Adhyaya 63

Verse 1

सूत उवाच । अश्वत्थलाक्षावह्नौ च सर्षपान्केसरप्लुतान् । जुह्वतो मंत्रमुख्यैश्च बलातिबलसंज्ञकैः

スータは語った。アシュヴァッタの薪とラックで養われた火に供物を投じ、サフランに浸した芥子の種を散らし、さらに「バーラー」「アティバーラー」と名づけられた最上の真言を唱えつつ、彼らがホーマを行っていたとき、

Verse 2

यामे तु प्रथमे याते काचिन्नारी समाययौ । शोणिताक्तैकवसना महोच्चोर्ध्वशिरोरुहा

夜の第一の刻が過ぎたとき、ある女が現れた。血に塗れた一枚の衣のみをまとい、髪は高く逆立って天へと突き上がっていた。

Verse 3

दारुणाक्षी शुक्लदन्ती भयस्यापि भयंकरी । सा रुरोद महारावं प्राप्य तां होमभूमिकाम्

その眼差しは凄惨で、歯は白く光り――恐れそのものをも恐れさせるほどであった。ホーマの場に至るや、彼女は雷鳴のごとき大音声で泣き叫んだ。

Verse 4

तां दृष्ट्वा चुक्षुभे सद्यो विजयो भीतिमानिव । बर्बरीकश्च निर्भीतिस्तस्याः संमुखमाययौ

彼女を見て、ヴィジャヤはたちまち動揺し、まるで恐れに取り憑かれたかのようであった。だがバルバリーカは恐れなく、まっすぐ彼女の前へ進み出た。

Verse 5

ततः कण्ठं समाश्लिष्य तस्या मतिमतां वरः । रुरोद द्विगुणं वीरो मेघवन्नादयन्बहु

するとその勇士—知ある者の中の最勝—は彼女の喉をつかみ、声を二倍にして叫び、雲の轟きのように幾度も咆哮した。

Verse 6

तं दृष्ट्वा विस्मिता सा च यावन्मुंचति कर्तिकाम् । तावन्निष्पीडिते कंठे मोक्तुं तस्मिन्न चाशकत्

彼を見て彼女は驚いた。彼が放さぬかぎり、喉を固く締めつけられて、彼から逃れることはできなかった。

Verse 7

पीड्यमाने च बलिना कंठे तस्या मुहुर्मुहुः । मुमुोच विविधाञ्छब्दान्वज्राहत इवाचलः

そして強き者が彼女の喉を幾度も押し締めると、彼女はさまざまな声を繰り返し漏らした—まるで金剛の雷に打たれた山のように。

Verse 8

क्षणं रावांस्ततो मुक्त्वा त्राहि मुञ्चेति वक्त्यणु । ततः कृपालुना मुक्ता पादयोः पतिताऽब्रवीत्

しばし叫び声を放ったのち、彼女はかすかな声で「お救いください—お放しください」と懇願した。すると慈悲深き者が放し、彼女はその足もとに伏して言葉を述べた。

Verse 9

शरणं ते प्रपन्नास्मि दासी कर्मकरी तव । महाजिह्वेति मां विद्धि राक्षसीं कामरूपिणीम्

あなたに帰依して庇護を乞います。私はあなたの侍女、あなたの働き手です。私を「マハージフヴァ」と知ってください――意のままに姿を変え得る羅刹女です。

Verse 10

काशीश्मशाननिलयां देवदानवदर्पहाम् । ददासि यदि मे वीर दुर्लभां प्राणदक्षिणाम्

勇士よ、もし私に稀なる命の施し（プラーナ・ダクシナー）を授けてくださるなら――（私は）火葬場を住処とし、神々と阿修羅の驕りを挫く都カーシーに住みましょう。

Verse 11

ततस्तपश्चरिष्यामि सर्वभूताभयप्रदा । अस्मिन्नर्थे स्वदेवस्य शपथा मे तथात्मनः

そののち私はタパス（苦行）を修し、あらゆる生きものに無畏を授ける者となりましょう。このことにおいて、我が選び奉る本尊にかけて—そして我が身そのものにかけて誓います。

Verse 12

यद्येतद्व्यत्ययं कुर्यां भस्मीभूयां ततः क्षणम् । एवं ब्रुवाणां तां वीरो निगृह्य शपथैर्दृढम्

もしこの誓いに背くなら、その瞬間に灰と化しますように。彼女がそう言うと、勇士は彼女を固く制し、厳粛な誓約によって堅く縛り定めた。

Verse 13

मुमोच सापि संहृष्टा कृच्छ्रान्मुक्ता ययौ वनम् । सोऽपि वीरः खङ्गधारी तत्रैवावस्थितोऽभवत्

彼は彼女を解き放った。彼女もまた喜びに満ち—苦難から解かれて—森へと去った。その剣を帯びる勇士は、なおもその場にとどまり続けた。

Verse 14

ततो मध्यमरात्रौ च गर्जितं श्रूयते महत् । अन्धकारं च संजज्ञे तमोंऽधनरकप्रभम्

そのとき真夜中に、巨大な轟きが聞こえ、闇が起こった――盲なる地獄の光のごとく陰鬱であった。

Verse 15

ददृशे च ततः शैलः शतशृंगोऽतिविस्तरः । नानाशिलाः प्रमुमुचे नानावृक्षांश्च सोच्छ्रयान्

次いで一つの山が現れた――広大にして百の峰を備える。さまざまな岩を放ち、また高くそびえる多くの樹々をも放ち出した。

Verse 16

नानानिर्झर संघोषं ववृषे शोणितं वहु । तं तथा नगमालोक्य निर्भीतो भैमिनंदनः

多くの滝の轟きのような響きとともに、夥しい血が雨のごとく降り注いだ。そのような山を見ても、ビーマの子は少しも恐れなかった。

Verse 17

पर्वतो द्विगुणो भूत्वा पर्वतं सहसाप्लुतः । तदाभिजघ्ने संहृत्य पर्वतं स्वेन भूभृता

その山は二倍の大きさとなり、たちまち他の山へと躍りかかった。ついで自らの重みでそれを打ち倒し、掴み取り、押し潰した。

Verse 18

तदा विशीर्णः सोऽभूच्च पर्वतो भूमिमंडले । ततो योजनदेहात्मा शतशीर्षः शतोदरः

そのとき地の輪の上で、その山のごとき姿は崩れ落ち、砕け散って横たわった。そこから一由旬の身丈をもつ者が現れ、百の頭と百の腹を備えていた。

Verse 19

वक्त्रैर्मुंचन्महाज्वालां रेपलेन्द्रोऽभ्यधावत । तं धावमानं दृष्ट्वैव बर्बरीको महाबलः

レーパレーンドラは多くの口より大いなる炎を吐きつつ、前へと突進した。彼が駆け迫るのを見て、剛力のバルバリーカもまた迎え撃つべく進み出た。

Verse 20

विधाय तादृशं रूपं नर्दन्तं चाप्यधावत । ततो मध्यमरात्रौ ती लघु चित्रं च सुष्ठु च

そのような姿を現し、咆哮して、彼もまた前へ駆け出した。すると真夜中に、迅くして妙なる、きわめて目を奪う出来事が起こった。

Verse 21

युयुधाते बाणजालैर्यथा प्रावृषि तोयदौ । छिन्नचापौ च खङ्गाभ्यां छिन्नखड्गौ च मुष्टिभिः

彼らは雨季の雨雲のごとき矢の網をもって戦った。弓は剣により断たれ、剣は拳により打ち砕かれた。

Verse 22

पर्वताविव सत्पक्षौ चिरं युयुधतुः स्थिरम् । ततः कक्षे समुत्पाट्य भ्रामयित्वा मुहूर्तकम्

力ある翼を備えた二つの山のごとく、彼らは久しく堅固に戦った。やがて腰をつかみ、相手を引き抜くように持ち上げ、しばし回転させた。

Verse 23

भूमौ प्रधर्षयामास प्रसृतं च मुमोच ह । चिक्षेप चाग्निकोणे तं महीसागररोधसि

彼は相手を地に激しく叩きつけ、伸び伏したところで手を放った。さらに東南へと投げ飛ばし、陸と大海とが接する境へと打ちやった。

Verse 24

तद्दूरे रेपलेन्द्राख्यं ग्राममद्यापि वर्तते । एवं स रेपलोनाम वृत्रतुल्यपराक्रमः

その地から遠からぬところに、今なお「レーパレーンドラ」と呼ばれる村がある。かくしてレーパラは、ヴリトラに比すべき武威を備えていた。

Verse 25

नाथः श्मशानस्यावन्त्या विघ्नकृन्निहतोऽभवत् । तं निहत्य पुनर्वीरो बर्बरीकः स्थितोऽभवत्

アヴァンティーの火葬場の主、障碍をなす者は討たれた。これを斃してのち、勇者バルバリーカは再び、揺るがず堅く立ち尽くした。

Verse 26

ततस्तृतीययामे च प्रतीच्या दिश आययौ । पर्वताभा महानादा पादैः कम्पयतीव भूः

やがて夜の第三の刻、 पश्चिमの方角より、山のごとき姿の者が来たり、大音声に咆哮して、足踏みで大地を揺るがすかのようであった。

Verse 27

दुहद्रुहाख्याश्वतरी मेघभ्रष्टा तडिद्यथा । तामायांतीं तथा दृष्ट्वा सूर्यवैश्वानरप्रभाम्

「ドゥハドゥルハー」と名づけられた雌の騾馬が、雲より落つる稲妻のごとく現れた。彼女が来たるのを見れば、太陽とヴァイシュヴァーナラの火の輝きに等しく光り耀いていた。

Verse 28

उपसृत्य जवाद्भैमी रुरोह प्रहसन्निव । वेगात्ततः प्रद्रवतीं तुण्डे प्राहत्य मुष्टिभिः

バイラヴィーは疾風のごとく近づき、笑みを含むかのように彼に跨った。やがて勢いよく前へ駆け出すと、彼は拳でその面を打った。

Verse 29

स्थापयामास तत्रैव तस्थौ सा चातिपीडिता । ततः क्रुद्धा महारावं कृत्वाप्लुत्य दुहद्रुहा

彼はその場で彼女を力ずくで抑え込み、彼女はひどく打ちひしがれて立っていた。すると、激怒したドゥハドルハーは凄まじい咆哮をあげて飛びかかった。

Verse 30

जगत्यामाशु चिक्षेप बर्बरीकं तथेच्छकम् । ततो नदित्वा चातीव पादघातममुंचत

彼女は思い通りに、素早くバルバリーカを地面に投げつけた。そして激しく咆哮しながら、強烈な蹴りを見舞った。

Verse 31

पादौ च वीरः संगृह्य चिक्षेप भुवि लीलया । ततः पुनः समुत्थाय धावंतीं तां निगृह्य सः

英雄は彼女の両足をつかみ、まるで遊戯のように地面に放り投げた。そして再び立ち上がり、突進してくる彼女を捕らえて制止した。

Verse 32

मुष्टिना पातयित्वैव दंतान्कंठमपीडयत् । क्लिन्नं वास इवापीड्य प्राणानत्याजयद्द्रुतम्

拳で彼女を打ち倒し、歯を砕き、喉を締め上げた。濡れた布を絞るかのように彼女を締めつけ、速やかにその命を絶った。

Verse 33

एवं सीकोत्तरस्थाने स्मशानैकपदो द्भवा । शाकिनीनामधीशा सा बर्बरीकेण सूदिता

かくして、シーカの北にあるエーカパダと呼ばれる火葬場にて、シャーキニーたちの長である彼女は、バルバリーカによって討ち取られた。

Verse 34

हत्वा तां चापि चिक्षेप प्रतीच्यामेव लीलया । दुहद्रुहाख्यमद्यापि तत्र ग्रामं स्म वर्तते

彼は彼女を殺したのち、戯れのように西方へ投げ捨てた。今日に至るまで、そこには「ドゥハドゥルハー（Duhadruhā）」という村があると伝えられる。

Verse 35

ततस्तथैव संतस्थौ बर्बरीकोऽभिरक्षणे । ततश्चतुर्थे यामे च प्राप्तः क्षपणकोऽद्भुतः

それからバルバリーカは以前のままそこに留まり、護りのために見張っていた。すると夜の第四の刻に、驚くべき遊行者クシャパナカ（kṣapaṇaka）が到来した。

Verse 36

मुंडी नग्नो मयूराणां पिच्छधारी महाव्रतः । प्रोवाच चेदं वचनं हाहा कष्टमतीव भोः

その者は剃髪して裸形、孔雀の羽をまとい、大誓戒を守る者であった。彼はこう言った。「ああ、ああ——これはまことに痛ましいことです、御仁よ！」

Verse 37

अहिंसा परमो धर्मस्तदग्निर्ज्वाल्यते कुतः । हूयमाने यतो वह्नौ सूक्ष्मजीववधो महान्

「アヒンサー（不殺生）は最高のダルマである——それなら、どうしてこの火を燃やすのか。供物を火焔に注ぐとき、微細な生命が多く害されるのだ。」

Verse 38

श्रुत्वेदं वचनं तस्य बर्बरीकोऽब्रवीत्स्मयन् । वदने सर्वदेवानां हूयमाने स्म पावके

その言葉を聞くと、バルバリーカは微笑んで答えた。ちょうどその時、祭火が燃え起こされ、供物が注がれ、あらゆる神々の臨在が招かれていた。

Verse 39

अनृतं भाषसे पाप शिक्षायोग्योऽसि दुर्मते । इत्युक्त्वा सहसोत्पत्य कक्षामध्ये स्थिरोऽस्य च

「汝は虚言を吐く、罪ある者よ――その邪なる心は教誡に値する！」そう言い放つや、ただちに跳び起き、敵の腰の傍ら／その掴みの内に堅く立った。

Verse 40

दन्तान्मुष्टिप्रहारैश्च समाहत्याभ्यपातयत् । रुधिराविलवक्त्रं तं मुमोच पतितं भुवि

彼は拳で歯を打ち、激しく打ち倒した。血にまみれた顔のその敵は放たれ、地に倒れ伏した。

Verse 41

स क्षणाच्चेतनां प्राप्य घोरदैत्यवपुर्धरः । भयाद्भैमेः प्रदुद्राव गुहाविवरमाविशत्

たちまち意識を取り戻すと、恐るべき者はダイティヤの姿をまとい、ビーマの末裔を恐れて逃げ去り、洞窟の裂け目へと入り込んだ。

Verse 42

बहुप्रभेति नगरी षष्टियोजनमायता । तस्यां विवेश सहसा तं चानु बर्बरीककः

「バフプラバー（多光明）」という都があり、六十ヨージャナにわたり輝き広がっていた。彼はそこへ忽ち入り、バルバリーカがすぐ後を追った。

Verse 43

बर्बरीकं ततो दृष्ट्वा नादोऽभूच्च पलाशिनाम् । धावध्वं हन्यतामेष छिद्यतां भिद्यतामिति

バルバリーカを見て、パラーシンたちの間に大きなどよめきが起こった。「走れ！討て！斬れ！突き貫き、打ち砕け！」

Verse 44

तच्छ्रुत्वा दैत्यवीराणां कोटयो नव भीषणाः । नानायुधधरा वीरं बर्बरीकमुपाद्रवन्

その叫びを聞くや、あらゆる武器を携えた恐るべきダイティヤの勇士九クロールが、英雄バルバリーカへと一斉に襲いかかった。

Verse 45

दृष्ट्वा तान्कोटिशो दैत्यान्क्रुद्धो भीमात्मजात्मजः । निमील्य सहसा नेत्रे तेषां मध्यमधावत

クロールにも及ぶダイティヤを見て、ビーマの孫は怒りに燃えた。刹那まぶたを閉じ、たちまち彼らのただ中へ突入した。

Verse 46

पादघातैस्ततः कांश्चिद्भुजाघातैस्तथापरान् । हृदयस्याभिघातैश्च क्षणान्निन्ये यमक्षयम्

それから彼は、ある者を足蹴にし、ある者を腕の一撃で打ち倒した。さらに心臓を砕く猛打によって、瞬く間に彼らをヤマの住処へ送った。

Verse 47

यथा नलवनं क्र्रुद्धः कुर्याद्भूमिसमं करी । नवकोटीस्तथा जघ्ने सह तेन पलाशिना

怒れる象が葦の茂みを地に平らげるように、彼は九クロールを、あのパラーシンとともに討ち滅ぼした。

Verse 48

ततो नागाः समागम्य वासुकिप्रमुखास्तदा । तुष्टुबुर्विविधैर्वाक्यैरूचुः सुहृदयं च ते

その後、ヴァースキを先頭とするナーガたちがそこに集い来た。歓喜して、彼らは多くの言葉でスフリダヤを讃え、心からの親愛をもって語りかけた。

Verse 49

नागानां परमं कृत्यं कृतं ते भैमिनंदन । पलाशीनाम दैत्योयं नीतो यत्सानुगो यमम्

おおビーマの子よ、汝はナーガたちのために最上の奉仕を成し遂げた。このパラーシーというダイティヤは、従者もろともヤマのもとへ送られた。

Verse 50

अनेन हि वयं वीर सानुगेन दुरात्मना । पीडिता विविधोपायैः पातालादप्यधः कृताः

この邪悪な者が従者とともに、さまざまな残酷な手立てで我らを苦しめたのだ、勇士よ。しかもパーターラのさらに下へと追いやった。

Verse 51

वरं वृणीष्व त्वं तस्मान्नागेभ्योऽभिमतं परम् । वरदाः सर्व एव स्म वयं तुभ्यं सुतोषिताः

ゆえに、ナーガたちより汝の望む至上の賜物を選べ。我らは皆、願いを授ける者。汝に大いに満悦している。

Verse 52

सुहृदय उवाच । यदि देयो वरो मह्यं तदेनं प्रवृणोम्यहम् । सर्वविघ्नविनिर्मुक्तो विजयः सिद्धिमाप्नुयात्

スフリダヤは言った。「もし我に賜り物が与えられるなら、これを選ぶ。ヴィジャヤが一切の障碍を離れ、完全なる成就を得ますように。」

Verse 53

ततस्तथेति तं प्रोचुः प्रहृष्टा वायुभोजनाः । स च तेभ्यः पुरीं दत्त्वा निवृत्तो नागपूजितः

すると風を食とするナーガたちは歓喜して「そのとおり」と告げた。彼は彼らに都を与え、ナーガたちに敬われ礼拝されつつ帰還した。

Verse 54

विवरस्य च मध्येन समागच्छन्महाप्रभम् । सर्वरत्नमयं लिंगं स्थितं कल्पतरोरधः

裂け目の中央を通り抜けると、彼は大いなる光輝に出会った。万宝より成るリンガが、願いを叶えるカルパタルの樹の下に立っていた。

Verse 55

अर्च्यमानं सुवह्नीभिर्नागकन्याभिरैक्षत । ततोऽसौ विस्मयाविष्टो नागकन्या ह्यपृच्छत

それが光り輝くナーガの乙女たちにより礼拝されているのを彼は見た。そこで驚嘆に満ち、ナーガの乙女に問いかけた。

Verse 56

केनेदं स्थापितं लिंगं सूर्यवैश्वानरप्रभम् । लिंगादपि चतुर्दिक्षु मार्गाश्चेमे तु कीदृशाः

「このリンガは誰が安置したのか—太陽と聖なる火のごとく輝くものを。さらにリンガから四方へ伸びるこれらの道は、いかなるものか。」

Verse 57

इति वीरवचः श्रुत्वा बृहत्कटिपयोधरा । सव्रीडं सस्मितापांगनिर्मोक्षमिदमब्रवीत्

勇者の言葉を聞くと、乙女は—腰広く胸豊かに—恥じらいと微笑みをたたえ、そっと流し目をほどきつつ、次のように語った。

Verse 58

सर्वपन्नगराजेन शेषेण सुमहात्मना । तप स्तप्त्वा महालिंगमिदमत्र प्रतिष्ठितम्

万蛇の王にして大いなる魂をもつシェーシャ（Śeṣa）が、厳しい苦行（タパス）を修め、この偉大なるシヴァ・リンガをここに स्थापितした。

Verse 59

दर्शनात्स्पर्शनाद्ध्यानादर्चनात्सर्वसिद्धिदम् । लिंगात्पूर्वेण मार्गोयं याति श्रीपर्वतं भुवि

これを拝見し、触れ、禅定して念じ、供養して礼拝することにより、このリンガはあらゆる成就を授ける。リンガより、地上の東の道は聖なるシュリーパルヴァタ（Śrīparvata）へ至る。

Verse 60

एलापत्रेण विहितो नागानां तत्र प्राप्तये । दक्षिणेन च मार्गोऽयं याति शूर्पारकं भुवि

この道は、ナーガたちがその地に至るためにエーラーパトラ（Elāpatra）によって設けられた。さらに、この地上の南の道はシュールパーラカ（Śūrpāraka）へ通じる。

Verse 61

कर्कोटकेन नागेन कृतोऽयं तत्र प्राप्तये । पश्चिमेन च मार्गोऽयं प्रभासं याति सुप्रभम्

この道は、その地に至るためにナーガのカルコータカ（Karkoṭaka）によって造られた。さらに、この西の道は輝かしいプラバーサ（Prabhāsa）へ至る。

Verse 62

ऐरावतेन विहितो नागानां गमनाय च । उत्तरेण च मार्गोयं येन यातुं भवान्स्थितः

この道は、ナーガたちの通行のためにアイラーヴァタ（Airāvata）によって整えられた。これが北の道であり、あなたはいまそれを進む備えができている。

Verse 63

गुप्तक्षेत्रे सिद्धलिंगं याति शक्तिगुहाऽकृतः । विहितस्तक्षकेणासौ यातुं तत्र महात्मना

秘された聖域において、この道はシッダリンガ（Siddhaliṅga）へ至る—それはシャクティグハー（Śaktiguhā）によって造られた。まさにその道を、大いなる魂をもつタクシャカ（Takṣaka）が、そこへ赴くために設けたのである。

Verse 64

इतीदं वर्णितं वीर विज्ञप्तिः श्रूयतां मम । को भवानधुनैवेतो दैत्यपृष्ठ गतोऽभवत् । अधुनैव तथैकाकी समायातोऽत्र नो वद

かくして、勇士よ、私はこれを語り終えた。いま我が願いを聞け。汝は誰ぞ、ただ今、ダイティヤの背に乗りて来たりし者よ。いかにして今ここへ、ただ独り来たのか。われらに告げよ。

Verse 65

वयं च सर्वास्ते दास्यस्त्वां पतिं प्रवृणीमहे । अस्माभिः सहितः क्रीड विविधास्वत्र भूमिषु

そして我ら皆、汝の侍女として、汝を主君に選び奉る。われらと共に、ここなるさまざまの麗しき地を遊び歩みたまえ。

Verse 66

बर्बरीक उवाच । अहं कुरुकुलोत्पन्नः पांडुपुत्रस्य पौत्रकः । बर्बरीक इति ख्यातस्तं दैत्यं हंतुमागतः

バルバリーカは言った。「我はクル族に生まれ、パーンドゥの子の孫なり。バルバリーカと称され、かのダイティヤを討たんがために来たり。」

Verse 67

स च दैत्यो हतः पापः पुनर्यास्ये महीतलम् । भवतीभिश्च मे नास्ति कृत्यं भोभोः कथंचन

「かの罪深きダイティヤはすでに討たれたり。今、我は地上へ帰らん。されど汝ら淑女らと、我にはもはや何の用もなし。」

Verse 68

ब्रह्मचारिव्रतं यस्मादहं सततमास्थितः । इत्युक्त्वाभ्यर्च्य तल्लिंगं प्रणिपत्य च दण्डवत्

「我は常にブラフマチャリヤの誓戒に住するがゆえに」と言い、彼はそのリンガを礼拝し、ついで杖のごとく身を伸ばして、全身投地の礼をなした。

Verse 69

ऊर्ध्वमाचक्रमे वीरः कातरं ताभिरीक्षितः । ततो बहिः समागत्य सप्रकाशं मुखं तदा

そのとき勇士は上方へと昇りゆき、彼女らが不安のまなざしで見守る中、外へ現れた。するとその瞬間、彼の面貌は清らかな光明に輝きわたった。

Verse 70

प्रहर्षेणैव पूर्वस्या विजयं ददृशे दिशः । तस्मिन्काले च विजयः कर्म सर्वं समाप्तवान्

大いなる歓喜のうちに、彼は東方より来たる勝利を見た。まさにその時、ヴィジャヤはすべての務めを成し遂げた。

Verse 71

कांत्या सूर्यसमाभास ऊर्ध्वमाचक्रमे क्षणात् । ततो वियद्गतं देवैः पुष्पवर्षमभून्महत्

太陽に等しい光輝をまとい、彼は刹那にして上空へ昇った。すると天より、神々が大いなる花の雨を降らせた。

Verse 72

जगुर्गंधर्वमुख्याश्च ननृतुश्चाप्सरोगणाः । विजयो बर्बरीकं च ततो वचनमब्रवीत्

ガンダルヴァの長たちは歌い、アプサラスの群れは舞った。その後ヴィジャヤは、バルバリーカに次の言葉を告げた。

Verse 73

तव प्रसादाद्वीरेश सिद्धिः प्राप्ता मयातुला । चिरं जीव चिरं नंद चिरं वस चिरं जय

「おお勇士の主よ、あなたのご加護により、私は比類なき成就を得ました。久しく生き、久しく歓び、久しく住し、久しく勝利せられよ！」

Verse 74

अत एव हि साधृनां संगमिच्छंति साधवः । औषधं सर्वदोषाणां भवेत्सत्यं गमो यतः

それゆえ徳ある者は徳ある者との交わりを求める。かかる交わりより真実にかなう生の道が生じ、それはあらゆる過失の薬となる。

Verse 75

त्वं च होमस्थितं भस्म सिंदूरसदृशप्रभम् । निःशल्यं सविवरकं पूर्यमाणं गृहाण च

そして汝よ、護摩の火供より得たこの灰を受け取れ。赤きシンドゥールのごとく輝き、傷なきに開口を備え、満たすことのできるもの—これを取れ。

Verse 76

अक्षय्यमेतत्संग्रामे प्रथमं ते प्रमुंचतः । शत्रूणां स्थानकं मृत्योर्देहं ध्वस्तं करिष्यति

これは戦場において尽きることがない。汝がまずこれを放てば、敵の砦を粉砕し、死そのものの身体さえも打ち砕くであろう。

Verse 77

एवं सुखेन विजयः शत्रूणां ते भविष्यति

かくして、汝は容易に敵に勝利するであろう。

Verse 78

बर्बरीक उवाच । उपकुर्यान्निराकांक्षो यः स साधुरितीर्यते । साकांक्षमुपकुर्याद्यः साधुत्वे तस्य को गुणः

バルバリーカは言った。「何の見返りも求めずに助ける者こそ、真の善人（サードゥ）と呼ばれる。報いを望んで助ける者に、いかなる徳があって『善人』と称せようか。」

Verse 79

तद्देहि भस्म चान्यस्मै केनाप्यर्थो न मेऽण्वपि । प्रसादसुमुखां दृष्टिं विना नान्यद्वृणोमि ते

その灰は他の者にお与えください――私は誰からも、たとえ微かな世俗の利得すら求めません。ただあなたの慈悲に満ちた、恩寵のやさしい御眼差し以外には、何も願いません。

Verse 80

देवा ऊचुः । कुरूणां पांडवानां च भविष्यति महान्रणः । ततो भूमिस्थितं भस्म प्राप्स्यंति यदि कौरवाः

神々は言った。「クル族とパーンダヴァ族の間に大いなる戦が起ころう。その後、もしカウラヴァらが地にある灰を得るならば……」

Verse 81

महाननर्थो भविता पांडवानां ततः स्फुटम् । तस्माद्गृहाण त्वं भस्म सोपि चक्रे तथो वचः

「そのとき、パーンダヴァらには明らかに大いなる災厄が降りかかる。ゆえに、この灰を受け取りなさい。」そして彼もまた、その言葉のとおりに行った。

Verse 82

देवीभिः सहिता देवाः संमान्य विजयं च ते । सिद्धैश्वर्यं ददुस्तस्मै सिद्धसेनेति नाम च

神々は女神たちを伴い、ヴィジャヤを敬い讃えた。彼に成就した力と繁栄を授け、さらに「シッダセーナ」という名を与えた。

Verse 83

एवं स विजयो विप्रः सिद्धिं लेभे सुदुर्लभाम् । बर्बरीकश्च कृत्वैतद्देवीभक्तिरतोऽवसत्

かくして、婆羅門ヴィジャヤはきわめて得難い成就を得た。バルバリーカもまた、これを成し遂げたのち、女神への信愛（バクティ）に励みつつ住した。