञं क इदं वि वोचत् ॥
នៅទីណាដែលទាបជាង និងខ្ពស់ជាងនិយាយគ្នា អំណាចបូជាទាំងពីរណាមួយដែលពិតជាដឹងច្បាស់សម្រាប់យើង? ទោះបីយ៉ាងណា មិត្តសម្លាញ់ទាំងឡាយអាចចូលទៅក្នុងភាពរីករាយរួមគ្នាបាន។ ពួកគេទៅដល់ការបូជា តើនរណានឹងពន្យល់រឿងនេះឲ្យច្បាស់?
Mantra 18
कत्यग्नयः कति सूर्यासः कत्युषासः कत्यु स्विदापः । नोपस्पिजं वः पितरो वदामि पृच्छामि वः कवयो विद्मने कम् ॥
មានព្រះអគ្គីប៉ុន្មាន មានព្រះសុរិយាប៉ុន្មាន មានព្រះអុសាប៉ុន្មាន ហើយមានទឹកប៉ុន្មានដែលពិតជាមាន? ខ្ញុំមិននិយាយទៅកាន់អ្នកទាំងឡាយ ពួកបិតា ដោយការខឹកខ្នឹងតិចតួចនឹងចំណេះដឹងឡើយ។ ខ្ញុំសួរអ្នកទាំងឡាយ ពួកអ្នកសិក្សា ដើម្បីឲ្យយើងអាចដឹងច្បាស់ពីព្រះឯកក្នុងចំណោមព្រះទាំងឡាយ។
Mantra 19
यावन्मात्रमुषसो न प्रतीकं सुपर्ण्यो वसते मातरिश्वः । तावद्दधात्युप यज्ञमायन्ब्राह्मणो होतुरवरो निषीदन् ॥
រហូតដល់កម្រិតនៃការបង្ហាញខ្លួនរបស់ព្រះអុសាទៅដល់ទីណា រហូតដល់ទីនោះ ព្រះមាតរិស្វានដែលមានស្លាបដ៏ស្រស់ស្អាតគង់នៅ និងចលនា។ រហូតដល់ទំហំនោះ ព្រះអង្គបង្កើតឡើងនៅពេលដែលព្រះអង្គមកជិតការបូជា។ នៅពេលនោះ ព្រះព្រហ្ម ជាអ្នកបម្រើទាបជាងរបស់ព្រះហោតរ អង្គុយក្នុងពិធីបូជា ដោយរួចរាល់សម្រាប់កិច្ចការដែលបានរៀបចំ។
It praises Agni as the sacred fire who receives offerings and also as a cosmic power that supports the worlds, maintains order (ṛta), and enables growth in nature.
It points to Agni functioning in three domains—commonly understood as fire on earth, lightning in the atmosphere, and the sun in the sky—one principle appearing in multiple planes.
Mātariśvan is the mover/carrier associated with bringing or spreading Agni; here he is linked with dawn’s range and with properly establishing the sacrifice and priestly order.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.