Adhyaya 100
Purva BhagaAdhyaya 10051 Verses

Adhyaya 100

दक्षयज्ञध्वंसः—वीरभद्रप्रेषणं, देवविष्ण्वोः पराजयः, पुनरनुग्रहः

ព្រះឥសីសួរសូតៈថា បន្ទាប់ពីពាក្យដធីចៈ មហេស្វរៈជាមួយព្រះវិෂ្ណុ “ឈ្នះ” ហើយហេតុអ្វីបានចូលរួមយជ្ញ? សូតៈពណ៌នាព្រឹត្តិការណ៍យជ្ញរបស់ទក្ខៈ៖ រុទ្រៈដុតទេវតា និងមុនីជាច្រើន ហើយតាមព្រះបរមេស្ឋិន (ព្រះព្រហ្ម) វីរភទ្រៈត្រូវបានផ្ញើ។ វីរភទ្រៈជាមួយរោមជគណៈចូលកណខល បំផ្លាញវេទិកាយជ្ញ និងយូបៈ បំបាក់អង្គទេវតា (ដកភ្នែកភគៈ បំបាក់ធ្មេញពូសន់ ជាដើម) ហើយផ្តួលឥន្ទ្រៈ អគ្និៈ យមៈ។ មានសង្គ្រាមដ៏សាហាវជាមួយព្រះវិෂ្ណុ; កម្លាំងយោគៈរបស់ព្រះវិෂ្ណុ និងចក្រៈត្រូវបានទប់ស្កាត់។ យជ្ញរត់ជារូបម្រឹគៈ ទក្ខៈត្រូវកាត់ក្បាល និងដុតក្នុងអគ្និៈ។ បន្ទាប់មកព្រះព្រហ្មអង្វរ ដើម្បីសម្រួលកំហឹង; ព្រះសិវៈលេចឡើងលើវាយុជាមួយទង់គោ និងគណៈ ប្រទានរាងកាយវិញដល់ទេវតាដែលស្លាប់ ដាក់ក្បាលទក្ខៈវិញ ប្រទានពរ; ទក្ខៈសរសើរ ហើយទទួលស្ថានភាពជាគណបត្យៈ។ ជំពូកនេះបង្ហាញការសុទ្ធិធម៌យជ្ញ ការស្តារទេវតា និងផ្លូវសៃវៈដែលផ្អែកលើព្រះអនុគ្រោះរបស់សិវៈ។

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे देवीसंभवो नाम नवनवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः विजित्य विष्णुना सार्धं भगवान्परमेश्वरः सर्वान्दधीचवचनात् कथं भेजे महेश्वरः

ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «បន្ទាប់ពីព្រះបរមេឥស្វរៈ មហេស្វរៈ ដ៏មានព្រះភាគ រួមជាមួយ ព្រះវិស្ណុ បានឈ្នះទាំងអស់ហើយ តើព្រះអម្ចាស់ដ៏អស្ចារ្យនោះ បានប្រព្រឹត្តតាមពាក្យរបស់ ទធីចៈ ដូចម្តេច?»

Verse 2

सूत उवाच दक्षयज्ञे सुविपुले देवान् विष्णुपुरोगमान् ददाह भगवान् रुद्रः सर्वान् मुनिगणान् अपि

សូតៈបាននិយាយថា៖ ក្នុងយជ្ញៈដ៏ធំទូលាយរបស់ ទក្ខៈ ព្រះរុទ្រៈដ៏មានព្រះភាគ បានដុតបំផ្លាញព្រះទេវតាទាំងឡាយ ដែលមាន ព្រះវិស្ណុ ជាមុខដឹកនាំ ហើយទាំងក្រុមមុនីទាំងអស់ផងដែរ។ ដូច្នេះ ព្រះបតិ (ព្រះអម្ចាស់) បានបំបាក់អហങ്കារនៃពិធីកម្ម ហើយបង្ហាញថា យជ្ញៈដែលខ្វះ ភក្តិចំពោះព្រះសិវៈ នឹងក្លាយជាចំណង (បាសៈ) មិនមែនជាមធ្យោបាយទៅសេរីភាពទេ។

Verse 3

भद्रो नाम गणस्तेन प्रेषितः परमेष्ठिना विप्रयोगेन देव्या वै दुःसहेनैव सुव्रताः

បន្ទាប់មក ព្រះបរមេឥស្ឋិន (ព្រះព្រហ្មា) បានបញ្ជូនកណៈមួយឈ្មោះ ភទ្រៈ ចេញទៅ។ ឱ អ្នកមានវ្រតៈមាំមួនទាំងឡាយ ការបែកឆ្ងាយពីព្រះទេវី—ពិតជាមិនអាចទ្រាំទ្រ—បានបណ្តាលឲ្យមានបេសកកម្មបន្ទាន់នេះ។

Verse 4

सो ऽसृजद् वीरभद्रश् च गणेशान्रोमजाञ्छुभान् गणेश्वरैः समारुह्य रथं भद्रः प्रतापवान्

បន្ទាប់មក វីរភទ្រៈ បានបង្កើតកងកណៈដ៏មង្គល ដែលកើតពីរោមនៃរាងកាយរបស់គាត់; ហើយអ្នកមានអំណាច និងពន្លឺកិត្តិយសនោះ—មានមេកណៈទាំងឡាយអមដំណើរ—បានឡើងជិះរថរបស់គាត់។

Verse 5

गन्तुं चक्रे मतिं यस्य सारथिर्भगवानजः गणेश्वराश् च ते सर्वे विविधायुधपाणयः

ព្រះអង្គបានបង្កើតចិត្តចង់ចេញដំណើរ ហើយព្រះអជៈ អ្នកមិនកើតដ៏គួរគោរព បានធ្វើជាសារថី; មេកងគណៈទាំងអស់ក៏តាមដាន ពាក់អាវុធនានានៅក្នុងដៃ។

Verse 6

विमानैर्विश्वतो भद्रैस् तमन्वयुरथो सुराः हिमवच्छिखरे रम्ये हेमशृङ्गे सुशोभने

បន្ទាប់មក ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានតាមព្រះអង្គ ដោយយានវិមានដ៏រុងរឿង និងជាសុភមង្គលគ្រប់ទិស; ហើយបានទៅដល់កំពូលហិមាល័យដ៏រីករាយ ពន្លឺចែងចាំង ស្រស់ស្អាត មានកំពូលមាសលម្អ។

Verse 7

यज्ञवाटस् तथा तस्य गङ्गाद्वारसमीपतः तद्देशे चैव विख्यातं शुभं कनखलं द्विजाः

នៅជិតទីបរិសុទ្ធគង្គាទ្វារ នោះក៏មានយជ្ញវាតផងដែរ; ហើយនៅតំបន់នោះឯង ឱ ព្រះទ្វិជៈទាំងឡាយ កន្លែងសុភមង្គលឈ្មោះ កនខល ត្រូវបានល្បីល្បាញ។

Verse 8

दग्धुं वै प्रेषितश्चासौ भगवान् परमेष्ठिना तदोत्पातो बभूवाथ लोकानां भयशंसनः

ព្រះអង្គនោះ ត្រូវបានបរមេឋិន (ព្រះព្រហ្មា) បញ្ជូនឲ្យទៅដុតបំផ្លាញ; ហើយនៅពេលនោះ សញ្ញាអពមង្គលមួយបានកើតឡើង ប្រាប់ពីភ័យខ្លាចសម្រាប់លោកទាំងអស់។

Verse 9

पर्वताश् च व्यशीर्यन्त प्रचकम्पे वसुंधरा मरुतश् चाप्य् अघूर्णन्त चुक्षुभे मकरालयः

ភ្នំទាំងឡាយបែកបាក់ ផែនដីញ័រខ្លាំង ខ្យល់ក៏វិលវល់ច្របូកច្របល់ ហើយសមុទ្រ—ទីលំនៅនៃមகர—ក៏រំញ័រខ្លាំង។ ធាតុទាំងឡាយរញ្ជួយ ដូចខ្សែបាសៈនៃលោក ត្រូវបានកក្រើកមុខព្រះបតីដ៏អធិរាជ គឺព្រះសិវៈ។

Verse 10

अग्नयो नैव दीप्यन्ति न च दीप्यति भास्करः ग्रहाश् च न प्रकाश्यन्ते न देवा न च दानवाः

នៅទីនោះ ភ្លើងទាំងឡាយមិនឆេះភ្លឺឡើយ ហើយព្រះអាទិត្យក៏មិនចែងចាំង; ផ្កាយនិងភពទាំងឡាយមិនបញ្ចេញពន្លឺទេ ហើយទេវតា និងដានវៈក៏មិនភ្លឺរលោង។ ដូច្នេះបានបង្ហាញថា លិង្គអធិឧត្តម—បតិ (ព្រះសិវៈ)—លើសលប់ពីពន្លឺដែលបង្កើតទាំងអស់ និងលើសពីការចាប់ដល់របស់សត្វបន្ទាប់បន្សំ (បាសុ) ដែលជាប់ក្នុងបាសៈ។

Verse 11

ततः क्षणात् प्रविश्यैव यज्ञवाटं महात्मनः रोमजैः सहितो भद्रः कालाग्निरिवचापरः

បន្ទាប់មក ក្នុងមួយភ្លែត បទ្រា—ជាមួយនឹងរោមជៈ—បានចូលទៅក្នុងវាលពិធីយজ্ঞរបស់មហાત્મា ដុះភ្លឺដូចភ្លើងចុងក្រោយនៃកាលៈ (កាលាគ្និ) មិនអាចទប់ទល់បាន និងគួរឱ្យខ្លាច។

Verse 12

उवाच भद्रो भगवान् दक्षं चामिततेजसम् संपर्कादेव दक्षाद्य मुनीन्देवान् पिनाकिना

ព្រះអម្ចាស់បដ្រោ—ជាព្រះមានមង្គល—បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ទក្ខៈ អ្នកមានតេជៈមិនអាចវាស់បាន; ហើយដោយការជិតស្និទ្ធជាមួយពិនាគិន (ព្រះសិវៈ អ្នកកាន់ធ្នូពិនាក) ទក្ខៈ និងមុនីឧត្តម និងទេវតាទាំងឡាយ ត្រូវបានបរិសុទ្ធ និងលើកតម្កើង។

Verse 13

दग्धुं संप्रेषितश् चाहं भवन्तं समुनीश्वरैः इत्युक्त्वा यज्ञशालां तां ददाह गणपुङ्गवः

គាត់បាននិយាយថា «ខ្ញុំក៏ត្រូវបានបញ្ជូនដោយមុនីជាអធិការទាំងឡាយ ដើម្បីដុតអ្នក» ហើយបន្ទាប់ពីនោះ មេកងគណៈរបស់ព្រះសិវៈ បានដុតយញ្ញសាលានោះឲ្យឆេះ។

Verse 14

गणेश्वराश् च संक्रुद्धा यूपानुत्पाट्य चिक्षिपुः प्रस्तोत्रा सह होत्रा च दग्धं चैव गणेश्वरैः

ហើយអធិការគណៈទាំងឡាយ ក៏ខឹងក្រហាយ បានដកយូបៈ (សសរពិធី) ចេញហើយបោះចោល; ហើយបូជាចារ្យ—ប្រស្តោត្រ និងហោត្រ—ក៏ត្រូវបានគណេឝ្វរៈទាំងនោះដុតផងដែរ។ ដូច្នេះ ពិធីក្រៅដែលខ្វះការគោរពចំពោះបតិ (ព្រះសិវៈ) ត្រូវបានបំផ្លាញបាក់បែក។

Verse 15

गृहीत्वा गणपाः सर्वान् गङ्गास्रोतसि चिक्षिपुः वीरभद्रो महातेजाः शक्रस्योद्यच्छतः करम्

ពួកគណៈបានចាប់យកពួកនោះទាំងអស់ ហើយបោះចូលក្នុងចរន្តទឹកគង្គាដ៏ហូរខ្លាំង។ វីរភទ្រៈមានតេជៈដ៏មហិមា ក៏វាយបំបាក់ដៃដែលលើកឡើងរបស់ឥន្ទ្រៈ (សក្រ) ខណៈដែលគាត់រត់មកមុខ។

Verse 16

व्यष्टम्भयद् अदीनात्मा तथान्येषां दिवौकसाम् भगस्य नेत्रे चोत्पाट्य करजाग्रेण लीलया

ព្រះអម្ចាស់មិនរង្គោះរង្គើ បានទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបទេវតាអ្នកស្ថិតនៅស្ថានសួគ៌ផ្សេងៗទៀតផង។ ហើយដោយល្បែងស្រាលៗ ព្រះអង្គបានដកភ្នែករបស់ភគៈចេញ ដោយចុងក្រចក—បង្ហាញអធិរាជភាពដ៏ងាយស្រួលរបស់បតិលើទេវទាំងអស់។

Verse 17

निहत्य मुष्टिना दन्तान् पूष्णश्चैवं न्यपातयत् तथा चन्द्रमसं देवं पादाङ्गुष्ठेन लीलया

ព្រះអម្ចាស់បានវាយបំបាក់ធ្មេញរបស់ពូសាន (Pūṣan) ដោយកណ្ដាប់ដៃ ហើយបោកគាត់ឲ្យដួលចុះ។ ដូចគ្នានេះដែរ ដោយភាពងាយស្រួលដូចល្បែង ព្រះអង្គបានបោកទម្លាក់ទេវចន្ទ្រៈ (Candra) ដោយម្រាមជើងធំ។

Verse 18

घर्षयामास भगवान् वीरभद्रः प्रतापवान् चिछेद च शिरस्तस्य शक्रस्य भगवान्प्रभोः

វីរភទ្រៈដ៏មានប្រតាប និងរុងរឿង—ជាអំណាចបញ្ជារបស់ព្រះអម្ចាស់—បានបង្ក្រាបគាត់ឲ្យរលំចុះ ហើយកាត់ក្បាលរបស់សក្រ (ឥន្ទ្រៈ) ម្ចាស់ទេវតាទាំងឡាយ។

Verse 19

वह्नेर्हस्तद्वयं छित्त्वा जिह्वामुत्पाट्य लीलया जघान मूर्ध्नि पादेन वीरभद्रो महाबलः

វីរភទ្រៈមានកម្លាំងមហា បានកាត់ដៃទាំងពីររបស់អគ្គិ (Agni) ហើយដោយល្បែងស្រាលៗ ដកអណ្ដាតរបស់គាត់ចេញ។ បន្ទាប់មក គាត់បានទាត់លើក្បាលដោយជើង—បង្ក្រាបទេវភ្លើងក្រោមព្រះកំហឹងរបស់ព្រះសិវៈ។

Verse 20

यमस्य दण्डं भगवान् प्रचिछेद स्वयं प्रभुः जघान देवमीशानं त्रिशूलेन महाबलम्

ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគ—ជាព្រះម្ចាស់ដោយខ្លួនឯង និងជាពតិដ៏អធិរាជ—បានកាត់បំបាក់ដំបងទណ្ឌកម្មរបស់យមៈ ហើយដោយត្រីសូលដ៏មានអំណាចធំ បានវាយបំផ្លាញឥសានៈ ព្រះអធិទេវដ៏ខ្លាំងក្លា។

Verse 21

त्रयस्त्रिंशत्सुरानेवं विनिहत्याप्रयत्नतः त्रयश् च त्रिशतं तेषां त्रिसाहस्रं च लीलया

ដូច្នេះ ព្រះអង្គបានសម្លាប់ទេវៈ៣៣ ដោយមិនចាំបាច់ខិតខំឡើយ ហើយដោយលីឡា ដូចជាការលេងសប្បាយ ក៏បានវាយបំផ្លាញបន្ថែមទៀត៣០៣ និងសូម្បី៣,០០០។

Verse 22

त्रयं चैव सुरेन्द्राणां जघान च मुनीश्वरान् अन्यांश् च देवान् देवो ऽसौ सर्वान्युद्धाय संस्थितान्

ព្រះទេវៈអង្គនោះបានសម្លាប់សុរេន្រ្ទៈ៣អង្គ ហើយក៏បានវាយបំផ្លាញមុនីឧត្តមទាំងឡាយ; ទេវៈផ្សេងៗទៀតទាំងអស់ ដែលឈរត្រៀមសង្គ្រាម ក៏ត្រូវព្រះអង្គចូលប្រយុទ្ធដែរ។

Verse 23

जघान भगवान् रुद्रः खड्गमुष्ट्यादिसायकैः अथ विष्णुर्महातेजाश् चक्रम् उद्यम्य मूर्छितः

បន្ទាប់មក ព្រះរុទ្រៈដ៏មានព្រះភាគ បានវាយប្រហារដោយអាវុធទាំងឡាយ—ដាវ កណ្ដាប់ដៃ និងគ្រាប់ព្រួញផ្សេងៗ។ នៅពេលនោះ វិស្ណុដ៏មានតេជៈធំ លើកចក្រ​ឡើង ប៉ុន្តែវិលមុខសន្លប់—បង្ហាញថា កម្លាំងរបស់បាសុ ក៏ត្រូវទប់ស្កាត់ នៅមុខពតិ ព្រះម្ចាស់អធិរាជ។

Verse 24

युयोध भगवांस्तेन रुद्रेण सह माधवः तयोः समभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम्

បន្ទាប់មក ព្រះមាធវៈដ៏មានព្រះភាគ បានប្រយុទ្ធជាមួយរុទ្រៈអង្គនោះ។ រវាងព្រះទាំងពីរ មានសង្គ្រាមកើតឡើង ដ៏សាហាវខ្លាំង ធ្វើឲ្យរោមឈរ—បង្ហាញអំណាចគួរឱ្យកោតខ្លាចរបស់ពតិ ព្រះម្ចាស់អធិរាជ លើសពីអំណាចរបស់បាសុដែលត្រូវចងក្រង។

Verse 25

विष्णोर्योगबलात्तस्य दिव्यदेहाः सुदारुणाः

ដោយអំណាចយោគៈរបស់ព្រះវិෂ្ណុ រូបកាយទេវភាពរបស់ទ្រង់បានក្លាយជាខ្លាំងក្លា និងគួរឱ្យភ័យខ្លាច—ភ្លឺរលោងលើសលប់ និងមានឥទ្ធិពលមហិមា។

Verse 26

शङ्खचक्रगदाहस्ता असंख्याताश् च जज्ञिरे तान्सर्वानपि देवो ऽसौ नारायणसमप्रभान्

សត្វអសंख្យបានកើតឡើង មានស័ង្ខ ចក្រ និងគដា នៅក្នុងដៃ; ហើយទេវៈនោះបានឃើញពួកគេទាំងអស់ភ្លឺរលោង ស្មើនឹងព្រះនារាយណៈ។ តាមទស្សនៈសៃវៈ អំណាច និងរូបទេវភាពទាំងនេះកើតក្នុងវាលម៉ាយា ខណៈព្រះបតិ (ព្រះសិវៈ) តែមួយគត់ជាព្រះអម្ចាស់ឯករាជ្យ លើសគ្រប់មាត្រា។

Verse 27

निहत्य गदया विष्णुं ताडयामास मूर्धनि ततश्चोरसि तं देवं लीलयैव रणाजिरे

ដោយគដា ទ្រង់បានវាយព្រះវិෂ្ណុឲ្យដួល ហើយបន្ទាប់មកវាយលើក្បាល; រួចនៅលើសមរភូមិ ទ្រង់ក៏វាយទ្រូងទេវៈនោះទៀត ដូចជាលេងកីឡាប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងនេះ ពុរាណបង្ហាញថា សូម្បីទេវៈខ្ពស់បំផុតក៏ចល័តតាមព្រះបំណងរបស់ព្រះបតិ (ព្រះសិវៈ) ខណៈសត្វចង (paśu) នៅក្រោមខ្សែចង (pāśa) រហូតដល់ព្រះគុណកើតឡើង។

Verse 28

पपात च तदा भूमौ विसंज्ञः पुरुषोत्तमः पुनरुत्थाय तं हन्तुं चक्रमुद्यम्य स प्रभुः

ពេលនោះ ព្រះបុរសឧត្តមបានដួលលើដី ដោយសន្លប់។ បន្ទាប់មក ទ្រង់ក៏ក្រោកឡើងវិញ ហើយលើកចក្រ ឡើងដោយអំណាច ដោយបំណងសម្លាប់គាត់។

Verse 29

क्रोधरक्तेक्षणः श्रीमान् अतिष्ठत् पुरुषर्षभः तस्य चक्रं च यद्रौद्रं कालादित्यसमप्रभम्

ដោយភ្នែកក្រហមដោយកំហឹង ព្រះអង្គដ៏រុងរឿង—ជាគោឧត្តមក្នុងចំណោមមនុស្ស—បានឈរមាំមួន។ ហើយចក្រ របស់ទ្រង់ដ៏រោទ៍ គួរឱ្យខ្លាច បានភ្លឺស្មើនឹងកាល និងព្រះអាទិត្យ ដូចជាអំណាចមិនអាចទប់ទល់ ដែលក្រោមព្រះអម្ចាស់ (Pati) បង្ក្រាបខ្សែចង (pāśa) ទាំងអស់។

Verse 30

व्यष्टम्भयद् अदीनात्मा करस्थं न चचाल सः अतिष्ठत् स्तम्भितस्तेन शृङ्गवानिव निश्चलः

ដោយចិត្តក្លាហាន ព្រះអង្គបានតាំងស្មារតី ទោះបីជាត្រូវបានចាប់យ៉ាងណែនក៏ដោយ ក៏ព្រះអង្គមិនកម្រើកឡើយ។ ដោយអំណាចនោះ ព្រះអង្គឈរស្ងៀម ដូចគោបាដែលមានស្នែង។

Verse 31

त्रिभिश् च धर्षितं शार्ङ्गं त्रिधाभूतं प्रभोस्तदा शार्ङ्गकोटिप्रसङ्गाद् वै चिछेद च शिरः प्रभोः

បន្ទាប់មក ធ្នូសារង្គ (Śārṅga) របស់ព្រះអម្ចាស់ត្រូវបានវាយប្រហារដោយបីនាក់ ហើយបានបែកជាបីចំណែក។ ដោយគ្រាន់តែប៉ះចុងធ្នូ ព្រះកេសរបស់ព្រះអម្ចាស់ក៏ត្រូវដាច់—បង្ហាញថា នៅក្រោមអំណាចរបស់ បតិ (ព្រះសិវៈ) សូម្បីតែអំណាចរបស់ 'ព្រះអម្ចាស់' ក៏អស់ឥទ្ធិពលដែរ នៅពេលដែលជាប់ចំណង បាសៈ (pāśa)។

Verse 32

छिन्नं च निपपातासु शिरस्तस्य रसातले वायुना प्रेरितं चैव प्राणजेन पिनाकिना

ព្រះកេសដែលដាច់នោះ បានធ្លាក់ចុះទៅក្នុង រាសាតល (Rasātala) ហើយត្រូវបាន ពីនាកិន (ព្រះសិវៈ) បង្កើតជាខ្យល់បក់រុញទៅមុខ ដោយខ្យល់ដង្ហើមជីវិត។

Verse 33

प्रविवेश तदा चैव तदीयाहवनीयकम् तत् प्रतिध्वस्तकलशं भग्नयूपं सतोरणम्

បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានយាងចូលទៅក្នុង អាហវនីយ (អាសនៈភ្លើងពិសិដ្ឋ) របស់ព្រះអង្គ ហើយឃើញថាវាត្រូវបានបំផ្លាញ—ភាជន៍ធ្វើពិធីត្រូវបានបំបែក បង្គោលយញ្ញបូជាត្រូវបានបាក់ និងគ្រឿងលម្អច្រកទ្វារត្រូវបានហែកចោល—បញ្ជាក់ថា ទម្រង់វេទខាងក្រៅ នៅពេលដែលកាត់ផ្តាច់ពីការס្ភក្តីចំពោះ បតិ (ព្រះសិវៈ) នឹងក្លាយជាអស់អំណាច ហើយដួលរលំ។

Verse 34

प्रदीपितमहाशालं दृष्ट्वा यज्ञो ऽपि दुद्रुवे तं तदा मृगरूपेण धावन्तं गगनं प्रति

ដោយឃើញសាលដ៏ធំនោះឆេះសន្ធောសន្ធៅដោយពន្លឺភ្លើង សូម្បីតែ យជ្ញៈ (Yajña) ក៏រត់គេចដោយភ័យខ្លាចដែរ។ បន្ទាប់មក ដោយប្រែក្រឡាជាសត្វក្តាន់ ព្រះអង្គបានរត់—ស្ទុះឡើងទៅលើមេឃ។

Verse 35

वीरभद्रः समाधाय विशिरस्कमथाकरोत् ततः प्रजापतिं धर्मं कश्यपं च जगद्गुरुम्

បន្ទាប់មក វីរភទ្រៈ បានត្រៀមខ្លួនរួច ហើយវាយឲ្យពួកគេក្លាយជាមិនមានក្បាល; បន្ទាប់មកទៀត គាត់បានបង្ក្រាប ព្រះប្ពជាបតិ ធម្មៈ និង កശ്യបៈ គ្រូបង្រៀននៃលោក។ ដោយអំណាចកណៈរបស់ព្រះអម្ចាស់ មោទនភាពកើតពីយជ្ញា ដែលចងបាសុក្នុងបាសៈ ត្រូវបានបំបាក់ ហើយបង្ហាញអធិបតេយ្យភាពរបស់បតិលើអំណាចពិធីទាំងអស់។

Verse 36

अरिष्टनेमिनं वीरो बहुपुत्रं मुनीश्वरम् मुनिम् अङ्गिरसं चैव कृष्णाश्वं च महाबलः

ព្រះអម្ចាស់ដ៏មហាបល និងវីរភាព នោះ ត្រូវបានគេហៅថា អរិષ્ટនេមិ; ហៅថា បហុបុត្រៈ ជាបិតានៃសាយសន្តានវិញ្ញាណជាច្រើន; ហៅថា មុនីឥશ્વរៈ ជាព្រះអម្ចាស់នៃមុនី; ហៅថា អង្គិរសៈ ដូចភ្លើងចក្ខុវិស័យបរិសុទ្ធ; និង ហៅថា ក្រឹෂ್ಣាស្វៈ ព្រះដែលសេះងងឹតរបស់ទ្រង់សម្គាល់ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងចលនារហ័សនៃចិត្តទៅរកមុក្ខ។

Verse 37

जघान मूर्ध्नि पादेन दक्षं चैव यशस्विनम् चिछेद च शिरस्तस्य ददाहाग्नौ द्विजोत्तमाः

បន្ទាប់មក គាត់បានទាត់លើកំពូលក្បាលរបស់ ទក្ខៈ ដ៏មានកិត្តិយស; ហើយបានកាត់ក្បាលរបស់ទក្ខៈ ហើយបោះចូលទៅក្នុងភ្លើងយជ្ញា—ឱ អ្នកទ្វិជជាន់ខ្ពស់—ដូច្នេះយជ្ញាត្រូវបានបំផ្លាញ ដោយព្រះបញ្ជាដ៏មិនអាចទប់ទល់បានរបស់ព្រះអម្ចាស់ (បតិ)។

Verse 38

सरस्वत्याश् च नासाग्रं देवमातुस्तथैव च निकृत्य करजाग्रेण वीरभद्रः प्रतापवान्

បន្ទាប់មក វីរភទ្រៈ ដ៏មានតេជៈខ្លាំង បានប្រើចុងក្រចកដៃ កាត់ចុងច្រមុះរបស់ សរស្វតី; ហើយដូចគ្នានោះ ក៏កាត់ចុងច្រមុះរបស់ ទេវមាតា ផងដែរ ដើម្បីបង្ក្រាបមោទនភាពរបស់ទេវតានៅក្នុងសមរភូមិយជ្ញា។

Verse 39

तस्थौ श्रिया वृतो मध्ये प्रेतस्थाने यथा भवः एतस्मिन्नेव काले तु भगवान्पद्मसंभवः

គាត់ឈរនៅកណ្ដាល ដោយពន្លឺសិរីល្អព័ទ្ធជុំវិញ ដូចជា ភវៈ (សិវៈ) នៅទីបូជាសព។ ហើយនៅពេលនោះឯង ព្រះមានព្រះភាគ បទ្មសಂಭវៈ (ព្រះព្រហ្មា កើតពីផ្កាឈូក) ក៏បានមកដល់/បង្ហាញខ្លួនផងដែរ។

Verse 40

भद्रमाह महातेजाः प्रार्थयन्प्रणतः प्रभुः अलं क्रोधेन वै भद्र नष्टाश्चैव दिवौकसः

ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានតេជៈធំ និងពន្លឺរុងរឿង បានមានព្រះវាចាទៅកាន់ ភទ្រៈ។ ព្រះអង្គគោរពបង្គំ និងអង្វរ ថា៖ «គ្រប់ហើយ ភទ្រៈ អំពីកំហឹងនេះ—ពួកទេវតានៅសួគ៌បានវិនាសរួចហើយ»។

Verse 41

प्रसीद क्षम्यतां सर्वं रोमजैः सह सुव्रत सो ऽपि भद्रः प्रभावेण ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

«សូមព្រះអង្គប្រទានព្រះមេត្តា; សូមអភ័យទោសទាំងអស់—ជាមួយពួក រោមជៈ ផងដែរ ឱ អ្នកមានវត្ដដ៏ល្អ»។ ហើយ ភទ្រៈ ក៏ក្លាយជាមង្គល ដោយអំណាចតេជៈរបស់ ព្រះព្រហ្មា បរមេស្ឋិន អ្នករៀបចំដ៏អធិឋាន។

Verse 42

शमं जगाम शनकैः शान्तस्तस्थौ तदाज्ञया देवो ऽपि तत्र भगवान् अन्तरिक्षे वृषध्वजः

បន្តិចម្តងៗ គាត់បានត្រឡប់ទៅស្ងប់; បានស្ងប់ស្ងាត់ ហើយឈរនឹងតាមព្រះបញ្ជានោះ។ ហើយនៅទីនោះ ក្នុងអាកាសមធ្យម ព្រះភគវាន វೃಷធ្វជៈ—ព្រះសិវៈ ដែលមានទង់គោ—ក៏ស្ថិតនៅដែរ។

Verse 43

सगणः सर्वदः शर्वः सर्वलोकमहेश्वरः प्रार्थितश्चैव देवेन ब्रह्मणा भगवान् भवः

ព្រះសរវៈ ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់ មានគណៈបរិវារ ជានិច្ច; ជាអ្នកប្រទានពរ ទាំងអស់; ជាមហេស្វរ នៃសកលលោក។ ព្រះភគវាន ភវៈ (ព្រះសិវៈ) នោះ ក៏ត្រូវបាន ព្រះព្រហ្មា ទេវតា អង្វរផងដែរ។

Verse 44

हतानां च तदा तेषां प्रददौ पूर्ववत्तनुम् इन्द्रस्य च शिरस्तस्य विष्णोश्चैव महात्मनः

បន្ទាប់មក សម្រាប់ពួកដែលត្រូវសម្លាប់ ព្រះអង្គបានប្រទានរាងកាយវិញ ដូចមុន។ ហើយព្រះអង្គក៏បានស្ដារក្បាលរបស់ ព្រះឥន្ទ្រ និងសុខសាន្តរបស់ ព្រះវិษ្ណុ មហាត្មា ផងដែរ—ដោយព្រះអនុគ្រោះរបស់ ព្រះបតិ។

Verse 45

दक्षस्य च मुनीन्द्रस्य तथान्येषां महेश्वरः वागीश्याश्चैव नासाग्रं देवमातुस्तथैव च

ព្រះមហេស្វរៈក៏បានប៉ះ/សម្គាល់ចុងច្រមុះរបស់ទក្ខៈ មុនីឥន្ទ្រ និងអ្នកដទៃៗដែរ; ដូចគ្នានេះទ្រង់បានធ្វើចំពោះវាគីសី និងទេវមាតា។ ដោយសញ្ញានេះ ព្រះបតិបានបង្ហាញអធិបតេយ្យភាព ដើម្បីចងឬដោះពាសុ តាមធម៌។

Verse 46

नष्टानां जीवितं चैव वराणि विविधानि च दक्षस्य ध्वस्तवक्त्रस्य शिरसा भगवान्प्रभुः

ព្រះបរមប្រទានពរ ព្រះអម្ចាស់បតិ បានស្ដារជីវិតដល់អ្នកដែលបានស្លាប់ ហើយប្រទានពរជាច្រើនប្រភេទ; ចំពោះទក្ខៈ ដែលមុខត្រូវបានបំផ្លាញ ទ្រង់បានប្រទានជីវិតវិញ ដោយដាក់ក្បាលមួយឲ្យគាត់។

Verse 47

कल्पयामास वै वक्त्रं लीलया च महान् भवः दक्षो ऽपि लब्धसंज्ञश् च समुत्थाय कृताञ्जलिः

ព្រះភវៈដ៏មហិមា (សិវៈ) បានបង្កើតមុខឲ្យគាត់ដោយលីឡា ដោយសេរីភាពលេងល្បែងរបស់ទ្រង់។ ទក្ខៈក៏បានដឹងខ្លួនវិញ ហើយក្រោកឡើង ឈរដោយដៃបត់ជាអញ្ជលី ក្នុងការគោរព។

Verse 48

तुष्टाव देवदेवेशं शङ्करं वृषभध्वजम् स्तुतस्तेन महातेजाः प्रदाय विविधान्वरान्

ទក្ខៈបានសរសើរព្រះសង្ករៈ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ ដែលទង់សញ្ញាមានគោវೃಷភៈ។ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានតេជៈភ្លឺរលោង ពេញចិត្តនឹងស្តុតិនោះ ក៏ប្រទានពរជាច្រើនប្រភេទ—ព្រះគុណដែលដោះពាសៈ (ចំណង) របស់ពាសុ (ជីវាត្មា) ដោយព្រះអនុគ្រោះរបស់បតិ សិវៈ។

Verse 49

गाणपत्यं ददौ तस्मै दक्षायाक्लिष्टकर्मणे देवाश् च सर्वे देवेशं तुष्टुवुः परमेश्वरम्

ទ្រង់បានប្រទានឋានៈ «គណបតិ» ដល់ទក្ខៈ អ្នកមានកិច្ចការមិននឿយហត់ និងមាំមួន។ បន្ទាប់មក ទេវទាំងអស់បានសរសើរព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ គឺបរមេស្វរៈ—បតិដ៏អធិបតេយ្យ ដែលដោះចំណងរបស់ពាសុទាំងឡាយ។

Verse 50

नारायणश् च भगवान् तुष्टाव च कृताञ्जलिः ब्रह्मा च मुनयः सर्वे पृथक्पृथगजोद्भवम्

ដោយបត់ដៃជាការគោរព ព្រះនារាយណៈដ៏មានព្រះភាគបានសរសើរ; ហើយព្រះព្រហ្មា និងព្រះឥសីទាំងអស់ ក៏សរសើរផ្សេងៗគ្នា ចំពោះការបង្ហាញខ្លួនដ៏កើតឡើងដោយខ្លួនឯង មិនមានដើមកំណើតនោះ។

Verse 51

तुष्टुवुर् देवदेवेशं नीलकण्ठं वृषध्वजम् तान् देवान् अनुगृह्यैव भवो ऽप्यन्तरधीयत

ព្រះទេវទាំងឡាយបានសរសើរព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងអស់—នីលកណ្ណៈ អ្នកមានទង់សញ្ញាគោ។ ព្រះភវៈ (ព្រះសិវៈ) បានប្រទានព្រះគុណដល់ពួកទេវទាំងនោះ ហើយបន្ទាប់មកក៏លាក់ខ្លួនបាត់ពីទស្សនៈរបស់ពួកគេ។

Frequently Asked Questions

Ritual (yajna) without reverence becomes hollow and ego-driven; Shiva’s destruction represents dharma-correction, while his later restoration shows that divine grace (anugraha) is the final purpose—leading beings back to order, devotion, and the moksha-oriented path.

The narrative depicts Vishnu’s martial and yogic power (multiple divine forms, Sudarshana) being checked and subdued, emphasizing Shiva’s transcendence over even the highest deities, followed by reconciliation through restoration—signaling hierarchy resolved by Shiva’s grace rather than permanent enmity.

Kanakhal near Gangadwara (Haridwar region) is named as the yajna site; this anchors the Purana’s narrative to a pilgrimage landscape, useful for searches combining ‘Daksha yajna’, ‘Kanakhal’, ‘Haridwar’, and ‘Linga Purana’.