Opening the text

Sukta 10.17
Vasiṣṭha (often given for RV 10.17 in Anukramaṇī tradition; verify in critical editions)
Tvaṣṭṛ; also mythic figures: Vivasvat, Saraṇyū, Yama
Triṣṭubh (probable)
គាថានេះបង្កើតទិនានុប្បវត្តិទាក់ទងនឹងទេវកថា និងពិធីបុណ្យជុំវិញការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ទ្វាស្ត្រដល់កូនស្រីរបស់គាត់ (សរណយូ) និងសមាសភាពវិវស្វត-យម ដោយប្រើរូបភាពនៃការរៀបការ និងការផ្លាស់ប្តូរដើម្បីនិយាយអំពីការឆ្លងកាត់ ពូជពង្ស និងការរៀបចំលំដោយលំដាប់នៃលោកី។ បន្ទាប់មកវាបែរទៅរកអំណាចរបស់បុព្វបុរស (ពិត្រ) និងការជម្រះបាប គឺសរស្វតី ទឹក និងរុក្ខជាតិដែលមានទឹកដោះ ដោយស្វែងរកនូវភាពចិញ្ចឹមបីបាច់ ការលើកទឹកចិត្តដែលគ្មានកំហុស និងការជម្រះ ឬធ្វើឲ្យសំដីមានរសជាតិល្អ។ ជារួម វាមានមុខងារជាសុក្តៈនៃដែនកណ្តាល: ដែលភ្ជាប់ពង្សាវង្សក្នុងចក្រវាឡ ពិធីបុណ្យ និងការបន្តុតបន្តោយខាងក្នុង។
Mantra 1
त्वष्टा दुहित्रे वहतुं कृणोतीतीदं विश्वं भुवनं समेति । यमस्य माता पर्युह्यमाना महो जाया विवस्वतो ननाश ॥
ព្រះត្ស្តារ ធ្វើនូវការដង្ហែរកូនស្រីដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យយកបាន ដូច្នេះលោកីយ៍នៃការកើតឡើងទាំងមូលនេះមករួមគ្នា។ ម្តាយរបស់ព្រះយម ដែលកំពុងត្រូវបាននាំយកទៅ ជាភរិយាដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះវិវស្វត់ បានបាត់ទៅ ដោយឆ្លងពីស្ថានភាពមួយទៅស្ថានភាពមួយទៀតនៃសត្វ។
Mantra 2
अपागूहन्नमृतां मर्त्येभ्यः कृत्वी सवर्णामददुर्विवस्वते । उताश्विनावभरद्यत्तदासीदजहादु द्वा मिथुना सरण्यूः ॥
ពួកគេបានលាក់បំបាំងនូវភាពអមតៈឲ្យឆ្ងាយពីសត្វមនុស្ស ដោយបង្កើតនូវរូបដូចគ្នា ពួកគេបានឲ្យនាងទៅព្រះវិវស្វត់។ ហើយពួកអស្វិនទាំងពីរបាននាំយកនូវអ្វីដែលពិតជាមានមកវិញ នាងសរណ្យូពិតជាបានទុកនូវកូនភ្លោះទាំងពីរនៅក្រោយ ដោយសម្គាល់នូវភាពល្បីល្បាញនៃភាពអមតៈដែលបានលាក់បំបាំង និងសច្ចធម៌ដែលបានស្តារឡើងវិញ។
Mantra 3
पूषा त्वेतश्च्यावयतु प्र विद्वाननष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः । स त्वैतेभ्यः परि ददत्पितृभ्योऽग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रियेभ्यः ॥
សូមឲ្យពូសណ អ្នកដឹងច្បាស់ អ្នកថែរក្សាពិភពលោកដែលមិនបាត់បង់ហ្វូងសត្វ នាំអ្នកទៅមុខពីទីនេះ។ ទ្រង់ប្រគល់អ្នកឲ្យដល់បុព្វបុរសទាំងឡាយ ហើយព្រះអគ្នីប្រគល់អ្នកឲ្យដល់ទេវតាទាំងឡាយ ដែលជាអ្នកស្វែងរកនូវសេចក្តីល្អ ដូច្នេះដំណើរការពារក្នុងការណែនាំត្រឹមត្រូវ។
Mantra 4
आयुर्विश्वायुः परि पासति त्वा पूषा त्वा पातु प्रपथे पुरस्तात् । यत्रासते सुकृतो यत्र ते ययुस्तत्र त्वा देवः सविता दधातु ॥
ជីវិត ជីវិតសកល ហ៊ុំព័ទ្ធនិងថែរក្សាអ្នក សូមឲ្យពូសណការពារអ្នកនៅលើផ្លូវទៅមុខ នៅខាងមុខ។ នៅទីណាដែលអ្នកធ្វើល្អអង្គុយ នៅទីណាដែលពួកអ្នករបស់អ្នកបានទៅ នៅទីនោះសូមឲ្យទេវតាសវិតារបស់អ្នក - ដាក់អ្នកក្នុងការជំរុញពិតទៅកាន់ពិភពត្រចះត្រចង់។
Mantra 5
पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्माँ अभयतमेन नेषत् । स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरोऽप्रयुच्छन्पुर एतु प्रजानन् ॥
ពូសណដឹងទិសទាំងអស់នេះ សូមឲ្យទ្រង់នាំយើងតាមផ្លូវដែលមិនមានការភ័យខ្លាចបំផុត។ អ្នកឲ្យសុខភាពល្អ អ្នករះស្លឹក ពេញដោយឫទ្ធិានុភាពទាំងអស់ - មិនបរាជ័យ - សូមឲ្យទ្រង់ទៅមុខយើង ដឹងផ្លូវ ដូច្នេះដំណើរយើងក្លាយជាការរីកចម្រើនក្នុងសុវត្ថិភាពដែលមានស្មារតី។
Mantra 6
प्रपथे पथामजनिष्ट पूषा प्रपथे दिवः प्रपथे पृथिव्याः । उभे अभि प्रियतमे सधस्थे आ च परा च चरति प्रजानन् ॥
នៅលើផ្លូវបើកចំហរនៃផ្លូវទាំងឡាយ ពូសណកើតឡើងសកម្ម - នៅលើផ្លូវនៃស្ថានសួគ៌ នៅលើផ្លូវនៃផែនដី។ ដឹងផ្លូវ ទ្រង់ចលនាទាំងទៅមុខនិងលើសពីនេះ អាស្រ័យទាំងពីរទីអង្គុយជាទីស្រឡាញ់បំផុតនៃការមានជីវិត ណែនាំដំណើរនៃព្រលឹនរវាងកំពស់និងគ្រឹះ។
Mantra 7
सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते सरस्वतीमध्वरे तायमाने । सरस्वतीं सुकृतो अह्वयन्त सरस्वती दाशुषे वार्यं दात् ॥
អ្នកដែលបែរមកទិសទេវតាអំពាវនាសរស្វតី ពួកគេអំពាវនានាងក្នុងការបូជាដែលរីកចម្រើន។ អ្នកធ្វើការត្រឹមត្រូវអំពាវនាសរស្វតី សូមឲ្យសរស្វតីឲ្យអ្នកឲ្យទាននូវបុណ្យបំផុត - ភាពសម្បូរនៃពាក្យដែលបំផុសគំនិតនិងការកើនឡើងត្រចះត្រចង់។
Mantra 8
सरस्वति या सरथं ययाथ स्वधाभिर्देवि पितृभिर्मदन्ती । आसद्यास्मिन्बर्हिषि मादयस्वानमीवा इष आ धेह्यस्मे ॥
ហៃសរស្វតី ដែលជាមួយបុព្វបុរសធ្វើដំណើរក្នុងរថទូទៅតែមួយ រីករាយក្នុងឫទ្ធិនៃស្វធា សូមអង្គុយនៅទីនេះលើអាសនៈបរិសុទ្ធនេះនិងរីករាយ។ ដាក់ក្នុងយើងនូវការជំរុញដែលមិនមានកាលក្តី - ថាមពលដែលមិនមានការឈឺចាប់និងការបង្វែរ។
Mantra 9
सरस्वतीं यां पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः । सहस्रार्घमिळो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानेषु धेहि ॥
សរស្វតីដែលបុព្វបុរសអំពាវនានាងនៅពេលដែលការបូជាផ្លាស់ទៅកាន់ការបំពេញជាមួយទក្សិណា សូមដាក់នៅទីនេះសម្រាប់យើងនូវចំណែកដែលសមគួរ - សម្បូរដោយតម្លៃពីរពាន់ - និងដាក់ក្នុងអ្នកបូជានូវការកើនឡើងនៃរាយស ពេញលេញនៃការមានជីវិតនិងសម្បូរត្រចះត្រចង់។
Mantra 10
आपो अस्मान्मातरः शुन्धयन्तु घृतेन नो घृतप्वः पुनन्तु । विश्वं हि रिप्रं प्रवहन्ति देवीरुदिदाभ्यः शुचिरा पूत एमि ॥
សូមឲ្យទឹកទាំងឡាយ ដែលជាមាតារបស់យើង ជម្រះយើង សូមឲ្យទឹកដែលភ្លឺដូចខាធីជម្រះយើងដោយពន្លឺដែលស្រឡះ។ ដ្បិតទេវីទាំងឡាយនាំយកគ្រឿងសៅហ្មងនៃការបង្វែរទាំងអស់ចេញ កើតពីពួកគេខ្ញុំចេញមកស្អាត - រះស្លឹកនិងបានជម្រះស្អាតហើយ។
Mantra 11
द्रप्सश्चस्कन्द प्रथमाँ अनु द्यूनिमं च योनिमनु यश्च पूर्वः । समानं योनिमनु संचरन्तं द्रप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः ॥
ដំណក់ទឹកបានលោតចេញមក តាមថ្ងៃទីមួយទាំងឡាយនិងស្បូននៃការកើតឡើងនេះ និងទាំងអ្វីដែលមានមុន។ ចលនាក្នុងការស្របគ្នាជាមួយម៉ាទ្រីសនៃការកើតដូចគ្នា ដំណក់ទឹកនោះខ្ញុំថ្វាយ - តាមឫទ្ធិបូជាទាំងប្រាំពីរ - ដូច្នេះការបង្កើតត្រឹមត្រូវអាចដំណើរការបាន។
Mantra 12
यस्ते द्रप्सः स्कन्दति यस्ते अंशुर्बाहुच्युतो धिषणाया उपस्थात् । अध्वर्योर्वा परि वा यः पवित्रात्तं ते जुहोमि मनसा वषट्कृतम् ॥
ដំណក់ទឹកណារបស់អ្នកដែលរអិលចេញ កាំរស្មីណារបស់អ្នកដែលធ្លាក់ពីដៃ ពីក្រឡារបស់ធីសណា ឬអ្វីដែលអឌ្វរ្យុបាចចេញ ឬអ្វីដែលគេចចេញពីតម្រង - ទាំងនេះខ្ញុំថ្វាយទៅអ្នកវិញដោយចិត្ត ធ្វើជាគ្រឿងបូជាពិតដោយវស័ក្កបូជាខាងក្នុង។
Mantra 13
यस्ते द्रप्सः स्कन्नो यस्ते अंशुरवश्च यः परः स्रुचा । अयं देवो बृहस्पतिः सं तं सिञ्चतु राधसे ॥
រាល់ដំណក់ណារបស់អ្នកដែលកក្រក់ រាល់សារជាតិពន្លឺណាដែលបាត់បង់ចុះក្រោម ឬលើសពីនេះដោយចំណី - សូមឲ្យព្រះព្រហស្បតិ៍អម្ចាស់នេះ ប្រមូល និងចាក់វាមកវិញរួមគ្នាសម្រាប់ការសម្រេចរបស់យើង សម្រាប់ការសម្រេចដ៏ត្រឹមត្រូវនៃកិច្ចការនេះ។
Mantra 14
पयस्वतीरोषधयः पयस्वन्मामकं वचः । अपां पयस्वदित्पयस्तेन मा सह शुन्धत ॥
ហៃរុក្ខជាតិដែលមានទឹកដោះសម្បូរណ៍ សូមធ្វើឲ្យពាក្យរបស់ខ្ញុំមានទឹកដោះសម្បូរណ៍ផង; ហើយទឹកដោះនៃទឹកទាំងឡាយផងដែរ - ដោយសារជាតិចិញ្ចឹមនោះ សូមជម្រះខ្ញុំឲ្យស្អាតទាំងស្រុង។ សូមឲ្យសំដីក្លាយជាអ្នកនាំយកនូវភាពផ្អែមល្ហែម និងសច្ចធម៌ដែលថែរក្សាជីវិត។
It connects a mythic marriage scene shaped by Tvaṣṭṛ with the lineage of Vivasvat, Saraṇyū, and Yama, then turns to Sarasvatī, the Fathers, waters, and herbs for nourishment, protection, and purified speech.
Sarasvatī is invoked as a guiding and nourishing power who can accompany the ancestral realm and bring ‘svadhā’-strength—support for memory, continuity, and wholesome vitality—into the ritual seat (barhis).
It is a prayer that one’s speech become nourishing and truthful—free from harm or distortion—so words support life, clarity, and right order rather than draining or injuring others.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.