Prakarana 9
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का बीज’—शिव-उमा संवाद के माध्यम से जीव के भीतर संकल्प (हठ), श्रद्धा (गुर-वचन-प्रतीति) और काम-निग्रह का उदय। यहाँ कथा-भूमि राम-जन्म से पहले ‘अंतःकरण-शुद्धि’ की तैयारी करती है: देवहित हेतु तप, वर-चयन, और मदन-दहन द्वारा राग का क्षय—जिससे रामकथा-श्रवण/स्मरण के लिए पात्रता बनती है।
ក្នុងរឿងព្រេងនៃព្រះសិវៈ និងព្រះនាងឧមា សេចក្តីនេះពណ៌នាអំពីការយកឈ្នះលើកាមទេព និងសេចក្តីប្តេជ្ញានៃការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍។ តាមលំដាប់នៃរសជាតិសិល្បៈ មានការឡើង និងទឹតចុះគឺ៖ សាន្ត (សមាធិរបស់ព្រះសិវៈ) ករុណា (ការយំសោករបស់រតី) អទ្ភុត (ឥទ្ធិពលរបស់កាមទេពលើត្រីភព) និងរោទ្រ (ការបើកត្រីនេត្រ និងការដុតមទន)។ តុលសីទាសបង្ហាញអំពីអំណាចនៃតណ្ហាក្នុងចិត្តសាមញ្ញជនថាជាការរំខានដល់ពិភពលោក ដែលគុណធម៌ដូចជាបញ្ញា ព្រហ្មចរិយធម៌ ជបៈ យោគៈ និងវិរាគៈហាក់ដូចជាភៀសខ្លួនទៅមួយរយៈពេលខ្លី។ បន្ទាប់មក ដោយទិសនាម័នរបស់ព្រះសិវៈ សត្វលោកទាំងអស់ក្លាយជាអ្នកដែលគេបានដកស្រាចេញពីស្រវឹង ជារូបភាពពោរពេញដោយចិត្តវិទ្យាសាស្ត្រស្មើព្រះ៖ ការរឭកដល់ព្រះជាម្ចាស់ធ្វើឲ្យសន្ទុះនៃតណ្ហាស្ងប់ចុះ។ តាមគោលការណ៍ រឿងនេះរៀបចំដីដ៏បរិសុទ្ធសម្រាប់រាមកថា៖ ដោយបង្កើតគោលបំណងស្មើព្រះ ការទុកចិត្តលើពាក្យគុរុ និងសច្ចធម៌នៃអនង្គ (តណ្ហាដែលគ្មានរាងកាយ) ការប្រកាន់ខ្ជាប់ត្រូវបានបដិសេធ ដើម្បីឲ្យភក្តីភាពចំពោះលីលារបស់ព្រះរាមសគុណអាចកើតឡើងដោយងាយស្រួល។
Verses
ចៅបៃ 80.1-4
अजहूँ मानहु कहा हमारा।हम तुम्ह कहुँ बरु नीक बिचारा।।
अति सुंदर सुचि सुखद सुसीला।गावहिं बेद जासु जस लीला।।
दूषन रहित सकल गुन रासी।श्रीपति पुर बैकुंठ निवासी।।
अस बरु तुम्हहि मिलाउब आनी।सुनत बिहसि कह बचन भवानी।।
सत्य कहेहु गिरिभव तनु एहा।हठ न छूट छूटै बरु देहा।।
कनकउ पुनि पषान तें होई।जारेहुँ सहजु न परिहर सोई।।
नारद बचन न मैं परिहरऊँ।बसउ भवनु उजरउ नहिं डरऊँ।।
गुर कें बचन प्रतीति न जेही।सपनेहुँ सुगम न सुख सिधि तेही।।
ajahũ mānahu kahā hamārā.hama tumha kahũ baru nīka bicārā..
ati sundara suci sukhada susīlā.gāvahĩ beda jāsu jasa līlā..
dūṣana rahita sakala guna rāsī.śrīpati pura baikunṭha nivāsī..
asa baru tumhahi milāuba ānī.sunata bihasi kaha bacana bhavānī..
satya kahehu giribhava tanu ehā.haṭha na chūṭa chūṭai baru dehā..
kanakau puni paṣāna tẽ hoī.jārehũ sahaja na parihara soī..
nārada bacana na maĩ pariharaũ.basau bhavanu ujarau nahĩ ḍaraũ..
gura kẽ bacana pratīti na jehī.sapanehũ sugama na sukha sidhi tehī..
ទោះបីជាពេលនេះ សូមស្ដាប់អ្វីដែលខ្ញុំនិយាយ ខ្ញុំបានគិតរកគូស្នេហ៍ដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកហើយ ព្រះអង្គល្អឥតខ្ចោះ បរិសុទ្ធ ប្រទានសេចក្ដីសុខ មានសីលធម៌ល្អ គម្ពីរវេទសូត្រសរសើរកិត្តិយសនិងការប្រព្រឹត្តិរបស់ព្រះអង្គ មិនមានទោសកង្វល់ ជាស្នាក់ទុកនៃគុណធម៌ទាំងពួង ជាធំបតីនៃព្រះលក្ឝ្មី ដែលគង់នៅក្នុងវៃកុណ្ឋៈ គូស្នេហ៍ដ៏ល្អបែបនេះ ខ្ញុំនឹងនាំមកឲ្យអ្នកបានជួបគ្នា បានឮដូច្នេះ ភវានីបានញញឹមនិងពោលថា អ្នកនិយាយពិតហើយថារូបកាយនេះកើតពីភ្នំ ភាពស្វិតស្វាញមិនចាកចេញទេ ទោះបីកាយនេះចាកចេញក៏ដោយ មាសក៏កើតពីថ្ម ទោះបីត្រូវបានដុតក្នុងភ្លើង ក៏មិនបោះបង់សភាពរបស់ខ្លួន ខ្ញុំនឹងមិនបោះបង់ពាក្យរបស់នារទៈទេ ថាបើផ្ទះរបស់ខ្ញុំនៅឬបាក់បែក ខ្ញុំមិនខ្លាចទេ អ្នកណាមិនមានជំនឿលើពាក្យរបស់គ្រូ អ្នកនោះនឹងមិនងាយស្វែងសេចក្ដីសុខនិងសេចក្ដីសម្រេចទេ ទោះក្នុងក្តីស្នមក៏ដោយ
ទោហា 80
महादेव अवगुन भवन बिष्नु सकल गुन धाम।जेहि कर मनु रम जाहि सन तेहि तेही सन काम।।80।।
mahādeva avaguna bhavana biṣṇu sakala guna dhāma |jehi kara manu rama jāhi sana tehi tehī sana kāma ||80||
មហាទេវគឺទីលំនៅនៃគុណវិបត្តិ ហើយវិស្ណុគឺទីកប់នៃគុណធម៌គ្រប់បែបយ៉ាង តែបើចិត្តរបស់នរណាមួយត្រេកអរក្នុងនរណាម្នាក់ នរណានោះក៏មានការធ្វើជាមួយនរណានោះតែម្នាក់គត់
ចៅបៃ 81.1-4
जौं तुम्ह मिलतेहु प्रथम मुनीसा।सुनतिउँ सिख तुम्हारि धरि सीसा।।
अब मैं जन्मु संभु हित हारा।को गुन दूषन करै बिचारा।।
जौं तुम्हरे हठ हृदयँ बिसेषी।रहि न जाइ बिनु किएँ बरेषी।।
तौ कौतुकिअन्ह आलसु नाहीं।बर कन्या अनेक जग माहीं।।
जन्म कोटि लगि रगर हमारी।बरउँ संभु न त रहउँ कुआरी।।
तजउँ न नारद कर उपदेसू।आपु कहहि सत बार महेसू।।
मैं पा परउँ कहइ जगदंबा।तुम्ह गृह गवनहु भयउ बिलंबा।।
देखि प्रेमु बोले मुनि ग्यानी।जय जय जगदंबिके भवानी।।
jauṁ tumha milatehu prathama munīsā |sunatiuṁ sikha tumhāri dhari sīsā ||
aba maiṁ janmu sambhu hita hārā |ko guna dūṣana karai bicārā ||
jauṁ tumhare haṭha hṛdayaṁ biseṣī |rahi na jāi binu kiyeṁ bareṣī ||
tau kautukianha ālasu nāhīṁ |bara kanyā aneka jaga māhīṁ ||
janma koṭi lagi ragara hamārī |barauṁ sambhu na ta rahauṁ kuārī ||
tajauṁ na nārada kara upadesū |āpu kahahi sata bāra mahesū ||
maiṁ pā parauṁ kahai jagadambā |tumha gṛha gavanahu bhayau bilambā ||
dekhi premu bole muni gyānī |jaya jaya jagadambike bhavānī ||
ឱព្រះមហាឥសី បើអ្នកបានជួបខ្ញុំតាំងពីមុន ខ្ញុំនឹងស្តាប់ដំបូន្មានរបស់អ្នកហើយដាក់លើក្បាល ប៉ុន្តែឥឡូវនេះខ្ញុំបានដាក់ជីវិតដើម្បីព្រះសម្ភូ នរណានឹងទៅត្រួតពិនិត្យគុណនិងទោសរបស់ព្រះអង្គ? បើក្នុងចិត្តអ្នកសំរេចជាពិសេស ហើយមិនអាចស្ងប់បានបើមិនបានរៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍ អ្នកដែលត្រេកអរក្នុងការរៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍បែបនេះ មិនគួរខ្ជិលច្រអូសទេ មានប្រុសនិងស្រីជាច្រើនក្នុងលោក ប៉ុន្តែសេចក្តីសំរេចចិត្តដ៏មុះមុតរបស់ខ្ញុំនឹងគង់វង្សរាប់លានជាតិ ទោះខ្ញុំនឹងរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយព្រះសម្ភូ ឬក៏នៅជាស្រីព្រហ្មចារី ខ្ញុំនឹងមិនបោះបង់ការបង្រៀនរបស់ព្រះនារទៈទេ ទោះបីព្រះមហេស្វរផ្ទាល់ប្រាប់ខ្ញុំរាប់រយដងក៏ដោយ ខ្ញុំក្រាបថ្វាយបាទព្រះភក្ត្រអ្នក ព្រះមាតាពិភពលោកទ្រង់មានព្រះបន្ទូល ឥឡូវសូមវិលត្រឡប់ទៅលំនៅរបស់អ្នកទាំងឡាយចុះ ព្រោះពេលវេលាបានខាតច្រើនហើយ បានឃើញសេចក្តីស្រឡាញ់របស់នាង ព្រះឥសីមានប្រាជ្ញាទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា ជ័យជ័យដល់ព្រះភវានី ព្រះមាតាពិភពលោក
ទោហា 81
तुम्ह माया भगवान सिव सकल जगत पितु मातु।नाइ चरन सिर मुनि चले पुनि पुनि हरषत गातु।।81।।
tumha māyā bhagavāna siva sakala jagata pitu mātu |nāi carana sira muni cale puni-puni haraṣata gātu ||81||
"អ្នកជាម៉ាយា ហើយព្រះសិវៈជាព្រះអម្ចាស់ទេវតា អ្នកទាំងពីរជាបិតានិងមាតានៃពិភពលោកទាំងមូល" ដោយក្រាបថ្វាយបង្គំលើក្បាលទៅត្រង់ព្រះបាទរបស់នាង ឥសីទាំងឡាយក៏ចាកចេញទៅ ដោយរូបកាយរបស់ពួកទ្រង់សោមសោយដោយភាពរីករាយម្ដងហើយម្ដងទៀត
ចៅបៃ 82.1-4
जाइ मुनिन्ह हिमवंतु पठाए।करि बिनती गिरजहिं गृह ल्याए।।
बहुरि सप्तरिषि सिव पहिं जाई।कथा उमा कै सकल सुनाई।।
भए मगन सिव सुनत सनेहा।हरषि सप्तरिषि गवने गेहा।।
मनु थिर करि तब संभु सुजाना।लगे करन रघुनायक ध्याना।।
तारकु असुर भयउ तेहि काला।भुज प्रताप बल तेज बिसाला।।
तेंहि सब लोक लोकपति जीते।भए देव सुख संपति रीते।।
अजर अमर सो जीति न जाई।हारे सुर करि बिबिध लराई।।
तब बिरंचि सन जाइ पुकारे।देखे बिधि सब देव दुखारे।।
jāi muninh himavaṃtu paṭhāe.kari binatī girajāhiṃ gṛha lyāe..
bahuri saptariṣi siva pahiṃ jāī.kathā umā kai sakala sunāī..
bhae magana siva sunata sanehā.haraṣi saptariṣi gavane gehā..
manu thira kari taba saṃbhu sujānā.lage karana raghunāyaka dhyānā..
tāraku asura bhayau tehi kālā.bhuja pratāpa bala teja bisālā..
tẽhi saba loka lokapati jīte.bhae deva sukha saṃpati rīte..
ajara amara so jīti na jāī.hāre sura kari bibidha larāī..
taba biraṃci sana jāi pukāre.dekhe bidhi saba deva dukhāre..
អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយបានទៅ ហើយបញ្ជូនឱ្យហិមវន្ត ដោយធ្វើការអនុញ្ញាត ពួកគេបាននាំនាងគិរិជាទៅផ្ទះរបស់នាង។ បន្ទាប់មក ឫសីទាំងប្រាំពីរបានទៅរកព្រះសិវៈម្តងទៀត ហើយបានរៀបរាប់ពីរឿងរបស់នាងឧមាទាំងស្រុង។ ព្រះសិវៈបានជ្រៅក្នុងការស្តាប់រឿងដែលពោរពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់នោះ ឫសីទាំងប្រាំពីរដែលមានភាពរីករាយបានត្រឡប់ទៅលំនៅរបស់ពួកគេវិញ។ នៅពេលនោះ ព្រះសម្ភុដ៏មានប្រាជ្ញាបានធ្វើឱ្យចិត្តរបស់ព្រះអង្គនឹងនរត់ ហើយបានចាប់ផ្តើមធ្វើសមាធិលើព្រះរឃុនាយក។ នៅពេលនោះឯង អសុរឈ្មោះតារកៈបានកើតឡើង ដែលមានអំណាចដ៏អស្ចារ្យក្នុងដៃ កម្លាំង និងពន្លឺដ៏ធំ។ គាត់បានយកឈ្នះលោកទាំងអស់និងម្ចាស់លោកទាំងនោះ ព្រះទាំងឡាយត្រូវបានដកយកនូវសេចក្តីសុខនិងទ្រព្យសម្បត្តិ។ គាត់មិនចាស់ហើយមិនស្លាប់ មិនអាចត្រូវបានយកឈ្នះបានទេ ព្រះសួគ៌ទាំងឡាយបានចាញ់ទោះបីជាបានធ្វើសង្គ្រាមជាច្រើនប្រភេទក៏ដោយ។ នៅពេលនោះ ពួកគេបានទៅរកទឹកស្រែទៅព្រះព្រហ្ម ព្រះបិតាបានមើលឃើញព្រះទាំងអស់ដែលមានទុក្ខព្រួយ។
ទោហា 82
सब सन कहा बुझाइ बिधि दनुज निधन तब होइ।संभु सुक्र संभूत सुत एहि जीतइ रन सोइ।।82।।
saba sana kahā bujhāi bidhi danuja nidhana taba hoi |saṁbhu śukra saṁbhūta suta ehi jītai rana soi ||82||
ព្រហ្មាបានពន្យល់ដល់ទាំងអស់គ្នាថា អសុរនោះនឹងត្រូវសម្លាប់នៅពេលដែលបុត្រកើតចេញពីពូជរបស់សម្ភូ គាត់តែម្នាក់គេនឹងយកឈ្នះអសុរក្នុងសមរភូមិ
ចៅបៃ 83.1-4
मोर कहा सुनि करहु उपाई।होइहि ईस्वर करिहि सहाई।।
सतीं जो तजी दच्छ मख देहा।जनमी जाइ हिमाचल गेहा।।
तेहिं तपु कीन्ह संभु पति लागी।सिव समाधि बैठे सबु त्यागी।।
जदपि अहइ असमंजस भारी।तदपि बात एक सुनहु हमारी।।
पठवहु कामु जाइ सिव पाहीं।करै छोभु संकर मन माहीं।।
तब हम जाइ सिवहि सिर नाई।करवाउब बिबाहु बरिआई।।
एहि बिधि भलेहि देवहित होई।मत अति नीक कहइ सबु कोई।।
अस्तुति सुरन्ह कीन्हि अति हेतू।प्रगटेउ बिषमबान झषकेतू।।
mora kahā suni karahu upāī |hoihi īsvara karihi sahāī ||
satīṁ jo tajī daccha makha dehā |janamī jāi himācala gehā ||
tehiṁ tapu kīnha sambhu pati lāgī |siva samādhi baiṭhe sabu tyāgī ||
jadapi ahai asamañjasa bhārī |tadapi bāta eka sunahu hamārī ||
paṭhavahu kāmu jāi siva pāhīṁ |karai chobhu saṅkara mana māhīṁ ||
taba hama jāi sivahi sira nāī |karavāuba bibāhu bariāī ||
ehi bidhi bhalehi devahita hoī |mata ati nīka kahai sabu koī ||
astuti suranha kīnhi ati hetū |pragaṭeu biṣama-bāna jhaṣaketū ||
សូមស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំហើយរកឧបាយកលចុះ ព្រះអម្ចាស់នឹងជួយអ្នក ហើយកិច្ចនោះនឹងសម្រេច ព្រះនាងសតី ដែលបានបោះបង់រូបកាយនៅការបូជារបស់ទក្ស បានកើតក្នុងគ្រួសារហិមាចល នាងបានប្រព្រឹត្តតបៈដើម្បីឲ្យសម្ភុជាក្លាយជាស្វាមី ចំណែកព្រះសិវៈបានលះបង់អ្វីៗទាំងអស់ហើយអង្គុយធ្វើសមាធិ ទោះបីការលំបាកធំធេងក៏ដោយ ក៏សូមស្តាប់យោបល់មួយរបស់ខ្ញុំចុះ សូមបញ្ជូនកាមទៅរកព្រះសិវៈ ដើម្បីឲ្យកេះការរំខានក្នុងព្រះហឫទ័យសង្ករៈ បន្ទាប់មកខ្ញុំនឹងទៅក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះសិវៈ ហើយនឹងឲ្យធ្វើពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយការអង្វរករ តាមវិធីនេះសេចក្តីសុខដល់ពួកទេវតានឹងសម្រេចបានល្អ អ្នកទាំងអស់គ្នាថាយោបល់នោះល្អណាស់ ពួកទេវតាបានសរសើរដោយសទ្ធាចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ហើយកាម អ្នកកាន់ព្រួញអាក្រក់ ដែលមានទង់ជ័យមានរូបត្រី ក៏បានបង្ហាញខ្លួនឡើង
ទោហា 83
सुरन्ह कहीं निज बिपति सब सुनि मन कीन्ह बिचार।संभु बिरोध न कुसल मोहि बिहसि कहेउ अस मार।।83।।
suranhaṁ kahīṁ nija bipati saba suni mana kīnha bicāra |sambhu birodha na kusala mohi bihasi kahe’u asa māra ||83||
បានឮពួកទេវតានិយាយរាយរកទុក្ខលំបាករបស់ខ្លួន គាត់ក៏ពិចារណាក្នុងព្រះហឫទ័យ។ បន្ទាប់មក ទ្រង់ញញឹមហើយមានព្រះបន្ទូលថា ការតស៊ូនឹងព្រះសម្ភុមិនអាចនាំឲ្យខ្ញុំមានសេចក្តីល្អបានឡើយ។
ចៅបៃ 84.1-4
तदपि करब मैं काजु तुम्हारा।श्रुति कह परम धरम उपकारा।।
पर हित लागि तजइ जो देही।संतत संत प्रसंसहिं तेही।।
अस कहि चलेउ सबहि सिरु नाई।सुमन धनुष कर सहित सहाई।।
चलत मार अस हृदयँ बिचारा।सिव बिरोध ध्रुव मरनु हमारा।।
तब आपन प्रभाउ बिस्तारा।निज बस कीन्ह सकल संसारा।।
कोपेउ जबहि बारिचरकेतू।छन महुँ मिटे सकल श्रुति सेतू।।
ब्रह्मचर्ज ब्रत संजम नाना।धीरज धरम ग्यान बिग्याना।।
सदाचार जप जोग बिरागा।सभय बिबेक कटकु सब भागा।।
tadapi karaba maiṁ kāju tumhārā |śruti kaha parama dharama upakārā ||
para hita lāgi tajai jo dehī |santata santa prasaṁsahiṁ tehī ||
asa kahi caleu sabahi siru nāī |sumana dhanuṣa kara sahita sahāī ||
calata māra asa hṛdayaṁ bicārā |siva birodha dhruva maranu hamārā ||
taba āpana prabhāu bistārā |nija basa kīnha sakala saṁsārā ||
kopeu jabahi bāricaraketū |chana mahuṁ miṭe sakala śruti setū ||
brahmacarja brata saṁjama nānā |dhīraja dharama gyāna bigyānā ||
sadācāra japa joga birāgā |sabhaya bibeka kaṭaku saba bhāgā ||
ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ ខ្ញុំនឹងធ្វើការរបស់អ្នក គម្ពីរវេទបាននិយាយថាការធ្វើប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃគឺជាធម៌ដ៏ខ្ពស់បំផុត អ្នកណាដែលបោះបង់រូបកាយដើម្បីប្រយោជន៍របស់អ្នកដទៃ ពួកសន្តតែងសរសើរដល់អ្នកនោះជានិច្ច កាលពោលដូច្នេះហើយ ទ្រង់ក្រាបថ្វាយបង្គំដល់អ្នកទាំងអស់ ហើយចាកចេញទៅ ដោយមានធ្នូផ្កានៅក្នុងព្រះហស្ថ និងអ្នកជួយរបស់ទ្រង់តាមព្រម កាលកំពុងដើរទៅ កាមៈបានពិចារណាក្នុងព្រះហឫទ័យថា ការប្រឆាំងនឹងព្រះសិវៈមានន័យថាខ្ញុំនឹងស្លាប់ជាក់ជាមិនខាន ទើបទ្រង់បានពង្រីកអំណាចផ្ទាល់ព្រះអង្គ និងនាំយកពិភពលោកទាំងមូលមកនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទ្រង់ កាលព្រះអាទិទេពដែលមានទង់ជ័យមានរូបត្រីក្រោធ ស្ពាននៃច្បាប់វេទទាំងអស់ត្រូវបានបំផ្លាញក្នុងពេលរំួងភ្លែត ការប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយា ការសូម្បីសីល និងការសង្រ្កឹមខ្លួនជាច្រើនប្រភេទ ការអត់ធ្មត់ ការធ្វើតាមធម៌ ការដឹង និងការយល់ដឹង ការប្រព្រឹត្តល្អ ការសូត្រមន្ត យោគៈ និងការនឿយណាយ កងទ័ពនៃវិវេកទាំងអស់បានភាសខ្លួនដោយការភ័យខ្លាច
ឆន្ទ 84
भागेउ बिबेक सहाय सहित सो सुभट संजुग महि मुरे।सदग्रंथ पर्बत कंदरन्हि महुँ जाइ तेहि अवसर दुरे।।
होनिहार का करतार को रखवार जग खरभरु परा।दुइ माथ केहि रतिनाथ जेहि कहुँ कोपि कर धनु सरु धरा।।
bhāgeu bibeka sahāya sahita so subhaṭa sañjuga mahi mure |sad-grantha parbata kandaranhi mahũ jāi tehi avasara dure ||
honihāra kā karatāra ko rakhavāra jaga kharabharu parā |dui mātha kehi ratinātha jehi kahũ kopi kara dhanu saru dharā ||
យុទ្ធជនក្លាហានដែលជាវិវេកបានភៀសខ្លួនទៅជាមួយនឹងអ្នកជួយរបស់ខ្លួន ហើយបែរផ្តួលចោលសមរភូមិ។ នៅពេលនោះ ពួកគេបានទៅលាក់ខ្លួននៅក្នុងរូងភ្នំដែលជាគម្ពីរដ៏ល្អ។ ពិភពលោកត្រូវបានរំភើបច្របូកច្របល់ ស្រែកហៅថា "តើនឹងកើតអ្វីឡើង? ឱអ្នកបង្កើត នរណានឹងការពារយើង?" នរណាមានក្បាលពីរ ដែលនឹងប្រឈមមុខនឹងព្រះអម្ចាស់នៃរតិ នៅពេលដែលទ្រង់កំពុងខឹង ហើយកាន់ធ្នូនិងព្រួញក្នុងព្រះហស្ថ?
ទោហា 84
जे सजीव जग अचर चर नारि पुरुष अस नाम।ते निज निज मरजाद तजि भए सकल बस काम।।84।।
je sajīva jaga acara cara nāri puruṣa asa nāma |te nija nija marajāda taji bhae sakala basa kāma ||84||
សត្វលោកទាំងអស់ ទោះអចលនៈនិងចលនៈ ដែលមានឈ្មោះថាជាស្រីនិងបុរស បានបោះបង់ចោលព្រំដែនដែលសមរម្យរបស់ខ្លួន ហើយសុទ្ធតែធ្លាក់ទៅក្រោមអំណាចនៃតណ្ហា។
ចៅបៃ 85.1-4
सब के हृदयँ मदन अभिलाषा।लता निहारि नवहिं तरु साखा।।
नदीं उमगि अंबुधि कहुँ धाई।संगम करहिं तलाव तलाई।।
जहँ असि दसा जड़न्ह कै बरनी।को कहि सकइ सचेतन करनी।।
पसु पच्छी नभ जल थलचारी।भए कामबस समय बिसारी।।
मदन अंध ब्याकुल सब लोका।निसि दिनु नहिं अवलोकहिं कोका।।
देव दनुज नर किंनर ब्याला।प्रेत पिसाच भूत बेताला।।
इन्ह कै दसा न कहेउँ बखानी।सदा काम के चेरे जानी।।
सिद्ध बिरक्त महामुनि जोगी।तेपि कामबस भए बियोगी।।
sab ke hṛdayaṁ madana abhilāṣā |latā nihāri navahiṁ taru sākhā ||
nadīṁ umagi aṁbudhi kahuṁ dhāī |saṅgama karahiṁ talāva talāī ||
jahaṁ asi dasā jaṛanha kai baranī |ko kahi sakai sacetana karanī ||
pasu pacchī nabha-jala-thala-cārī |bhae kāmabasa samaya bisārī ||
madana-aṁdha byākula saba lokā |nisi dinu nahiṁ avalokahiṁ kokā ||
deva danuja nara kiṁnara byālā |preta pisāca bhūta betālā ||
inha kai dasā na kaheuṁ bakhānī |sadā kāma ke cere jānī ||
siddha birakta mahāmuni jogī |tepi kāmabasa bhae biyogī ||
ក្នុងចិត្តរបស់គ្រប់គ្នាមានការប្រាថ្នានៃតណ្ហា សាខារុក្ខទាំងឡាយឃើញពួនទងលោតក៏ឱបថ្លារាងទាបចុះ ទន្លេទាំងឡាយហូរហៀរទៅកាន់សមុទ្រ ស្រះនិងបឹងទាំងឡាយក៏មកប្រាស្រ័យគ្នា កន្លែងដែលសភាពដូច្នេះនៃសត្វឥតជីវិតត្រូវបានពណ៌នា នរណាអាចនិយាយបានថាសត្វមានស្មារតីបានធ្វើអ្វី សត្វនិងបក្សី សត្វនៅលើមេឃ ក្នុងទឹក និងលើដី ទាំងអស់ធ្លាក់ក្រោមអំណាចនៃតណ្ហាហើយភ្លេចរដូវកាលរបស់ខ្លួន ពិភពលោកទាំងអស់ងងឹតព្រោះតណ្ហាហើយសង្វេក បក្សីចក្រវាកមិលមើលគ្នាទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ទេវតា អសុរ មនុស្ស កិន្នរ នាគ ភូត បិសាច វិញ្ញាណ និងវេតាល ខ្ញុំមិនបានពណ៌នាសភាពរបស់ពួកគេលម្អិតទេ ដ្បិតគេស្គាល់ថាពួកគេជាទាសៈនៃតណ្ហាជានិច្ច សិទ្ធ វិរក្ត មហាមុនី និងយោគី ក៏ធ្លាក់ក្រោមអំណាចតណ្ហាហើយវេទនាដោយការនឹករំលឹក
ឆន្ទ 85
भए कामबस जोगीस तापस पावँरन्हि की को कहै।देखहिं चराचर नारिमय जे ब्रह्ममय देखत रहे।।
अबला बिलोकहिं पुरुषमय जगु पुरुष सब अबलामयं।दुइ दंड भरि ब्रह्मांड भीतर कामकृत कौतुक अयं।।
bhae kāmabasa jogīsa tāpasa pāvaṁranhi kī ko kahai.dekhahiṁ carācara nārimaya je brahmamaya dekhata rahe..
abalā bilokahiṁ puruṣamaya jagu puruṣa saba abalāmayaṁ.dui daṁḍa bhari brahmāṁḍa bhitara kāmakṛta kautuka ayaṁ..
ទោះបីជាម្ចាស់នៃយោគី និងសមណៈទាំងឡាយក៏ត្រូវធ្លាក់ក្រោមអំណាចនៃតម្រេក តើនឹងនិយាយអំពីមនុស្សទាបថោកទៅធ្វើអ្វី អ្នកដែលបានឃើញពិភពលោកទាំងមូលជាព្រហ្មសាមញ្ញ ឥឡូវនេះបានមើលឃើញសព្វសត្វដែលចល័តនិងអចលនវត្តថាជាស្ត្រីទាំងអស់ ស្ត្រីទាំងឡាយបានមើលឃើញពិភពលោកថាជាបុរស និងបុរសទាំងឡាយបានមើលឃើញគ្រប់គ្នាថាជាស្ត្រីទាំងអស់ ក្នុងរយៈពេលពីរទណ្ឌ ទូទាំងចក្រវាឡទាំងមូល ការលេងកំសាន្តដែលបង្កឡើងដោយតម្រេកនេះបានបន្តទៅ
សោរឋា 85
धरी न काहूँ धिर सबके मन मनसिज हरे।जे राखे रघुबीर ते उबरे तेहि काल महुँ।।85।।
dharī na kāhū̃ dhira sabake mana manasija hare |je rākhe raghubīra te ubare tehi kāla mahũ ||85||
គ្មាននរណាអាចរក្សាសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់បានឡើយ ព្រះកាមដែលជាព្រះនៃតម្រេកកើតពីចិត្តបានលួចយកព្រះហឫទ័យរបស់គ្រប់គ្នាទៅ។ មានតែអ្នកទាំងឡាយដែលព្រះរឃុវីរទ្រង់ថ្វាយការពារទេ ទើបរួចរស់បាននៅក្នុងពេលដ៏គ្រោះថ្នាក់នោះ។
ចៅបៃ 86.1-4
उभय घरी अस कौतुक भयऊ।जौ लगि कामु संभु पहिं गयऊ।।
सिवहि बिलोकि ससंकेउ मारू।भयउ जथाथिति सबु संसारू।।
भए तुरत सब जीव सुखारे।जिमि मद उतरि गएँ मतवारे।।
रुद्रहि देखि मदन भय माना।दुराधरष दुर्गम भगवाना।।
फिरत लाज कछु करि नहिं जाई।मरनु ठानि मन रचेसि उपाई।।
प्रगटेसि तुरत रुचिर रितुराजा।कुसुमित नव तरु राजि बिराजा।।
बन उपबन बापिका तड़ागा।परम सुभग सब दिसा बिभागा।।
जहँ तहँ जनु उमगत अनुरागा।देखि मुएहुँ मन मनसिज जागा।।
ubhay gharī asa kautuka bhayū.jau lagi kāmu saṁbhu pahiṁ gayū..
sivahi biloki sasaṅkeu mārū.bhayau jathāthiti sabu saṁsārū..
bhae turata saba jīva sukhāre.jimi mada utari gaeṁ mata-vāre..
rudrahi dekhi madana bhaya mānā.durādharṣa durgama bhagavānā..
phirata lāja kachu kari nahiṁ jāī.maranu ṭhāni mana racēsi upāī..
pragaṭēsi turata rucira ritu-rājā.kusumita nava taru rāji birājā..
bana upa-bana bāpikā taṛāgā.parama subhaga saba disā bibhāgā..
jahāṁ tahāṁ janu umagata anurāgā.dekhi muehuṁ mana manasija jāgā..
អាថ្ធផ្អែមនេះបានបន្តទៅអស់រយៈពេលពីរឃឌី រហូតដល់ព្រះកាមទៅដល់ទីកន្លែងដែលព្រះសម្ភុគង់នៅ ពេលឃើញព្រះសិវៈ ព្រះកាមក៏ភ័យខ្លាច ហើយពិភពលោកទាំងមូលក៏ត្រឡប់ទៅស្ថានភាពដើមវិញ សត្វទាំងអស់ក៏មានសេចក្តីសុខភាពឡើងវិញភ្លាមៗ ដូចជាអ្នកស្រវឹងក្លាយជាស្ងប់នៅពេលដែលការស្រវឹងបានធ្លាក់ចុះ ពេលឃើញព្រះរុទ្រ ព្រះមទនក៏ភ័យខ្លាច ដោយសារព្រះអង្គជាអ្នកដែលមិនអាចតស៊ូ និងមិនអាចចូលទៅដល់បាន ការត្រឡប់ក្រោយគឺជាការខ្មាសអៀន ហើយមិនអាចធ្វើអ្វីបានទៀតទេ ដោយសម្រេចចិត្តយកការស្លាប់ ទ្រង់ក៏បានគិតគូរឧបាយកលក្នុងព្រះទ័យ ភ្លាមនោះទ្រង់បានបង្ហាញនាងរដូវផ្ការីកដ៏ស្អាត ហើយជួរឈើដែលទើបតែអុះដើមថ្មីក៏រុងរឿងគ្រប់ទីកន្លែង ព្រៃ និងសួនច្បារ ស្រះ និងបឹង ហើយទិសទីទាំងអស់ក៏ក្លាយជាស្អាតស្អំយ៉ាងខ្លាំង គ្រប់ទីកន្លែងដូចជាការស្រឡាញ់លើសចេញ ហើយពេលឃើញដូចនេះ តណ្ហាក៏ត្រាស់ឡើងសូម្បីតែក្នុងចិត្តដែលបានស្លាប់ចំពោះវាក៏ដោយ
ឆន្ទ 86
जागइ मनोभव मुएहुँ मन बन सुभगता न परै कही।सीतल सुगंध सुमंद मारुत मदन अनल सखा सही।।
बिकसे सरन्हि बहु कंज गुंजत पुंज मंजुल मधुकरा।कलहंस पिक सुक सरस रव करि गान नाचहिं अपछरा।।
jāgai manobhava muehũ mana bana subhagatā na parai kahī.sītala sugandha su-manda māruta madana anala sakhā sahī..
bikase saranhi bahu kañja guñjata puñja mañjula madhukarā.kalahansa pika suka sarasa rava kari gāna nācahiṁ apacharā..
តម្រេកបានភ្ញាក់ឡើងក្នុងចិត្តទាំងអស់គ្នានៃអ្នកដែលស្លាប់ទៅហើយ ហើយសេចក្តីស្រស់សំរាបនៃព្រៃមិនអាចពណ៌នាបាន ខ្យល់ត្រជាក់ក្លិនក្រអូបភ្លឺរាបស្រួយគឺជាមិត្តភក្តិពិតប្រាកដនៃភ្លើងនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ ផ្កាឈូកជាច្រើនបានផ្ការក្នុងស្រះ ហើយហ្វូងឃ្មុំដ៏ស្រស់ស្អាតបានហ៊ុំហែលលើផ្កាទាំងនោះ ហង្ស បក្សីកុក និងបក្សីត្រកេមបានរំពឹងសំឡេងពីរោះ ហើយអប្សរាបានរាំច្រៀង
ទោហា 86
सकल कला करि कोटि बिधि हारेउ सेन समेत।चली न अचल समाधि सिव कोपेउ हृदयनिकेत।।86।।
sakala kalā kari koṭi bidhi hāreu sena sameta |calī na acala samādhi siva kopeu hṛdayaniketa ||86||
ទោះបី as គាត់បានប្រើគ្រប់វិធីសាស្រ្ត និងយុទ្ធសាស្រ្តរាប់ពាន់ គាត់ត្រូវបានបរាជ័យ ទាំងកងទ័ព និងគ្រប់យ៉ាង។ សមាធិដ៏មាំមួនរបស់ព្រះសិវៈមិនបានញាប់ញ័រទេ ហើយព្រះអម្ចាស់ដែលគង់នៅក្នុងដួងចិត្តបានកើតកំហឹង។
ចៅបៃ 87.1-4
देखि रसाल बिटप बर साखा।तेहि पर चढ़ेउ मदनु मन माखा।।
सुमन चाप निज सर संधाने।अति रिस ताकि श्रवन लगि ताने।।
छाड़े बिषम बिसिख उर लागे।छुटि समाधि संभु तब जागे।।
भयउ ईस मन छोभु बिसेषी।नयन उघारि सकल दिसि देखी।।
सौरभ पल्लव मदनु बिलोका।भयउ कोपु कंपेउ त्रैलोका।।
तब सिवँ तीसर नयन उघारा।चितवत कामु भयउ जरि छारा।।
हाहाकार भयउ जग भारी।डरपे सुर भए असुर सुखारी।।
समुझि कामसुखु सोचहिं भोगी।भए अकंटक साधक जोगी।।
dekhi rasāla biṭapa bara sākhā |tehi para caṛheu madanu mana mākhā ||
sumana cāpa nija sara sandhāne |ati risa tāki śravana lagi tāne ||
chāṛe biṣama bisikha ura lāge |chuṭi samādhi sambhu taba jāge ||
bhayu īsa mana chobhu biseṣī |nayana ughāri sakala disi dekhī ||
saurabha pallava madanu bilokā |bhayu kopu kampeu trailokā ||
taba sivã tīsara nayana ughārā |citavata kāmu bhayu jari chārā ||
hāhākāra bhayu jaga bhārī |ḍarape sura bhae asura sukhārī ||
samujhi kāma-sukhu socahĩ bhogī |bhae akaṇṭaka sādhaka jogī ||
កាលបានឃើញសាខាល្អមួយលើដើមស្វាយ ព្រះកាមទេវតា ដូចជាសត្វឃ្មុំទៅរកទឹកឃ្មុំនៃចិត្ត បានឡើងទៅលើនោះ។ គាត់បានដាក់ព្រួញរបស់ខ្លួនលើធ្នូផ្កា ហើយដោយចេតនាខ្លាំងក្លាបានទាញវាឡើង ដោយគោលដៅនៅជិតត្រចៀក។ គាត់បានបាញ់ព្រួញដ៏គួរឲ្យខ្លាចនោះ វាបានវាយប៉ះចិត្ត។ នោះពេលសមាធិរបស់ព្រះសម្ភុបានដាច់ ហើយគាត់បានភ្ញាក់ឡើង។ ការរំជួយចិត្តពិសេសមួយបានកើតឡើងក្នុងចិត្តព្រះអម្ចាស់ គាត់បើកភ្នែក ហើយមើលទៅគ្រប់ទិសទី។ កាលបានឃើញព្រះកាមទេវតាក្នុងក្លិនក្រអូប និងស្លឹកតូច កំហឹងបានផ្ទុះឡើង ហើយលោកទាំងបីបានញាប់ញ័រ។ នោះព្រះសិវៈបានបើកភ្នែកទីបី ដោយគ្រាន់តែមើលមក ព្រះកាមទេវតាត្រូវបានដុតក្លាយជាផេក។ ការស្រែកយំដ៏ធំបានបំពេញលោក ពួកទេវតាខ្លាច ហើយពួកអសុរត្រូវបានរីករាយ។ កាលបានយល់ពីធម្មជាតិនៃកាមសុខ អ្នកស្វែងរកកាមសុខបានធ្លាក់ទៅក្នុងការគិត ចំណែកអ្នកអនុវត្តយោគក្លាយជាអ្នកមិនមានការរារាំង។
ឆន្ទ 87
जोगि अकंटक भए पति गति सुनत रति मुरुछित भई।रोदति बदति बहु भाँति करुना करति संकर पहिं गई।।
अति प्रेम करि बिनती बिबिध बिधि जोरि कर सन्मुख रही।प्रभु आसुतोष कृपाल सिव अबला निरखि बोले सही।।
jogi akaṇṭaka bhae pati gati sunata rati muruchita bhaī |rodati badati bahu bhā̃ti karuṇā karati śaṅkara pahĩ gaī ||
ati prema kari binatī bibidha bidhi jori kara sanmukha rahī |prabhu āsutoṣa kṛpāla śiva abalā nirakhi bole sahī ||
ពួកโយគីទាំងឡាយរួចផុតពីខ្មាតទាំងប្រាណ កាលណារតិបានឮរឿងដែលកើតឡើងនឹងស្វាមីនាង នាក៏សន្លប់ យំនិងសោកស្ដាយដោយបែបបាផ្សេងៗ ហើយធ្វើការអង្វរករដោយសណ្ដាប់ នាក៏ទៅរកសង្ករៈ ដោយសេចក្ដីស្រឡាញ់ជ្រាលជ្រៅ នាបានធ្វើការអង្វរករដោយបែបបាផ្សេងៗ ហើយឈរនៅមុខព្រះអង្គដោយប្រកបចំណងដៃ ព្រះអង្គសិវដែលសោមនស្សដោយងាយនិងពេញដោយសេចក្ដីអាណិត បានទតមើលស្ត្រីដែលគ្មានទីពឹងហើយត្រាស់ពាក្យដែលពិត
ទោហា 87
अब तें रति तव नाथ कर होइहि नामु अनंगु।बिनु बपु ब्यापिहि सबहि पुनि सुनु निज मिलन प्रसंगु।।87।।
aba te rati tava nātha kara hoihi nāmu anaṅgu |binu bapu byāpihi sabahi puni sunu nija milana prasaṅgu ||87||
ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ នាងរតិ ព្រះម្ចាស់របស់នាងនឹងមាននាមថា អនង្គ អ្នកគ្មានរូបកាយ ដោយគ្មានរូបកាយ ទ្រង់នឹងគ្រប់គ្រងក្នុងសព្វសត្វ ឥឡូវចូរស្តាប់រឿងរ៉ាវនៃការប្រាស្រ័យជាមួយទ្រង់ម្ដងទៀត
ចៅបៃ 88.1-4
जब जदुबंस कृष्न अवतारा।होइहि हरन महा महिभारा।।
कृष्न तनय होइहि पति तोरा।बचनु अन्यथा होइ न मोरा।।
रति गवनी सुनि संकर बानी।कथा अपर अब कहउँ बखानी।।
देवन्ह समाचार सब पाए।ब्रह्मादिक बैकुंठ सिधाए।।
सब सुर बिष्नु बिरंचि समेता।गए जहाँ सिव कृपानिकेता।।
पृथक पृथक तिन्ह कीन्हि प्रसंसा।भए प्रसन्न चंद्र अवतंसा।।
बोले कृपासिंधु बृषकेतू।कहहु अमर आए केहि हेतू।।
कह बिधि तुम्ह प्रभु अंतरजामी।तदपि भगति बस बिनवउँ स्वामी।।
jaba jadubaṁsa kṛsna avatārā |hoihi harana mahā mahibhārā ||
kṛsna tanaya hoihi pati torā |bacanu anyathā hoi na morā ||
rati gavanī suni saṅkara bānī |kathā apara aba kahauṁ bakhānī ||
devanha samācāra saba pāe |brahmādika baikuṇṭha sidhāe ||
saba sura biṣnu birañci sametā |gae jahāṁ siva kṛpāniketā ||
pṛthaka pṛthaka tinh kīnhi prasaṁsā |bhae prasanna caṁdra avataṁsā ||
bole kṛpāsiṁdhu bṛṣaketū |kahahu amara āe kehi hetū ||
kaha bidhi tumha prabhu aṁtarajāmī |tadapi bhagati basa binavauṁ svāmī ||
នៅពេលព្រះក្រិស្នាទ្រង់បានកើតក្នុងវង្សយទុ បន្ទុកដ៏ធំនៃផែនដីនឹងត្រូវបានដកចេញ។ បុត្ររបស់ព្រះក្រិស្នានឹងក្លាយជាស្វាមីរបស់នាង ព្រះបន្ទូលរបស់យើងនឹងមិនក្លាយជាផ្សេងទៀតទេ។ ព្រះនាងរតីបានចាកចេញ កាលបានឮព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះសង្ករ យើងនឹងរៀបរាប់រឿងរ៉ាវបន្តទៀត។ ពួកទេវតាទាំងអស់បានទទួលដំណឹង ព្រះព្រហ្ម និងពួកទេវតាផ្សេងទៀតបានទៅកាន់វៃកុណ្ឋ។ ពួកទេវតាទាំងអស់ ព្រះវិស្ណុជាមួយនឹងព្រះព្រហ្មបានទៅកន្លែងដែលព្រះសិវៈ ដែលជាលំនៅនៃព្រះហឫទ័យមេត្តាគង់នៅ។ ពួកគេនីមួយៗបានសរសើរតាមលំដាប់ ព្រះអម្ចាស់ដែលមានព្រះចន្ទលើព្រះសិរសាបានពេញព្រះហឫទ័យ។ នោះព្រះអម្ចាស់ដែលជាសមុទ្រនៃព្រះហឫទ័យមេត្តា ដែលមានទង់ជ័យជាគោបានមានព្រះបន្ទូលថា ប្រាប់យើងម្នាលទេវតាអមតៈ ថាហេតុអ្វីបានជាអ្នកមក។ ព្រះព្រហ្មបានទូលថា ព្រះអង្គជាព្រះអម្ចាស់ ជាអ្នកដឹងចិត្តក្នុង ទោះបីដូច្នោះក៏ដោយ ដោយសារភាពស្មោះត្រង់ យើងខ្ញុំសូមទូលអារាធនា ម្នាលព្រះអម្ចាស់។
ទោហា 88
सकल सुरन्ह के हृदयँ अस संकर परम उछाहु।निज नयनन्हि देखा चहहिं नाथ तुम्हार बिबाहु।।88।।
sakala suranha ke hṛdayaṁ asa saṅkara parama uchāhu |nija nayananhi dekhā chahahiṁ nātha tumhāra bibāhu ||88||
ក្នុងដួងចិត្តរបស់ពួកទេវតាទាំងអស់ ម្នាលព្រះសង្ករ មានសេចក្តីរីករាយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតបានឡើង គ្រប់ៗគ្នាចង់ឃើញដោយភ្នែករបស់ខ្លួននូវពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ព្រះអង្គ។
ចៅបៃ 89.1-4
यह उत्सव देखिअ भरि लोचन।सोइ कछु करहु मदन मद मोचन॥
कामु जारि रति कहुँ बरु दीन्हा।कृपासिंधु यह अति भल कीन्हा॥
सासति करि पुनि करहिं पसाऊ।नाथ प्रभुन्ह कर सहज सुभाऊ॥
पारबतीं तपु कीन्ह अपारा।करहु तासु अब अंगीकारा॥
सुनि बिधि बिनय समुझि प्रभु बानी।ऐसेइ होउ कहा सुखु मानी॥
तब देवन्ह दुंदुभीं बजाईं।बरषि सुमन जय जय सुर साई॥
अवसरु जानि सप्तरिषि आए।तुरतहिं बिधि गिरिभवन पठाए॥
प्रथम गए जहँ रही भवानी।बोले मधुर बचन छल सानी॥
yaha utsava dekhi'a bhari locana |soi kachu karahu madana mada mocana ||
kāmu jāri rati kahũ baru dīnhā |kṛpāsiṅdhu yaha ati bhala kīnhā ||
sāsati kari puni karahĩ pasāū |nātha prabhunha kara sahaja subhāū ||
pārabatī̃ tapu kīnha apārā |karahu tāsu aba aṅgīkārā ||
suni bidhi binaya samujhi prabhu bānī |aise'i hou kahā sukhu mānī ||
taba devan̐ha duṃdubhī̃ bajā'ī̃ |baraṣi sumana jaya jaya sura sā'ī ||
avasaru jāni saptar̥ṣi ā'e |turatahĩ bidhi giribhavana paṭhā'e ||
prathama ga'e jahã rahī bhavānī |bole madhura bacana chala sānī ||
មើលពិធីបុណ្យដ៏មង្គលនេះដោយភ្នែកពេញទៅដោយទឹកចិត្ត សូមធ្វើអ្វីមួយឥឡូវនេះ ម្នាលអ្នកដែលដកចេញនូវមោទនភាពរបស់កាម។ ព្រះអង្គដែលបានដុតព្រះកាមទេវតា ប៉ុន្តែបានឲ្យពរដល់ព្រះនាងរតី សមុទ្រនៃព្រះហឫទ័យមេត្តា កិច្ចការនេះរបស់ព្រះអង្គគឺពិតជាអស្ចារ្យ។ ដំបូងព្រះអង្គដាក់ទោស បន្ទាប់មកព្រះអង្គឲ្យពរ នោះជាទំនងជាធម្មជាតិរបស់ព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ ព្រះនាងបារវតីបានអនុវត្តសេចក្តីព្យាយាមដ៏មិនអាចវាស់បាន សូមទទួលយកនាងឥឡូវនេះ។ កាលបានឮការអារាធនារបស់ព្រះព្រហ្ម ហើយយល់ពីគោលបំណងរបស់ព្រះអម្ចាស់ ព្រះអង្គបានយល់ព្រម ហើយដោយពេញព្រះហឫទ័យបានមានព្រះបន្ទូលថា ឲ្យកើតឡើងដូច្នោះចុះ។ នោះពួកទេវតាបានវាយស្គរ ហើយបោះផ្កាច្រើន ហើយស្រែកថា ជ័យជំនះ ជ័យជំនះ ម្នាលព្រះអម្ចាស់នៃពួកទេវតា។ ដោយដឹងពីពេលវេលា ពួកអ្នកសិក្សាទាំងប្រាំពីរបានមកដល់ ព្រះព្រហ្មបានបញ្ជូនពួកគេទៅកាន់លំនៅរបស់ស្តេចភ្នំភ្លាម។ ដំបូងពួកគេទៅកន្លែងដែលព្រះនាងភវានីគង់នៅ ហើយនិយាយពាក្យដ៏ផ្អែមល្ហែម ដែលមានការបោកប្រាស់ដោយសុចរិតធម៌។
ទោហា 89
कहा हमार न सुनेहु तब नारद कें उपदेस॥
अब भा झूठ तुम्हार पन जारेउ कामु महेस॥89॥
kahā hamāra na sunehu taba nārada keṃ upadesa.aba bhā jhūṭha tumhāra pana jāreu kāmu mahes..89..
ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនព្រមស្តាប់ដំបូន្មានរបស់យើង ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនទទួលយកការបង្រៀនរបស់ព្រះនារទនៅពេលនោះ។ ឥឡូវនេះសច្ចាដីកថារបស់អ្នកបានក្លាយជាមិនពិត ព្រះមហេស្វរបានដុតព្រះកាមទេវតាឲ្យក្លាយជាផេក។
Frequently Asked Questions
परंपरागत मान्यता में यह प्रसंग ‘काम-विकार-शमन’ और ‘गुर-वचन-श्रद्धा’ की पुष्टि करता है: शिव-उमा संवाद का पाठ/श्रवण मन को स्थिर करता, तप-भाव जगाता और राम-भक्ति के लिए अंतःकरण को पात्र बनाता है—विशेषतः मदन-जन्य चंचलता, आसक्ति और अविवेक में शांति देता है।
सामान्य मानस-पारायण परंपरा में यहाँ ‘श्रीराम’ नाम-स्मरण/राम-नाम-जप को संपुट-रूप में जोड़ा जाता है (जैसे प्रत्येक दोहा/खंड के बाद ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’). कुछ शिव-उपासक परंपराओं में ‘ॐ नमः शिवाय’ का जप भी सहचर रूप से चलता है, पर मानस-केन्द्रित संपुट प्रायः राम-नाम ही माना जाता है।
Ask anything about Prakarana 9 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
