Adhyaya 196: Description of the City of Dharmarāja (Yama)

Verse 1

अथ धर्मराजपुरवर्णनम् ॥ वैशम्पायन उवाच ॥ तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ऋषीणां भावितात्मनाम् ॥ उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः सर्वं निरवशेषतः ॥

Nun folgt die Beschreibung der Stadt des Dharmarāja (Yama). Vaiśampāyana sprach: Nachdem er die Worte jener ṛṣi mit gezügeltem Selbst vernommen hatte, trug der redekundige Sprecher alles vollständig vor, ohne etwas auszulassen.

Verse 2

नाचिकेत उवाच ॥ श्रूयतां द्विजशार्दूलाः कथ्यमानं मया द्विजाः ॥ योजनानां सहस्रं तु विस्ताराद्द्विगुणायतम् ॥

Nāciketa sprach: „Hört, ihr Tiger unter den Zweimalgeborenen; ich werde es euch schildern, o Dvijas. Seine Breite beträgt tausend Yojanas, und seine Länge ist doppelt so groß.“

Verse 3

द्विगुणं परिवेषेण तद्वै प्रेतपतेः पुरम् ॥ भवनैरावृतं दिव्यैर्याम्बूनदमयैः शुभैः ॥

Von einer Umfriedung doppelten Maßes umgeben, ist dies wahrlich die Stadt des Herrn der Verstorbenen; sie ist umringt von glückverheißenden, göttlichen Wohnsitzen aus Jāmbūnada-Gold.

Verse 4

हर्म्यप्रासादसंबाधमहाट्टालसमन्वितम् ॥ सौवर्णेनैव महता प्राकारॆणाभिवेष्टितम् ॥

Dicht erfüllt von Herrenhäusern und Palastbauten, versehen mit großen Wachtürmen, ist sie von einem gewaltigen, ganz aus Gold bestehenden Wall umschlossen.

Verse 5

कैलासशिखराकारैर्भवनैरुपशोभितम् ॥ तत्र वै विमला नद्यस्तोयपूर्णाः सुशोभनाः ॥

Geschmückt mit Gebäuden, die den Gipfeln des Kailāsa gleichen, gibt es dort herrliche, reine Flüsse, wasserreich und von großer Schönheit.

Verse 6

दीर्घिकाश्च तथा कान्ता नलिन्यश्च सरांसि च ॥ तडागाश्चैव कूपाश्च वृक्षषण्डाः सुशोभनाः

Dort gab es lange Teiche, liebliche Lotushaine und Seen; ebenso Wasserbecken, Brunnen und wunderschön geschmückte Baumgruppen.

Verse 7

नरनारीसमाकीर्णा गजवाजिसमाकुलाः ॥ नानादेशसमुत्थानैर्नानाजातिभिरेव च

Sie war dicht erfüllt von Männern und Frauen, voller Elefanten und Pferde und bewohnt von Menschen aus vielen Gegenden und aus vielerlei Gemeinschaften.

Verse 8

सर्वजीवैस्तथाकीर्णं तस्य राज्ञः पुरोत्तमम् ॥ क्वचिद्युद्धं क्वचिद्द्वन्द्वं तेन बद्धो यमालये

So war die vortreffliche Stadt des Königs von allen Arten von Wesen erfüllt. Hier war Kampf, dort ein Zweikampf; dadurch war er in Yamas Wohnstatt gebunden.

Verse 9

क्वचिद्गायन् हसांश्चैव क्वचिद्दुःखेन दुःखितः ॥ क्वचित्क्रीडन् यथाकर्म क्वचिद्भुञ्जन् क्वचित्स्वपन्

Hier sang und lachte er; dort war er, durch Leiden, von Kummer bedrückt. Hier spielte er gemäß seinem Karma; hier aß er, hier schlief er.

Verse 10

स्वकर्मभिः प्रदृश्यन्ते स्थूलाः सूक्ष्माश्च जन्तवः ॥ मया दृष्टा द्विजश्रेष्ठास्तस्य राज्ञः पुरोत्तमे

Wesen — grobe wie feine — erscheinen gemäß ihren eigenen Taten. O Bester der Zweimalgeborenen, ich sah sie in jener vortrefflichen Stadt des Königs.

Verse 11

अङ्गानि चैव सीदन्ति मनो विह्वलतीव मे ॥ दिव्यभावाः स्पृशन्त्येते चिन्तयानस्य तत्फलम्

Wahrlich, meine Glieder ermatten, und mein Geist ist wie verwirrt. Diese göttlichen Zustände berühren mich, während ich die Frucht dessen betrachte.

Verse 12

तथापि कथयिष्यामि यथादृष्टं तथाश्रुतम् ॥ पुष्पोदका नाम तत्र नदीनाṃ प्रवरा नदी

Dennoch will ich berichten, was gesehen und was gehört wurde, so wie es war. Dort gibt es einen vornehmsten Fluss unter den Flüssen, genannt Puṣpodakā.

Verse 13

दृश्यते न च दृश्येत नानावृक्षसमाकुला ॥ सुवर्णकृतसोपाना दिव्यकाञ्चनवालुका

Man sieht ihn — und doch scheint er nicht zu sehen zu sein, so wundersam ist er —, erfüllt von mannigfaltigen Bäumen; mit Stufen aus Gold und mit göttlichem, goldenem Sand.

Verse 14

प्रसन्नेन च तोयेन शीतलेन सुगन्धिना ॥ पुष्प्यत्फलवनाकीर्णा नाना पक्षिसमाकुला

Mit klarem Wasser — kühl und duftend — waren seine Ufer erfüllt von Wäldern voller Blüten und Früchte und wimmelten von vielerlei Vögeln.

Verse 15

भ्राजते सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी ॥ तस्यास्तीरे मया दृष्टाः पादपाश्च सहस्रशः

Sie erstrahlt, die Beste unter den Flüssen, die alle Sünden vernichtet. An ihrem Ufer sah ich Bäume zu Tausenden.

Verse 16

अमराः क्रीडमानाश्च जलक्रीडां पुनःपुनः ॥ विशालजघना यस्यां गन्धर्वाः सामगा इव

Dort vergnügen sich die Unsterblichen immer wieder in Wasserspielen; und in jenem Fluss sind Frauen mit breiten Hüften zugegen, während die Gandharvas singen, als wären sie Vorsänger der Sāman-Hymnen.

Verse 17

भुजङ्गावनताङ्ग्यश्च किन्नर्यश्च सुगायनाः ॥ दिव्यभूषणसम्भोगैः क्रीडन्त्यत्र समागताः

Hier spielen Frauen, deren Glieder sich anmutig wie Schlangen wölben, und Kinnarī-Frauen, die schön singen; sie sind zusammengekommen und vergnügen sich im Genuss göttlichen Schmucks.

Verse 18

एवं नारीसहस्राणि तत्र दिव्यानि नित्यशः ॥ क्रीडन्ति सलिले तत्र प्रासादेषु शुभेषु च

So spielen dort beständig Tausende göttlicher Frauen — im Wasser und ebenso in glückverheißenden Palästen.

Verse 19

प्रमदाश्च जले तत्र कामरूपाः सुमेखलाः ॥ रमयन्त्यो नरास्तत्र यथाकामं यथासुखम्

Und dort im Wasser sind entzückende Frauen — die nach Belieben Gestalt annehmen können, geschmückt mit feinen Gürteln —, die die Männer dort nach Wunsch und nach Wohlbefinden erfreuen.

Verse 20

तां नदीं क्षोभयन्त्यस्ताः क्रीडन्ति सहिताः प्रियैः ॥ गायन्ति सलिले काश्चिन्मधुरं मधुविह्वलाः

Jenen Fluss aufwühlend, spielen sie vereint mit ihren Geliebten; und manche, von Süße berauscht, singen im Wasser lieblich.

Verse 21

जलतूर्यनिनादेन भूषणानां स्वनेन च ॥ भाति सा निम्नगा दिव्या दिव्यरत्नैरलंकृता

Mit dem Widerhall der Wasserinstrumente und dem Klingen der Schmuckstücke erstrahlt jener göttliche Fluss, geschmückt mit himmlischen Juwelen.

Verse 22

वैवस्वती नाम महानदी सा शुभा नदीनां प्रवरा अतिरम्या ॥ प्रयाति मध्ये नगरस्य नित्यं मातेव पुत्रं परिपालयन्ती

Jener große Fluss heißt Vaivasvatī — glückverheißend, der vornehmste unter den Flüssen, überaus lieblich. Unablässig fließt sie durch die Mitte der Stadt und behütet sie wie eine Mutter ihr Kind.

Verse 23

तोयानुरूपा च मनोहरा च दिव्येन तोयेन सदैव पूर्णा ॥ यस्यास्तु हंसाः पुलिनेषु मत्ताः कुन्देन्दुवर्णाः प्रचरन्ति नित्यम्

Ihren Wassern entsprechend und anmutig ist sie stets von göttlichem Wasser erfüllt. An ihren Ufern ziehen Schwäne, trunken vor Freude, weiß wie Jasmin und Mond, unaufhörlich umher.

Verse 24

रथाङ्गसाह्वैः प्रवरैश्च पद्मैः प्रतप्तजाम्बूनद कर्णिकाभिः ॥ या दृश्यते चैव मनोज्ञरूपा सुवर्णसोपानयुता सुकान्ता

Sie erscheint von anmutiger Gestalt, geschmückt mit erlesenen Lotosblumen, rathāṅga genannt, deren Fruchtknoten aus glühendem Jāmbūnada-Gold sind; lieblich ist sie, versehen mit goldenen Stufen.

Verse 25

यस्यास्तु तोयं विमलं सुगन्धि स्वादु प्रसन्नं त्वमृतोपमं च ॥ वृक्षास्तु यस्या वनखण्डजाताः सदा शुभैः पुष्पफलैरुपेताः

Ihr Wasser ist klar, duftend, süß und still — wahrlich dem amṛta gleich. Und die Bäume, die in ihren Waldhainen entspringen, sind stets mit glückverheißenden Blüten und Früchten versehen.

Verse 26

नार्यः सुरूपा मदविह्वलाश्च क्रीडन्ति ता यत्र मनोज्ञरूपाः ॥ यस्यां जनः क्रीडनताडनाद्यैर्विवर्णतां याति न वै कदाचित् ॥

Dort spielen schöne Frauen—zart vom Rausch der Freude ergriffen—von anmutiger Gestalt. An jenem Ort werden die Menschen niemals blass und verlieren nie ihren Teint, selbst bei Spiel, Schlagen und anderen heiteren Tätigkeiten.

Verse 27

या देवतानामपि पूजनीया तापनिधीनां च तथा मुनीनाम् ॥ या दृश्यते तोयभरेण कान्ताकृतिः कवीनामिव निर्मलार्था ॥

Sie/diese strahlende Gegenwart ist selbst von den Göttern verehrungswürdig, ebenso von den Schätzen der Askese und von den Weisen. Man sieht sie, erfüllt von Wasser, von lieblicher Gestalt—wie die Rede der Dichter, klar im Sinn.

Verse 28

वादित्रगीतस्वनतालयुक्ता गायन्ति नार्यः सहिताः सदा हि ॥ कन्याकुलानां मृदुभाषितानि मनोहराणां च वनेषु तेषु ॥

Begleitet von Klang und Takt der Instrumente und des Gesangs singen die Frauen, vereint, unablässig. Und in jenen Hainen erklingen die sanften, bezaubernden Worte der Scharen junger Mädchen.

Verse 29

कुर्वन्ति संहर्षमिव स्वनेन मनोज्ञरूपा दिवि देवतानाम् ॥ मृदङ्गनादश्च सुतन्त्रियुक्तगीतध्वनिश्चैव सुवंशयुक्तः ॥

Mit ihrem Klang scheinen sie eine freudige Erregung hervorzubringen, von anmutiger Gestalt, als wäre es für die Götter im Himmel. Dort erklingen auch der hallende Schlag der mṛdaṅga, der Gesang mit Saiteninstrumenten und der Ton, verbunden mit der suvaṃśa (Bambusflöte).

Verse 30

प्रासादकुञ्जेषु विहार्यमाणा न तृप्तिमेवं बहु ताः प्रयान्ति ॥ गन्धः सुगन्धोऽगुरुचन्दनानां वातः शुभो वाति सुशीतमन्दः ॥

In den Palasthainen umherwandelnd, gelangen sie selbst nach vielem Genuss nicht zur Sättigung. Ein lieblicher Duft von Aguru und Sandelholz liegt in der Luft, und ein glückverheißender Wind weht—kühl, sanft und mild.

Verse 31

क्वचित् सुगन्धः प्रचचार भूयः प्रासादरोधं प्रविरूढमार्गः ॥ क्वचिज्जनाः क्रीडनकावसक्ताः क्वचिच्च नारीनरगीतशब्दाः ॥

An manchen Orten breitet sich der Duft immer wieder aus und findet Wege, die entlang der Palastmauern emporgewachsen sind. An manchen Orten sind die Menschen ganz im Spiel versunken; und anderswo erklingen die Lieder, gesungen von Frauen und Männern.

Verse 32

तथाऽपरे क्रीडनकाः सकान्ताः सुवर्णवेदीकृतसानुशोभाः ॥ विमानभूताः प्रचरन्ति तोये प्रमत्तनारीनरसं्कुलाश्च ॥

Ebenso ziehen andere umher — verspielt und von ihren Geliebten begleitet — geschmückt mit Terrassen, die wie goldene Plattformen gestaltet sind; sie bewegen sich über das Wasser, als wären sie zu luftigen Palästen geworden, und sind erfüllt von berauschten Frauen und Männern.

Verse 33

शक्यो विभागो न हि रम्यताया ह्यसौ दिनैर्वा बहुभिः प्रवक्तुम् ॥ नैषा कथा कर्मसमाधियुक्ता शक्त्या प्रवक्तुं दिवसैरनल्पैः ॥

Wahrlich, das volle Ausmaß jener Anmut lässt sich nicht schildern, selbst nicht in vielen Tagen. Diese Darstellung, verbunden mit diszipliniertem Handeln und gesammelter Aufmerksamkeit, kann auch mit beträchtlicher Zeit und Mühe nicht angemessen erzählt werden.

Verse 34

क्वचिन्नृत्यन् क्वचित्तिष्ठन् क्वचिद्बन्धनसंस्थितः ॥ एवं शतसहस्राणि तस्य राज्ञः पुरोत्तमे ॥

Hier tanzt man, dort steht man, anderswo verweilt man in Fesselung oder Zucht: so, zu Hunderttausenden, (zeigen sich solche Szenen) in der vortrefflichen Stadt jenes Königs.

Verse 35

तत्रापरे वृक्षषण्डा नित्यपुष्पफलान्विताः ॥ ते च कामप्रदा नित्यं तथा द्विजसमायुताः ॥

Dort gibt es zudem Baumhaine, die stets mit Blüten und Früchten versehen sind. Sie gewähren unablässig das Ersehnte und werden ebenso von den Dvijas, den „Zweimalgeborenen“, den Gelehrten, aufgesucht.

Verse 36

जलं च दत्तं बहुभिर्नरैश्च तस्याः स्वरूपप्रतिमा च निष्ठा ॥ प्रासादपङ्क्तिर्ज्वलनप्रकाशा तस्यास्तु तीरे बहुभक्तिरम्याः ॥

Und von vielen Menschen ist Wasser dargebracht worden; und auch ist ihre Gestalt als Bildnis in fester Beständigkeit eingesetzt. An ihrem Ufer steht eine Reihe palastgleicher Heiligtümer, strahlend wie Flammenlicht, lieblich durch reiche Hingabe.