
Sukta 5.26
Atri (Ātreya) (Mandala 5 Agni hymns generally Ātreya; verify per Anukramaṇī for RV 5.26)
Agni
Gayatri (likely for RV 5.26 opening; verify by syllable count)
આ સૂક્ત અગ્નિને તેજસ્વી શુદ્ધિકર્તા અને દિવ્ય પુરોહિત તરીકે આવાહન કરે છે, જેના “જીભ” દ્વારા હવિ અર્પિત થાય છે અને દેવતાઓને યજ્ઞમાં બોલાવવામાં આવે છે. તેમાં અગ્નિને વિનંતી છે કે તે પવિત્ર બર્હિષ (વિધિ-આસન) પર દેવતાઓને બેસાડે અને સોમપેષણ કરનાર ઉપાસકને બળ તથા વીર્યમય પરાક્રમ (સુવીર્ય) પ્રદાન કરે. અંતિમ ભાગમાં આમંત્રણ વિસ્તરીને સંપૂર્ણ દેવસભા સુધી પહોંચે છે—મરુત, અશ્વિન, મિત્ર, વરુણ અને સર્વ દેવો—જે પૂર્ણ અને સુસજ્જ યજ્ઞવિધિનું સૂચન કરે છે.
Mantra 1
अग्ने पावक रोचिषा मन्द्रया देव जिह्वया । आ देवान्वक्षि यक्षि च ॥
હે અગ્ને પાવક! તારા તેજથી અને આનંદમય દેવ-જિહ્વાથી—દેવોને અહીં લાવ; અને તેમને યજ્ઞ કર, અર્પણ કર—અંતરંગ હવિને સિદ્ધ કર.
Mantra 2
तं त्वा घृतस्नवीमहे चित्रभानो स्वर्दृशम् । देवाँ आ वीतये वह ॥
હે ચિત્રભાનુ (અગ્નિ), ઘૃતસ્નુ—ઘી જેવી પવિત્ર ધારા ધરાવનાર, સ્વર્દૃશ—પ્રકાશમય લોકોને જોનાર—એ તને અમે પ્રાર્થીએ છીએ, તારી શરણમાં આવીએ છીએ. દેવોને અહીં યજ્ઞના વિતયે (સહભાગિતાના ભોજનમાં પ્રવેશ) માટે વહન કરી લાવ.
Mantra 3
वीतिहोत्रं त्वा कवे द्युमन्तं समिधीमहि । अग्ने बृहन्तमध्वरे ॥
હે કવિ અગ્નિ, વિતಿಹોત્ર—વિતિ (સહભાગિતા) તરફ દોરી જનાર હોત્રવાળો, દ્યુમંત—પ્રભામય શક્તિવાળો—એ તને અમે સમિધીએ છીએ, સંપૂર્ણ રીતે પ્રજ્વલિત કરીએ છીએ. હે અગ્નિ, અધ્વરમાં (યજ્ઞમાં) તું બૃહંત—વિશાળ થા.
Mantra 4
अग्ने विश्वेभिरा गहि देवेभिर्हव्यदातये । होतारं त्वा वृणीमहे ॥
હે અગ્નિ, વિશ્વે દેવેભિઃ—બધા દેવો સાથે અહીં આવ; હવ્યદાતયે—હવ્યના અર્પણ-દાન માટે. તને અમે હોતાર તરીકે વરીએ છીએ—આહ્વાન કરનાર યાજક, જે દેવોને અહીં બોલાવે છે.
Mantra 5
यजमानाय सुन्वत आग्ने सुवीर्यं वह । देवैरा सत्सि बर्हिषि ॥
હે અગ્નિ, સોમ પિષનાર યજમાન માટે સુવીર્ય (વીરબળ) વહેંચી લાવ; અને દેવો સાથે બર્હિષિ (પવિત્ર આસન) પર બેસી રહેજે.
Mantra 6
समिधानः सहस्रजिदग्ने धर्माणि पुष्यसि । देवानां दूत उक्थ्यः ॥
સમિધાન (પ્રજ્વલિત) હે અગ્નિ, સહસ્રજિત, તું ઋતના ધર્મોને પોષે છે; તું દેવોનો દૂત છે, ઉકથ્ય (સ્તુતિ-યોગ્ય).
Mantra 7
न्यग्निं जातवेदसं होत्रवाहं यविष्ठ्यम् । दधाता देवमृत्विजम् ॥
અગ્નિ જાતવેદસને—હોત્રવાહ (હોત્રને વહેનાર), યવિષ્ઠ્ય (સૌથી યુવાન, સદા નવો)—સ્થાપિત કરો; કર્મમાં દેવ ઋત્વિજ (ઋતુયોગ્ય યાજક)ને બેસાડો.
Mantra 8
प्र यज्ञ एत्वानुषगद्या देवव्यचस्तमः । स्तृणीत बर्हिरासदे ॥
આજે યજ્ઞ તેની નિયમિત અનુસરણ-ક્રમમાં આગળ વધે—દૈવી વ્યાપમાં અતિ વિશાળ; દેવતાઓ આસન ગ્રહણ કરે તે માટે બર્હિ (પવિત્ર આસન) પાથરો.
Mantra 9
एदं मरुतो अश्विना मित्रः सीदन्तु वरुणः । देवासः सर्वया विशा ॥
અહીં, આ (આસન) પર મરુતો અને અશ્વિનો બેસે; મિત્ર બેસે અને વરુણ પણ; સર્વ રીતે તૈયાર થયેલી સમગ્ર વિશા (સમસ્ત સમૂહ) સાથે દેવતાઓ બેસે.
It calls Agni as the purifier and priest to bring the gods to the sacrifice, seat them on the sacred barhis, and make the offerings effective while blessing the worshipper with strength (suvīrya).
In Vedic imagery, Agni’s tongue is the flame that ‘tastes’ the oblation; it symbolizes Agni’s power to transform the offering and deliver it to the gods as a true priest (hotṛ).
Along with the general company of all gods (Viśve Devāḥ), the hymn explicitly invites the Maruts, the Aśvins, Mitra, and Varuṇa to sit at the prepared seat.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.