Adhyaya 57: The Ninefold Divisions of Bharata: Mountains, Rivers, and Peoples

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे गङ्गावतारो नाम षट्पञ्चाशोऽध्यायः । सप्तपञ्चाशोऽध्यायः- ५७ । क्रौष्टुकिरुवाच भगवन् ! कथितन्त्वेतज्जम्बूद्वीपं समासतः । यदेतद्भवता प्रोक्तं कर्म नान्यत्र पुण्यदम् ॥

So endet das sechsundfünfzigste Kapitel des Śrī Mārkaṇḍeya-Purāṇa, genannt „Der Abstieg der Gaṅgā“. Nun das siebenundfünfzigste Kapitel. Krausṭuki sprach: „Ehrwürdiger, du hast Jambūdvīpa zusammengefasst. Du hast auch erklärt, dass Handeln (Karma) anderswo keinen Verdienst verleiht wie hier.“

Verse 2

पापाय वा महाभाग ! वर्जयित्वा तु भारतम् । इतः स्वर्गश्च मोक्षश्च मध्यञ्चान्तञ्च गम्यते ॥

O du Hochbegünstigter, außerhalb von Bhārata — sei es aus Sünde oder aus anderem Grund — erlangt man von dort den Himmel und auch Befreiung (mokṣa) sowie die mittleren und das letzte Ziel.

Verse 3

न खल्वन्यत्र मर्त्यानां भूमौ कर्म विधीयते । तस्माद्विस्तरशो ब्रह्मन् ! ममैदद्भारतं वद ॥

Wahrlich, für die Sterblichen ist das Handeln (als vorgeschriebener Pfad) nirgendwo sonst auf Erden verordnet. Darum, o Brahmane, berichte mir von diesem Bhārata im Einzelnen.

Verse 4

ये चास्य भेदाः यावन्तो यथावत् स्थितिरेव च । वर्षोऽयं द्विजशार्दूल ! ये चास्मिन् देशपर्वताः ॥

O Tiger unter den Zweimalgeborenen, sage mir, wie viele Einteilungen diese Gegend hat, ihre rechte Anordnung, und auch die Länder und Berge, die sich in diesem varṣa befinden.

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच भारतस्यास्य वर्षस्य नव भेदान्निबोध मे । समुद्रान्तरिता ज्ञेयास्ते त्वगम्याः परस्परम् ॥

Mārkaṇḍeya sprach: „Lerne von mir die neun Einteilungen dieser Bhārata-varṣa. Wisse, dass sie durch Meere getrennt sind und einander nicht zugänglich sind.“

Verse 6

इन्द्रद्वीपः कशेरुमांस्ताम्रवर्णो गभस्तिमान् । नागद्वीपस्तथा सौम्यो गान्धर्वो वारुणस्तथा ॥

Indradvīpa, Kaśerumān, Tāmravarṇa und Gabhastimān; ebenso Nāgadvīpa, Saumya, Gāndharva und Vāruṇa—so werden diese Dvīpas/Regionen genannt.

Verse 7

अयन्तु नवमस्तेषां द्वीपः सागरसंवृतः । योजनानां हसस्त्रं वै द्वीपोऽयं दक्षिणोत्तरात् ॥

Dies ist wahrlich das neunte unter ihnen: eine Insel (Dvīpa), vom Ozean umgeben. Ihre Ausdehnung beträgt tausend Yojanas, von Süden nach Norden gemessen.

Verse 8

पूर्वे किराता यस्यान्ते पश्चिमे यवनास्तथा । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्तः स्थिताः द्विज ॥

An seinem östlichen Rand sind die Kirātas, und am westlichen Rand ebenso die Yavanas. An den Grenzen sind Brāhmaṇas, Kṣatriyas, Vaiśyas und Śūdras aufgestellt, o Zweimalgeborener.

Verse 9

इज्याध्यायवणिज्याद्यैः कर्मभिः कृतपावनाः । तेषां संव्यवहारश्च एभिः कर्मभिरिष्यते ॥

Sie werden durch Handlungen wie Opfer/Verehrung, vedisches Studium, Handel und dergleichen gereinigt; und ihr gesellschaftlicher Umgang wird gebilligt, da er eben durch diese Tätigkeiten vollzogen wird.

Verse 10

स्वर्गापवर्गप्राप्तिश्च पुण्यं पापञ्च वै तदा । महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वतः ॥

Dann gibt es das Erlangen des Himmels und der Befreiung (mokṣa); und es gibt auch Verdienst und Sünde. In jenem Land befinden sich Mahendra, Malaya, Sahya, Śuktimān und das Ṛkṣa-Gebirge.

Verse 11

विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैवात्र कुलाचलाः । तेषां सहस्रशश्चान्ये भूधराः ये समीपगाः ॥

Vindhya und Pāriyātra—so gibt es hier sieben Gebirgssysteme, die ‘kulācala’ genannt werden. Und in ihrer Nähe befinden sich Tausende weiterer stützender Berge.

Verse 12

विस्तारोच्छ्रयिणो रम्या विपुलाश्चात्र सानवः । कोलाहलः सवैभ्राजो मन्दरो दर्दुराचलः ॥

Hier gibt es liebliche, weite Gebirgszüge von großer Ausdehnung und Höhe, mit ihren Graten: Kolāhala, Vaibhrāja, Mandara und der Berg Dardura.

Verse 13

वातस्वनो वैद्युतश्च मैनाकः स्वरसस्तथा । तुङ्गप्रस्थो नागगिरि रोचनः पाण्डराचलः ॥

Vātasvana und Vaidyuta; Maināka und Svarasa; Tuṅgaprastha, Nāgagiri, Rocana und Pāṇḍarācala—(dies sind Berge, die man dort findet).

Verse 14

पुष्पो गिरिर्दुर्जयन्तो रैवतोऽर्बुद एव च । ऋष्यमूकः सगोमन्तः कूटशैलः कृतस्मरः ॥

Puṣpagiri, Durjayanta, Raivata und Arbuda; Ṛṣyamūka, Gomanta, Kūṭaśaila und Kṛtasmara—(auch dies sind Berge).

Verse 15

श्रीपर्वतश्चकोरश्च शतशोऽन्ये च पर्वताः । तैर्विमिश्रा जनपदा म्लेच्छाश्चार्याश्च भागशः ॥

Śrīparvata und Cakora sowie Hunderte anderer Berge. Mit ihnen sind die Landschaften ineinander verwoben—mlecchas und āryas, ein jeder in seinem jeweiligen Anteil.

Verse 16

तैः पीयन्ते सरित्श्रेष्ठा यास्ताः सम्यङ्निबोध मे । गङ्गा सरस्वती सिन्धुश्चन्द्रभागा तथापरा ॥

Höre von mir, der Wahrheit gemäß, die besten Flüsse, deren Wasser getrunken wird: die Gaṅgā, die Sarasvatī, der Sindhu, und auch die Candrabhāgā und andere.

Verse 17

यमुना च शतद्रुश्च वितस्तेरावती कुहुः । गोमती धूतपापा च बाहुदा सदृशद्वती ॥

Ferner (die Flüsse) Yamunā, Śatadru, Vitastā, Rāvatī, Kuhū, Gomatī, Dhūtapāpā, Bāhudā und Sadṛśadvatī.

Verse 18

विपाशा देविका रङ्क्षुर्निश्चीरा गण्डकी तथा । कौशिकी चापगा विप्र ! हिमवत्पादनिःसृताः ॥

Vipāśā, Devikā, Raṅkṣu, Niścīrā und auch Gaṇḍakī; ferner Kauśikī und Āpagā—o Brāhmaṇa—dies sind Flüsse, die aus den Füßen (d. h. den Hängen) des Himavat hervorströmen.

Verse 19

वेदस्मृतिर्वेदवती वृत्रघ्री सिन्धुरेव च । वेण्वा सानन्दनी चैव सदानीरा मही तथा ॥

(Die Flüsse) Vedasṃṛti, Vedavatī, Vṛtraghrī und auch der Sindhu; Veṇvā, Sānandanī, Sadānīrā und ebenso die Mahī.

Verse 20

पारा चर्मण्वती नूपी विदिशा वेत्रवत्यपि । शिप्रा ह्यवर्णो च तथा पारियात्राश्रयाः स्मृताः ॥

Pārā, Carmaṇvatī, Nūpī, Vidiśā und auch Vetravatī; Śiprā und ebenso Avarṇā—diese werden als Flüsse erinnert, die im (d. h. dem) Pāriyātra-Gebirge/-Gebiet ruhen bzw. damit verbunden sind.

Verse 21

शोणो महानदश्चैव नर्मदा सुरथाद्रिजा । मन्दाकिनी दशार्णा च चित्रकूटा तथापरा ॥

(Die Flüsse) Śoṇa, Mahānadā, Narmadā, Surathādrijā; Mandākinī, Daśārṇā, ferner Citrakūṭā und andere.

Verse 22

चित्रोत्पला सतमसा करमोदा पिशाचिका । तथान्या पिप्पलिश्रोणिर्विपाशा वञ्जुला नदी ॥

(Die Flüsse) Citrotpalā, Satamasā, Karamodā, Piśācikā; und auch andere—Pippaliśroṇī, Vipāśā und der Fluss Vañjulā.

Verse 23

सुमेरुजा शुक्तिमती शकुली त्रिदिवाक्रमुः । (विन्ध्य) (स्कन्ध) पादप्रसूता वै तथान्या वेगवाहिनी ॥

(Die Flüsse) Sumerujā, Śuktimatī, Śakulī, Tridivākramuḥ; und andere, von denen man sagt, sie entspringen den Vorgebirgen (Vindhya/Skandha—Lesart unsicher), sowie ein weiterer namens Vegavāhinī.

Verse 24

शिप्रा पयोष्णी निर्विन्ध्या तापी सनिषधावती । वेण्या वैतरणी चैव सिनीवाली कुमुद्वती ॥

(Die Flüsse) Śiprā, Payoṣṇī, Nirvindhyā, Tāpī, Saniṣadhāvatī; Veṇyā, Vaitaraṇī, sowie Sinīvālī und Kumudvatī.

Verse 25

करतोया महागौरी दुर्गा चान्तःशिरा तथा । (ऋक्ष) (विन्ध्य) पादप्रसूता स्ता नद्यः पुण्यजलाḥ शुभाḥ ॥

(Die Flüsse) Karatoyā, Mahāgaurī, Durgā, sowie Antaḥśirā—diese Flüsse, die man aus den Vorgebirgen (Ṛkṣa/Vindhya—Lesart unsicher) hervorgehen lässt, sind glückverheißend und führen heilige Wasser.

Verse 26

गोदावरी भीमरथा कृष्णा वेण्याऽथापरा । तुंगभद्रा सुप्रयोगा वाह्या कावेरी तथापगा ॥

Godāvarī, Bhīmarathā, Kṛṣṇā und Veṇyā; ferner Tuṅgabhadrā, Suprayogā, Vāhyā und Kāverī—diese Flüsse werden als heilige Ströme genannt, die unaufhörlich weiterfließen.

Verse 27

पादविनिष्क्रान्ता इत्येताḥ सरिदुत्तमाः । कृतमाला ताम्रपर्णो पुष्पजा सूत्पलावती ॥

Diese gelten als die besten der Flüsse, «aus den Füßen hervorgegangen» (der Berge wie Sahya und Vindhya). Dazu zählen Kṛtamālā, Tāmraparṇā, Puṣpajā und Sūtpalāvatī.

Verse 28

मलयाद्रिसमुद्भूता नद्यः शीतजलास्त्विमाः । पितृसोमर्षिकुल्या च इक्षुका त्रिदिवा च या ॥

Diese Flüsse, dem Malaya-Berg entsprossen, führen kühles Wasser: Pitṛsomarṣikulyā, Ikṣukā und auch Tridivā.

Verse 29

लाङ्गूलिनी वंशकरा महेन्द्रप्रभवाः स्मृताः । ऋषिकुल्या कुमारी च मन्दगा मन्दवाहिनी ॥

Lāṅgūlinī und Vaṃśakarā werden als aus Mahendra entsprungen erinnert. Ebenso (genannt werden) Ṛṣikulyā, Kumārī, Mandagā und Mandavāhinī.

Verse 30

कृपा पलाशिनी चैव शुक्तिमत्प्रभवाः स्मृताः । सर्वाः पुण्याः सरस्वत्यः सर्वा गङ्गाः समुद्रगाः ॥

Auch Kṛpā und Palāśinī werden als aus Śuktimat entsprungen erinnert. All diese Flüsse sind heilig—jeder ist eine Sarasvatī, jeder ist eine Gaṅgā—und sie strömen weiter bis zum Ozean.

Verse 32

विश्वस्य मातरः सर्वाः सर्वपापहराः स्मृताः । अन्याः सहस्रशश्चोक्ताः क्षुद्रनद्यो द्विजोत्तम ॥ प्रावृट्कालवहाः सन्ति सदाकालवहाश्च याः । मत्स्याश्वकूटाः कुल्याश्च कुन्तलाः काशिकोशलाः ॥

Alle Flüsse werden als Mütter der Welt in Erinnerung gehalten, die jede Sünde hinwegnehmen. Und tausende weitere kleine Flüsse sind ebenfalls genannt worden, o Bester der Zweimalgeborenen. Manche fließen in der Regenzeit, andere das ganze Jahr hindurch—wie Matsyāśvakūṭā, Kulyā, Kuntalā und Kāśikośalā.

Verse 33

अथर्वाश्चार्कलिङ्गाश्च मलकाश्च वृकैः सह । मध्यदेश्या जनपदाः प्रायशोऽमी प्रकीर्तिताः ॥

Atharvās, Arkaliṅgas und Malakas—zusammen mit den Vṛkas—das sind, größtenteils, die Länder (Janapadas) der Mittleren Region, die aufgezählt worden sind.

Verse 34

सह्यस्य चोत्तरे या तु यत्र गोदावरी नदी । पृथिव्यामपि कृतस्त्रायां स प्रदेशो मनोरमः ॥

Nördlich des Sahya-Gebirges, wo der Fluss Godāvarī ist, ist jener Landstrich wonnig—wie ein auf Erden kunstvoll gestaltetes Land.

Verse 35

गोवर्धनं पुरं रम्यं भार्गवस्य महात्मनः । वाह्लीका वाटधानाश्च आभीराः कालतोयकाः ॥

Govardhana ist eine liebliche Stadt der großgesinnten Bhārgava-Linie. (Ferner werden genannt) die Vāhlīkas, die Vāṭadhānas, die Ābhīras und die Kālatoyakas.

Verse 36

अपरान्ताश्च शूद्राश्च पल्लवाश्चर्मखण्डिकाः । गान्धारा गबलाश्चैव सिन्धुसौवीरमद्रकाः ॥

Aparāntas, Śūdras, Pallavas und Carmakhaṇḍikas; ebenso werden die Gāndhāras, die Gabala(s) und die Völker Sindhu–Sauvīra–Madraka genannt.

Verse 37

शतद्रुजाः कलिङ्गाश्च पारदाः हालमूषिकाः । माठराः बहुभद्राश्च कैकेया दशमालिकाः ॥

Genannt werden die Śatadrujas, die Kaliṅgas, die Pāradas, die Hālamūṣikas; die Māṭharas, die Bahubhadrās, die Kaikeyas und die Daśamālikas—sie gehören zu den erwähnten Völkern.

Verse 38

क्षत्रियोपनिवेशाश्च वैश्यशूद्रकुलानि च । काम्बोजा दरदाश्चैव वर्वरा हर्षवर्धनाः ॥

Es gibt auch Siedlungen der Kṣatriyas sowie Sippen der Vaiśyas und Śūdras; ferner die Kāmbojas, die Daradas, die Varvaras und die Harṣavardhanas.

Verse 39

चीनाश्चैव तुखाराश्च बहुला बाह्यतो नराः । आत्रेयाश्च भरद्वाजाः पुष्कलाश्च कशेरुकाः ॥

Da sind die Cīnas und die Tukhāras sowie viele Völker, die außerhalb (der Kernlande) wohnen; ferner die Ātreyas und die Bhāradvājas, die Puṣkalas und die Kaśerukas.

Verse 40

लम्पाकाः शूलकाराश्च चूलिका जागुडैः सह । औषधाश्चानिमद्राश्च किरातानां च जातयः ॥

Genannt werden die Lampākas, die Śūlakāras und die Cūlikas zusammen mit den Jāguḍas; die Auṣadhas und die Animadras; sowie die mannigfaltigen Stämme der Kirātas.

Verse 41

तामसा हंसमार्गाश्च काश्मीरास्तुङ्गनास्तथा । शूलिकाः कुहकाश्चैव ऊर्णा दर्वास्तथैव च ॥

Da sind die Tāmasas und die Haṃsamārgas; die Kāśmīras und ebenso die Tuṅganas; die Śūlikas und die Kuhakas; und auch die Ūrṇas und die Darvas.

Verse 42

एते देशा ह्युदीच्यास्तु प्राच्यान्देशान्निबोध मे । अध्रारका मुदकरा अन्तर्गिर्या बहिर्गिराः ॥

Dies sind wahrlich die nördlichen (udīcya) Länder; nun aber lerne von mir die östlichen Länder: die Adhrārakas, die Mudakaras, die Antargiryas und die Bahirgiras.

Verse 43

यथा प्रवङ्गा रङ्गेया मानदा मानवर्तिकाः । ब्राह्मोत्तराः प्रविजया भार्गवा ज्ञेयमल्लकाः ॥

Ebenso (unter den östlichen Ländern) sind die Pravaṅgas, die Raṅgeyas, die Mānadās, die Mānavartikas; die Brāhmottaras, die Pravijayas, die Bhārgavas und die Jñeyamallakas.

Verse 44

प्राग्ज्योतिषाश्च मद्राश्च विदेहास्ताम्रलिप्तकाः । मल्ला मगधगोमन्ताः प्राच्या जनपदाः स्मृताः ॥

Prāgjyotiṣa, die Madrās, die Videhas und die Tāmraliptakas; die Mallas, die Magadhas und die Gomantas — diese werden als die östlichen Länder überliefert.

Verse 45

अथापरे जनपदा दक्षिणापथवासिनः । पुण्ड्राश्च केवलाश्चैव गोलाङ्गूलास्तथैव च ॥

Nun (will ich) andere Länder nennen — jene, die auf der südlichen Route (Dakṣiṇāpatha) wohnen: die Puṇḍras, die Kevalas und ebenso die Golāṅgūlas.

Verse 46

शैलूषा मूषिकाश्चैव कुसुमा नामवासकाः । महाराष्ट्रा माहिषका कलिङ्गाश्चैव सर्वशः ॥

Die Śailūṣas und die Mūṣikas; die Kusumas, die an einem Ort namens Nāmavāsaka wohnen; die Mahārāṣṭras, die Māhiṣakas und die Kaliṅgas in allen Gegenden.

Verse 47

आभीराः सह वैशिक्या आढक्याः शबराश्च ये । पुलिन्दा विन्ध्यमौलेया वैदर्भा दण्डकैः सह ॥

Die Ābhīras zusammen mit den Vaiśikyas; die Āḍhakyas und die Śabaras; die Pulindas, die Bewohner des Vindhya und das Volk von Vidarbha, dazu die Daṇḍakas.

Verse 48

पौरिका मौलिकाश्चैव अश्मका भोगवर्धनाः । नैषिकाः कुन्तला अन्धा उदिभदा वनदारकाः ॥

Die Paurikas und die Maulikas; die Aśmakas und die Bhogavardhanas; die Naiṣikas, die Kuntalas, die Andhas, die Udibhadās und die Vanadārakas.

Verse 49

दाक्षिणात्यास्त्वमी देशा अपरान्तान् निबोध मे । सूर्‍पारकाः कालिबला दुर्गाश्चानीकटैः सह ॥

Diese sind wahrlich die südlichen Länder. Nun lerne von mir die Aparāntas (westlichen Gegenden): die Sūrpārakas, die Kālibalas und die Durgas, zusammen mit den Ānīkaṭas.

Verse 50

पुलिन्दाश्च सुमीनाश्च रूपपाः स्वापदैः सह । तथा कुरुमिनश्चैव सर्वे चैव कठाक्षराः ॥

Die Pulindas, die Sumīnas, die Rūpapas zusammen mit den Svāpadas; ebenso die Kuruminas — wahrlich, all diese werden Kaṭhākṣaras genannt.

Verse 51

नासिक्यावाश्च ये चान्ये ये चैवोत्तरनर्मदाः । भीरुकच्छाः समाहेयाः सह सारस्वतैरपि ॥

Die Nāsikyāvās (die in Nāsikya Wohnenden) und andere Völker; ferner jene nördlich der Narmadā; die Bhīrukacchas und die Samāheyas, ebenso auch die Sārasvatas.

Verse 52

काश्मीराश्च सुराष्ट्राश्च अवन्त्याश्चार्बुदैः सह । इत्येते ह्यपरान्ताश्च शृणु विन्ध्यनिवासिनः ॥

Die Kāśmīras, die Surāṣṭras und die Avantis zusammen mit den Ārbudas—diese sind wahrlich die Aparāntas. Nun höre von den Bewohnern des Vindhya.

Verse 53

सरजाश्च करूषाश्च केरलाश्चोत्कलैः सह । उत्तमर्णा दशार्णाश्च भोज्याः किष्किन्धकैः सह ॥

Die Sarajas und die Karūṣas; die Keralas zusammen mit den Utkalas; die Uttamarṇas und die Daśārṇas; und die Bhojyas zusammen mit den Kiṣkindhakas.

Verse 54

तोशलाः कोशलाश्चैव त्रैपुरा वैदिशास्तथा । तुम्बुरास्तुम्बुलाश्चैव पटवो नैषधेः सह ॥

Die Tośalas und die Kośalas; die Traipuras und ebenso die Vaidiśas; die Tumburas und die Tumbulas; und die Paṭavas zusammen mit den Naiṣadhas.

Verse 55

अन्नजास्तुष्टिकाराश्च वीरहोत्रा ह्यवन्तयः । एते जनपदाः सर्वे विन्ध्यपृष्ठनिवासिनः ॥

Die Annajās, die Tuṣṭikāras, die Vīrahotras und die Avantis—alle diese Janapadas wohnen an den rückwärtigen Hängen (im Hinterland) des Vindhya.

Verse 56

अतो देशान् प्रवक्ष्यामि पर्वताश्रयिणश्च ये । नीहाराः हंसमार्गाश्च कुरवो गुर्गणाः खसाः ॥

Nun werde ich die Länder und jene beschreiben, die in den Bergen wohnen: die Nīhāras, die Haṃsamārgas, die Kurus, die Gurgaṇas und die Khasas.

Verse 57

कुन्तप्रावरणाश्चैव ऊर्णा दार्वाः सकृत्रकाः । त्रिगर्ता गालवाश्चैव किरातास्तामसैः सह ॥

Ferner gibt es die Kuntaprāvaraṇas, die Ūrṇas, die Dārvāḥ und die Sakṛtrakāḥ; ebenso die Trigartas und die Gālavās sowie die Kirātas zusammen mit den Tāmasas.

Verse 58

कृतत्रेतादिकश्चात्र चतुर्युगकृतो विधिः । एतत्तु भारतं वर्षं चतुः संस्थानसंस्थितम् ॥

Hier wird die Ordnung, die Kṛta, Tretā und die übrigen Yugas betrifft, als Regel der vier Yugas festgesetzt. Und dieses Bhārata-varṣa ist in vier Gestaltungen (vier „saṃsthāna“) angeordnet.

Verse 59

दक्षिणापरतो ह्यस्य पूर्वेण च महोदधिः । हिमवानुत्तरेणास्य कार्मुकस्य यथा गुणः ॥

Im Süden und Westen liegt der Ozean, und auch im Osten ist das große Meer; im Norden steht der Himavān, gleich der gekrümmten Bogensehne (die seine Gestalt umgrenzt).

Verse 60

तदेतद् भारतं वर्षं सर्वबीजं द्विजोत्तम । ब्रह्मत्वममरेशत्वं देवत्वं मरुतस्तथा ॥

Darum ist dieses Bhārata-varṣa der Same aller Erlangungen, o Bester der Zweimalgeborenen. Von hier gehen hervor: Brahmanentum/Erkenntnis, Herrschaft unter den Unsterblichen, Göttlichkeit und sogar der Zustand, ein Marut zu sein.

Verse 61

मृगपश्वप्सरोयोनिस्तद्वत् सर्वे सरीसृपाः । स्थावराणाञ्च सर्वेषामितो ब्रह्मन् शुभाशुभैः ॥

Von hier (gehen hervor/werden erlangt) Geburten als Hirsche und Tiere, ebenso als Apsaras; gleicherweise (Geburten als) alle Reptilien; und auch für alle unbeweglichen Wesen, o Brāhmane — gemäß heilsamen und unheilsamen Taten.

Verse 62

प्रयाति कर्मभूर्ब्रह्मन् नान्या लोकेषु विद्यते । देवानामपि विप्रर्षे सदैष मनोरथः ॥

O Brahmane, dies ist die karmabhūmi, das Feld des Handelns; unter den Welten gibt es kein anderes derartiges. Selbst für die Götter, o Bester der Weisen, ist es stets der innig gehegte Wunsch, sie zu erlangen.

Verse 63

अपि मानुष्यमाप्स्यामो देवत्वात् प्रच्युताः क्षितौ । मनुष्यः कुरुते तत्तु यन्न शक्यं सुरासुरैः ॥

(Sie denken:) „Mögen wir menschliche Geburt erlangen, nachdem wir aus dem Götterstand zur Erde herabgefallen sind.“ Denn der Mensch vollbringt, was Göttern und Asuras nicht möglich ist.

Verse 64

तत्कर्मनिगडग्रस्तैः स्वकर्मख्यापनोत्सुकः । न किञ्चित् क्रियते कर्म सुखलेशोपबृंहितैः ॥

Von den Fesseln des eigenen Karma gepackt und nur darauf erpicht, die eigenen Taten zur Schau zu stellen (oder zu behaupten), vollbringen jene, die sich schon an einem winzigen Bruchteil von Lust aufblähen, keine wahrhaft sinnvolle Handlung.