Shukla Yajur Veda — Adhyaya 16, Mantra 12
Rishi: Vājasaneyin tradition
Devata: Rudra (weapon-as-guardian; quiver-as-threat)
Chandas: Yajus-formula
Samhita Patha (Devanagari)
परि॑ ते॒ धन्व॑नो हे॒तिर॒स्मान्वृ॑णक्तु वि॒श्वत॑: । अथो॒ य इ॑षु॒धिस्तवा॒रे अ॒स्मन्नि धे॑हि॒ तम्
Transliteration
pári te dhánvano heṭír asmā́n vṛṇaktu viśvátas | átho yá iṣudhís tavā́re asmán ní dhehi tám
Translation
汝の弓の武器よ、われらの周囲をめぐり、あらゆる方角から（災いを）われらより退けよ。さらに汝の矢筒よ、敵なる者よ、それをわれらから離れた所に置け——脇へ退けよ。
Padapatha (Word Analysis)
परि । ते । धन्वनः । हेतिः । अस्मान् । वृणक्तु । विश्वतः । अथो इति । यः । इषुधिः । तव । अरे । अस्मन् । नि । धेहि । तम्
Word by Word
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
तेof you, your
ते:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
धन्वनःof the bow
धन्वनः:
—
TypeNoun
Rootधन्वन् (प्रातिपदिक)
हेतिःmissile, weapon (shot)
हेतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहेति (प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वृणक्तुmay (it) avert/turn away
वृणक्तु:
—
TypeVerb
Rootवृज्/वृञ्ज् (धातु) "to turn away, avert"
विश्वतःfrom every side, on all sides
विश्वतः:
—
TypeIndeclinable
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
अथोand also, moreover
अथो:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (निपात-संयोग)
यःwho/which
यः:
कर्तृ (उपवाक्ये)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
इषुधिःquiver
इषुधिः:
कर्तृ (उपवाक्ये)
TypeNoun
Rootइषुधि (प्रातिपदिक)
तवyour
तव:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अरेO enemy
अरे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक) "enemy"
अस्मत्of us, our
अस्मत्:
—
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
निdown, into; (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
धेहिplace! put!
धेहि:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु) "to place"
तम्that (one/it)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Entities Mentioned
R
RudraR
Rudra’s bow/weapon (hetí)R
Rudra’s quiver (iṣudhi)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes