Rig Veda 10.64.3: Mandala 10, Sukta 64, Mantra 3

Sukta 10.64

Rishi: Uncertain from provided excerpt alone

Devata: Multi-deity litany (Narāśaṃsa, Pūṣan, Agni, Sūrya/Māsa, Candramas, Yama, Trita, Vāta, Uṣas, Night, Aśvins)

Chandas: Jagatī (probable due to long list and cadence; needs confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा । सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि त्रितं वातमुषसमक्तुमश्विना ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.64.3

Transliteration

narā́ vā śáṃsaṃ pūṣáṇam ágohyam agním devéddham abhy àrcase girā́ | sū́ryāmā́sā candrámasā yamáṃ diví tritáṃ vā́tam uṣásam aktúm aśvínā ||

Translation

With the word you hymn Narāśaṃsa, Pūṣan the hidden, Agni kindled by the gods. You hymn Sūrya and Māsa, Candramas, Yama in the heaven, Trita, Vāta, Uṣas, Night, and the Aśvins—each power called to awaken and order the being.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नराḥ: men, heroes
• नराḥ: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• शंसम्: praise, eulogy
• शंसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शंस (प्रातिपदिक)

• पूषणम्: Pūṣan
• पूषणम्: Karma
• Type: Noun (proper)
• Root: पूषण् (देवनाम; प्रातिपदिक)

• अगोह्यम्: not to be concealed; manifest
• अगोह्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अ-गोह्य (प्रातिपदिक; नञ्-समास)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun (deity)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• देवेद्धम्: kindled by the gods
• देवेद्धम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: देव-इद्ध (प्रातिपदिक; समास/कृदन्ताधार)

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• अर्चसे: you praise/worship
• अर्चसे: —
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)

• गिरा: with a hymn/voice
• गिरा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• सूर्यामासौ: Sun and Moon (as a pair)
• सूर्यामासौ: Karma
• Type: Noun (dual)
• Root: सूर्य + मास (प्रातिपदिक; द्वन्द्व)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चन्द्रमसम्: the Moon
• चन्द्रमसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: चन्द्रमस् (प्रातिपदिक)

• यमम्: Yama
• यमम्: Karma
• Type: Noun (proper)
• Root: यम (देवनाम; प्रातिपदिक)

• दिवि: in heaven, in the sky
• दिवि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक)

• त्रितम्: Trita
• त्रितम्: Karma
• Type: Noun (proper)
• Root: त्रित (देवनाम; प्रातिपदिक)

• वातम्: Vāta (Wind)
• वातम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• उषसम्: Uṣas (Dawn)
• उषसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: उषस् (देवनाम; प्रातिपदिक)

• अक्तुम्: night, darkness
• अक्तुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अक्तु (प्रातिपदिक)

• अश्विना: the Aśvins
• अश्विना: Karma
• Type: Noun (dual)
• Root: अश्विन् (देवनाम; प्रातिपदिक)