Sukta 7
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (ascribed generically; hymn-level attribution varies by anukramaṇī tradition)
Devata: Karambha/food as pacifying medium; implicitly the healing power of Oṣadhi and apotropaic speech (vāc)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires metrical confirmation against pada-count in a critical text)
આ સૂક્ત શાંતિપ્રદ અને ઉપચારક મંત્રરૂપ છે. તે વિષ, અશુભ પ્રભાવ, શત્રુવિધિ જેવા હાનિકારક બળને વિધિપૂર્વક “છાંટી અલગ કરીને” જોખમને દૂર કરે છે અને કરંભ (જવની ખીચડી/દળીયું મિશ્રણ) દ્વારા જીવનપોષક, સુરક્ષિત એવો હિસ્સો તૈયાર કરે છે. અન્નને શાંતિનું માધ્યમ બનાવી, અથર્વણિક વાણી દર્દીની સ્થિતિને “દૃઢપણે સ્થિર” કરે છે; દેહસ્થિરતા સ્થાપે છે અને અગાઉના કે ચાલુ રહેલા જાદુ-ટોણા/અભિચાર સામે રક્ષણાત્મક મોરચો ઊભો કરે છે.
Mantras
Mantra 1
विषनाषनम् वारि॒दं वा॑रयातै वर॒णाव॑त्या॒मधि॑ । तत्रा॒मृत॒स्यासि॑क्त॒ तेना॑ ते वारये वि॒षम्
આ પાણી વિષનાશક છે; વરાણાવતી પર તે (વિષને) દૂર હંકારો. તેમાં અમૃત ઢોળાયેલું છે; એ અમૃતથી હું તારા પરથી વિષને દૂર હંકારું છું.
Mantra 2
अ॒र॒सं प्रा॒च्यंऽवि॒षम॑र॒सं यदु॑दी॒च्यऽम्। अथे॒दम॑धरा॒च्यं॑ कर॒म्भेण॒ वि क॑ल्पते
પૂર્વ દિશાનો ભાગ રસહીન છે; ઉત્તર તરફનું જે છે તે નિર્વિષ અને રસહીન છે. ત્યાર પછી આ દક્ષિણ ભાગ કરંભ (યવ-ઘૃતાદિ મિશ્રિત ખીર/ઘોળ) વડે યોગ્ય રીતે ગોઠવાઈ તૈયાર થાય છે.
Mantra 3
क॒र॒म्भं कृ॒त्वा ति॒र्यंऽपीबस्पा॒कमु॑दार॒थिम्। क्षु॒धा किल॑ त्वा दुष्टनो जक्षि॒वान्त्स न रू॑रुपः
કરંભ બનાવીને તેને આડું પી—અમારો શમનકારક પાન. ભૂખે ખરેખર તને, હે દુષ્ટ-દેહવાળા, જે સતત ચાવીને ખાતો રહ્યો છે, દોડાવ્યો છે; તેથી તું વિકૃતિ ન કર.
Mantra 4
वि ते॒ मदं॑ मदावति श॒रमि॑व पातयामसि । प्र त्वा॑ च॒रुमि॑व॒ येष॑न्तं॒ वच॑सा स्थापयामसि
હે મદાવતી (ઉન્માદ ઉત્પન્ન કરનારી), તારો મદ/ઉન્માદ અમે બાણની જેમ નીચે પાડી દઈએ છીએ. હે ઉકળતી (ક્ષુબ્ધ) તને, વાણીના બળથી અમે સ્થિર સ્થાપિત કરીએ છીએ—જેમ કોઈ ચરુ (પાકેલી હવિ)ને તેના સ્થાનમાં ગોઠવે છે તેમ.
Mantra 5
परि॒ ग्राम॑मि॒वाचि॑तं॒ वच॑सा स्थापयामसि । तिष्ठा॑ वृ॒क्ष इ॑व॒ स्थाम्न्यभ्रि॑खाते॒ न रू॑रुपः
જેમ ચારેય તરફથી સુઘડ રીતે રચાયેલ ગામને કોઈ મજબૂત રીતે સ્થિર કરે, તેમ અમે વચનથી તને સ્થિર સ્થાપિત કરીએ છીએ. ખોદેલી ખાંચામાં ગોઠવાયેલા થાંભલા પર ઊભેલા વૃક્ષની જેમ તું તારા સ્થાને ઊભો રહેજે; વિકૃત ન થાજે.
Mantra 6
प॒वस्तै॑स्त्वा॒ पर्य॑क्रीणन् दू॒र्शेभि॑र॒जिनै॑रु॒त। प्र॒क्रीर॑सि॒ त्वमो॑ष॒धेऽभ्रि॑खाते॒ न रू॑रुपः
ચાળણાંઓથી તેમણે તને ચારે તરફથી ઘેરી ખરીદી; પટ્ટાંઓથી અને અજિન (ચામડાં)થી પણ. હે ઔષધિ, તું ખરીદી ને બહાર લાવવામાં આવી છે; ખોદેલી ગોઠવણીમાં નિષ્ફળ ન થાજે, વિકૃતિ ન કરજે.
Mantra 7
अना॑प्ता॒ ये वः॑ प्रथ॒मा यानि॒ कर्मा॑णि चक्रि॒रे॑। वी॒रान्नो॒ अत्र॒ मा द॑भ॒न् तद् व॑ ए॒तत्पु॒रो द॑धे
તમામાં જે પ્રથમ હતા, અને જેમણે જે કર્મો કર્યા, તે (હજી) અપૂર્ણસિદ્ધ રહેલા લોકો અહીં અમારા વીર પુરુષોને છેતરી ન શકે; તમારાં હિત માટે આ રક્ષા-રૂપે હું આગળ સ્થાપું છું.
Frequently Asked Questions
Karambha is a barley-meal gruel used as a pacifying medium. In this hymn it represents a safe, nourishing share that can absorb and neutralize harmful potency and then be ritually ‘made ready’ for use.
Both. It has a healing (bhaiṣajya) aim—restoring stability and proper form—and an apotropaic aim, explicitly placing a defense ‘in front’ to block hostile rites and baneful influence.
It is a model for re-establishing firmness: the patient is to be ‘set’ securely in their proper station, like a tree fixed in a prepared hollow, so instability and deformity are prevented.
Ask anything about Sukta 7 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.