Kanda 10

કાંડ ૧૦ અથર્વવેદનું સૌથી સ્પષ્ટ રીતે તાત્ત્વિક અને બ્રહ્માંડવિચારાત્મક પુસ્તક છે; રક્ષણાત્મક એકીકરણવિધિઓમાંથી તે વ્યક્તિ, રાજ્યવ્યવસ્થા અને બ્રહ્માંડ—આ બધામાં વ્યવસ્થા/ઋત કયા આધાર પર ટકી છે તેની દીર્ઘ તપાસ તરફ આગળ વધે છે. તેના સૂક્તો સ્કંભ (વિશ્વસ્તંભ) અને પ્રજાપતિને સંગઠક સિદ્ધાંતો તરીકે પરખે છે; તેમજ ઉચ્છિષ્ટ (અભિષિક્ત શેષ)ની થિયોલોજી ‘બાકી રહેલું’ને સર્જક, લોકધારક શક્તિ તરીકે પુનર્મૂલ્યાંકિત કરે છે. આ ઊંચા તાત્ત્વિક પ્રવાહોની સાથે અથર્વણિક પ્રયોગ પણ ચાલુ રહે છે: કૃત્યા/વિષ જેવી શત્રુ શક્તિઓનું નિષ્કાસન કરીને, મણિ, સમૃદ્ધિના પરિભ્રમણ-બંધુઓ અને બ્રહ્માંડક્રમ સાથે પુનઃસંરેખણ દ્વારા સુસંગતિ ફરી સ્થાપિત કરવી; તેમજ શાંતિ-વિધિઓ દ્વારા શરીર, ઘર, સમુદાય અને બ્રહ્માંડ વચ્ચેના સંબંધોને ફરી ગાંઠી, સ્થિરતાને માત્ર રક્ષિત નહીં પરંતુ સકારાત્મક રીતે પ્રતિષ્ઠિત કરવી.