
Rishi: Atharvanic tradition (often associated with Bhṛgu/Angiras lineages in herb materials; exact anukramaṇī assignment varies)
Devata: Oṣadhayaḥ (Herbs) personified
Chandas: Mixed meters in the hymn per tradition; this verse commonly treated as a lyric in a triṣṭubh/jagatī-family environment, but exact chandas should be verified against padapāṭha/anukramaṇī.
អត្ថវេទ ៨.៧ គឺជាអោសធិ-សូក្តដ៏សម្បើម ដែលអំពាវនាវសហគមន៍រុក្ខជាតិឱសថទាំងមូល, ដែលបានចាត់ថ្នាក់តាមពណ៌ រូបរាង និងទម្រង់ការលូតលាស់, ឱ្យប្រជុំគ្នាជាអ្នកព្យាបាលដែលមានជីវិចក្រនៅជុំវិញអ្នកជំងឺ។ វាអង្វរកររុក្ខជាតិឱ្យប្រើប្រាស់ឫទ្ធិសម្បត្តិរបស់ពួកគេដើម្បីបណ្តេញយក្សម (រោគរាតត្បាតប្រភេទការស្រកទម្ងន់) និងដើម្បីលើកអ្នកទទួលទុក្ខពីការពាក់ព័ន្ធជាកម្រិតនៃគ្រោះថ្នាក់ រួមទាំងខ្សែបង្វឹរនៃមរណៈ និងការធ្វើទោសដូចជាមនុស្សទទឹក។ អានុភាពនៃគាថានេះស្ថិតនៅក្នុងការចាត់ទុកឱសថជាស្មុគស្មាញមន្ត្រ-ឱសថ: ការអំពាវនាវដែលបាននិយាយប្រមូលផ្តុំ ធ្វើឱ្យសកម្ម និងណែនាំកម្លាំងព្យាបាលរបស់រុក្ខជាតិទៅកាន់ការរំដោះ និងការស្តារឡើងវិញ។
Mantra 1
ओषधयः। १२ पञ्चपदा विराडतिशक्वरी, १४ उपरिष्टान्निचृद् बृहती, २६ निचृत्, २८ भुरिक्। या ब॒भ्रवो॒ याश्च॑ शु॒क्रा रोहि॑णीरु॒त पृश्न॑यः । असि॑क्नीः कृ॒ष्णा ओष॑धीः॒ सर्वा॑ अ॒च्छाव॑दामसि
ហៃរុក្ខជាតិដែលមានពណ៌ត្នោត និងអ្នកដែលពណ៌សភ្លឺថ្លា អ្នកដែលពណ៌ក្រហម និងអ្នកដែលមានពណ៌ចំរុះ៖ អ្នកដែលពណ៌ខ្មៅ អ្នកដែលពណ៌ក្រអៅ, ហៃរុក្ខជាតិព្យាបាលទាំងអស់ យើងនិយាយទៅកាន់អ្នក អញ្ជើញអ្នកឲ្យចូលមកជិត។
Mantra 2
त्राय॑न्तामि॒मं पुरु॑षं॒ यक्ष्मा॑द् दे॒वेषि॑ता॒दधि॑ । यासां॒ द्यौष्पि॒ता पृ॑थि॒वी मा॒ता स॑मु॒द्रो मूलं॑ वी॒रुधां॑ ब॒भूव॑
សូមឲ្យពួកគេការពារមនុស្សនេះពីយក្សម៉ា ពីជំងឺដែលពួកទេវតាបានបញ្ជូនមក។ នៃរុក្ខជាតិទាំងនោះដែលមាតាបិតាគឺផ្ទៃមេឃ មាតាគឺផែនដី និងឫសគល់បឋមគឺទឹកសមុទ្រ។
Mantra 3
आपो॒ अग्रं दि॒व्या ओष॑धयः । तास्ते॒ यक्ष्म॑मेन॒स्य॑१मङ्गा॑दङ्गादनीनशन्
ទឹកគឺជាដើមគ្រឹះ; រុក្ខជាតិទាំងឡាយជាទិវ្យៈ៖ ពួកគេ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នក បានបណ្តេញយក្សម៉ាដែលមានទឹកពិសចេញ ពីអវយវៈទៅអវយវៈ។
Mantra 4
प्र॒स्तृ॒ण॒ती स्त॒म्बिनी॒रेक॑शुङ्गाः प्रतन्व॒तीरोष॑धी॒रा व॑दामि । अं॒शु॒मतीः॑ का॒ण्डिनी॒र्या विशा॑खा॒ ह्वया॑मि ते वी॒रुधो॑ वैश्वदे॒वीरु॒ग्राः पु॑रुष॒जीव॑नीः ॥४ यद् वः॒ सहः॑ सहमाना वी॒र्यं॑१यच्च॑ वो॒ बल॑म्। तेने॒मम॒स्माद् यक्ष्मा॒त् पुरु॑षं मुञ्चतौषधी॒रथो॑ कृणोमि भेष॒जम्
រុក្ខជាតិដែលលាតត្រដាង ដែលមានដើម ដែលមានផ្កាឯករាជ្យ ដែលលូតលាស់ទូលំទូលាយ ខ្ញុំកំពុងនិយាយទៅកាន់ពួកវា។ ដែលមានកាំបន្លាស្រស់ ដែលមានភ្ជាប់គ្នា ដែលមានសាខាច្រើន ខ្ញុំហៅពួកវា។ ហៃរុក្ខជាតិទាំងឡាយ ជារបស់ទេវៈទាំងអស់ ដែលមានអំណាចខ្លាំងក្លា ដែលជាអ្នករក្សាជីវិតមនុស្ស។ អំណាចដែលឈ្នះណាដែលជារបស់អ្នក និងកម្លាំងណាដែលជារបស់អ្នក ដោយនូវនោះឯង ហៃរុក្ខជាតិទាំងឡាយ សូមឲ្យអ្នកធ្វើឲ្យមនុស្សនេះរួចចេញពីជំងឺយក្សនេះ។ ដូច្នេះខ្ញុំធ្វើនូវឱសថ។
Mantra 5
जी॒व॒लां न॑घारि॒षां जी॑व॒न्तीमोष॑धीम॒हम्। अ॒रु॒न्ध॒तीमु॒न्नय॑न्तीं पु॒ष्पां मधु॑मतीमि॒ह हु॑वे॒ऽस्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये
ដែលប្រគល់ជីវិត ដែលមិនបំផ្លាញ ដែលជារុក្ខជាតិមានជីវិត ខ្ញុំហៅតាម។ អរុន្ធធី ដែលនាំឲ្យឡើងខ្ពស់ ដែលមានផ្កា ដែលផ្អែមល្ហែមដូចទឹកឃ្មុំ ខ្ញុំហៅនាងនៅទីនេះ ដើម្បីឲ្យមនុស្សនេះមានសេចក្តីសុខសុវត្ថិភាពគ្មានការបំផ្លាញ។
Mantra 6
इ॒हा य॑न्तु॒ प्रचे॑तसो मे॒दिनी॒र्वच॑सो॒ मम॑ । यथे॒मं पा॒रया॑मसि॒ पुरु॑षं दुरि॒तादधि॑
សូមឲ្យពាក្យដ៏ឈ្លាសវៃរបស់ខ្ញុំដែលផ្តល់នូវភាពសម្បូរណ៍មកកាន់ទីនេះ។ ដើម្បីឲ្យយើងអាចនាំមនុស្សនេះឲ្យរួចខ្លួន ឲ្យឆ្ងាយពីទុក្ខវេទនា។
Mantra 7
अ॒ग्नेर्घा॒सो अ॒पां गर्भो॒ या रोह॑न्ति॒ पुन॑र्णवाः । ध्रु॒वाः स॒हस्र॑नाम्नीर्भेष॒जीः स॒न्त्वाभृ॑ताः
ចំណីរបស់ព្រះអគ្នី ជាគភ៌នៃទឹកទាំងឡាយ - សារពើរុក្ខជាតិដែលលូតលាស់ ជាអ្នកកើតឡើងវិញជានិច្ច: ស្ថិតស្ថេរ មានឈ្មោះជាច្រើន សូមឲ្យអ្នកព្យាបាលទាំងនោះត្រូវបាននាំយកមកទីនេះ។
Mantra 8
अ॒वको॑ल्बा उ॒दका॑त्मान॒ ओष॑धयः । व्यृऽषन्तु दुरि॒तं ती॑क्ष्णशृ॒ङ्ग्यः
សារពើជីវជាតិអវកោល្លា ដែលមានសារធាតុជាទឹក - មានកង្កែបមុតស្រួច - សូមឲ្យពួកគេកំចាត់ការពិបាកចេញ។
Mantra 9
उ॒न्मु॒ञ्चन्ती॑र्विवरु॒णा उ॒ग्रा या वि॑ष॒दूष॑णीः । अथो॑ बलास॒नाश॑नीः कृत्या॒दूष॑णीश्च॒ यास्ता इ॒हा य॒न्त्वोष॑धीः
ដោយធ្វើឲ្យរលាយ ដោយធ្វើឲ្យស្រួល ដោយមានអំណាចខ្លាំងក្លា តើជារុក្ខជាតិទាំងនោះដែលកំចាត់នូវពិស។ ចាសទៀត ដែលកំចាត់នូវជំងឺបាឡាស ដែលបំផ្លាញនូវមន្តអាគម សូមឲ្យរុក្ខជាតិទាំងនោះមកកាន់ទីនេះ។
Mantra 10
अ॒प॒क्री॒ताः सही॑यसीर्वी॒रुधो॒ या अ॒भिष्टु॑ताः । त्राय॑न्ताम॒स्मिन् ग्रामे॒ गामश्वं॒ पुरु॑षं प॒शुम्
ដែលត្រូវបានទិញយក និងមានអំណាចខ្លាំងក្លាជាង គឺជារុក្ខជាតិទាំងឡាយដែលត្រូវបានសរសើរដោយត្រឹមត្រូវ សូមឲ្យពួកគាត់ការពារក្នុងភូមិនេះនូវគោ សេះ មនុស្ស និងសត្វពាហនៈ។
Mantra 11
मधु॑मन्मू॑लं म॑धुमद॑ग्रमासाम्म॑धुमन्म॑ध्यं वीरु॑धां बभूव । मधु॑मत् प॒र्णं मधु॑म॒त् पुष्प॑मासां॒ मधोः॒ संभक्ता अ॒मृत॑स्य भ॒क्षो घृ॒तमन्नं॑ दुह्रतां॒ गोपु॑रोगवम्
ស្រក់ដោយទឹកឃ្មុំនៅឫស ស្រក់ដោយទឹកឃ្មុំនៅកំពូល។ ផ្នែកកណ្តាលនៃរុក្ខជាតិបានដុះឡើងដោយស្រក់ទឹកឃ្មុំ។ ស្រក់ដោយទឹកឃ្មុំនៅស្លឹក ស្រក់ដោយទឹកឃ្មុំនៅផ្កា។ ដោយជាអ្នកចែករំលែកនូវភាពផ្អែមល្ហែម ជាអាហារនៃអមតភាព សូមឲ្យពួកគាត់ផ្តល់នូវប៊ឺត និងអាហារ ដែលនាំមកនូវគោ ដើម្បីឲ្យមានទ្រព្យសម្បត្តិសត្វពាហនៈ។
Mantra 12
याव॑तीः किय॑तीश्चे॒माः पृ॑थि॒व्यामध्योष॑धीः । ता मा॑ सहस्रप॒र्ण्योऽ मृ॒त्योर्मु॑ञ्च॒न्त्वंह॑सः
អ្វីក៏ដោយ ចំនួនប៉ុន្មានក៏ដោយ ដែលជារុក្ខជាតិទាំងនេះនៅលើផែនដី សូមឲ្យពួកវាដែលមានស្លឹកជាងពាន់មកធ្វើឲ្យខ្ញុំរួចចេញពីទុក្ខវេទនា ពីមរណៈ។
Mantra 13
वैया॑घ्रो म॒णिर्वी॒रुधां॒ त्राय॑मानोऽभिशस्ति॒पाः । अमी॑वाः॒ सर्वा॒ रक्षां॒स्यप॑ ह॒न्त्वधि॑ दू॒रम॒स्मत्
គ្រឿងអលង្ការដូចខ្លាធំក្នុងចំណោមរុក្ខជាតិ ដែលការពារ ដែលកំចាត់នូវការដាក់បណ្តាសា សូមឲ្យវាបំបាត់នូវជំងឺទាំងអស់ នូវអារក្សទាំងអស់ ឲ្យឆ្ងាយពីពួកយើង។
Mantra 14
सिं॒हस्ये॑व स्त॒नथोः॒ सं वि॑जन्ते॒ऽग्नेरि॑व विजन्त॒ आभृ॑ताभ्यः । गवां॒ यक्ष्मः॒ पुरु॑षाणां वी॒रुद्भि॒रति॑नुत्तो ना॒व्याऽएतु स्रो॒त्याः
ដូចជាសត្វទាំងឡាយភាស់ចេញពីព្រឹទ្ធានុភាពនៃសត្វតោ ដូចជាពួកគេត្រូវបានបណ្ដេញចេញដោយព្រះអគ្នីពីឱសថដែលបានប្រមូលផ្ដុំគ្នា យក្សមនៃសត្វគោ យក្សមនៃមនុស្សទាំងឡាយ ដោយត្រូវរុក្ខជាតិបណ្ដេញឲ្យឆ្ងាយទៅ សូមឲ្យវាចេញទៅដោយទូកទៅកាន់ទន្លេរតនា។
Mantra 15
मु॒मु॒चा॒ना ओष॑धयो॒ऽग्नेर्वै॑श्वान॒रादधि॑ । भूमिं॑ संतन्व॒तीरि॑त॒ यासां॒ राजा॒ वन॒स्पतिः॑
ឱសថទាំងឡាយដែលបន្សាយចេញពីការចង ពីព្រះអគ្នី ពីព្រះវៃស្វានរៈ ដែលសាយភាយលើផែនដី សូមឲ្យអ្នកទាំងឡាយទៅចុះ ដែលព្រះវនស្បតិជាស្ដេចនៃឱសថទាំងនោះ។
Mantra 16
या रोह॑न्त्याङ्गिर॒सीः पर्व॑तेषु स॒मेषु॑ च । ता नः॒ पय॑स्वतीः शि॒वा ओष॑धीः सन्तु॒ शं हृ॒दे
ឱសថណាដែលកើតឡើងជាកូនចៅរបស់អង្គិរស លើភ្នំទាំងឡាយ និងលើទីទំនាបទៀបៗ សូមឲ្យឱសថទាំងនោះ ដែលមានទឹកដូចទឹកដោះ ជាឥត្ថិធារៈសុចរិត កើតជារបស់យើង ដើម្បីសុខមង្គលដល់ដួងចិត្ត។
Mantra 17
याश्चा॒हं वेद॑ वी॒रुधो॒ याश्च॒ पश्या॑मि॒ चक्षु॑षा । अज्ञा॑ता जानी॒मश्च॒ या यासु॑ वि॒द्म च॒ संभृ॑तम्
រុក្ខជាតិទាំងឡាយដែលខ្ញុំស្គាល់ និងទាំងដែលខ្ញុំឃើញដោយភ្នែក ទាំងដែលមិនស្គាល់ក៏ស្គាល់ដែរ និងទាំងដែលក្នុងនោះយើងដឹងថាមានទុកដាក់នូវគុណធម៌
Mantra 18
सर्वाः॑ सम॒ग्रा ओष॑धी॒र्बोध॑न्तु॒ वच॑सो॒ मम॑ । यथे॒मं पा॒रया॑मसि॒ पुरु॑षं दुरि॒तादधि॑
សូមឲ្យឱសធាតុទាំងអស់ ទាំងមូលគ្រប់គ្រាន់ ភ្ញាក់រឭកដោយពាក្យរបស់ខ្ញុំ ដើម្បីយើងនាំមនុស្សនេះឆ្លងកាត់ដោយសុវត្ថិភាព ចេញពីទុក្ខនិងអំពើអាក្រក់
Mantra 19
अ॒श्व॒त्थो द॒र्भो वी॒रुधां॒ सोमो॒ राजा॒मृतं॑ ह॒विः । व्री॒हिर्यव॑श्च भेष॒जौ दि॒वस्पु॒त्रावम॑र्त्यौ
ដើមអស្វត្ថ ស្មៅដាប៌ សូមជាស្តេចនៃរុក្ខជាតិ, ជាអម្រឹតធូរលាហារជាគ្រឿងបូជា៖ និងស្រូវជាមួយគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ជាគូនៃថ្នាំព្យាបាល ជាបុត្រានៃស្ថានសួគ៌ ជាអមតៈ។
Mantra 20
उज्जि॑हीध्वे स्त॒नय॑त्यभि॒क्रन्द॑त्योषधीः । य॒दा वः॑ पृश्निमातरः प॒र्जन्यो॒ रेत॒साव॑ति
ចាប់ផ្តើមចេញមក ហៃរុក្ខជាតិទាំងឡាយ នៅពេលដែលមានផ្គរលាន់ នៅពេលដែលមានសំឡេងយ៉ាងខ្លាំងលើអ្នក, នៅពេលដែលព្រះពរជន្យ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកដែលមាតាគឺជាអ្នកមានពណ៌ចំរុះ ផ្តល់ទឹកដោយពូជពង្ស។
Mantra 21
तस्या॒मृत॑स्ये॒मं बलं॒ पुरु॑षं पाययामसि । अथो॑ कृणोमि भेष॒जं यथा स॑च्छ॒तहा॑यनः
នៃអម្រឹតធូរលាហានោះ យើងឲ្យមនុស្សនេះផឹកកម្លាំង៖ លើសពីនេះទៀត ខ្ញុំរៀបចំថ្នាំព្យាបាល ដើម្បីឲ្យគាត់អាចមានអាយុរហundredឆ្នាំ។
Mantra 22
व॒रा॒हो वे॑द वी॒रुधं॑ नकु॒लो वे॑द भेष॒जीम्। स॒र्पा ग॑न्ध॒र्वा या वि॒दुस्ता अ॒स्मा अव॑से हुवे
ជ្រូកព្រៃដឹងពីរុក្ខជាតិ និងសត្វម៉ុងហ្គូសដឹងពីថ្នាំសម្រាប់ព្យាបាល។ អ្វីដែលពស់ និងគន្ធរ្វត៍ដឹង ខ្ញុំអញ្ជើញដើម្បីជួយសង្គ្រោះមនុស្សនេះ។
Mantra 23
याः सु॑प॒र्णा आ॑ङ्गिर॒सीर्दि॒व्या या र॒घतो॑ वि॒दुः । वयां॑सि हं॒सा या वि॒दुर्याश्च॒ सर्वे॑ पत॒त्रिणः॑ । मृ॒गा या वि॒दुरोष॑धी॒स्ता अ॒स्मा अव॑से हुवे
អ្វីដែលសត្វដែលមានស្លាបស្រស់ស្អាត អង្គិរសៈ និងសត្វសួគ៌ដឹង អ្វីដែលបក្សី និងហង្សដឹង ព្រមទាំងសត្វដែលមានស្លាបទាំងអស់ និងអ្វីដែលសត្វព្រៃដឹងពីរុក្ខជាតិធាតុ ខ្ញុំអញ្ជើញដើម្បីជួយសង្គ្រោះមនុស្សនេះ។
Mantra 24
याव॑तीना॒मोष॑धीनां॒ गा॑वः प्रा॒श्नन्त्य॒घ्न्या याव॑तीनामजा॒वयः॑ । ताव॑ती॒स्तुभ्य॒मोष॑धीः॒ शर्म॑ यच्छ॒न्त्वाभृ॑ताः
ជាចំនួនឱសធាតុដែលគោដែលមិនអាចបំពានបានកំពុងស៊ី និងជាចំនួនដែលពពែនិងចៀមកំពុងស៊ី ឱសធាតុប៉ុន្មាននោះដែលនាំយកមកនេះ សូមឲ្យពួកគេប្រគល់ឲ្យអ្នកនូវការការពារនិងការសម្រាក
Mantra 25
याव॑तीषु मनु॒ष्याऽ भेष॒जं भि॒षजो॑ वि॒दुः । ताव॑तीर्वि॒श्वभे॑षजी॒रा भ॑रामि॒ त्वाम॒भि
ឱសថណាដែលក្នុងចំណោមមនុស្ស គ្រូពេទ្យទាំងឡាយស្គាល់ ឱសថប៉ុន្មាននោះ ដែលព្យាបាលគ្រប់យ៉ាង ខ្ញុំនាំយកមកនេះនិងអនុវត្តលើអ្នក
Mantra 26
पुष्प॑वतीः प्र॒सूम॑तीः फ॒लिनी॑रफ॒ला उ॒त। सं॒मा॒तर॑ इव दुह्राम॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये
ទាំងដែលមានផ្កា ទាំងដែលមានផលច្រើន ទាំងដែលមានផល និងទាំងដែលគ្មានផលដែរ ដូចជាម្តាយទាំងអស់រួមគ្នា សូមឲ្យយើងរួមទឹកដោះពីពួកវាសម្រាប់មនុស្សនេះ ដើម្បីសុវត្ថិភាពដែលមិនមានការបំផ្លាញ
Mantra 27
उत् त्वा॑हार्षं॒ पञ्च॑शला॒दथो॒ दश॑शलादु॒त। अथो॑ य॒मस्य॒ पड्वी॑शा॒द् विश्व॑स्माद् देवकिल्बि॒षात्
ខ្ញុំបានលើកអ្នកឡើងពីអន្ទាក់ប្រាំ និងពីអន្ទាក់ដប់ដែរ ហើយពីការចងរបស់យម ពីបទបក្ខពីរោគគ្រប់ប្រភេទដែលបង្ករោគដល់ទេវតា
It is a bhaiṣajya (healing) hymn used to summon medicinal herbs as divine helpers, especially to remove yakṣma (wasting/consumption-type illness) and restore strength.
The color and form catalog is a ritual way of saying “all herbs without exception,” ensuring the healer calls every available medicinal power—creepers, stalked plants, single-spiked, many-branched, and more.
Besides curing disease, the hymn seeks complete deliverance: freedom from death’s noose imagery (Yama’s bond) and from pollution-like guilt or offence (devakilbiṣa) believed to sustain misfortune or illness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.