Rig Veda 2.3.8: Mandala 2, Sukta 3, Mantra 8

Sukta 2.3

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Sarasvatī, Ilā, Bhāratī (speech/inspiration triad)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सरस्वती साधयन्ती धियं न इळा देवी भारती विश्वतूर्तिः । तिस्रो देवीः स्वधया बर्हिरेदमच्छिद्रं पान्तु शरणं निषद्य ॥

Recitation with translationRig Veda 2.3.8

Transliteration

sárasvatī sādháyantī dhíyaṃ na iḷā́ devī́ bhā́ratī viśvá-tūrtiḥ | tísro devī́ḥ svadháyā barhír idám acchídraṃ pāntu śaráṇaṃ niṣádya ||

Translation

Sarasvatī, die unsere Eingebung vollendet; und Iḷā, die Göttin, Bhāratī, die allvollbringende Bewegung bringt — mögen diese drei Göttinnen, aus eigener tragender Kraft, indem sie sich auf dieses Barhis-Gras setzen, uns die unversehrte Zuflucht behüten.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: सरस्वती- (प्रातिपदिक; सरस् ‘सरोवर/जल’ + वती)

• सा: she
• सा: कर्तृ (सरस्वती-समनाधिकरण)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• साधयन्ती: accomplishing, effecting
• साधयन्ती: कर्तृ (सरस्वती-समनाधिकरण)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √साध् (साधने) → साधयति (णिच्) ; वर्तमान कृदन्त

• धियम्: thought, prayer, inspired insight
• धियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धि- (प्रातिपदिक)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इळा: Iḷā
• इळा: कर्तृ (समुच्चित-कर्तृ)
• Type: Noun (proper)
• Root: इळा- (प्रातिपदिक)

• देवी: goddess
• देवी: कर्तृ (इळा-समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देवी- (प्रातिपदिक; देव-)

• भारती: Bhāratī
• भारती: कर्तृ (समुच्चित-कर्तृ)
• Type: Noun (proper)
• Root: भारती- (प्रातिपदिक)

• विश्वतूर्तिः: all-aiding / giving help on all sides
• विश्वतूर्तिः: कर्तृ (समनाधिकरण; देवीनां विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: विश्वतूर्ति- (प्रातिपदिक; विश्व- ‘सर्व’ + तूर्ति- ‘सहाय/रक्षा/उद्धार’)

• तिस्रः: three
• तिस्रः: कर्तृ (देवीः-विशेषणम्)
• Type: Numeral (adjectival)
• Root: त्रि- (संख्याप्रातिपदिक)

• देवीः: goddesses
• देवीः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देवी- (प्रातिपदिक)

• स्वधया: by (their) own power / by svadhā
• स्वधया: करण
• Type: Noun
• Root: स्वधा- (प्रातिपदिक)

• बर्हिः: the sacred grass (barhis)
• बर्हिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: बर्हिस्- (प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (बर्हिः-विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• अच्छिद्रम्: unbroken, without flaw
• अच्छिद्रम्: कर्म (शरणम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अ-छिद्र- (प्रातिपदिक; नञ् + छिद्र)

• पान्तु: may they protect
• पान्तु: कर्तृ (तिस्रो देवीः)
• Type: Verb
• Root: √पा (रक्षणे)

• शरणम्: refuge, shelter
• शरणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शरण- (प्रातिपदिक)

• निषद्य: having sat down / taking seat
• निषद्य: क्रियाविशेषण (पान्तु-क्रियायाः पूर्वकालनिर्देशः)
• Type: Gerund (indeclinable)
• Root: नि-√सद् (उपवेशने) ; क्त्वा-प्रत्यय (ल्यप्) अव्ययीभाव