Dhvaja-Dhāraṇa Mahātmyam: Sumati–Satyamatī, Humility, and Deliverance by Hari’s Messengers

Verse 1

नारद उवाच । भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रार्थपारग । सर्वकर्मवरिष्टं च त्वयोक्तं ध्वजधारणम् ॥ १ ॥

ナーラダは言った。「おお尊き御方、あらゆるダルマを知り、すべてのシャーストラの義に通達する方よ——諸々の宗教行の中で、聖なる旗を奉持すること（ドヴァジャ・ダーラナ）こそ最上であるとあなたは宣言された。」

Verse 2

यस्तु वै सुमतिर्नाम ध्वजारोपपरो मुने । त्वयोक्तस्तस्य चरितं विस्तरेण ममादिश ॥ २ ॥

おお牟尼よ、あなたが言及された、聖なる旗を掲げることに専心した「スーマティ」という者の生涯と行いを、どうか私に詳しくお説きください。

Verse 3

सनक उवाच । श्रृणुष्वैकमनाः पुण्यमितिहासं पुरातनम् । ब्रह्मणा कथितं मह्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ३ ॥

サナカは言った。心を一つに定めて、この古来の清浄なる物語を聞きなさい。これは梵天ブラフマーが私に語ったもので、あらゆる罪を滅する。

Verse 4

आसीत्पुरा कृतयुगे सुमतिर्नाम भूपतिः । सोमवंशोद्भवः श्रीमान्सत्पद्वीपैकनायकः ॥ ४ ॥

いにしえ、クリタ・ユガの世に、スーマティという王がいた。月の王統（ソーマ・ヴァンシャ）に生まれ、威光に満ち、サトパドヴィーパと呼ばれる高貴なる島洲の唯一の統治者であった。

Verse 5

धर्मात्मा सत्यसंपन्नः शुचिवंश्योऽतिथिप्रियः । सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वसंपद्विभूषितः ॥ ५ ॥

彼は法にかなう心を持ち、真実に満ち、清らかな家系に生まれ、客人をもてなすことを愛した。あらゆる吉祥の相を具え、すべての繁栄によって荘厳されていた。

Verse 6

सदा हरिकथासेवी हरिपूजापरायणः । हरिभक्तिपराणां च शुश्रूषुर्निरहंकृतिः ॥ ६ ॥

彼は常にハリ・カター（Hari-kathā）に仕え、ハリへの礼拝に専念する。ハリ・バクティ（Hari-bhakti）に立つ人々に喜んで奉仕し、我執と慢心を離れている。

Verse 7

पूज्यपूजारतो नित्यं समदर्शी गुणान्वितः । सर्वभूतहितः शान्तः कृतज्ञः कीर्तिमांस्तथा ॥ ७ ॥

彼は常に尊ぶべき者を敬い、すべてを平等の眼で見る。徳に満ち、あらゆる生きものの利益を願い、心は静まり、恩を知り、良き名声を備える。

Verse 8

तस्य भार्या महाभागा सर्वलक्षणसंयुता । पतिव्रता पतिप्राणा नाम्रा सत्यमतिर्मुने ॥ ८ ॥

その妻は大いなる福徳を備え、あらゆる吉祥の相を具えた。夫に貞節を尽くすパティヴラターとして、夫をまさに命の息とした—おお牟尼よ、彼女の名はサティヤマティー（Satyamatī）であった。

Verse 9

तावुभौ दम्पती नित्यं हरिपूजापरायणौ । जातिस्मरौ महाभागौ सत्यज्ञौ सत्परायणौ ॥ ९ ॥

その夫婦は常にハリへの礼拝に専心していた。前生を憶える者（jāti-smara）であり、大いに幸いで、真理を知り、善き者の道に堅く帰依していた。

Verse 10

अन्नदानरतौ नित्यं जलदानपरायणौ । तडागारामवप्रादौ नसंख्यातान्वितेनतुः ॥ १० ॥

彼らは常にアンナ・ダーナ（食の施し）を喜んで行い、ジャラ・ダーナ（水の施し）にも全身全霊で尽くした。さらに池や園、井戸を設けるなど、数えきれぬ功徳の行いを人々のために成した。

Verse 11

सा तु सत्यमतिर्नित्यं शुचिर्विष्णुगृहे सती । नृत्यत्यत्यन्तसन्तुष्टा मनोज्ञा मञ्जुवादिनी ॥ ११ ॥

彼女サティヤマティは、常に真実の心を保ち清浄であり、ヴィシュヌの御殿（聖堂）に貞淑な妻として住まった。胸の底から満ち足りて、目に麗しく舞い、言葉も甘美であった。

Verse 12

सोऽपि राजा महाभागो द्वादशीद्धादशीदिने । ध्वजमारोपयत्येव मनोज्ञं बहुविस्तरम् ॥ १२ ॥

その幸い多き王もまた、ドヴァーダシー（陰暦十二日）の日に、見目麗しく広く大きな旗幟を掲げさせた。

Verse 13

एवं हरिपरं नित्यं राजानं धर्मकोविदम् । प्रियां सत्यमतिं चास्य देवा अपि सदास्तुवन् ॥ १३ ॥

かくして、神々でさえも常にその王を讃嘆した――常にハリに帰依し、ダルマに通暁する王を。さらに、その愛妃サティヤマティをもまた讃え続けた。

Verse 14

त्रिलोके विश्रुतौ ज्ञात्वा दम्पती धर्मको विदौ । आययौ बहुभिः शिष्यैर्द्रष्टुकामो विभाण्डकः ॥ १४ ॥

その夫婦が三界に名高いダルマの知者であると聞き、仙人ヴィバーンダカは多くの弟子を伴い、彼らに会わんと来訪した。

Verse 15

तमायांतं मुनिं श्रुत्वा स तु राजा विभाण्डकम् । प्रत्युद्ययौ सपत्नीकः प्रजाभि र्बहुविस्तरम् ॥ १५ ॥

ヴィバーンダカ仙が来たると聞くや、王は妃とともに、また多くの民を従えて、迎えのために進み出た。

Verse 16

कृतातिथ्यक्रियं शान्तं कृतासनपरिग्रहम् । नीचासनस्थितो भूयः प्राञ्जलिर्मुनिमब्रवीत् ॥ १६ ॥

もてなしの作法を尽くし、客のために座を整えると、彼はさらに低い座に坐し、合掌して、再びその牟尼（聖仙）に申し上げた。

Verse 17

राजो वाच । भगवन्कृतकृत्योऽस्मिं त्वदभ्यागमनेन वै । सतामायमनं सन्तं प्रशंसन्ति सुरवावहम् ॥ १७ ॥

王は言った。「おお、尊き御方よ。あなたのご来臨そのものによって、我が生は成就したと感じます。善き人々は聖者の来訪を讃えます。それは神々に結ばれた加護と安寧をもたらすからです。」

Verse 18

यत्र स्यान्महतां प्रेम तत्र स्युः सर्वसम्पदः । तेजः कीर्तिर्धनं पुत्रा इति प्राहुर्विपश्चितः ॥ १८ ॥

偉大にして高貴なる者たちの間に慈愛と敬意があるところ、そこにはあらゆる繁栄が生ずる――光輝、名声、財、そして善き子孫――と賢者は説く。

Verse 19

तत्र वृद्धिमुपायान्ति श्रेयांस्यनुदिनं मुने । यत्र सन्तः प्रकुर्वन्ति महतीं करुणां प्रभो ॥ १९ ॥

おお牟尼よ、善き人々が絶えず大いなる慈悲を行うところでは、吉祥と真の安寧が日ごとに増し広がる、主よ。

Verse 20

यो मृर्ध्नि धारयेदूह्यन्महत्पादजलं रजः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु पुण्यात्मा नात्र संशयः ॥ २० ॥

敬虔なる心で、大聖の御足を洗った足洗いの水により清められた塵を頭頂に戴く者は、あらゆる聖地（ティールタ）で沐浴したのと等しい。まことに功徳ある者であり、疑いはない。

Verse 21

मम पुत्राश्च दाराश्च संपत्त्वयि समर्पिताः । मामाज्ञापय विप्रेन्द्र किं प्रियं करवाणि ते ॥ २१ ॥

我が子らも妻も財も、すべてあなたに託しました。おお最勝のバラモンよ、どうか命じてください――あなたに喜ばれるため、私は何をなすべきでしょうか。

Verse 22

विनञ्चवनतं भूपं स निरीक्ष्य मुनीश्वरः । स्पृशन्करेण तं प्रीत्युवाचातिहर्षितः ॥ २२ ॥

へりくだって伏す王を見て、大聖仙はその姿を見つめた。ついで慈愛をもって手で触れ、甚だしい歓喜に満ちて語り始めた。

Verse 23

ऋषिरुवाच । गजन्यदुक्तं भवता तत्सर्वं त्वत्कुलोचितम् । विनयावनतः सर्वो बहुश्रेयो लभेदिह ॥ २३ ॥

仙人は言った。「おおガジャニヤよ、汝の語ったすべては、汝の高貴なる家系にふさわしい。まことに、謙虚に頭を垂れる者は、この世において大いなる霊的功徳を得る。」

Verse 24

धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्च नृपसत्तम । विनयाल्लभते मर्त्यो दुर्लभं किं महात्मनाम् ॥ २४ ॥

おお最勝の王よ、ヴィナヤ――謙虚と自制――によって、人はダルマ、アルタ、カーマ、さらにはモークシャさえ得る。大いなる魂にとって、何が得難いというのか。

Verse 25

प्रीतोऽस्मि तव भूपाल सन्मार्गपरिवर्त्तिनः । स्वस्ति ते सततं भूयाद्यत्पृच्छामि तदुच्यताम् ॥ २५ ॥

王よ、汝が正しき道へと向き直ったゆえ、我は汝を喜ぶ。常に吉祥が汝に満ちんことを。いま、我が問うところに答えよ。

Verse 26

पूजा बहुविधाः सन्ति हरितुष्टिविधायिकाः । तासु नित्यं ध्वजारोपे वर्त्त्से त्वं सदोद्यतः ॥ २६ ॥

礼拝には多くの形があり、いずれもハリ（Hari）を歓喜させる。だがその中でも、汝は常に怠らず、日々、聖なる旗（ドゥヴァジャ／dhvaja）を掲げて御名を讃える。

Verse 27

भार्यापि तव साध्वीयं नित्यं नृत्यपरायणा । किमर्थमेतद्वृत्तान्तं यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ २७ ॥

汝の妻もまた貞淑なる女性で、常に舞に心を捧げている。では、いかなる理由でこの出来事が起こったのか。しかるべく、その顛末を正しく語るがよい。

Verse 28

राजोवाच । श्रृणुष्व भगवन्सर्वं यत्पृच्छसि वदामि तत् । आश्चर्यभूतं लोकानामावयोश्चरितं त्विह ॥ २८ ॥

王は言った。「おお、福徳ある御方よ、聞き給え。汝の問うところは、余が余すところなく語ろう。ここに、世の人々の驚異となった我らの行いの不思議なる物語を述べる。」

Verse 29

अहमासं पुरा शूद्रो मालिनिर्नाम सत्तम । कुमार्गनिरतो नित्यं सर्वलोकाहिते रतः ॥ २९ ॥

おお、最上の人よ。かつて私はマリニー（Mālinī）という名のシュードラ（Śūdra）の女であった。常に誤った道に執しつつも、万人の利益になると信じたことに励んでいた。

Verse 30

पिशुनो धर्मविद्वेषी देवद्रव्यापहारकः । गोध्नश्च ब्रह्महा चौरः सर्वप्राणिवधे रतः ॥ ३० ॥

讒言する者、ダルマを憎む者、神々に捧げられた財を奪う者、牛殺し、バラモン殺し、盗人、そしてあらゆる生きものの殺害を喜ぶ者——そのような者は重罪人として数えられる。

Verse 31

नित्यं निष्ठुरवक्ता च पापी वेश्यापरायणः । एवं स्थितः कियत्कालमनाहत्यं महदृचः ॥ ३१ ॥

彼は常に言葉が苛烈で、罪深く、遊女に心を傾けている。そのような有様のまま、業報という大いなる法の打撃を受けずに、いったいいつまで過ごせようか。

Verse 32

सर्वबन्धुपरित्यक्तो दुःखी वनमुपागतः । मृगमांसाशनो नित्यं तथा पान्थाविलुम्पकः ॥ ३२ ॥

一族の者すべてに見捨てられ、悲嘆に沈んで彼は森へ入った。常に野獣の肉を食らい、さらに道行く旅人を襲って奪う者となった。

Verse 33

एकाकी दुःखबहुलो न्यवसन्निर्जने वने । एकदा क्षुत्परिश्रान्तो निदाघार्त्तः पिपासितः ॥ ३३ ॥

独りきりで悲苦に満ち、彼は人跡絶えた森に住んでいた。ある時、飢えに疲れ、夏の熱に責められて、喉の渇きを覚えた。

Verse 34

जीर्णं देवालयं विष्णोरपश्यं विजने वने । हंसकारण्डवाकीर्णं तत्समीपे महत्सरः ॥ ३४ ॥

人けのない森で、朽ちかけたヴィシュヌの神殿を私は見た。その近くには大きな湖があり、白鳥とカーランダヴァの鳥が満ちていた。

Verse 35

पर्यन्तवनपुष्पौघच्छादितं तन्मुनीश्वर । अपिबं तत्र पानीयं तत्तीरे विगतश्रमः ॥ ३५ ॥

おお、最勝の牟尼よ、その地は周囲一面、森の花の群れに覆われていた。そこで水を飲み、岸辺に憩うと、疲れは消え去った。

Verse 36

फलानि जग्ध्वा शीर्णानि स्वयं क्षुच्च निवारिता । तस्मिञ्जीर्णीलये विष्णोनर्निवासं कृतकवानहम् ॥ ३६ ॥

落ちて熟れ過ぎた果実を食して自ら飢えを鎮め、朽ちかけたその住まいに身を置いた。人のごとく暮らしつつも、心はヴィシュヌに帰依し奉愛していた。

Verse 37

जीर्णस्फुटितसंधानं तस्य नित्यमकारिषम् । पर्णैस्तृणैश्च काष्ठैघै र्गृहं सम्यक् प्रकल्पितम् ॥ ३७ ॥

その住まいで朽ちたりひび割れたりした所は、私は日々修繕し継ぎ合わせた。さらに葉と草と薪の束を用いて、庵をきちんと整えた。

Verse 38

स्वसुऱार्थं तु तद्भमिर्मया लिप्ता मुनीश्वर । तत्राहं व्याधवृत्तिस्थो हत्वा बहुविधान्मृगान् ॥ ३८ ॥

しかし、聖仙の主よ、舅のために私はその地面を塗り固めて整えた。そこで狩人の生業に身を置き、さまざまな鹿を多く狩った。

Verse 39

आजीवं वर्तय न्नित्यं वर्षाणां विंशतिः स्थितः । अथेयमागता साध्वी विन्ध्यदेशसमुद्भवा ॥ ३९ ॥

その生計により日々暮らしを保ち、彼はそのまま二十年を過ごした。すると、ヴィンディヤ地方に生まれた徳ある女性がやって来た。

Verse 40

निषादकुलजा विप्रा नान्मा ख्याताऽवकोकिला । बन्धुवर्गपरित्यक्ता दुःखिता जीर्णविग्रहा ॥ ४० ॥

彼女はニシャーダの族に生まれたブラーフマナの女性で、名をアヴァコーキラーとして知られていた。親族に捨てられ、悲嘆に沈み、身もやつれていた。

Verse 41

क्षुत्तृड्घर्मपरिश्रान्ता शोचन्ती स्वकृतं ह्यघम् । दैवयोगाकत्समायाताभ्रमन्ती विजने वने ॥ ४१ ॥

飢えと渇きと炎暑に疲れ果て、彼女は自ら犯した罪を嘆き悲しんでいた。しかも宿業の力によりそこへ至り、人影なき寂しい森をさまよっていた。

Verse 42

ग्रीष्मतापार्द्दिता बाह्ये स्वान्ते चाधिनिपूडिता । इमां दुःखार्दितां दृष्ट्वा जाता मे विपुला दया ॥ ४२ ॥

夏の熱に外は灼かれ、内なる心もまた重く押し潰されていた。苦しみに苛まれる彼女を見て、私のうちに大いなる慈悲が湧き起こった。

Verse 43

दत्तं मया जलं चास्यै मांसं वन्यफलानि च । गतश्रमात्वियं ब्रह्मन्मया पृष्टा यथा तथम् ॥ ४३ ॥

私は彼女に水を与え、さらに肉と野の果実も施した。疲れが癒えたのち、ああ婆羅門よ、私は状況にふさわしく彼女に問いかけた。

Verse 44

अवेदयत्स्ववृत्तान्तं तच्छृणुष्व महामुने । नान्मावकोकिला चाहं निषादकुलसम्भवा ॥ ४४ ॥

彼女はやがて自らの来歴を語った。「お聞きください、大いなる牟尼よ。私はクークー（カッコウ）ではありません。私は森に住むニシャーダの族に生まれたのです。」

Verse 45

दारुकस्य सुता चाहं विन्ध्यपर्वतवासिनी । परस्वहारिणी नित्यं सदा पैशुन्यवादिनी ॥ ४५ ॥

「私はダールカの娘で、ヴィンディヤの山々に住んでいます——いつも他人の財を盗み、常に悪意の中傷を口にしてきました。」

Verse 46

पुंश्चलूत्येवमुक्त्वा तु बन्धुवर्गैः समुज्झिता । कियत्कालं ततः पत्या भृताहं लोकनिन्दिता ॥ ४६ ॥

このように「みだらな女」と罵られたのち、私は身内の者たちに見捨てられた。しばらくは夫に養われたが、世の非難の中で生きねばならなかった。

Verse 47

दैवात्सोऽपि गतो लोकं यमस्यात्र विहाय माम् । कान्तारे विजने चैका भ्रमन्ती दुःखपीडिता ॥ ४७ ॥

宿業のままに、彼もまた閻魔の国へと去り、私をここに残した。私はひとり、人気なき荒野をさまよい、悲しみに責め苛まれている。

Verse 48

दैवात्त्वत्सविधं प्राप्ता जीविताहं त्वयाधुना । इत्येवं स्वकृतं कर्म मह्यं सर्वं न्यवेदयत् ॥ ४८ ॥

「宿縁により、私はあなたの御前に至り、いまはあなたのおかげで命を保っております。」そう言って彼女は、自らがなした行いの一切を余すところなく私に告げた。

Verse 49

ततो देवालये तस्मिन्दम्पतीभावमाश्रितौ । स्थितौ वर्षाणि दश च आवां मांसफलाशिनौ ॥ ४९ ॥

それから、その社において私たちは夫婦の身となり、そこに十年住んだ。食は肉と果実によって命をつないだ。

Verse 50

एकदा मद्यपानेन प्रमत्तौ निर्भरैमुने । तत्र देवालये रात्रौ मुदितौ मांसभोजनात् ॥ ५० ॥

ある時、ああ聖仙よ、二人は酒を飲んで酔い、放埓となって遠慮を失った。その夜、社の中で肉を食した喜びに浸りつつ過ごした。

Verse 51

तनुवस्त्रापरिज्ञानौ नृत्यं चकृव मोहितौ । प्रारब्धकर्म भोगान्तमावां युगपदागतौ ॥ ५१ ॥

迷妄により、我らは自らの身と衣の覚えを失い、舞い踊り始めた。しかも同時に相会して、すでに始動した業（プラーラブダ）の果報を受け尽くす終わりに至った。

Verse 52

यमदूतास्तदायाताः पाशहस्ता भयंकराः । नेतुमावां नृत्यरतौ सुधोरां यमयातनाम् ॥ ५२ ॥

そのとき、縄（パーシャ）を手にした恐るべき閻魔（ヤマ）の使者たちが来て、舞に没頭する我らを、閻魔の責め処「スドホーラー」へ連れ去ろうとした。

Verse 53

ततः प्रसन्नो भगवान्कर्मणा मम मानद । देवावसथसंस्कारसंज्ञितेन कृतेन नः ॥ ५३ ॥

その後、誉れを授ける者よ、我らが「神々の住処の浄化・奉献」（devāvasatha-saṃskāra）と呼ばれる儀礼を行ったとき、至福なる主（バガヴァーン）は我が行いを喜ばれた。

Verse 54

स्वदूतान्प्रेषयामास स्वभक्तावनतत्परः । ते दूता देवदेवस्य शङ्खचक्र गदाधराः ॥ ५४ ॥

自らの信愛者を守護することに常に専心する主は、御自身の使者たちを遣わされた。その神々の神の使者らは、法螺貝・円盤（チャクラ）・棍棒（ガダー）を携えていた。

Verse 55

सहस्रसूर्यासंकाशाः सर्वे चारुचतुर्भुजाः । किरीटकुण्डलधरा हारिणो वनमालिनः ॥ ५५ ॥

皆、千の太陽にも似た光輝を放ち、ことごとく麗しく四臂で、冠と耳飾りを戴く——姿は愛でられ、森の花鬘（ヴァナマーラー）に飾られていた。

Verse 56

दिशो वितिमिरा विप्र कुर्वन्तः स्वेन तेजसा । भयंकरान्याशहस्तान्दंष्ट्रिणो यमकिङ्करान् ॥ ५६ ॥

おおブラーフマナよ、彼らは自らの光輝によって四方の闇を払い去った――恐るべき、手早く、牙を備えたヤマの使者たちである。

Verse 57

आवयोग्राहणे यत्तानृचुः कृष्णपरायणाः ॥ ५७ ॥

聖なる誦唱を受け取り学ぶ時、クリシュナに全託する帰依者たちは、そのとおりにリグ（Ṛk）の詩句を唱えた。

Verse 58

विष्णुदूता ऊचुः । भो भो क्रूरा दूराचारा विवेकपरिवर्जिताः । मुञ्चध्वमेतौ निष्पापौ दम्पती हरिवल्लभौ ॥ ५८ ॥

ヴィシュヌの使者は言った。「おおい、おおい！残忍で、卑しい振る舞いをなし、分別を欠く者どもよ——この無罪の夫婦を放て。彼らはハリに愛される者である。」

Verse 59

विवेकस्त्रिषु लोकेषु संपदामादिकारणम् । अपापे पापधीर्यस्तु तं विद्यात्पुरुषाधमम् ॥ ५९ ॥

三界において、ヴィヴェーカ（分別）は真の繁栄の第一の因である。だが、罪なきところに罪を疑う者は、人のうち最も卑しき者と知るべきである。

Verse 60

पापे त्वपापधीर्यस्तु तं विद्यादधमाधमम् ॥ ६० ॥

しかし、罪のただ中にありながらなお自らを無罪と思う者は、最下の中の最下と知れ。

Verse 61

यमदूता ऊचुः । युष्माभिः सत्यमेवोक्तं किं त्वेतौ पापिसत्तमौ । यमेन पापिनो दण्ड्यास्तन्नेष्यामो वयं त्विमौ ॥ ६१ ॥

閻魔の使者は言った。「汝らの言葉はまことに真実である。だがこの二人は罪人の中でも最悪である。罪人は閻魔によって罰せられるべきゆえ、われらはこの二人を連れ去る。」

Verse 62

श्रुतिप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः । धर्माधर्मविवेकोऽयं तन्नेष्यामो यमान्तिकम् ॥ ६२ ॥

「ダルマとはシュルティ（ヴェーダ）により命じられたもの、アダルマとはその反対である。これがダルマとアダルマの分別である。ゆえに彼を閻魔の御前へ連れて行く。」

Verse 63

एतच्त्छुवातिकुपिता विष्णुदूता महौजसः । प्रत्यूचूस्तान्यमभटानधर्मे धर्ममानिनः ॥ ६३ ॥

これを聞くや、威光あふれるヴィシュヌの使者たちは激しく憤り、非義を行いながら自らを義とみなす閻魔の従者たちにこう答えた。

Verse 64

विष्णदूता ऊचुः । अहो कष्टं धर्मदृशामधर्मः स्पृशते सभाम् । सम्यग्विवेकशून्यानां निदानं ह्यापदां महत् ॥ ६४ ॥

ヴィシュヌの使者は言った。「ああ、なんと嘆かわしい！ダルマを見、守ると称する者たちの集いにさえ、アダルマが入り込んでいる。正しい分別を欠く者にとって、これは大いなる災厄の因となる。」

Verse 65

तर्काणाद्यविशेषेण नरकाध्यक्षतां गताः । यूयं किमर्थमद्यापि कर्त्तुं पापानि सोद्यमाः ॥ ६५ ॥

詭弁などによって、真の分別もなく、汝らは地獄の監督者となった。なぜ今なお、罪業をなすことに励み続けるのか。」

Verse 66

स्वकर्मक्षयपर्यन्तं महापातकिनोऽपि च । तिष्टन्ति नरके घोरे यावच्चन्द्रार्कतारकम् ॥ ६६ ॥

たとえ大罪人（mahāpātakin）であっても、自らの業の果が尽きるまで、恐るべき地獄にとどまる——月と日と星々が存するかぎり。

Verse 67

पूर्वसंचितपापानामदृष्ट्वा निष्कृतिं वृथा । किमर्थं पापकर्माणि करिष्येऽथ पुनः पुनः ॥ ६७ ॥

過去に積み重ねた罪に対して真の贖い（ニシュクリティ）を見いだせぬなら、すべては空しい。ならば、なぜ私は罪業を幾度も繰り返すのか。

Verse 68

श्रुतिप्रणिहितो धर्मः सत्यं सत्यं न संशयः । किन्त्वाभ्यां चरितान्धर्मान्प्रवक्ष्यामो यथातथम् ॥ ६८ ॥

ダルマはまことにシュルティ（ヴェーダ）によって定められている——真実、真実、疑いはない。されど今、あの二人が実際に行じたダルマを、ありのままに説き明かそう。

Verse 69

एतौ पापविनिर्मुक्तौ हरिशुश्रूषणे रतौ । हरिणात्रायमाणौ च मुञ्चध्वमविलम्बितम् ॥ ६९ ॥

この二人は罪を離れ、ハリへの奉仕に心を寄せ、しかもハリ自らが守護しておられる——ためらわず、ただちに解き放て。

Verse 70

एषा च नर्तनं चक्रे तथैव ध्वजरोषणम् । अन्तकाले विष्णुगृहे तेन निष्पापतां गतौ ॥ ७० ॥

彼女は舞を舞い、また同様に旗幟を掲げさせ（あるいは旗竿を鳴り響かせ）た。命終の時、その行いによってヴィシュヌの御住処に至り、罪なき身となった。

Verse 71

अन्तकाले तु यन्नाम श्रुत्वोक्त्वापि च वै सकृत् । लभते परमं स्थानं किमु शूश्रूषणे रताः ॥ ७१ ॥

臨終の時に、その御名をただ聞き、たとえ一度口にするだけでも至上の住処に至るのなら――ましてや、主とそのバクタたちに絶えずセーヴァ（奉仕）し、注意深く随侍する者は、いかほどの果報を得るであろうか。

Verse 72

महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः । कृष्णसेवी नरोऽन्तेऽपि लभते परमां गतिम् ॥ ७२ ॥

大罪を負う者であれ、小さな過ちに染まる者であれ、クリシュナ（Kṛṣṇa）に仕える人は、命の終わりにおいてさえ、至上の境地に到達する。

Verse 73

यतीनां विष्णुभक्तानां परिचर्या परायणाः । ते दूताः सहसा यान्ति पापिनोऽपि परां गतिम् ॥ ७३ ॥

ヴィシュヌのバクタであるヤティ（出家の修行者）に奉仕することを至上とする者は、主の使者のごとく速やかに至上の境地へ至る。たとえ罪ある者であっても。

Verse 74

मुहुर्तं वा मुहुर्तार्द्धं यस्तिष्टोद्धरिमन्दिरे । सोऽपि याति परं स्थानं किमुद्वात्रघिंशवत्सरान् ॥ ७४ ॥

ハリ（Hari）の寺院に、たとえ一ムフールタ、あるいは半ムフールタ滞在するだけでも至上の住処に至る。ましてや年々そこに留まる者については言うまでもない。

Verse 75

उपलेपनकर्त्तारौ संमार्जनपरायणौ । एतौ हरिगृहे नित्यं जीर्णशीर्णाधिरोपकौ ॥ ७५ ॥

彼らは塗り固めと掃き清めに専心する者たちである。ハリの御殿において日々、古びて損なわれた箇所を怠りなく修復し、整え直す。

Verse 76

जलसेचनकर्त्तारौ दीपदौ हरिमन्दिरे । कथमेतौ महाभागौ यातनाभोगमर्हथ ॥ ७६ ॥

彼らはハリ（Hari）の神殿にて浄水を灑ぎ、灯明を捧げる者である。かくも大いに福徳ある二人の帰依者が、どうして罰の界の苦悩を受けるに値しようか。

Verse 77

इत्युक्ता विष्णुदूतास्ते च्छित्वा पाशांस्तदैव हि । आरोप्यावां विमानाग्रयं ययुर्विष्णोः परं पदम् ॥ ७७ ॥

かく告げられるや、ヴィシュヌの使者たちはただちに縄を断ち切り、二人を最勝のヴィマーナに乗せて、ヴィシュヌの至高の住処へと去って行った。

Verse 78

तत्र सामीप्यमापन्नौ देवदेवस्य चक्रिणः । दिव्यान्भोगान्भुक्तवन्तौ तावत्कालं मुनीश्वर ॥ ७८ ॥

そこで二人は、諸神の主にして輪（チャクラ）を持つ御方の御側近くに至り、まさにその期間のあいだ、天上の妙楽を享受した、ああ最勝の聖仙よ。

Verse 79

दिव्यान्भोगांस्तु तत्रापि भुक्त्वा यातौ महीमिमाम् । अत्रापि संपदतुला हरिसेवाप्रसादतः ॥ ७९ ॥

かくして彼らは、そこでも天上の妙楽を味わい尽くしたのち、この地上へと帰還した。さらに此処においても、ハリへの奉仕より生じた恩寵によって、かの天界に比肩する繁栄を得た。

Verse 80

अनिच्छया कृतेनापि सेवनेन हरेर्मुने । प्राप्तमीदृक् फलं विप्र देवानामपि दुर्लभम् ॥ ८० ॥

おお聖仙よ、欲を離れてなされたハリへの奉仕でさえ、このような果報が得られる—おお婆羅門よ—それは神々にとってさえ得難い報いである。

Verse 81

इच्छयाराध्य विश्वेशं भक्तिभावेन माधवम् । प्राप्स्यावः परमं श्रेय इति हेतुर्निरुपितः ॥ ८१ ॥

自らの意志により、深いバクティ（信愛）の情をもって宇宙の主マーダヴァを礼拝すれば、われらは最高の善に到達する――かくして真の因が明らかに定められた。

Verse 82

अवशेनापि यत्कर्म कृतं स्यात्सुमहत्फलम् । जायते भूमिदेवेन्द्र किं पुनः श्रद्धया कृतम् ॥ ८२ ॥

大地の主よ、たとえ不本意に行った行為であっても、きわめて大きな果報を生むことがある。ましてやシュラッダー（信心）と敬虔をもって行うなら、いかばかりであろうか。

Verse 83

एतदुक्तं निशम्यासौ स मुनीन्द्रो विभण्डकः । प्रशस्य दम्पती तौ तु प्रययौ स्वतपोवनम् ॥ ८३ ॥

その言葉を聞き終えると、卓越した聖仙ヴィバンダカはその夫婦を称賛し、やがて自らの苦行の森の庵へと去って行った。

Verse 84

तस्माज्जानीहि देवर्षे देवदेवस्य चक्रिणः । परिचर्या तु सर्वेषां कामधेनूपमा स्मृता ॥ ८४ ॥

ゆえに、神聖なる仙よ、知るがよい。神々の神、円盤（チャクラ）を携える主への奉仕（パリチャリヤー）は、万人にとってカーマデーヌ—願いを満たす聖牛—のごとく、望む善をことごとく授けると記憶されている。

Verse 85

हरिपूजापराणां तु हरिरेव सनातनः । ददाति परमं श्रेयः सर्वकामफलमप्रदः ॥ ८५ ॥

ハリの礼拝に専心する者には、永遠なるハリただお一方が最高の善を授け給う。正しき願いの果を、決して惜しみ隠すお方ではない。

Verse 86

य इदं पुण्यमाख्यानं सर्वपापप्रणाशनम् । पठेच्च श्रृणुयाद्वापि सोऽपि याति परां रातिम् ॥ ८६ ॥

この功徳ある聖なる物語を、あらゆる罪を滅するものとして誦し、あるいはただ聴聞する者もまた、最高の境地に至る。