Adhyaya 16

Mantra 1

नम॑स्ते रुद्र म॒न्यव॑ उ॒तो त॒ इष॑वे॒ नम॑: । बा॒हुभ्या॑मु॒त ते॒ नम॑:

汝に敬礼す、ルドラ（Rudra）よ、汝の憤怒にもまた敬礼す。さらに汝の矢にも敬礼す。汝の両腕にもまた敬礼す。

Mantra 2

या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नूरघो॒राऽपा॑पकाशिनी । तया॑ नस्त॒न्वा शन्त॑मया॒ गिरि॑शन्ता॒भि चा॑कशीहि

ルドラ（Rudra）よ、汝の吉祥なる身は、恐るべきにあらず、罪を払い除くものなり。その最も慈和なる身をもって、山に住まう者（Giriśanta）よ、われらを顧みそ。

Mantra 3

यामिषुं॑ गिरिशन्त॒ हस्ते॑ बि॒भर्ष्यस्त॑वे । शि॒वां गि॑रित्र॒ तां कु॑रु॒ मा हि॑ᳪसी॒: पुरु॑षं॒ जग॑त्

山に住まう者よ、汝が手に携え、射放つためのその矢を――山を巡る者よ、吉祥なるものとなせ。人を、また動く世界（衆生）を傷つけるな。

Mantra 4

शि॒वेन॒ वच॑सा त्वा गिरि॒शाच्छा॑ वदामसि । यथा॑ न॒: सर्व॒मिज्जग॑दय॒क्ष्मᳪ सु॒मना॒ अस॑त्

吉祥なる言葉をもって、山の主ギリシャ（Giriśa）よ、汝に向かい語りかけ奉る。われらのために、この全世界がまことに消耗の病（yakṣma）なく、慈しき心に満ちたものとなるように。

Mantra 5

अध्य॑वोचदधिव॒क्ता प्र॑थ॒मो दैव्यो॑ भि॒षक् । अहीँ॑श्च॒ सर्वा॑ञ्ज॒म्भय॒न्त्सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यो॒ऽध॒राची॒: परा॑ सुव

最初なる者、神なる医師、上なる宣告者は語り出でた。すべての蛇どもを打ち砕き、またすべての妖術の一族をも——彼らを追い払え、下方へと向けて遠ざけよ。

Mantra 6

असौ॒ यस्ता॒म्रो अ॑रु॒ण उ॒त ब॒भ्रुः सु॑म॒ङ्गल॑: । ये चै॑नᳪ रु॒द्रा अ॒भितो॑ दि॒क्षु श्रि॒ताः स॑हस्र॒शोऽवै॑षा॒ᳪ हेड॑ ईमहे

かのルドラは、銅赤にして赤く、また褐色にして、まことに吉祥なる者。さらに、四方の方位に周匝して、千々に住するルドラたち——われらは願い奉る、彼らの憤りがわれらより去らんことを。

Mantra 7

असौ॒ यो॑ऽव॒सर्प॑ति॒ नील॑ग्रीवो॒ विलो॑हितः । उ॒तैनं॑ गो॒पा अ॑दृश्र॒न्नदृ॑श्रन्नुदहा॒र्यः स दृ॒ष्टो मृ॑डयाति नः

かの者は滑るがごとく進み来たり、青き頸をもち、赤のさまざまに輝く。牧人らは彼を見たり——まことに見たり、引き出され来たるその者を。見られしとき、彼はわれらを憐れみ給う。

Mantra 8

नमो॑ऽस्तु॒ नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒क्षाय॑ मी॒ढुषे॑ । अथो॒ ये अ॑स्य॒ सत्वा॑नो॒ऽहं तेभ्यो॑ऽकरं॒ नम॑:

礼拝あれ、青頸の御方に、千眼の御方に、恵みを降らす御方に。さらにまた、彼に属する諸なるものたちに——われは彼らに礼拝をなした。

Mantra 9

प्रमु॑ञ्च॒ धन्व॑न॒स्त्वमु॒भयो॒रार्त्न्यो॒र्ज्याम् । याश्च॑ ते॒ हस्त॒ इष॑व॒: परा॒ ता भ॑गवो वप

弓の弦を解き、両端からその弦をゆるめよ。そなたの手にある矢はすべて——福徳ある者よ——はるか彼方へ投げ捨てよ。

Mantra 10

विज्यं॒ धनु॑: कप॒र्दिनो॒ विश॑ल्यो॒ वाण॑वाँ२ उ॒त । अने॑शन्नस्य॒ या इष॑व आ॒भुर॑स्य निषङ्ग॒धिः

結髪の者（カパルディン）の弓は弦なきものとなれ。返しなき矢にして、なお矢を備えよ。彼の矢は害なきものとなれ。彼の矢筒とその支えもまた害なきものとなれ。

Mantra 11

या ते॑ हे॒तिर्मी॑ढुष्टम॒ हस्ते॑ ब॒भूव॑ ते॒ धनु॑: । तया॒ऽस्मान्वि॒श्वत॒स्त्वम॑य॒क्ष्मया॒ परि॑ भुज

そなたの武器——最も慈しみ深き者よ——そなたの手に備わったその弓によって、四方よりわれらを病なき自由で包み、周囲を守りたまえ。

Mantra 12

परि॑ ते॒ धन्व॑नो हे॒तिर॒स्मान्वृ॑णक्तु वि॒श्वत॑: । अथो॒ य इ॑षु॒धिस्तवा॒रे अ॒स्मन्नि धे॑हि॒ तम्

汝の弓の武器よ、われらの周囲をめぐり、あらゆる方角から（災いを）われらより退けよ。さらに汝の矢筒よ、敵なる者よ、それをわれらから離れた所に置け——脇へ退けよ。

Mantra 13

अ॒व॒तत्य॒ धनु॒ष्ट्वᳪ सह॑स्राक्ष॒ शते॑षुधे । नि॒शीर्य॑ श॒ल्यानां॒ मुखा॑ शि॒वो न॑: सु॒मना॑ भव

千眼の者よ、百の矢筒を持つ者よ、汝の弓を下ろし、また汝の矢の尖端を引き抜きて、われらに吉祥となれ、慈しき心となれ。

Mantra 14

नम॑स्त॒ आयु॑धा॒याना॑तताय धृ॒ष्णवे॑ । उ॒भाभ्या॑मु॒त ते॒ नमो॑ बा॒हुभ्यां॒ तव॒ धन्व॑ने

武器を帯びる者、弦を張らぬ（弓の）者、猛き者よ、汝に敬礼。さらに汝の両腕に敬礼、汝の弓に敬礼。

Mantra 15

मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒कं मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् । मा नो॑ वधीः पि॒तरं॒ मोत मा॒तरं॒ मा न॑: प्रि॒यास्त॒न्वो॒ रुद्र रीरिषः

われらの大いなる者を殺すな、また小さき者をも殺すな。成長しつつある若者を殺すな、また成熟した者をも殺すな。われらの父を殺すな、また母をも殺すな。ルドラよ、われらの愛しき身（身躯）を損なうな。

Mantra 16

मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः । मा नो॑ वी॒रान् रु॑द्र भा॒मिनो॑ वधीर्ह॒विष्म॑न्त॒: सद॒मित् त्वा॑ हवामहे

われらの幼子においても子孫においても、われらの寿命においても、われらの牛においても、われらの馬においても——損なうな。憤烈なるルドラよ、われらの勇士たちを殺すな。供物（ハヴィス）を具するわれらは、つねに汝を呼び招く。

Mantra 17

नमो॒ हिर॑ण्यबाहवे सेना॒न्ये॒ दि॒शां च॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ वृ॒क्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यः पशू॒नां पत॑ये॒ नमो॒ नमो॒ वृ॒क्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यः पशू॒नां पत॑ये॒ नमो॒ नम॑: श॒ष्पिञ्ज॑राय॒ त्विषी॑मते पथी॒नां पत॑ये॒ नमो॒ नमो॒ हरि॑केशायोपवी॒तिने॑ पु॒ष्टानां॒ पत॑ये॒ नम॑:

黄金の腕をもつ者に、軍の将に、諸方の主に——ナモ、ナモ。黄褐の髪をもつ樹々に、家畜の主に——ナモ、ナモ。褐黄にして輝ける者、道の主に——ナモ、ナモ。黄褐の髪をもち、ウパヴィータ（upavīta）を帯する者、繁栄の主に——ナモ。

Mantra 18

नमो॑ बभ्लु॒शाय॑ व्या॒धिने ऽन्ना॑नां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ भ॒वस्य॑ हेत्यै॒ जग॑तां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ रु॒द्राया॑तता॒यिने॒ क्षेत्रा॑णां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॑: सू॒तायाह॑न्त्यै॒ वना॑नां॒ पत॑ये॒ नम॑:

褐色なる者、狩人、食物の主に敬礼——敬礼。バヴァ（Bhava）の矢（武器）に、動くものすべての主に敬礼——敬礼。襲い来たるルドラ（Rudra）に、田野の主に敬礼——敬礼。御者にして討ち滅ぼす者、森の主に敬礼——敬礼。

Mantra 19

नमो॒ रोहि॑ताय स्थ॒पत॑ये वृ॒क्षाणां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ भुव॒न्तये॑ वारिवस्कृ॒तायौष॑धीनां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ म॒न्त्रिणे॑ वाणि॒जाय॒ कक्षा॑णां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॑ उ॒च्चैर्घो॑षायाक्र॒न्दय॑ते पत्ती॒नां पत॑ये॒ नम॑:

ローヒタ（Rohita）に敬礼、棟梁（Sthapati）に敬礼、樹木の主に敬礼。敬礼、敬礼、生成する者（Bhuvant）に、道を開き恵みを施す者に、薬草の主に敬礼。敬礼、敬礼、謀議する者（Mantrin）に、商う者（Vāṇij）に、藪の主に敬礼。敬礼、敬礼、高き声の者に、叫ばしめる者に、軍勢の主に敬礼。

Mantra 20

नम॑: कृत्स्नाय॒तया॒ धाव॑ते॒ सत्व॑नां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॒: सह॑मानाय निव्या॒धिन॑ आव्या॒धिनी॑नां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ निष॒ङ्गिणे॑ ककु॒भाय॑ स्ते॒नानां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ निचे॒रवे॑ परिच॒रायार॑ण्यानां॒ पत॑ये॒ नम॑:

敬礼。遍く行きわたりつつ疾走する者、衆生の主に敬礼。敬礼、敬礼。圧倒する者、密かに刺し貫く者、傷つける者らの主に敬礼。敬礼、敬礼。剣を帯びる者、高き者、盗賊の主に敬礼。敬礼、敬礼。忍び歩く徘徊者、林野を巡る者、森に潜む者らの主に敬礼。

Mantra 21

नमो॒ वञ्च॑ते परि॒वञ्च॑ते स्तायू॒नां पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ निष॒ङ्गिण॑ इषुधि॒मते॒ तस्क॑राणां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॑: सृका॒यिभ्यो॒ जिघा॑ᳪसद्भ्यो मुष्ण॒तां पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ऽसि॒मद्भ्यो॒ नक्त॒ञ्चर॑द्भ्यो विकृ॒न्तानां॒ पत॑ये॒ नम॑:

敬礼。欺く者と重ねて欺く者、盗賊の主に敬礼。敬礼、敬礼。剣を帯び、矢筒を備える者、盗賊の主に敬礼。敬礼、敬礼。小刀を携える者ら、殺さんとする者ら、略奪する者らの主に敬礼。敬礼、敬礼。剣を帯びる者ら、夜に歩む者ら、切り裂く者らの主に敬礼。

Mantra 22

नम॑ उष्णी॒षिणे॑ गिरिच॒राय॑ कुलु॒ञ्चानां॒ पत॑ये॒ नमो॒ नम॑ इषु॒मद्भ्यो॑ धन्वा॒यिभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॑ आतन्वा॒नेभ्य॑: प्रति॒दधा॑नेभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॑ आ॒यच्छ॒द्भ्यो ऽस्य॑द्भ्यश्च वो॒ नम॑:

敬礼。頭巾を戴く者、山を巡る者、クルーñチャ（kulūñca）らの主に敬礼。敬礼、敬礼。汝ら矢を持つ者、弓を操る者に敬礼。敬礼、敬礼。汝ら弓を張る者、矢をつがえる者に敬礼。敬礼、敬礼。汝ら弓を引く者、矢を放つ者に敬礼。

Mantra 23

नमो॑ विसृ॒जद्भ्यो॒ विध्य॑द्भ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॑: स्व॒पद्भ्यो॒ जाग्र॑द्भ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒: शया॑नेभ्य॒ आसी॑नेभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒स्तिष्ठ॑द्भ्यो॒ धाव॑द्भ्यश्च वो॒ नम॑:

放ち放つ者たち、貫き刺す者たちよ、汝らに敬礼。汝らに敬礼、敬礼。眠る者たち、目覚める者たちよ、汝らに敬礼、敬礼。横たわる者たち、坐す者たちよ、汝らに敬礼、敬礼。立つ者たち、走る者たちよ、汝らに敬礼。

Mantra 24

नम॑: स॒भाभ्य॑: स॒भाप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमोऽश्वे॒भ्यो ऽश्व॑पतिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॑ आव्या॒धिनी॑भ्यो वि॒विध्य॑न्तीभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒ उग॑णाभ्यस्तृᳪह॒तीभ्य॑श्च वो॒ नम॑:

集会に敬礼。集会の主たちにも、汝らに敬礼、敬礼。馬に敬礼。馬の主たちにも、汝らに敬礼、敬礼。刺し貫く者たちに敬礼。さまざまに打ち据える者たちにも、汝らに敬礼、敬礼。猛き群れに敬礼。圧倒する者たちにも、汝らに敬礼。

Mantra 25

नमो॑ ग॒णेभ्यो॑ ग॒णप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॒ व्राते॑भ्यो॒ व्रात॑पतिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॒ गृत्से॑भ्यो॒ गृत्स॑पतिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॒ विरू॑पेभ्यो वि॒श्वरू॑पेभ्यश्च वो॒ नम॑:

諸ガナ（gaṇa）とその主ガナパティ（gaṇapati）に敬礼、汝らに敬礼あれ。諸ヴラータ（vrāta）とその主ヴラータパティ（vrātapati）に敬礼、汝らに敬礼あれ。諸グリツァ（gṛtsa、貪り奪う者）とその主グリツァパティ（gṛtsapati）に敬礼、汝らに敬礼あれ。諸ヴィルーパ（virūpa、異形の者）と諸ヴィシュヴァルーパ（viśvarūpa、万有の形を具える者）に敬礼、汝らに敬礼あれ。

Mantra 26

नम॒: सेना॑भ्यः सेना॒निभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॑ र॒थिभ्यो॑ अर॒तेभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॑: क्ष॒त्तृभ्य॑: संग्रही॒तृभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॑ म॒हद्भ्यो॑ अर्भ॒केभ्य॑श्च वो॒ नम॑:

諸軍（senā）と諸軍の将（senānī）に敬礼、汝らに敬礼あれ。車戦の士（rathin）と徒歩の士（arati）に敬礼、汝らに敬礼あれ。侍従（kṣattṛ）と徴収・収集する者（saṃgrahītṛ）に敬礼、汝らに敬礼あれ。偉大なる者（mahat）と小さき者（arbhaka）に敬礼、汝らに敬礼あれ。

Mantra 27

नम॒स्तक्ष॑भ्यो रथका॒रेभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॒: कुला॑लेभ्यः कु॒र्मारे॑भ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॑ निषा॒देभ्य॑: पु॒ञ्जिष्टे॑भ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॑: श्व॒निभ्यो॑ मृग॒युभ्य॑श्च वो॒ नम॑:

大工（takṣan）と車作り（rathakāra）に敬礼、汝らに敬礼あれ。陶工（kulāla）と鍛冶・工匠（kūrmāra）に敬礼、汝らに敬礼あれ。ニシャーダ（Niṣāda）と積み上げる者（puñjiṣṭa）に敬礼、汝らに敬礼あれ。犬を飼う者（śvanin）と狩人（mṛgayu）に敬礼、汝らに敬礼あれ。

Mantra 28

नम॒: श्वभ्य॒: श्वप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॑ भ॒वाय॑ च रु॒द्राय॑ च॒ नम॑: श॒र्वाय॑ च पशु॒पत॑ये च॒ नमो॒ नील॑ग्रीवाय च शिति॒कण्ठा॑य च

犬たちに敬礼。犬の主たちにも、汝らに敬礼あれ。バヴァ（Bhava）とルドラ（Rudra）に敬礼。シャルヴァ（Śarva）とパシュパティ（Paśupati）に敬礼。青頸の御方（Nīlagrīva）と白喉の御方（Śitikāṇṭha）に敬礼。

Mantra 29

नम॑: कप॒र्दिने॑ च॒ व्यु॒प्तकेशाय च॒ नम॑: सहस्रा॒क्षाय॑ च श॒तध॑न्वने च॒ नमो॑ गिरिश॒याय॑ च शिपिवि॒ष्टाय॑ च॒ नमो॑ मी॒ढुष्ट॑माय॒ चेषु॑मते च

結髪の御方に敬礼、また髪を解き垂らす御方に敬礼。千眼の御方に敬礼、また百の弓をもつ御方に敬礼。山に住まう御方に敬礼、また光輝に入りたまえる御方に敬礼。最も施し豊かな御方に敬礼、また矢を具えた御方に敬礼。

Mantra 30

नमो॑ ह्र॒स्वाय॑ च वाम॒नाय॑ च॒ नमो॑ बृह॒ते च॒ वर्षी॑यसे च॒ नमो॑ वृ॒द्धाय॑ च स॒वृधे॑ च॒ नमोऽग्र्या॑य च प्रथ॒माय॑ च

矮小なるものに敬礼し、また侏儒なるものに敬礼する。偉大なるものに敬礼し、またいよいよ強大なるものに敬礼する。成長せるものに敬礼し、また共に増し育つものに敬礼する。最前なるものに敬礼し、また第一なるものに敬礼する。

Mantra 31

नम॑ आ॒शवे॑ चाजि॒राय॑ च॒ नम॒: शीघ्र्या॑य च॒ शीभ्या॑य च॒ नम॒ ऊर्म्या॑य चावस्व॒न्या॒य च॒ नमो॑ नादे॒याय॑ च॒ द्वीप्या॑य च

迅きものに敬礼し、また敏捷なるものに敬礼する。速やかなるものに敬礼し、また激しく突き進むものに敬礼する。波のごときものに敬礼し、また低く響き渡るものに敬礼する。轟くものに敬礼し、また河の中洲に住まうものに敬礼する。

Mantra 32

नमो॑ ज्ये॒ष्ठाय॑ च कनि॒ष्ठाय॑ च॒ नम॑: पूर्व॒जाय॑ चापर॒जाय॑ च॒ नमो॑ मध्य॒माय॑ चापग॒ल्भाय॑ च॒ नमो॑ जघ॒न्या॒य च बु॒ध्न्या॒य च

最年長なるものに敬礼し、また最年少なるものに敬礼する。先に生まれしものに敬礼し、また後に生まれしものに敬礼する。中ほどにあるものに敬礼し、また自らを抑えるものに敬礼する。最後なるものに敬礼し、また基底にあるものに敬礼する。

Mantra 33

नम॒: सोभ्या॑य च प्रतिस॒र्या॒य च॒ नमो॒ याम्या॑य च॒ क्षेम्या॑य च॒ नम॒: श्लोक्या॑य चावसा॒न्या॒य च॒ नम॑ उर्व॒र्या॒य च॒ खल्या॑य च

ソービヤ（Sobhya、和やかに吉祥なる者）に敬礼、またプラティサルヤ（Pratisarya、対して逆行する者）に敬礼。ヤーミヤ（Yāmya、南方に属する者）に敬礼、またクシェーミヤ（Kṣemya、安穏をもたらす者）に敬礼。シュロークヤ（Ślokya、讃えらるべき者）に敬礼、またアヴァサーニヤ（Avasānya、終結に属する者）に敬礼。ウルヴァリーヤ（Urvarīya、肥沃な田の主）に敬礼、またカリヤ（Khalya、打穀場の主）に敬礼。

Mantra 34

नमो॒ वन्या॑य च॒ कक्ष्या॑य च॒ नम॑ः श्र॒वाय॑ च प्रतिश्र॒वाय॑ च॒ नम॑ आ॒शुषे॑णाय चा॒शुर॑थाय च॒ नम॒ः शूरा॑य चावभे॒दिने॑ च

林野の主に敬礼し、また藪の主に敬礼する。名声に敬礼し、またこだまの応答に敬礼する。迅き軍勢の主に敬礼し、また迅き戦車の主に敬礼する。勇士に敬礼し、また貫き通す者に敬礼する。

Mantra 35

नमो॑ बि॒ल्मिने॑ च कव॒चिने॑ च॒ नमो॑ व॒र्मिणे॑ च वरू॒थिने॑ च॒ नम॑ः श्रु॒ताय॑ च श्रुतसे॒नाय॑ च॒ नमो॑ दुन्दु॒भ्या॒य चाहन॒न्या॒य च

兜を戴く者に敬礼し、また鎧を着る者に敬礼する。甲冑をまとう者に敬礼し、また守護の備えある者に敬礼する。名高き者に敬礼し、また名高き軍勢の主に敬礼する。軍鼓に敬礼し、また不敗の者に敬礼する。

Mantra 36

नमो॑ धृ॒ष्णवे॑ च प्रमृ॒शाय॑ च॒ नमो॑ निष॒ङ्गिणे॑ चेषुधि॒मते॑ च॒ नम॑स्ती॒क्ष्णेष॑वे चायु॒धिने॑ च॒ नम॑: स्वायु॒धाय॑ च सु॒धन्व॑ने च

猛き者に敬礼し、また襲いかかる者に敬礼する。剣を帯びる者に敬礼し、また矢筒を備える者に敬礼する。鋭き矢の主に敬礼し、また武器を持つ者に敬礼する。自ら武器を具える者に敬礼し、また良き弓の者に敬礼する。

Mantra 37

नम॒: स्रुत्या॑य च॒ पथ्या॑य च॒ नम॒: काट्या॑य च॒ नीप्या॑य च॒ नम॒: कुल्या॑य च सर॒स्या॒य च॒ नमो॑ नादे॒याय॑ च वैश॒न्ताय॑ च

小径を司る御方に敬礼し、また大道を司る御方に敬礼する。切り開かれた道を司る御方に敬礼し、また低地を司る御方に敬礼する。用水路を司る御方に敬礼し、また湖沼を司る御方に敬礼する。河辺の水域を司る御方に敬礼し、また集落へ至る道を司る御方に敬礼する。

Mantra 38

नम॒: कूप्या॑य चाव॒ट्या॑य च॒ नमो॒ वीध्र्या॑य चात॒प्या॒य च॒ नमो॒ मेघ्या॑य च च विद्यु॒त्या॒य च॒ नमो॒ वर्ष्या॑य चाव॒र्ष्याय॑ च

井を司る御方に敬礼し、また穴（落とし穴）を司る御方に敬礼する。裂け目の排水路を司る御方に敬礼し、また炎熱を司る御方に敬礼する。雲を司る御方に敬礼し、また稲妻を司る御方に敬礼する。降雨を司る御方に敬礼し、また無雨を司る御方に敬礼する。

Mantra 39

नमो॒ वात्या॑य च॒ रेष्म्या॑य च॒ नमो॑ वास्त॒व्या॒य च वास्तु॒पाय॑ च॒ नम॒: सोमा॑य च रु॒द्राय॑ च॒ नम॑स्ता॒म्राय॑ चारु॒णाय॑ च

暴風の風（ヴァーティヤ）に敬礼、また手綱を執る者（レシュミヤ）に敬礼。住まいに宿る者に敬礼、また家宅の守護者（ヴァーストゥパー）に敬礼。ソーマ（Soma）に敬礼、またルドラ（Rudra）に敬礼。銅赤の者に敬礼、また赤き者に敬礼。

Mantra 40

नम॑: श॒ङ्गवे॑ च पशु॒पत॑ये च॒ नम॑ उ॒ग्राय॑ च भी॒माय॑ च॒ नमो॑ऽग्रेव॒धाय॑ च दूरेव॒धाय॑ च॒ नमो॑ ह॒न्त्रे च॒ हनी॑यसे च॒ नमो॑ वृ॒क्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यो॒ नम॑स्ता॒राय॑

慈恵の者に敬礼、また獣の主（パシュパティ, Paśupati）に敬礼。猛き者に敬礼、また恐るべき者に敬礼。近くで討つ殺し手に敬礼、また遠くで討つ殺し手に敬礼。打ち倒す者に敬礼、またさらに破壊的に打ち倒す者に敬礼。黄髪の樹々に敬礼。ターラー（Tārā）に敬礼。

Mantra 41

नम॑: शम्भ॒वाय॑ च मयोभ॒वाय॑ च॒ नम॑: शङ्क॒राय॑ च मयस्क॒राय॑ च॒ नम॑: शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च

安寧をもたらす御方（Śambhava）に、また歓喜をもたらす御方（Mayobhava）に敬礼。恩恵を授ける御方（Śaṅkara）に、また福祉を成就する御方（Mayaskara）に敬礼。吉祥なる御方（Śiva）に、またさらに吉祥なる御方（Śivatarā）に敬礼。

Mantra 42

नम॒: पार्या॑य चावा॒र्या॒य च॒ नम॑: प्र॒तर॑णाय चो॒त्तर॑णाय च॒ नम॒स्तीर्थ्या॑य च॒ कूल्या॑य च॒ नम॒: शष्प्या॑य च॒ फेन्या॑य च

彼岸に在す御方に、また此岸に在す御方に敬礼。渡らせる御方に、また渡り越えさせる御方に敬礼。渡し場に在す御方に、また岸辺に在す御方に敬礼。若草の中に在す御方に、また泡の中に在す御方に敬礼。

Mantra 43

नम॑: सिक॒त्या॒य च प्रवा॒ह्या॒य च॒ नम॑: किᳪशि॒लाय॑ च क्षय॒णाय॑ च॒ नम॑: कप॒र्दिने॑ च पुल॒स्तये॑ च॒ नम॑ इरि॒ण्या॒य च प्रप॒थ्या॒य च

砂地に在す御方に、また流れに洗われる御方に敬礼。砂利の地に在す御方に、また住まう御方（あるいは朽ちゆく御方）に敬礼。結髪の御方（Kapardin）に、またプラスタヤ（Pulastya）に敬礼。塩気ある荒れ地に在す御方に、また大道に在す御方に敬礼。

Mantra 44

नमो॒ व्रज्या॑य च॒ गोष्ठ्या॑य च॒ नम॒स्तल्प्या॑य च॒ गेह्या॑य च॒ नमो॑ हृद॒य्या॒य च निवे॒ष्प्या॒य च॒ नम॒: काट्या॑य च गह्वरे॒ष्ठाय॑ च

ヴラジヤ（Vrajya、放牧の野）に敬礼、またゴーシュティヤ（Goṣṭhya、牛舎・牛囲い）に敬礼。タルピヤ（Talpya、寝台の場）に敬礼、またゲーヒヤ（Gehya、家居）に敬礼。フリダヤイヤ（Hṛdayya、心の奥座）に敬礼、またニヴェーシュピヤ（Niveṣpya、宿りの場）に敬礼。カーティヤ（Kāṭya、坑の縁）に敬礼、またガフヴァレーシュタ（Gahvareṣṭha、深い窪みに住する者）に敬礼。

Mantra 45

नम॒: शुष्क्या॑य च हरि॒त्या॒य च॒ नम॑: पाᳪस॒व्या॒य च रज॒स्या॒य च॒ नमो॒ लोप्या॑य चोल॒प्या॒य च॒ नम॒ ऊर्व्या॑य च॒ सूर्व्या॑य च

シュシュキヤ（Śuṣkya、乾けるもの）に敬礼、またハリティヤ（Haritya、青緑なるもの）に敬礼。パーンサヴィヤ（Pāṃsavya、塵なるもの）に敬礼、またラジャスヤ（Rajasya、霞み・靄なるもの）に敬礼。ローピヤ（Lopya、崩れ落つるもの）に敬礼、またオーラーピヤ（Olāpya、葦の茂るもの）に敬礼。ウールヴィヤ（Ūrvya、広大なるもの）に敬礼、またスールヴィヤ（Sūrvya、麗しく広がるもの）に敬礼。

Mantra 46

नम॑: प॒र्णाय॑ च पर्णश॒दाय॑ च॒ नम॑ उद्गु॒रमा॑णाय चाभिघ्न॒ते च॒ नम॑ आखिद॒ते च॑ प्रखिद॒ते च॒ नम॑ इषु॒कृद्भ्यो॑ धनु॒ष्कृद्भ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॑ वः किरि॒केभ्यो॑ दे॒वाना॒ᳪ हृद॑येभ्यो॒ नमो॑ विचिन्व॒त्केभ्यो॒ नमो॑ विक्षिण॒त्केभ्यो॒ नम॑ आनिर्ह॒तेभ्य॑:

葉に敬礼、また葉に坐す者に敬礼。起ち上がる者に敬礼、また打ち撃つ者に敬礼。貫く者に敬礼、また深く貫き苦しめる者に敬礼。汝ら矢を作る者、弓を作る者に敬礼。敬礼、敬礼、汝らキリカ（Kirika）よ、神々の心に宿る者たちに敬礼。探り求める者に敬礼。剥ぎ取る者に敬礼。追い払う者たちに敬礼。

Mantra 47

द्रापे॒ अन्ध॑सस्पते॒ दरि॑द्र॒ नील॑लोहित । आ॒सां प्र॒जाना॑मे॒षां प॑शू॒नां मा भे॒र्मा रो॒ङ्मो च॑ न॒: किंच॒नाम॑मत्

おおドラーパ（Drāpa）、汁液の主よ。さすらう者、青にして赤き者よ。これら我らの民、これら我らの家畜に、誰ひとり恐れを起こさせるな、誰ひとり叫ばせるな。いかなるものも我らを害することなかれ。

Mantra 48

इ॒मा रु॒द्राय॑ त॒वसे॑ कप॒र्दिने॑ क्ष॒यद्वी॑राय॒ प्र भ॑रामहे म॒तीः । यथा॒ शमस॑द् द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे॒ विश्वं॑ पु॒ष्टं ग्रामे॑ अ॒स्मिन्न॑नातु॒रम्

我らはこれらの敬虔なる思いを、ルドラ（Rudra）に捧げ奉る。大いなる力ある者、結髪の者、勇士の住まう家の主に。二足のものにも四足のものにも安寧が成り、またこの村における一切の繁栄が、ことごとく健やかにして乱れなからんことを。

Mantra 49

या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नूः शि॒वा वि॒श्वाहा॑ भेष॒जी । शि॒वा रु॒तस्य॑ भेष॒जी तया॑ नो मृड जी॒वसे॑

ルドラよ、汝のその吉祥なる身は—吉祥にして、常に癒やす薬。ṛta（宇宙の正法）のための吉祥なる治療。その身をもって、われらを憐れみ、生きるために恵みたまえ。

Mantra 50

परि॑ नो रु॒द्रस्य॑ हे॒तिर्वृ॑णक्तु॒ परि॑ त्वे॒षस्य॑ दुर्म॒तिर॑घा॒योः । अव॑ स्थि॒रा म॒घव॑द्भ्यस्तनुष्व॒ मीढ्व॑स्तो॒काय॒ तन॑याय मृड

ルドラ（Rudra）の矢がわれらをめぐって過ぎ去りますように。猛き害する者の悪しき企てもまた、われらを離れて過ぎ去りますように。施与する者たちのために堅く鎮まり、恵み深き主よ、われらの幼子と子孫のために、憐れみをもって身を広げて守りたまえ。

Mantra 51

मीढु॑ष्टम॒ शिव॑तम शि॒वो न॑: सु॒मना॑ भव । प॒र॒मे वृ॒क्ष आयु॑धं नि॒धाय॒ कृत्तिं॒ वसा॑न॒ आ च॑र॒ पिना॑कं॒ बिभ्र॒दा ग॑हि

最も恵み深く、最も吉祥なる御方よ、われらに慈しみを垂れ、善き思いをもってあれ。最高の樹に武器を納め、皮衣をまとい、ピナーカ（Pināka）を携えて近づき来たれ、ここに来たれ。

Mantra 52

विकि॑रिद्र॒ विलो॑हित॒ नम॑स्ते अस्तु भगवः । यास्ते॑ स॒हस्र॑ᳪ हे॒तयो॒ऽन्यम॒स्मन्नि व॑पन्तु॒ ताः

散き放つ者、赤き御方よ、尊き主よ、あなたに敬礼いたします。あなたの千の矢（武器）よ——それらは他所へ投げ放たれ、われらから遠ざかれ。

Mantra 53

स॒हस्रा॑णि सहस्र॒शो बा॒ह्वोस्तव॑ हे॒तय॑: । तासा॒मीशा॑नो भगवः परा॒चीना॒ मुखा॑ कृधि

汝の両腕には千々、また千々の投射武器がある。主宰者、尊ぶべき御方よ、それらの刃先（面）をこちらから背け、他方へ向けさせ給え。

Mantra 54

असं॑ख्याता स॒हस्रा॑णि॒ ये रु॒द्रा अधि॒ भूम्या॑म् । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

地上に在すルドラ（Rudra）の千々は数え尽くしがたい。ここより千由旬（yojana）の彼方にて、彼らの弓を伏せしめよ。

Mantra 55

अ॒स्मिन् म॑ह॒त्य॒र्ण॒वे ऽन्तरि॑क्षे भ॒वा अधि॑ । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

この大いなる洪流の中、また中空（antarikṣa）において、バヴァ（Bhava）らは在す。ここより千由旬（yojana）の彼方にて、彼らの弓を伏せしめよ。

Mantra 56

नील॑ग्रीवाः शिति॒कण्ठा॒ दिव॑ᳪ रु॒द्रा उप॑श्रिताः । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

青き頸、白き喉のルドラ（Rudra）らは天に依り住む。ここより千由旬（yojana）の彼方にて、彼らの弓を伏せしめよ。

Mantra 57

नील॑ग्रीवाः शिति॒कण्ठा॑: श॒र्वा अ॒धः क्ष॑माच॒राः । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

青き頸、白き喉をもつ者――地の下を行き巡るシャルヴァ（Śarva）たちよ。ここより千由旬の彼方にて、彼らの弓を置かしめたまえ。

Mantra 58

ये वृ॒क्षेषु॑ श॒ष्पिञ्ज॑रा॒ नील॑ग्रीवा॒ विलो॑हिताः । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

樹々にある者たち、黄褐にして、青き頸、赤き者たちよ。ここより千由旬の彼方にて、彼らの弓を置かしめたまえ。

Mantra 59

ये भू॒ताना॒मधि॑पतयो विशि॒खास॑: कप॒र्दिन॑: । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

汝らは諸存在の主、特異なる頂髻を持つ者、編み結われた髪の者である。汝よ、彼らの弓を千ヨージャナの彼方に置き下ろせ。

Mantra 60

ये प॒थां प॑थि॒रक्ष॑य ऐलबृ॒दा आ॑यु॒र्युध॑: । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

道を守護する者たちよ、アイラブリダ（Ailabṛda）よ、命に逆らい戦う者たちよ――千由旬の彼方にて、彼らの弓を落とし、捨てさせよ。

Mantra 61

ये ती॒र्थानि॑ प्र॒चर॑न्ति सृ॒काह॑स्ता निष॒ङ्गिण॑: । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

渡し場を巡り歩く者たちよ、槍を手にする者たちよ、矢筒を負う者たちよ――千由旬の彼方にて、彼らの弓を落とし、捨てさせよ。

Mantra 62

येऽन्ने॑षु वि॒विध्य॑न्ति॒ पात्रे॑षु॒ पिब॑तो॒ जना॑न् । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

食物の中で人を刺し、器の中で、飲む人々を刺す者たちよ――千由旬の彼方にて、彼らの弓を落とし、捨てさせよ。

Mantra 63

य ए॒ताव॑न्तश्च॒ भूया॑ᳪसश्च॒ दिशो॑ रु॒द्रा वि॑तस्थि॒रे । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि

これほどの数、さらにそれ以上のルドラ（Rudra）が、諸方に遍くひろがり住する。その者たちの弓を、千ヨージャナ（yojana）の彼方に、汝よ鎮め置け。

Mantra 64

नमो॑ऽस्तु रु॒द्रेभ्यो॒ ये दि॒वि येषां॑ व॒र्षमिष॑वः । तेभ्यो॒ दश॒ प्राची॒र्दश॑ दक्षि॒णा दश॑ प्र॒तीची॒र्दशोदी॑ची॒र्दशो॒र्ध्वाः । तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

天に在すルドラ（Rudra）たちに敬礼あれ。彼らの矢は雨である。彼らに、東に十、南に十、西に十、北に十、上に十。彼らに敬礼あれ。彼らがわれらを護り、われらに慈悲を垂れたまえ。われらが憎む者、またわれらを憎む者を、彼らの顎（jambha）に置かしめる。

Mantra 65

नमो॑ऽस्तु रु॒द्रेभ्यो॒ येऽन्तरि॑क्षे॒ येषां॒ वात॒ इष॑वः । तेभ्यो॒ दश॒ प्राची॒र्दश॑ दक्षि॒णा दश॑ प्र॒तीची॒र्दशोदी॑ची॒र्दशो॒र्ध्वाः । तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

中空（antarikṣa）に在すルドラ（Rudra）たちに敬礼あれ。彼らの矢は風である。彼らに、東に十、南に十、西に十、北に十、上に十。彼らに敬礼あれ。彼らがわれらを護り、われらに慈悲を垂れたまえ。われらが憎む者、またわれらを憎む者を、彼らの顎（jambha）に置かしめる。

Mantra 66

नमो॑ऽस्तु रु॒द्रेभ्यो॒ ये पृ॑थि॒व्यां येषा॒मन्न॒मिष॑वः । तेभ्यो॒ दश॒ प्राची॒र्दश॑ दक्षि॒णा दश॑ प्र॒तीची॒र्दशोदी॑ची॒र्दशो॒र्ध्वाः । तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

地に在すルドラ（Rudra）たちに敬礼あれ。彼らの矢は食である。彼らに、東に十、南に十、西に十、北に十、上に十。彼らに敬礼あれ。彼らがわれらを護り、われらに慈悲を垂れたまえ。われらが憎む者、またわれらを憎む者を、彼らの顎（jambha）に置かしめる。