Adhyaya 32

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्योऽस्ति द्विजश्रेष्ठास्तस्मिन्क्षेत्रे शुभावहे । सप्तर्षीणां सुविख्यात आश्रमः सर्वकामदः

スータは言った。「さらに、最勝のバラモンたちよ、その吉祥なる聖域には別の場所がある。名高き七仙（サプタ・リシ）のアーシュラマであり、あらゆる願いを成就させる。」

Verse 2

तत्र श्रावणमासस्य पंचदश्यां समाहितः । यः करोति नरः स्नानं स लभेद्वांछितं फलम्

そこにて、シュラーヴァナ月の十五日（満月日）に、心を統一して聖なる沐浴を行う者は、望む果報を得る。

Verse 3

कन्दमूलफलैः शाकैर्यस्तत्र श्राद्धमाचरेत् । स प्राप्नोति फलं कृत्स्नं राजसूयाश्वमेधयोः

そこで根・塊茎・果実・野菜をもってシュラーダ（Śrāddha）を修する者は、ラージャスーヤとアシュヴァメーダの祭祀に等しい円満の功徳を得る。

Verse 4

पंचम्यां शुक्लपक्षे तु मासि भाद्रपदे द्विजाः । यस्तान्पूजयते भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । विधिनानेन विप्रेन्द्राः सर्वानेव यथाक्रमम्

おお二度生まれの者たちよ。バードラパダ月の白分（明半月）第五日に、花・香・塗香をもって、定められたこの作法に従い、敬虔に彼らを次第に礼拝供養する者は、バラモンの最勝よ、（説かれた功徳を得る）。

Verse 5

ॐ अत्रये नमः । ॐ वसिष्ठाय नमः । ॐ कश्यपाय नमः । ॐ भरद्वाजाय नमः । ॐ गौतमाय नमः । ॐ कौशिकाय नमः । ॐ जमदग्नये नमः । ॐ अरुंधत्यै नमः । पूजामंत्रः । जह्नुकन्यापवित्रांगा गृहीतजपमालिकाः । गृह्णंत्वर्घं मया दत्तमृषयः सर्वकामदाः

「オーム、アトリに帰依し奉る。オーム、ヴァシシュタに帰依し奉る。オーム、カシュヤパに帰依し奉る。オーム、バラドヴァージャに帰依し奉る。オーム、ガウタマに帰依し奉る。オーム、カウシカに帰依し奉る。オーム、ジャマダグニに帰依し奉る。オーム、アルンダティーに帰依し奉る。」—これらが礼拝の真言である。「ジャフヌの娘（ガンガー）により身を清められ、ジャパの数珠を手にする聖仙（ṛṣi）よ、我が捧げるアルギャ（供水）をお受け取りください—あらゆる願いの成就を授ける御方よ。」

Verse 6

ऋषय ऊचुः । तत्र सप्तर्षिभिस्तीर्थं कस्मिन्काले व्यवस्थितम् । विस्तरात्सूतज ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

聖仙たちは言った。「その地において、七聖仙（サプタリシ）によってこのティールタはいつ स्थापित（建立）されたのか。スータの子よ、詳しく語ってくれ。われらの好奇はまことに大いなるものだ。」

Verse 7

सूत उवाच । अनावृष्टिः पुरा जाता लोके द्वादशवार्षिकी । सर्वोषधिक्षयो जातस्ततो लोकाः क्षयार्दिताः

スータは語った。「昔、世に十二年に及ぶ旱魃が起こった。薬草も作物もことごとく尽き、ゆえに人々は滅びと衰退に苦しめられた。」

Verse 8

अस्थिशेषा निरुत्साहास्त्यक्तधर्मव्रतक्रियाः । अभक्ष्यभक्षणपरास्तथैवापेयपायिनः

彼らは骨ばかりにやせ衰え、気力を失い、ダルマと誓戒（ヴラタ）と祭式の務めを捨てた。食すべからざるものを食し、飲むべからざるものをも飲むようになった。

Verse 9

त्यजंति मातरः पुत्रान्कलत्राणि तथा नराः । भृत्यान्स्वानपि वित्तेशाः का कथान्यसमुद्भवान्

母たちは自らの息子を捨て、男たちは妻を捨てた。財ある者でさえ自分の召使いを見捨てたのだから—他家の者については言うまでもない。

Verse 10

संत्यक्तान्यग्निहोत्राणि ब्राह्मणैर्याजकैरपि । व्रतानि व्रतिभिर्दांतैरपि वृद्धतमैर्द्विजाः

祭司として仕えていたブラーフマナたちでさえ、アグニホートラの火供を捨て去った。戒を守る誓願者たち、さらには最年長の二度生まれの者たちまでもが、その行を手放した。

Verse 11

दृश्यते चैव यत्रैव सस्यं वापि कथंचन । ह्रियते लज्जया हीनैस्तत्र क्षुत्क्षामकैर्नरैः

どこであれ、わずかでも穀物の作物が見えれば、飢えでやせ衰え、恥を失った人々がその場で奪い去っていった。

Verse 12

एवमन्नक्षये जाते पीडिते धरणीतले । सप्तर्षयः क्षुधाविष्टा बभ्रमुस्तत्रतत्र च

かくして食糧が尽き、大地の面が苦しみに覆われたとき、七人の聖仙（サプタ・リシ）は飢えに圧され、あちらこちらへとさまよい歩いた。

Verse 13

अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च कश्यपः सुमहातपाः । भरद्वाजस्तथा चान्यो गौतमः संशितव्रतः । कौशिको जमदग्निश्च तथैवारुंधती सती

アトリとヴァシシュタ、そして大いなる苦行の力をもつカश्यパ。バラドヴァージャ、また堅固な誓戒のガウタマ。カウシカとジャマダグニ、そして同じく徳高き貞節のアルンダティー。

Verse 14

अथ तेषां समस्तानां चंडाभूत्परिचारिका । पशुवक्त्रस्तथा भृत्यो विनयेन समवितः

そのとき彼ら一同の前に、従者として仕えるチャンダーラの女が現れ、さらに獣のような顔をした召使いも現れた。二人はいずれも、へりくだった礼節を備えていた。

Verse 15

ततस्ते विषयं प्राप्ता वृषादर्भिमहीपतेः । क्षुत्क्षामा मुनयोऽत्यर्थं देशे चानर्तसंज्ञके

その後、彼らはヴリシャーダルビー王の国土に至った。飢えにより甚だしくやつれた聖仙たちは、「アナルタ」と呼ばれる地方へと辿り着いた。

Verse 17

ततस्तैः पतितो भूमौ दृष्टो मृतकुमारकः । मंत्रयित्वा मिथः पश्चाद्गृहीतो भक्षणाय च

次いで彼らは、地に倒れている死んだ少年を見た。互いに相談したのち、彼を抱え上げた――食らうためにさえ。

Verse 18

अपचन्यावदग्नौ तं क्षुधया परिपीडिताः । वृषादर्भिर्नृपः प्राप्तः श्रुत्वा तेषां विचेष्टितम्

飢えに責められ、彼らは火にかけて煮炊きを始めた。そのとき、彼らの恐るべき所業を聞きつけたヴリシャーダルビー王が到来した。

Verse 19

वृषादर्भिरुवाच । किमिदं गर्हितं कर्म क्रियते मुनिसत्तमाः । राक्षसानामयं धर्मो महामांसस्य भक्षणम्

ヴリシャーダルビー王は言った。「何という咎むべき行いをしているのだ、聖仙の中の最勝者たちよ。粗き肉を食らうは、まさに羅刹（ラークシャサ）の掟である。」

Verse 20

सोऽहं सस्यं प्रदास्यामि ग्रामान्व्रीहीन्यवानपि । मम वाक्यादसंदिग्धं त्यजर्ध्वं मृतबालकम्

「我は穀物を与えよう――村々も、米も、大麦も。わが言葉を疑いなく信じよ。死せる幼子を捨て去れ。」

Verse 21

ऋषय ऊचुः । प्रायश्चित्तं समादिष्टं महामांसस्य भक्षणात् । प्रतिग्रहस्य भूपाला दापत्कालेऽपि नो नृप

聖仙たちは言った。「粗き肉を食したことには贖罪（プラーヤシュチッタ）が定められている。王よ、たとえ災厄の時であっても、贈与の受納（プラティグラハ）は我らには相応しくない。」

Verse 22

पश्चात्तपश्चरिष्यामो महामांससमुद्भवम् । पातकं नाशयिष्यामो भक्षयामो वयं ततः

「その後、粗き肉を食したことから生じた罪を滅するため、我らは苦行（タパス）を修する。かの過ちを滅し尽くしてから、はじめて食するであろう。」

Verse 23

वृषादर्भि रुवाच । प्रतिग्रहो द्विजातीनां प्रोक्ता वृत्तिरनिंदिता । ग्राह्यो मत्तस्ततः सर्वैर्नात्र कार्या विचारणा

ヴリシャーダルビは言った。「贈与の受納（プラティグラハ）は、二度生まれ（ドヴィジャ）にとって非難なき生業であると説かれている。ゆえに汝らは皆、我より受けよ。ここで思案は不要である。」

Verse 24

ऋषय ऊचुः । राज प्रतिग्रहो घोरो मध्वास्वादो विषोपमः । स दूराद्ब्राह्मणैस्त्याज्यो विशेषात्कृतिभिर्नृप

聖仙たちは言った。「王よ、贈与の受納は恐ろしい。蜜のごとく甘美でありながら、毒にも等しい。ゆえにバラモンは遠くよりこれを避けるべきである。とりわけ識見あり成就せる者は、王よ。」

Verse 25

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी । दश ध्वजिसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

一人の「チャクリ（cakrī）」は十人の屠殺者に等しく、一人の「ドゥヴァジー（dhvajī）」は十人のチャクリに等しい。一人の遊女は十人のドゥヴァジーに等しく、そして一人の王は十人の遊女に等しい。

Verse 26

दशसूनासहस्रेण तुल्यो राजप्रतिग्रहः । कस्तस्य प्रतिगृह्णाति लोभाढ्यो ब्राह्मणो यथा

王の施し（rāja-pratigraha）は、十の千倍の屠り手に等しい。かかる施与を受け取る者があろうか――貪欲に膨れたバラモンを除いて。

Verse 27

रौरवादिषु सर्वेषु नरकेषु स पच्यते । तस्माद्गच्छ गृहे भूप स्वस्ति तेऽस्तु सदैव हि

彼はラウラヴァ（Raurava）に始まるあらゆる地獄で煮えたぎらされる。ゆえに、王よ、家へ帰れ。汝に常に安寧あれ。」

Verse 28

वयमन्यत्र यास्यामो ग्रहीष्यामो न ते धनम् । एवमुक्त्वाथ ते सर्वे मुनयः शंसितव्रताः

「我らは他所へ行く。汝の財は受け取らぬ。」そう言い終えると、称えられた誓戒を守るすべての牟尼たちは、立ち去る支度をした。

Verse 29

परित्यज्य कुमारं तं मृतं तमपि भूमिपम् । चमत्कारपुरं क्षेत्रं समुद्दिश्य ततो ययुः

彼らは死せるその王子を捨て置き――その王さえも置き去りにして――やがて出立し、心をチャマトカーラプラ（Camatkārapura）の聖なるクシェートラへと向けた。

Verse 30

सोऽपि राजा ततस्तैस्तु भर्त्सितोऽतिरुषान्वितः । जिज्ञासार्थं ततस्तेषां चक्रे कर्म द्विजोत्तमाः

その王もまた彼らに叱責され、激しい怒りに満たされた。やがて彼らを試そうとして、あの最勝のバラモンたちに対し一つの企てをめぐらした。

Verse 31

ततः सुवर्णपूर्णानि विधायोदुम्बराणि च । तेषां मार्गाग्रतो भूमौ समंतादथ चाक्षिपत्

ついで彼は、黄金で満たしたウドゥンバラの器を整え、仙人たちの進む道の前方に、四方へと地に投げ散らした。

Verse 32

सूत उवाच । अथ ते मुनयो दृष्ट्वा पतितानि धरातले । उदुम्बराणि संदृष्ट्वा जगृहुः क्षुधयार्दिताः

スータは語った。するとその仙人たちは、地に落ちたウドゥンバラの器を見て、飢えに苦しみつつそれを手に取った。

Verse 33

अथ तानि समालक्ष्य गुरूणि मुनिसत्तमाः । अत्रिरेकं परिस्फोट्य सुवर्णं वीक्ष्य चाब्रवीत्

やがて最上の仙人たちはそれらが重いと見て取り、アトリは一つを割った。中に黄金を見て、彼は語った。

Verse 34

अत्रिरुवाच । नास्माकं मुनयोऽज्ञानं नास्माकं गृहबुद्धयः । हैमानिमान्विजानंतो ग्रहीष्याम उदुम्बरान्

アトリは言った。「我ら仙人は無知ではなく、家住の思いにも傾かぬ。これが（人を惑わす）黄金と知りつつ、われらはむしろウドゥンバラの果を取ろう。」

Verse 35

तस्मादेतानि संत्यज्य हेमगर्भाणि दूरतः । उदुम्बराणि यास्यामः फलानि विगतस्पृहाः

ゆえに、黄金を孕むこれらを遠く捨て去り、欲望を離れてウドゥンバラの果へと赴こう。

Verse 36

सार्वभौमो महीपाल एकोऽन्यश्च निरीहकः । सुभगस्तु तयोर्नित्यं भूयाद्भूयो निरीहकः

一人は大地を護る普遍の王となり、もう一人は欲なく努めぬ者となるであろう。だが二者のうち、まことに幸いなる者—幾度も—それは貪りの渇愛を離れた者である。

Verse 37

धर्मार्थमपि विप्राणां संचयोऽर्थस्य गर्हितः । प्रक्षालनाद्धि पंकस्य दूरादस्पर्शनं वरम्

たとえダルマのためであっても、ブラーフマナが財を蓄えることは非難される。泥を洗い落とすより、遠くからそもそも触れぬことが勝る。

Verse 38

त्यजतः संचयान्सर्वान्यांति हानिमुपद्रवाः । न हि सर्वार्थवान्कश्चिद्दृश्यते निरुपद्रवः

あらゆる蓄えを捨てる者には、災いと悩みが去り、その勢いを失う。あらゆる富を備えながら、なお災厄なき者は見られないからである。

Verse 39

निर्धनत्वं तथा राज्यं तुलायां धारयेद्बुधः । अकिंचनत्वमधिकं जायते संमतिर्मम

賢者は貧しさと王権とを天秤にかけて量るがよい。わが熟慮の見解では、無一物（アキンチャナ）こそがより大いなる善である。

Verse 40

कश्यप उवाच । अनर्थोऽयं मुने प्राप्तो यदर्थस्य परिग्रहः । अर्थैश्वर्यविमूढात्मा श्रेयसा मुच्यते हि सः

カश्यパは言った。「おお牟尼よ、これは不幸である。財を取り込み所有しようとする心が起こったのだ。富と権勢により心が迷わされた者は、まことに最高の善（シュレーヤス, śreyas）によってのみ解き放たれる。」

Verse 41

अर्थसंपद्विमोहाय विमोहो नरकाय च । तस्मादर्थं प्रयत्नेन श्रेयोऽर्थी दूरतस्त्यजेत्

財は迷妄を生み、迷妄は地獄へと導く。ゆえに、最高の善を求める者は、努めて財を遠くより捨て去るべきである。

Verse 42

योर्थेन साध्यते धर्मः क्षयिष्णुः स प्रकीर्तितः । यः पुनस्तपसा साध्यः स मोक्षायेति मे मतिः

財によって成就されるダルマは滅びゆくものと説かれる。だが、苦行（タパス）によって成就されるものは、我が見解では、モークシャ（解脱）へと至る。

Verse 43

भरद्वाज उवाच । जीर्यंति जीर्यतः केशा दंता जीर्यंति जीर्यतः । चक्षुः श्रोत्रे तथा पुंसस्तृष्णैका तरुणायते

バラドヴァージャは言った。人が老いるとき、髪も老い、歯も老い、目と耳もまた老いる。されど、渇愛（トリシュナー）—欲望の渇き—ただそれのみが、内にあって常に若い。

Verse 44

सूच्या सूत्रं यथा वस्त्रं संचारयति सूचिका । तद्वत्संसारसूत्रं च वांछयात्मा नयत्यसौ

針が糸を布に通して運ぶように、同じく、欲望に駆られたアートマン（自己）は、サンサーラ（輪廻）の糸を引き連れて進む。

Verse 45

यथा शृंगं हि कायेन वर्द्धमानेन वर्धते । तद्वत्तृष्णापि वित्तेन वर्द्धमानेन वर्द्धते

身体が成長すれば角も伸びるように、財が増せば渇愛（トリシュナー）もまた増大する。

Verse 46

अनंतपारा दुष्पूरा तृष्णा दुःखशतावहा । अधर्मबहुला चैव तस्मात्तां परिवर्जयेत्

渇愛には彼岸がなく、満たし難く、幾百の苦しみをもたらす。しかもアダルマに満ちるゆえ、これを捨て去るべきである。

Verse 47

गौतम उवाच । संतुष्टः केन चाल्योऽस्ति फलैरपि विवर्जितः । सर्वोपीन्द्रियलौल्येन संकटे भ्रमति द्विजाः

ガウタマは言った。「満ち足りた者を、たとえ果報に欠けていても、誰が動揺させ得ようか。だが人は皆、感官への移ろいやすい執着によって苦境をさまよう、ああ婆羅門たちよ。」

Verse 48

सर्वत्र संपदस्तस्य संतुष्टं यस्य मानसम् । उपानद्गूढपादस्य ननु चर्मास्तृतेव भूः

心が満ち足りている者には、繁栄は至る所にある。履物で足を覆う者にとって、大地はまるで革が敷かれているかのようだ。

Verse 49

संतोषामृततृप्तानां यत्सुखं शांतचेतसाम् । कुतस्तद्धनलुब्धानामितश्चेतश्च धावताम्

満足という甘露に満たされ、心静かな者たちの幸福が、どうして財に貪り、心があちらこちらへ走り回る者に属し得ようか。

Verse 50

असंतोषः परं दुःखं संतोषः परमं सुखम् । सुखार्थी पुरुषस्तस्मात्संतुष्टः सततं भवेत्

不満はこの上ない苦であり、満足はこの上ない楽である。ゆえに幸福を求める人は、常に満ち足りているべきである。

Verse 51

विश्वामित्र उवाच । कामं कामयमानस्य यदि कामः स सिध्यति । तथान्यो जायते पुंसस्तत्क्षणादेव कल्पितः

ヴィシュヴァーミトラは言った。「欲する者の欲がたとえ成就しても、その瞬間に、まさに新たに思い描かれた別の欲がただちに生じる。」

Verse 52

न जातु कामी कामानां सहस्रैरपि तुष्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव वांछा तस्य विवर्धते

欲にとらわれた者は、たとえ千の享楽を得ても決して満たされない。供物を注がれて燃え盛る火のように、その渇望はただ増すばかりである。

Verse 53

कामानभिलषन्मोहान्न नरः सुखमाप्नुयात् । श्येनालयतरुच्छायां व्रजन्निव कपिञ्जलः

欲を求める迷妄にとらわれた人は幸福に至らない。鷹の住み処である木の陰へ休みに行くフランコリンのようなものだ。

Verse 54

नित्यं सागरपर्यन्तां यो भुङ्क्ते पृथिवीमिमाम् । तुल्याश्मकाश्चनश्चैव स कृतार्थो महीपतेः

たとえ王が、海を境とするこの大地を日々享受するとしても、石と黄金とが等しく見えるようになってこそ、その君主は真に成就した者となる。

Verse 55

जमदग्निरुवाच । योऽर्थं प्राप्याधमो विप्रः शोचितव्येपि हृष्यति । न च पश्यति मन्दात्मा नरकं चा कुतोभयः

ジャマダグニは言った。「卑しきバラモンは財を得ると、嘆くべきことにさえ歓喜する。その鈍き心の者は地獄を見ない—ゆえに、どこから恐れが起ころうか。」

Verse 56

प्रतिग्रहसमर्थानां निवृत्तानां प्रतिग्रहात् । य एव ददतां लोकास्त एवाप्रतिगृह्णताम्

施しを受ける力がありながら、なお受け取ることを慎んで退く者には――施す者が到る世界と同じ世界が、受け取らぬ者にも得られる。

Verse 57

अरुन्धत्युवाच । बिसतंतुर्यथाऽनन्तो नालमासाद्य संस्थितः । तृष्णा चैवमनाद्यन्ता स्थिता देहे शरीरिणाम्

アルンダティーは言った。「蓮の繊維が茎に依って留まり、果てしなく見えるように、渇愛もまた始めも終わりもなく、身ある者の身体に住する。」

Verse 58

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः । याऽसौ प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

迷える者が捨て難く、身は老いても老いず、命の終わりに至らせる病であるその渇愛――その渇きを捨てる者は安楽を得る。

Verse 60

पशुमुख उवाच यदाचरन्ति विद्वांसः सदा धर्मपरायणाः । तदेव विदुषा कार्यमात्मनो हितमिच्छता

パシュムカは言った。「学識ある者たちが、常にダルマに帰依して行ずること――それこそが、自らの真の利益を求める賢者のなすべきことである。」

Verse 62

चमत्कारपुरेक्षेत्रे विविशुस्ते ततः परम् । ददृशुः सहसा प्राप्तं परिव्राजं शुनोमुखम्

それから彼らはチャマトカーラプラの聖なるクシェートラに入った。そこで忽ち、到来した遊行の托鉢者――シュノームカを目にした。

Verse 63

तेनैव सहितास्तत्र गत्वा किञ्चिद्वनान्तरम् । दृष्टवन्तस्ततो हृद्यं सरः पंकजशोभितम्

彼とともに少し森の奥へ進むと、蓮華に飾られた、心を喜ばせる美しい湖が見えた。

Verse 64

ततो बुभुक्षयाविष्टा बिसान्यादाय भूरिशः । तीरे निक्षिप्य सरसश्चक्रुः पुण्यां जल क्रियाम्

やがて飢えに迫られ、彼らは蓮の茎を多く採り、湖の岸に置いて、功徳ある水の作法（ジャラ・クリヤー）を行った。

Verse 65

अथोत्तीर्यजलात्सर्वे ते समेत्य परस्परम् । बिसानि तान्यपश्यन्त इदं वचनमब्रुवन्

それから皆が水から上がって互いに集まった。あの蓮の茎が見当たらぬので、彼らはこう言い交わした。

Verse 66

ऋषय ऊचुः । केन क्षुधाभितप्तानामस्माकं निर्दयात्मना । मृणालानि समस्तानि स्थानादस्माद्धृतानि च

仙人たちは言った。「いったい誰が――心の残酷な者が――我らが飢えに苦しむさなか、この場所から蓮の茎をことごとく持ち去ったのか。」

Verse 67

ते शंकमाना अन्योन्यमृषयः शंसितव्रताः । प्रचक्रुः शपथान्रौद्रानात्मनः प्रविशुद्धये

互いに疑い合い、誓戒で名高いその仙人たちは、自らの清浄を求め、嫌疑を晴らすために、厳しい誓いを発した。

Verse 68

कश्यप उवाच । सर्वभक्षः सदा सोऽस्तु न्यासलोभं करोतु वा । कूटसाक्षित्वमभ्ये तु बिसस्तैन्यं करोति यः

カश्यパは言った。「蓮の茎を盗む者は、たとえ不浄なるものに至るまで、常に万物を貪り食う者となれ。あるいは、託された預かり財への貪欲に駆られよ。さらに偽りの証言をなす罪をも負え。」

Verse 69

धर्मं करोतु दंभेन राजानं चोपसेवताम् । मधुमांसं सदाश्नातु बिसस्तैन्यं करोति यः

「蓮の茎を盗む者は、偽善をもって『ダルマ』を行い、利を求めて王に仕え、蜜と肉とを常に食らえ。」

Verse 70

वसिष्ठ उवाच । अनृतौ मैथुनं यातु दिवा वाप्यथ पर्वणि । अतिथिः स्यात्ततोऽन्योन्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

ヴァシシュタは言った。「蓮の茎を盗む者は、ふさわしからぬ時に交わりをなせ—昼に、あるいは聖なる祭日の折に。さらに、他人に寄食して不和を生む『客』となれ。」

Verse 71

भरद्वाज उवाच । योधिगम्य गुरोः शास्त्रं निष्क्रयं न प्रयच्छति । तस्यैनसा स युक्तोस्तु बिसस्तैन्यं करोति यः

バラドヴァージャは言った。「蓮の茎を盗む者は、師（グル）より聖なる教えを学びながら、しかるべき謝礼（ダクシナー）を捧げぬ者の罪に結びつけられよ。」

Verse 72

नृशंसोऽस्तु स सर्वत्र समृद्ध्या चाप्यहंकृतः । मत्सरी पिशुनश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

「蓮の茎を盗む者は、あらゆる所で残忍となれ。さらに、たとえ栄え富むときも、我慢（がまん）によって驕り高ぶれ—嫉み、そしり語る者ともなれ。」

Verse 73

विश्वामित्र उवाच । एकाकी मृष्टम श्नातु प्रशंस्यादथ चात्मनः । वेदविक्रयकर्तास्तु बिसस्तैन्यं करोति यः

ヴィシュヴァーミトラは言った。「蓮の茎を盗む者は、独りで美食を食し、自らを称え、ついにはヴェーダを売り買いする者となれ。」

Verse 74

जमदग्निरुवाच । कन्यां यच्छतु वृद्धाय स भूयाद्वृषली पतिः । अस्तु वार्धुषिको नित्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

ジャマダグニは言った。「蓮の茎を盗む者は、娘を老人に与えよ。卑しい女の夫となり、常に高利貸しとなれ。」

Verse 75

गौतम उवाच । स गृह्णात्वविकादानं करोतु हयविक्रयम् । प्रकरो तु गुरोर्निंदां बिसस्तैन्यं करोति यः

ガウタマは言った。「与えられていないものを受け取ることや、馬の売買に携わることさえあり得よう。だが師（グル）をそしる者は、蓮の茎を盗むにも等しい重い罪を犯す。」

Verse 76

अत्रिरुवाच । मातरं पितरं नित्यं दुर्मतिः सोऽवमन्यताम् । शूद्रं पृच्छतु धर्मार्थं बिसस्तैन्यं करोति यः

アトリは言った。「その悪しき心の者は、常に母と父を侮る者と見なされよ。法（ダルマ）の事をシュードラに問う者、そして蓮の茎を盗む者である。」

Verse 77

प्रतिश्रुत्य न यो दद्याद्ब्राह्मणाय गवादिकम् । तस्यैनसा स युज्येत बिसस्तैन्यं करोति यः

約束しながら、ブラーフマナに牛などを施さぬ者は、その罪に縛られる。彼は蓮の茎を盗む者と見なされる。

Verse 78

अरुंधत्युवाच । करोतु पत्युः पूर्वं सा भोजनं शयनं तथा । नारी दुष्टसमाचारा बिसस्तैन्यं करोति या

アルンダティーは言った。「まず夫に仕え、食事を整え、休む床を用意せよ。悪しき行いの女とは、蓮の茎（ビサ）を盗む者である。」

Verse 79

चण्डोवाच । स्वामिनः प्रतिकूलास्तु धर्मद्वेषं करोतु च । साधुद्वेषपरा चैव बिसस्तैन्यं करोति या

チャンダは言った。「夫に敵対し、ダルマへの憎しみを育て、善き人々を蔑むことに執し、さらに盗みを働く—たとえ蓮の繊維（ビサ）のように微細なものでも—その者は罪ある者と知られる。」

Verse 80

पशुमुख उवाच । स्वामिद्रोहरतो नित्यं स भूयात्पापकृन्नरः । साधु द्वेषपरश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

パシュムカは言った。「常に主君を裏切ろうとする男は、罪をなす者となる。同じく、善き人々を憎むことに執し、蓮の茎（ビサ）を盗む者もまた、罪を作る者である。」

Verse 81

शुनोमुख उवाच । वेदान्स पठतु न्यायाद्गृहस्थः स्यात्प्रियातिथिः । सत्यं वदतु चाजस्रं बिसस्तैन्यं करोति यः

シュノームカは言った。「家住の者は正しくヴェーダを学び、客に愛される人となれ。絶えず真実を語れ。だがビサ（蓮の茎）を盗む者は罪を負い、ダルマより堕ちる。」

Verse 82

ऋषय ऊचुः । इष्ट एव द्विजातीनां यस्त्वया शपथः कृतः । बिसस्तैन्यं हि चास्माकं तन्नूनं भवता कृतम्

仙人たちは言った。「汝が立てた誓いは、まことに二度生まれ（ドヴィジャ）にふさわしい。だが我らの蓮の茎（ビサ）を盗んだのは、疑いなく汝の仕業である。」

Verse 83

शुनोमुख उवाच । मया हृतानि सर्वेषां बिसानीमानि वो द्विजाः । धर्मान्वै श्रोतुकामेन मां जानीत पुरंदरम्

シュノームカは言った。「おお、二度生まれの者たちよ。汝らの蓮の茎をすべて我は奪った。されど我をプランダラ（インドラ）と知れ。法（ダルマ）を聞かんと切に願ったがゆえに、かく為したのだ。」

Verse 84

युष्माकं परितुष्टोऽस्मि लोभाभावाद्द्विजोत्तमाः । तस्मात्स्वर्गं मया सार्द्धं शीघ्रमागम्यतामिति ।ा

「おお、最勝のバラモンたちよ。汝らが貪りを離れているゆえ、我は汝らに深く満足した。ゆえに、我とともに速やかに天界へ来たれ。」と彼は言った。

Verse 85

ऋषय ऊचुः । मोक्षमार्गं समासक्ता न वयं स्वर्गलिप्सवः । तस्मात्तपश्चरिष्यामः सरसीह विमुक्तये

仙人たちは言った。「我らは解脱（モークシャ）の道に心を寄せ、天界を求めはしない。ゆえに、インドラよ、この聖なる湖にて苦行（タパス）を修し、究竟の解脱を願わん。」

Verse 86

पूर्णा सागरपर्यंतां चरित्वा पृथिवी मिमाम् । प्राणयात्रां प्रकुर्वाणा मृणालैर्मुनिसत्तमाः । तस्माद्गच्छ तव श्रेयो भूयादस्मात्समागमात्

大海に囲まれる果てに至るまでこの大地を遍歴し、蓮の茎によって命をつなぐ最勝の牟尼たちは、いまなお生の巡礼を続けている。ゆえに去れ—この我らとの邂逅より、汝に大いなる吉祥がもたらされんことを。

Verse 87

शक्र उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्यात्कदाचिदपि सुव्रताः । तस्माद्गृह्णीत यच्चित्ते सदाभीष्टं व्यवस्थितम्

シャクラ（インドラ）は言った。「おお、善き誓戒を保つ者たちよ。我が汝らの前に現れたことが、決して虚しくならぬように。ゆえに、汝らの心に常に愛し願い、堅く定まる望みを選べ。」

Verse 88

ऋषय ऊचुः आश्रमोऽयं सुविख्यातो भूयाच्छक्र महीतले । नाम्नास्माकं तथा नृणां सर्वपातकनाशनः

聖仙たちは言った。「おおシャクラ（インドラ）よ、このアーシュラマが地上に広く名高くならんことを。さらに我らの名を戴くことにより、人々の一切の罪を滅するものとなれ。」

Verse 89

वयं स्थास्यामहे नित्यमत्रैव सुरसत्तम । तपोऽर्थं भावितात्मानो यावन्मोक्षगतिर्ध्रुवा

「神々の中の最勝者よ、我らはここに常住しよう——苦行（タパス）のために己を錬磨し、確かな解脱（モークシャ）への道を得るまで。」

Verse 90

इन्द्र उवाच । त्रैलोक्येऽपि सुविख्यात आश्रमो वो भविष्यति । तथा कामप्रदश्चैव लोकानां संभविष्यति

インドラは言った。「汝らのアーシュラマは三界においてさえ名高くなろう。さらに人々の望む恩寵を授ける所として現れるであろう。」

Verse 91

यो यं काममभिध्याय श्राद्धमत्र करिष्यति । श्रावणे पौर्णमास्यां च स तं सर्वमवा प्स्यति

「いかなる者も、ある願いを心に念じてここでシュラーダ（Śrāddha）を修すれば——とりわけシュラーヴァナ月の満月の日には——その願いの果をことごとく得るであろう。」

Verse 92

निष्कामो वा नरो यस्तु श्राद्धं दानमथापि वा । प्रकरिष्यति मोक्षं स समवाप्स्यत्यसंशयम्

「また、欲を離れた人がここでシュラーダ、あるいは布施（ダーナ）を行うなら、その者は疑いなく解脱（モークシャ）に到る。」

Verse 93

ये चात्र देहं त्यक्ष्यंति युष्माकं चाश्रमे शुभे । अपि पापसमायुक्तास्ते यास्यंति परां गतिम्

そしてここ、汝らの吉祥なるアーシュラマにおいて身を捨てる者は、たとえ罪を負うとも、至上の境地へと赴く。

Verse 94

इंगुदैर्बदरैर्वापि बिल्वैर्भल्लातकैरपि । पितॄनुद्दिश्य यः श्राद्धं करिष्यति समाहितः

心を統一して祖霊に向けてシュラーダ（Śrāddha）を修し、イングダの実、あるいはバダラ（棗）、あるいはビルヴァの実、さらにはバッラ―タカを供える者は、その相応の果を得る。

Verse 95

स यास्यति परां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि । सर्वपापविनिर्मुक्तः स्तूयमानश्च किंनरैः

その者は、神々にとってさえ稀なる至上の成就に至り、あらゆる罪より解き放たれて、キンナラ（Kiṃnara）たちに讃えられる。

Verse 96

जगामादर्शनं तेऽपि स्थितास्तत्र द्विजोत्तमाः

彼は姿を消し、そしてその場には、すぐれたバラモンたちが留まっていた。

Verse 97

ततः काले गते तेऽपि कृत्वा तीव्रं महत्तपः । संप्राप्ताः परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

やがて時が過ぎ、彼らもまた激しく大いなる苦行（tapas）を修し、老いと死を離れた至上の住処に到達した。

Verse 98

तैस्तत्र स्थापितं लिङ्गं देवदेवस्य शूलिनः । तस्य संदर्शनादेव नरः पापाद्विमुच्यते

そこで彼らは、神々の神・三叉を持つシュ―リンのリンガを安置した。それをただ拝見するだけで、人は罪より解き放たれる。

Verse 99

यस्तल्लिंगं पुनर्भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । अर्चयेत्स ध्रुवं मुक्तिं प्राप्नोति द्विजसत्तमाः

そのリンガを、信愛をもって再び花・香・塗香で供養する者は、必ず解脱を得る。おお、二度生まれの最勝者たちよ。

Verse 100

एतत्पवित्र मायुष्यं सर्वपातकनाशनम् । सप्तर्षोणां समाख्यातमाश्रमस्यानुकीर्तनम्

この清浄なる物語は寿命を増し、あらゆる罪を滅する。これは七仙（サプタリシ）の庵の由来を讃えて語り伝えるものである。