Prakarana 13

Verse 258 (दोहा/सोरठा)

असुर मारि थापहिं सुरन्ह राखहिं निज श्रुति सेतु। जग बिस्तारहिं बिसद जस राम जन्म कर हेतु।।121।।

asura māri thāpahiṁ suranha rākha-hiṁ nija śruti setu | jaga bistārahiṁ bisada jasa rāma janma kara hetu ||121||

ព្រះអង្គសម្លាប់ពួកអសុរ ហើយស្តារពួកទេវតា និងការពារព្រំដែនត្រឹមត្រូវនៃព្រះវេទ។ ព្រះអង្គផ្សាយពេញពិភពលោកនូវកិត្តិយសដ៏បរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ នេះគឺជាគោលបំណងពិតនៃការយាងមកកើតរបស់ព្រះរាម។

Verse 259 (चौपाई)

सोइ जस गाइ भगत भव तरहीं। कृपासिंधु जन हित तनु धरहीं।। राम जनम के हेतु अनेका। परम बिचित्र एक तें एका।। जनम एक दुइ कहउँ बखानी। सावधान सुनु सुमति भवानी।। द्वारपाल हरि के प्रिय दोऊ। जय अरु बिजय जान सब कोऊ।। बिप्र श्राप तें दूनउ भाई। तामस असुर देह तिन्ह पाई।। कनककसिपु अरु हाटक लोचन। जगत बिदित सुरपति मद मोचन।। बिजई समर बीर बिख्याता। धरि बराह बपु एक निपाता।। होइ नरहरि दूसर पुनि मारा। जन प्रहलाद सुजस बिस्तारा।।

soi jasa gāi bhagata bhava tarahīṁ | kṛpāsiṁdhu jana-hita tanu dharahīṁ || rāma janama ke hetu anekā | parama bicitra eka tēṁ ekā || janama eka dui kahuṁ bakhānī | sāvadhāna sunu sumati bhavānī || dvārapāla hari ke priya doū | jaya aru vijaya jāna saba koū || bipra śrāpa tēṁ dūnau bhāī | tāmasa asura deha tinh pāī || kanakakasipu aru hāṭaka-locana | jagata bidita surapati mada mocana || vijayī samara bīra bikhyātā | dhari barāha bapu eka nipātā || hoi narahari dūsara puni mārā | jana prahalāda sujasa bistārā ||

ដោយរៀបរាប់នូវកិត្តិយសនោះ ពួកភក្តីឆ្លងកាត់សមុទ្រនៃការកើតសារជាថ្មី សមុទ្រនៃករុណាយករូបកាយដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ពួកគេ។ ហេតុផលនៃការកើតរបស់ព្រះរាមមានច្រើន ដែលស្រស់ស្អាតក្រៃលែង មួយលើសមួយ។ យើងនឹងពណ៌នាការកើតមួយឬពីរ សូមស្តាប់ដោយចិត្តស្ងប់នៅ ម្ចាស់ីភវានីដែលមានប្រាជ្ញាល្អ។ ព្រះហរីមានអ្នកយាមទ្វារពីររូបដែលជាទីស្រឡាញ់ ពោលគឺជយនិងវិជយ ដែលគេស្គាល់ដោយគ្រប់គ្នា។ ដោយបណ្តាសារបស់ព្រាហ្មណ៍ បងប្អូនទាំងពីរបានទទួលរូបកាយអសុរដែលមានសភាពងងឹត។ ពួកគេក្លាយជាហិរណ្យកសិបុនិងហិរណ្យាក្ស ដែលមានកិត្តិយសក្នុងពិភពលោក និងជាឱកាសដើម្បីបន្ទាបមោហៈរបស់ស្តេចទេវតា។ វិជយ ដែលមានកិត្តិយសជាអ្នកចម្បាំងក្លាហានក្នុងសង្គ្រាម ព្រះអង្គយករូបជាវរាហៈ ហើយវាយពួកអសុរម្នាក់។ ក្លាយជានរសិង្ហ ព្រះអង្គសម្លាប់អ្នកទៀត ហើយផ្សាយកិត្តិយសល្អរបស់បរិសុទ្ធទាដែលជាអ្នកបម្រើរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 260 (दोहा/सोरठा)

भए निसाचर जाइ तेइ महाबीर बलवान। कुंभकरन रावण सुभट सुर बिजई जग जान।।122।।

bhae nisācara jāi tei mahābīra balavāna | kumbhakarana rāvaṇa subhaṭa sura-bijayī jaga jāna ||122||

ពួកអសុរដែលធ្វើដំណើរនៅពេលយប់ទាំងនោះ ក្រោយពីបានចេញទៅ បានបង្ហាញថាជាវីរបុរសដ៏មានកម្លាំងខ្លាំង ពោលគឺកុម្ភករណនិងរាវណៈ ដែលជាអ្នកចម្បាំងក្លាហាន មានកិត្តិយសក្នុងពិភពលោកថាជាអ្នកឈ្នះពួកទេវតា។

Verse 261 (चौपाई)

मुकुत न भए हते भगवाना। तीनि जनम द्विज बचन प्रवाना।। एक बार तिन्ह के हित लागी। धरेउ सरीर भगत अनुरागी।। कस्यप अदिति तहाँ पितु माता। दसरथ कौसल्या बिख्याता।। एक कलप एहि बिधि अवतारा। चरित्र पवित्र किए संसारा।। एक कलप सुर देखि दुखारे। समर जलंधर सन सब हारे।। संभु कीन्ह संग्राम अपारा। दनुज महाबल मरइ न मारा।। परम सती असुराधिप नारी। तेहि बल ताहि न जितहिं पुरारी।।

mukuta na bhae hate bhagavānā | tīni janama dvija bacana pravānā || eka bāra tinha ke hita lāgī | dhareu sarīra bhagata anurāgī || kaśyapa aditi tahā̃ pitu mātā | dasaratha kausalya bikhyātā || eka kalapa ehi bidhi avatārā | caritra pavitra kie saṃsārā || eka kalapa sur dekhi dukhāre | samara jalaṃdhara sana saba hāre || saṃbhu kīnha saṅgrāma apārā | danuja mahābala marai na mārā || parama satī asurādhipa nārī | tehi bala tāhi na jitahiṃ purārī ||

ទោះបីព្រះអង្គបានសម្លាប់ពួកគេក៏ដោយ ក៏មិនបានផ្តល់ការរួចរំដោះទេ ដោយសារពាក្យរបស់ព្រាហ្មណ៍ត្រូវបានធ្វើឲ្យមានអនុភាពតាមរយៈការកើតបីដង។ ម្តងមួយ ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ពួកគេ ព្រះអង្គដែលស្រឡាញ់ពួកភក្តីបានយករូបកាយ។ នៅទីនោះព្រះអង្គមានកស្សបនិងអទិតីជាបិតានិងមាតា ហើយទៀតទៅ ព្រះអង្គក្លាយជាកូនរបស់ទសរថនិងកោសល្យា។ ក្នុងកល្បមួយព្រះអង្គយាងមកកើតតាមរបៀបនេះ ហើយដោយកិរិយាបរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ បានធ្វើឲ្យពិភពលោកស្អាតបរិសុទ្ធ។ ក្នុងកល្បមួយទៀត ពួកទេវតាឃើញទុក្ខរបស់ពួកគេ ហើយទាំងអស់ត្រូវបានបរាជ័យក្នុងសង្គ្រាមដោយជលន្ធរ។ សម្ភុបានធ្វើសង្គ្រាមដ៏អស្ចារ្យ ប៉ុន្តែអសុរដ៏មានកម្លាំងខ្លាំងមិនអាចត្រូវបានសម្លាប់ទោះបីត្រូវបានវាយក៏ដោយ។ ដោយសារភរិយារបស់ស្តេចអសុរមានសីលធម៌ខ្ពស់ខ្លាំង ដោយអនុភាពនៃសីលធម៌នោះ សូម្បីតែបុរារី ពោលគឺព្រះសិវៈ ក៏មិនអាចឈ្នះគាត់បានដែរ។

Verse 262 (दोहा/सोरठा)

छल करि टारेउ तासु ब्रत प्रभु सुर कारज कीन्ह। जब तेहि जानेउ मरम तब श्राप कोप करि दीन्ह।।123।।

chala kari ṭāreu tāsu brata prabhu sura kāraja kīnhā | jaba tehi jāneu marama taba śrāpa kopa kari dīnhā ||123||

ដោយគ្រោងការណ៍ដ៏ឆ្លាតវៃ ព្រះអង្គបានបំបែកសីលធម៌របស់បុរសនោះ ហើយបានសំរេចកិច្ចការដែលបានកំណត់សម្រាប់ពួកទេវតា។ នៅពេលគាត់យល់ពីហេតុផលក្នុងនោះ កំហឹងកើតឡើងក្នុងគាត់ ហើយគាត់បាននិយាយបណ្តាសា។

Verse 263 (चौपाई)

तासु श्राप हरि दीन्ह प्रमाना। कौतुकनिधि कृपाल भगवाना।। तहाँ जलंधर रावन भयऊ। रन हति राम परम पद दयऊ।। एक जनम कर कारन एहा। जेहि लागि राम धरी नरदेहा।। प्रति अवतार कथा प्रभु केरी। सुनु मुनि बरनी कबिन्ह घनेरी।। नारद श्राप दीन्ह एक बारा। कलप एक तेहि लगि अवतारा।। गिरिजा चकित भई सुनि बानी। नारद बिष्नुभगत पुनि ग्यानि।। कारन कवन श्राप मुनि दीन्हा। का अपराध रमापति कीन्हा।। यह प्रसंग मोहि कहहु पुरारी। मुनि मन मोह आचरज भारी।।

tāsu śrāpa hari dīnha pramānā. kautuka-nidhi kṛpāla bhagavānā.. tahā̃ jalaṃdhara rāvaṇa bhayū. rana hati rāma parama pada dayū.. eka janama kara kārana ehā. jehi lāgi rāma dharī nara-dehā.. prati avatāra kathā prabhu kerī. sunu muni baranī kabi-nha ghanerī.. nārada śrāpa dīnha eka bārā. kalapa eka tehi lagi avatārā.. girijā cakita bhaī suni bānī. nārada biṣṇu-bhagata puni gyānī.. kārana kavan śrāpa muni dīnhā. kā aparādha ramā-pati kīnhā.. yaha prasaṅga mohi kahahu purārī. muni mana moha ācaraja bhārī..

ព្រះអង្គបានទទួលយកបណ្តាសាររបស់នាងជាបទប្បញ្ញត្តិពិត ព្រះអង្គដែលជាអ្នកមានករុណា ជាធម្មធានីនៃលីលាដ៏ស្រស់ស្អាត។ ក្នុងទំនាក់ទំនងនោះ ជលន្ធរក្លាយជាហេតុនាំទៅរករាវណៈ ដែលត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម ព្រះរាមបានផ្តល់ឲ្យគាត់នូវស្ថានៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ នេះគឺជាហេតុផលសម្រាប់ការកើតមួយដង ដែលព្រះរាមយករូបកាយមនុស្ស។ រឿងរ៉ាវរបស់ព្រះអង្គក្នុងការយាងមកកើតនីមួយៗត្រូវបានពណ៌នាដោយកវីជាច្រើនតាមរបៀបជាច្រើន សូមស្តាប់នៅ ម្ចាស់ីឫសី។ នារទបាននិយាយបណ្តាសាម្តងមួយ ក្នុងកល្បមួយទាំងមូលនោះក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ការយាងមកកើតរបស់ព្រះអង្គ។ គិរិជា បានភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលស្តាប់ពាក្យទាំងនេះ នារទគឺជាភក្តីរបស់ព្រះវិស្ណុ ហើយក៏ជាអ្នកមានប្រាជ្ញាផងដែរ។ ហេតុផលអ្វីដែលឫសីបានឲ្យបណ្តាសា? ព្រះអង្គដែលជាម្ចាស់ីរបស់លក្ស្មីបានធ្វើបទល្មើសអ្វី? សូមប្រាប់ខ្ញុំនូវរឿងរ៉ាវនេះនៅ បុរារី ចិត្តរបស់ឫសីត្រូវបានភ័ន្តច្រឡំយ៉ាងខ្លាំង ជារឿងដ៏អស្ចារ្យមែនទែន។

Verse 264 (दोहा/सोरठा)

बोले बिहसि महेस तब ग्यानी मूढ़ न कोइ। जेहि जस रघुपति करहिं जब सो तस तेहि छन होइ।।124(क)।। कहउँ राम गुन गाथ भरद्वाज सादर सुनहु। भव भंजन रघुनाथ भजु तुलसी तजि मान मद।।124(ख)।।

bole bihasi mahesa taba gyānī mūṛha na koi | jehi jasa raghupati karahiṃ jaba so tasa tehi chana hoi ||124(ka)|| kahauṃ rāma guna gātha bharadvāja sādara sunahu | bhava-bhañjana raghunātha bhaju tulasī taji māna mada ||124(kha)||

នៅពេលនោះមហេសបានមានបន្ទូលដោយញញឹម៖ គ្មាននរណាម្នាក់មានប្រាជ្ញាពិតប្រាកដទេ គ្មាននរណាម្នាក់ល្ងង់ពិតប្រាកដទេ ដោយសារតាមរបៀបណាដែលព្រះអង្គនៃរាគុទាំងឡាយបង្កើតសត្វមួយ នៅពេលនោះឯងវាក្លាយជាដូច្នេះ។ ឥឡូវនេះយើងនឹងពណ៌នារឿងរ៉ាវនៃគុណធម៌របស់ព្រះរាម ភរទ្វាជ សូមស្តាប់ដោយការគោរព។ សូមថ្វាយបង្គំរឃុនាថ ដែលជាអ្នកទំលាយការរួបរួមនៃការកើត ហើយអ្នក តុលសី សូមបោះបង់ចោលនូវមោហៈនិងការគ្រវីគ្រានៃអហង្ការ។

Verse 265 (चौपाई)

हिमगिरि गुहा एक अति पावनि। बह समीप सुरसरी सुहावनि।। आश्रम परम पुनीत सुहावा। देखि देवरिषि मन अति भावा।। निरखि सैल सरि बिपिन बिभागा। भयउ रमापति पद अनुरागा।। सुमिरत हरिहि श्राप गति बाधी। सहज बिमल मन लागि समाधी।। मुनि गति देखि सुरेस डेराना। कामहि बोलि कीन्ह सनमाना।। सहित सहाय जाहु मम हेतू। चकेउ हरषि हियँ जलचरकेतू।। सुनासीर मन महुँ असि त्रासा। चहत देवरिषि मम पुर बासा।। जे कामी लोलुप जग माहीं। कुटिल काक इव सबहि डेराहीं।।

himagiri guhā eka ati pāvani | baha samīpa surasarī suhāvani || āśrama parama punīta suhāvā | dekhi devar̥ṣi mana ati bhāvā || nirakhi saila sari bipina bibhāgā | bhayu ramāpati pada anurāgā || sumirata harihi śrāpa gati bādhī | sahaja bimala mana lāgi samādhī || muni gati dekhi sureśa ḍerānā | kāmahi boli kīnha sanamānā || sahita sahāya jāhu mama hetū | cakeu haraṣi hiyaṁ jalacaraketū || sunāsīra mana mahuṁ asi trāsā | cahata devar̥ṣi mama pura bāsā || je kāmī lolupa jaga māhīṁ | kuṭila kāka iva sabahi ḍerāhīṁ ||

នៅលើភ្នំហិមគិរីមានរូងភ្នំមួយដែលបរិសុទ្ធខ្លាំងណាស់ ហើយនៅជិតវាមានទន្លេសុរសរីដ៏ស្រស់ស្អាតហូរ។ អាស្រមដ៏បរិសុទ្ធខ្ពស់និងស្រស់ស្អាតមួយ នៅពេលឃើញវា ចិត្តរបស់ឫសីទេវតាមានការរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ ដោយមើលភ្នំ ទន្លេ និងតំបន់ព្រៃដែលរៀបចំល្អ គាត់បានស្រឡាញ់បាទទាំងគូរបស់ព្រះអង្គដែលជាម្ចាស់ីរបស់រាម។ នៅពេលគាត់នឹកឃើញព្រះហរី ខ្សែស្រឡាយនៃបណ្តាសាត្រូវបានរារាំង ចិត្តដែលស្អាតធម្មជាតិរបស់គាត់បានចូលទៅក្នុងសមាធិ។ នៅពេលឃើញស្ថានភាពរបស់ឫសី ព្រះឥន្ទ្រមានការភ័យខ្លាច គាត់បានហៅព្រះកាមៈហើយបានបង្ហាញការគោរពដល់ព្រះអង្គ។ ចូរទៅជាមួយអ្នកជួយរបស់អ្នក ដើម្បីគោលបំណងរបស់យើង។ នៅពេលឮដូច្នេះ អ្នកដែលមានទង់ជ័យជាត្រីមានការភ្ញាក់ផ្អើលនិងរីករាយក្នុងចិត្ត។ ក្នុងចិត្តរបស់ព្រះឥន្ទ្រមានការភ័យខ្លាចដូច្នេះ ឫសីទេវតាចង់រស់នៅក្នុងទីក្រុងរបស់យើង។ អ្នកដែលមានកាមនិងលោភៈក្នុងពិភពលោក ដូចជាក្អែកដែលមានចិត្តក្រញ៉ាំ ធ្វើឲ្យគ្រប់គ្នាខ្លាច។

Verse 266 (दोहा/सोरठा)

सुख हाड़ लै भाग सठ स्वान निरखि मृगराज। छीनि लेइ जनि जान जड़ तिमि सुरपतिहि न लाज।।125।।

sukha hāṛa lai bhāga saṭha svāna nirakhi mṛgarāja | chīni lei jani jāna jaṛa timi surapatihi na lāja ||125||

សត្វឆ្កែអាក្រក់ ពេញចិត្តនឹងឆ្អែតមួយ រត់គេចចោលនៅពេលឃើញសត្វតោ ។ កុំគិតថា នាអ្នកមានប្រាជ្ញាមើលងាយ ថាតោនឹងយកវាទៅ ដូច្នេះដែរ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ មិនមានការខ្មាសអៀន ឬត្រូវការប្រកួតប្រជែងដើម្បីយករបស់តិចតួចបែបនេះទេ ។

Verse 267 (चौपाई)

तेहि आश्रमहिं मदन जब गयऊ। निज मायाँ बसंत निरमयऊ।। कुसुमित बिबिध बिटप बहुरंगा। कूजहिं कोकिल गुंजहि भृंगा।। चली सुहावनि त्रिबिध बयारी। काम कृसानु बढ़ावनिहारी।। रंभादिक सुरनारि नबीना। सकल असमसर कला प्रबीना।। करहिं गान बहु तान तरंगा। बहुबिधि क्रीड़हि पानि पतंगा।। देखि सहाय मदन हरषाना। कीन्हेसि पुनि प्रपंच बिधि नाना।। काम कला कछु मुनिहि न ब्यापी। निज भयँ डरेउ मनोभव पापी।। सीम कि चाँपि सकइ कोउ तासु। बड़ रखवार रमापति जासू।।

tehi āśramahiṁ madana jaba gayaū | nija māyāṁ basanta niramayaū || kusumita bibidha biṭapa bahuraṅgā | kūjahiṁ kokila guṁjahi bhṛṅgā || calī suhāvani tribidha bayārī | kāma kṛsānu baṛhāvanihārī || raṁbhādika suranāri nabīnā | sakala asamasara kalā prabīnā || karahiṁ gāna bahu tāna taraṅgā | bahubidhi krīṛahi pāni pataṅgā || dekhi sahāya madana haraṣānā | kīnhesi puni prapaṁca bidhi nānā || kāma kalā kachu munihi na byāpī | nija bhayaṁ ḍareu manobhava pāpī || sīma ki cāṁpi sakai kou tāsu | baṛa rakhavāra ramāpati jāsu ||

នៅពេលដែលព្រះកាមទេវបានចូលទៅក្នុងអាស្រមនោះ ទ្រង់បានបង្កើតរដូវនិទាឃរដោយអានុភាពរបស់ព្រះអង្គឯង ។ ដើមឈើជាច្រើនប្រភេទបានផ្ការីកស្គាល់ពណ៌នានា បក្សីកូក៉ិកបានច្រៀង និងឃ្មុំបានហើររំពង ។ ខ្យល់បីប្រភេទដ៏សប្បាយចាប់ផ្តើមបក់ ដែលធ្វើឲ្យភ្លើងនៃតណ្ហាកាន់តែឆេះរោលរាល ។ នាងរម្ភា និងទេពធីតានៃស្ថានសួគ៌ផ្សេងទៀត ដែលមានយុវវ័យថ្មី គ្មានគូប្រៀប និងមានជំនាញក្នុងគ្រប់គ្រឿងសិល្បៈ បានច្រៀងក្នុងរលកនៃចម្រៀងផ្សេងៗ ។ បក្សីទឹកកំពុងលេងកម្សាន្តដោយវិធីជាច្រើន ។ កាលឃើញសម្ព័ន្ធមិត្តបែបនេះ ព្រះកាមទេវមានចិត្តរីករាយ ហើយបានរៀបចំឧបាយកលផ្សេងៗទៀត ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា ឥសីនោះមិនបានរងគ្រោះដោយសារសិល្បៈនៃកាមទេវឡើយ ។ ព្រះដែលកើតពីចិត្ត ដែលជាអ្នកបាបនោះបានញាប់ញ័រដោយការភ័យខ្លាចក្នុងខ្លួនឯង ។ នរណាអាចកំណត់ព្រំដែនឲ្យអ្នកដែលមានព្រះអម្ចាស់នៃនាងលក្ស្មីជាអ្នកការពារ? នរណាអាចបង្ខំដែនកំណត់លើទ្រង់?

Verse 268 (दोहा/सोरठा)

सहित सहाय सभीत अति मानि हारि मन मैन। गहेसि जाइ मुनि चरन तब कहि सुठि आरत बैन।।126।।

sahita sahāya sabhīta ati māni hāri mana maina | gahesi jāi muni carana taba kahi suṭhi ārata baina ||126||

ជាមួយនឹងសម្ព័ន្ធមិត្ត និងអ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់ កំពុងញាប់ញ័រដោយការភ័យខ្លាច ដោយគិតថាចិត្តរបស់ទ្រង់បានចាញ់យ៉ាងស្រួចក្នុងសភាពនៃការរំជើបរំជួបនៃស្នេហា ទ្រង់បានទៅកាន់ទីនោះ ហើយបានក្រាបនៅគ្រប់ព្រះបាទរបស់ឥសី រួចបាននិយាយពាក្យដែលសមគួរ ប៉ុន្តែពោរពេញដោយទុក្ខវេទនា ។

Verse 269 (चौपाई)

भयउ न नारद मन कछु रोषा। कहि प्रिय बचन काम परितोषा।। नाइ चरन सिरु आयसु पाई। गयउ मदन तब सहित सहाई।। मुनि सुसीलता आपनि करनी। सुरपति सभाँ जाइ सब बरनी।। सुनि सब कें मन अचरजु आवा। मुनिहि प्रसंसि हरिहि सिरु नावा।। तब नारद गवने सिव पाहीं। जिता काम अहमिति मन माहीं।। मार चरित संकरहिं सुनाए। अतिप्रिय जानि महेस सिखाए।। बार बार बिनवउँ मुनि तोहीं। जिमि यह कथा सुनायहु मोहीं।। तिमि जनि हरिहि सुनावहु कबहूँ। चलेहुँ प्रसंग दुराएडु तबहूँ।।

bhayu na nārada mana kachu roṣā | kahi priya bacana kāma paritoṣā || nāi carana siru āyasu pāī | gayu madana taba sahita sahāī || muni susīlatā āpani karanī | surapati sabhā̃ jāi saba baranī || suni saba keṁ mana acaraju āvā | munihi prasaṁsi harihi siru nāvā || taba nārada gavane siva pāhī̃ | jitā kāma ahamiti mana māhī̃ || māra carita saṅkarahi sunāe | atipriya jāni mahesa sikhāe || bāra bāra binavaũ muni tohī̃ | jimi yaha kathā sunāyahu mohī̃ || timi jani harihi sunāvahu kabahū̃ | calehũ prasaṅga durāeḍu tabahū̃ ||

ការក្រោធខឹងមិនបានកើតឡើងក្នុងចិត្តរបស់ព្រះនារទទាំងស្រុងឡើយ ។ ទ្រង់បាននិយាយពាក្យដែលគួរឲ្យចូលចិត្ត ហើយបានធ្វើឲ្យព្រះកាមទេវពេញចិត្ត ។ ក្រាបក្បាលនៅគ្រប់ព្រះបាទ ហើយទទួលការអនុញ្ញាត ព្រះកាមទេវក៏ចាកចេញទៅជាមួយនឹងអ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់ ។ សភាពធម្មជាតិស្លូតបូត និងឥរិយាបថរបស់ឥសីនោះ ទ្រង់បានទៅពណ៌នាយ៉ាងពេញលេញនៅក្នុងព្រះរាជសំណាក់របស់ព្រះឥន្ទ្រ ។ កាលបានឮដូច្នោះ ការអស្ចារ្យបានបំពេញចិត្តរបស់គ្រប់គ្នា ។ ដោយសរសើរឥសីនោះ ពួកគេបានក្រាបក្បាលថ្វាយដល់ព្រះហរី ។ នៅពេលនោះ ព្រះនារទបានទៅកាន់ព្រះសិវៈ ដោយគិតក្នុងចិត្តថា ខ្លួនបានយកឈ្នះលើព្រះកាមទេវ ។ ទ្រង់បានរៀបរាប់ដល់ព្រះសង្ករៈអំពីសកម្មភាពរបស់ព្រះមទន ។ ដោយដឹងថាវាជារឿងសំខាន់បំផុត ព្រះមហេសៈបានបង្រៀនទ្រង់ថា៖ ខ្ញុំសុំឲ្យអ្នកម្តងហើយម្តងទៀត នែឥសី ដូចដែលអ្នកបាននិទានរឿងនេះដល់ខ្ញុំ កុំនិទានវាដល់ព្រះហរីនៅពេលណាឡើយ ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា ព្រះនារទបានបន្តដំណើរ ដោយលាក់បាំងស្ថានភាពនោះ ហើយបានបន្តរឿងរ៉ាវនោះទៀត ។

Verse 270 (दोहा/सोरठा)

संभु दीन्ह उपदेस हित नहिं नारदहि सोहान। भारद्वाज कौतुक सुनहु हरि इच्छा बलवान।।127।।

Śambhu dīnha upadesa hita nahiṁ Nārada-hi sohāna. Bhāradvāja kautuka sunahu Hari icchā balavāna ||127||

ទោះបីជាព្រះសម្ភុបានផ្តល់ការប្រឹក្សាដែលមានគោលបំណងល្អសម្រាប់ការរីកចម្រើនរបស់ទ្រង់ វាមិនបានធ្វើឲ្យព្រះនារទពេញចិត្តឡើយ ។ នែភារទ្វាជ សូមស្តាប់ការប្រែប្រួលអស្ចារ្យនេះ ។ ឆន្ទៈរបស់ព្រះអម្ចាស់គឺមានអានុភាពខ្លាំងក្លាជាមែន ។

Verse 271 (चौपाई)

राम कीन्ह चाहहिं सोइ होई। करै अन्यथा अस नहिं कोई।। संभु बचन मुनि मन नहिं भाए। तब बिरंचि के लोक सिधाए।। एक बार करतल बर बीना। गावत हरि गुन गान प्रबीना।। छीरसिंधु गवने मुनिनाथा। जहँ बस श्रीनिवास श्रुतिमाथा।। हरषि मिले उठि रमानिकेता। बैठे आसन रिषिहि समेता।। बोले बिहसि चराचर राया। बहुते दिनन कीन्हि मुनि दाया।। काम चरित नारद सब भाषे। जद्यपि प्रथम बरजि सिवँ राखे।। अति प्रचंड रघुपति कै माया। जेहि न मोह अस को जग जाया।।

rāma kīnha cāhahĩ soi hoī | karai anyathā asa nahĩ koī || śambhu bacana muni mana nahĩ bhāe | taba birañci ke loka sidhāe || eka bāra karatala bara bīnā | gāvata hari guna gāna prabīnā || chīrasindhu gavane munināthā | jahã basa śrīnivāsa śrutimāthā || haraṣi mile uṭhi ramāniketā | baiṭhe āsana riṣihi sametā || bole bihasi carācara rāyā | bahute dinana kīnha muni dāyā || kāma carita nārada saba bhāṣe | jadyapi prathama baraji sivam̐ rākhē || ati pracaṇḍa raghupati kai māyā | jehi na moha asa ko jaga jāyā ||

អ្វីដែលព្រះរាមបានប្រាថ្នា នោះនឹងកើតឡើង ។ គ្មាននរណាម្នាក់មានអានុភាពធ្វើឲ្យវាខុសពីនោះបានឡើយ ។ ពាក្យរបស់ព្រះសម្ភុមិនបានធ្វើឲ្យចិត្តរបស់ឥសីពេញចិត្តឡើយ ។ ដូច្នេះទ្រង់បានចេញទៅកាន់លំនៅរបស់ព្រះព្រហ្ម ។ នៅពេលមួយ ដោយកាន់ពិណវីណាវិជ្ជមានក្នុងដៃ ដោយមានជំនាញក្នុងការច្រៀងសរសើរព្រះអម្ចាស់ ទ្រង់បានទៅតទៅ ។ ឥសីជាធំបានទៅកាន់មហាសមុទ្រទឹកដោះ ដែលជាកន្លែងដែលព្រះស្រីនិវាសគង់នៅ ដែលជាម្ចាស់នៃគម្ពីរវេទ ។ លំនៅរបស់ព្រះរាម ជាមួយនាងលក្ស្មី បានក្រោកឡើងដោយភាពរីករាយដើម្បីជួបទ្រង់ ។ ហើយរួមជាមួយឥសីនោះ ព្រះអង្គបានឲ្យទ្រង់អង្គុយលើអាសនៈដ៏មានកិត្តិយស ។ ដោយញញឹម ព្រះរាជានៃសព្វសារពើដែលកំពុងចលនា និងនឹងថ្កុលថ្កើងបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ នែឥសី អ្នកបានបង្ហាញការអនុគ្រោះក្រោយពីថ្ងៃជាច្រើន ។ នៅពេលនោះ ព្រះនារទបានរៀបរាប់រឿងរ៉ាវទាំងស្រុងអំពីតណ្ហា ទោះបីជានៅដំបូងព្រះសិវៈបានហាមឃាត់ និងព្រមានទ្រង់ក៏ដោយ ។ អានុភាពមាយារបស់ព្រះរឃុបតីមានកម្លាំងខ្លាំងក្លាណាស់ ដែលគ្មាននរណាក្នុងលោកនេះគេចរួចពីអានុភាពបំភាន់របស់វាបានឡើយ ។

Verse 272 (दोहा/सोरठा)

रूख बदन करि बचन मृदु बोले श्रीभगवान। तुम्हरे सुमिरन तें मिटहिं मोह मार मद मान।।128।।

rūkh badana kari bacana mṛdu bole śrī-bhagavāna | tumhare sumirana tē miṭahiṃ moha māra mada māna ||128||

ដោយបង្ហាញព្រះភក្ត្រដ៏តឹងរ៉ឹង ព្រះអម្ចាស់ដ៏បរិសុទ្ធទូទៅនៅតែមានព្រះបន្ទូលដោយពាក្យសម្លេងទន់ភ្លន់ថា៖ ដោយការរឭកដល់អ្នក សភាពវង្វេងបានបាត់បង់ទៅ រួមជាមួយនឹងការអាក្រក់ មោហៈ និងការយកជ័យលាភីខ្លួនឯង ។

Verse 273 (चौपाई)

सुनु मुनि मोह होइ मन ताकें। ग्यान बिराग हृदय नहिं जाके।। ब्रह्मचरज ब्रत रत मतिधीरा। तुम्हहि कि करइ मनोभव पीरा।। नारद कहेउ सहित अभिमाना। कृपा तुम्हारि सकल भगवाना।। करुनानिधि मन दीख बिचारी। उर अंकुरेउ गरब तरु भारी।। बेगि सो मै डारिहउँ उखारी। पन हमार सेवक हितकारी।। मुनि कर हित मम कौतुक होई। अवसि उपाय करबि मै सोई।। तब नारद हरि पद सिर नाई। चले हृदयँ अहमिति अधिकाई।। श्रीपति निज माया तब प्रेरी। सुनहु कठिन करनी तेहि केरी।।

sunu muni moha hoi mana tākeṁ | gyāna birāga hṛdaya nahiṁ jākeṁ || brahmacaraja brata rata mati-dhīrā | tumhahi ki karai manobhava pīrā || nārada kaheu sahita abhimānā | kṛpā tumhāri sakala bhagavānā || karuṇānidhi mana dīkha bicārī | ura aṅkureu garaba taru bhārī || begi so mai ḍārihauṁ ukhārī | pana hamāra sevaka hitakārī || muni kara hita mama kautuka hoī | avasi upāya karabi mai soī || taba nārada hari pada sira nāī | cale hṛdayaṁ ahamiti adhikāī || śrīpati nija māyā taba prerī | sunahu kaṭhina karanī tehi केरī ||

នែឥសី សូមស្តាប់ចុះ៖ ចិត្តរបស់គាត់ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយសភាពវង្វេង គាត់ដែលក្នុងព្រះហឫទ័យមិនមានចំណេះដឹង និងការបោះបង់ចោលការជាប់ជំពាក់ ។ ដោយមានសេចក្តីប្រឹង្សានៅក្នុងការប្រតិបត្តិព្រហ្មចរិយធម៌ និងមានប្រាជ្ញារឹងមាំ តើការឈឺចាប់នៃព្រះកាមទេវអាចវាយប្រហារអ្នកបានដោយរបៀបណា? ព្រះនារទបាននិយាយ ដោយមានការរឹតត្បិតក្នុងពាក្យរបស់ទ្រង់ថា៖ ព្រះហរះរបស់ព្រះអម្ចាស់នៃទាំងអស់គ្រប់គ្នា គឺនៅលើទាំងអស់ ។ មហាសមុទ្រនៃការអនុគ្រោះបានយល់ឃើញគំនិតក្នុងទ្រង់ ។ ក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់ទ្រង់ ដើមឈើធ្ងន់នៃការអំនួតបានចាប់ផ្តើមដុះ ។ ឆាប់ៗនេះខ្ញុំនឹងដកវាចេញ និងបោះបង់ចោល ប៉ុន្តែការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្ញុំគឺតែងតែជួយឲ្យកើតមានប្រយោជន៍ដល់អ្នកបម្រើរបស់ខ្ញុំ ។ ដើម្បីជាការល្អរបស់ឥសី នេះគឺជាសកម្មភាពកម្សាន្តរបស់ខ្ញុំ ។ ខ្ញុំនឹងរៀបចំឧបាយកែប្រែនោះជាក់ជាមិនខាន ។ នៅពេលនោះ ព្រះនារទបានក្រាបក្បាលនៅគ្រប់ព្រះបាទរបស់ព្រះហរី ហើយចាកចេញទៅ ដោយអារម្មណ៍អំពីខ្លួនឯងកើនឡើងក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់ទ្រង់ ។ នៅពេលនោះ ព្រះអម្ចាស់នៃទ្រព្យសម្បត្តិបានធ្វើឲ្យមាយារបស់ព្រះអង្គចាប់ផ្តើមចលនា ។ សូមស្តាប់នូវលទ្ធផលដ៏លំបាកនៃរឿងនោះចុះ ។

Verse 274 (दोहा/सोरठा)

बिरचेउ मग महुँ नगर तेहिं सत जोजन बिस्तार। श्रीनिवासपुर तें अधिक रचना बिबिध प्रकार।।129।।

biraceu maga mahũ nagara tehĩ sata jojana bistāra | śrīnivāsapura tẽ adhika racanā bibidha prakāra ||129||

តាមផ្លូវទ្រង់បានឲ្យសាងទីក្រុងមួយ ដែលលាតសន្ធឹងប្រវែងយោជន៍ពីររយ ។ ជាមួយនឹងការរចនាផ្សេងៗ និងការរៀបចំជាច្រើនប្រភេទ វាបានលើសលប់ទៅកន្លែងស្រីនិវាសបុរៈផងក្តី ។

Verse 275 (चौपाई)

बसहिं नगर सुंदर नर नारी। जनु बहु मनसिज रति तनुधारी।। तेहिं पुर बसइ सीलनिधि राजा। अगनित हय गय सेन समाजा।। सत सुरेस सम बिभव बिलासा। रूप तेज बल नीति निवासा।। बिस्वमोहनी तासु कुमारी। श्री बिमोह जिसु रूपु निहारी।। सोइ हरिमाया सब गुन खानी। सोभा तासु कि जाइ बखानी।। करइ स्वयंबर सो नृपबाला। आए तहँ अगनित महिपाला।। मुनि कौतुकी नगर तेहिं गयऊ। पुरबासिन्ह सब पूछत भयऊ।। सुनि सब चरित भूपगृहँ आए। करि पूजा नृप मुनि बैठाए।।

basahiṁ nagara sundara nara nārī | janu bahu manasija rati tanu-dhārī || tēhiṁ pura basai sīla-nidhi rājā | aganita haya gaya sēna samājā || sata surēsa sama bibhava bilāsā | rūpa tēja bala nīti nivāsā || biswa-mōhinī tāsu kumārī | śrī bimōha jisu rūpu nihārī || soi hari-māyā saba guna khānī | sōbhā tāsu ki jāi bakhānī || karai svayaṁbara sō nṛpa-bālā | āē tahaṁ aganita mahi-pālā || muni kautukī nagara tēhiṁ gayau | pura-bāsinha saba pūchata bhayau || suni saba carita bhūpa-gṛhaṁ āē | kari pūjā nṛpa muni baiṭhāē ||

ក្នុងទីក្រុងដ៏ស្រស់ស្អាតនោះ មនុស្សប្រុស និងស្រីដ៏ស្រស់ស្អាតបានរស់នៅ ដូចជាព្រះកាមទេវជាច្រើន និងនាងរតិបានយករូបកាយ ។ ក្នុងទីក្រុងនោះមានព្រះរាជាមួយអង្គគង់នៅ ជាឃ្លាំងនៃអំពើល្អពិតៗ ជាមួយនឹងសេះ និងដំរីរាប់មិនអស់ និងកងទ័ពពេញលេញ ។ ក្នុងភាពរុងរឿង និងស្ថានភាពជាម្ចាស់ ទ្រង់បានប្រកួតប្រជែងនឹងព្រះឥន្ទ្រ ។ ទ្រង់ជាលំនៅនៃសម្រស់ ភាពរុងរឿង កម្លាំង និងគោលនយោបាយសុចរិតធម៌ ។ ទ្រង់មានព្រះរាជធីតាមួយអង្គ ជាអ្នកបំភាន់លោកទាំងមូល ។ សម្រស់របស់នាង នៅពេលបានឃើញម្តង នឹងធ្វើឲ្យសម្បត្តិសួគ៌ទាំងឡាយងងឹតងងល់ផងដែរ ។ នាងគឺជាមាយាអស្ចារ្យរបស់ព្រះហរី ជារ៉ែដែលមិនអស់នៃគុណធម៌ ។ នរណាអាចពណ៌នាកិត្តិយសរបស់នាងបានគ្រប់គ្រាន់? ព្រះរាជធីតានោះបានរៀបចំពិធីស្វ័យម្វរ ហើយព្រះរាជាជាច្រើនមិនអាចរាប់បានបានមកដល់ទីនោះ ។ ឥសីដែលមានចិត្តចង់ដឹងបានទៅកាន់ទីក្រុងនោះ ។ អ្នកស្រុកទាំងអស់បានសួរទ្រង់ ។ កាលបានឮរឿងរ៉ាវទាំងស្រុង ពួកគេបានមកកាន់ព្រះរាជវាំង ។ ហើយព្រះរាជា ក្រោយពីការគោរពដោយសមគួរ បានឲ្យឥសីនោះអង្គុយដោយកិត្តិយស ។

Verse 276 (दोहा/सोरठा)

आनि देखाई नारदहि भूपति राजकुमारि। कहहु नाथ गुन दोष सब एहि के हृदयँ बिचारि।।130।।

āni dekhāī nāradahi bhūpati rājakumāri | kahahu nātha guna doṣa saba ehi ke hṛdayã bicāri ||130||

ទាញយកព្រះនាងមក និងបង្ហាញនាងទៅឱ្យតាបសនារទទួល ព្រះរាជាទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា ៖ ទូលព្រះបាទអើយ សូមទ្រង់ពិចារណាក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់ទ្រង់ ហើយសូមប្រាប់គុណធម៌ និងទោសទាំងប៉ុន្មានរបស់នាងឱ្យទាន។

Verse 277 (चौपाई)

देखि रूप मुनि बिरति बिसारी। बड़ी बार लगि रहे निहारी।। लच्छन तासु बिलोकि भुलाने। हृदयँ हरष नहिं प्रगट बखाने।। जो एहि बरइ अमर सोइ होई। समरभूमि तेहि जीत न कोई।। सेवहिं सकल चराचर ताही। बरइ सीलनिधि कन्या जाही।। लच्छन सब बिचारि उर राखे। कछुक बनाइ भूप सन भाषे।। सुता सुलच्छन कहि नृप पाहीं। नारद चले सोच मन माहीं।। करौं जाइ सोइ जतन बिचारी। जेहि प्रकार मोहि बरै कुमारी।। जप तप कछु न होइ तेहि काला। हे बिधि मिलइ कवन बिधि बाला।।

dekhi rūpa muni birati bisārī | baṛī bāra lagi rahe nihārī || lacchana tāsu biloki bhulāne | hṛdayaṁ haraṣa nahiṁ pragaṭa bakhāne || jo ehi barai amara soi hoī | samarabhūmi tehi jīta na koī || sevahiṁ sakala carācara tāhī | barai sīlanidhi kanyā jāhī || lacchana saba bicāri ura rākhe | kacchuka banāi bhūpa sana bhāṣe || sutā sulacchana kahi nṛpa pāhīṁ | nārada cale soca mana māhīṁ || karauṁ jāi soi jatana bicārī | jehi prakāra mohi barai kumārī || japa tapa kacchu na hoi tehi kālā | he bidhi milai kavan bidhi bālā ||

កាលបើឃើញសម្រស់របស់នាង តាបសភ្លេចភាពអាស្រ័យរបស់ខ្លួន ទ្រង់ឈរមើលយូរណាស់។ ឃើញលក្ខណៈមង្គលរបស់នាង ទ្រង់ច្របូកច្របល់ រីករាយក្នុងព្រះហឫទ័យមិនអាចប្រកាសឱ្យគេដឹងបានទេ។ អ្នកណាម្នាក់ដែលរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយនាងនឹងក្លាយជាអ្នកមិនស្លាប់ឈ្មោះ នៅលើសមរភូមិគ្មាននរណាអាចយកឈ្នះបានទេ។ សត្វលោកទាំងអស់នឹងបម្រើគាត់ គាត់ដែលព្រះនាង ជាធម្មាគារនៃគុណធម៌ នឹងជ្រើសរើស។ ទ្រង់ពិចារណាលក្ខណៈទាំងប៉ុន្មានរបស់នាងទុកក្នុងព្រះហឫទ័យ ហើយនិយាយទៅកាន់ព្រះរាជាជនកទ្រង់ព្រះនាមជនកថា ព្រះរាជធីតារបស់ទ្រង់មានលក្ខណៈមង្គលខ្លាំងណាស់។ នារទទ៍ចាកចេញទៅ ព្រះហឫទ័យពេញដោយការពិចារណាថា ខ្ញុំត្រូវទៅរកវិធីដែលព្រះនាងនឹងជ្រើសរើសខ្ញុំជាប្តី។ នៅពេលនេះការសូត្រមន្ត ឬការធ្វើតបៈមិនមានប្រយោជន៍ទេ ឱ្យតែព្រះវិធានី តើដោយវិធីណាខ្ញុំនឹងបានព្រះនាង?