Character · Ramayana
দশৰথ in the Ramayana
King of AyodhyaHonor • Tragedy • Love
दशरथNamed in 1,948 verses
Speaks in 432 verses
In this book
Key chapters
The chapters where দশৰথ matters most.
Kaikeyi Presses the Boons; Dasaratha’s Lament and Collapse
Central sufferer in dharma-saṅkaṭa
Entry into the Chamber of Wrath (Kaikeyī’s Protest)
King at the threshold of joy turned vulnerable: moves from…
The Queens Summoned; Rama’s Leave-Taking and Dasaratha’s Collapse
Grief-stricken king whose bodily collapse externalizes ethical…
Coronation Preparations and Sumantra’s Commission
Birth of the Princes and Viśvāmitra’s Arrival (Bālakāṇḍa 18)
Completes sacrificial obligations, returns to Ayodhyā…
Daśaratha’s Objections to Sending Rāma
Petitioner-king in a dharma dispute
Bringing Ṛśyaśṛṅga to Ayodhyā (Bālakāṇḍa, Sarga 11)
Central executor of dhārmic strategy: consults Vasiṣṭha…
Commencement and Performance of Daśaratha’s Aśvamedha
yajamāna (sacrificer-king) who sustains the Aśvamedha economy…
Praise of Rama’s Virtues and the Decision on the Heir-Apparent
Daśaratha Resolves on the Aśvamedha (Horse-Sacrifice) for Progeny
Key episodes
Manthara, Kaikeyi and the Two Boons
Ramayana 2.7-2.20
Dasharatha's Curse: The Blind Ascetic's Son
Ramayana 2.63-2.64
Every verse that names দশৰথ
1,948 verses
- 1.1.19
এইদৰে গুণসম্পন্ন, সত্যাধিষ্ঠিত পৰাক্ৰমী, জ্যেষ্ঠ আৰু শ্ৰেষ্ঠ গুণেৰে যুক্ত, দশৰথৰ প্ৰিয় পুত্ৰ ৰামক—প্ৰজাহিতত ৰত আৰু প্ৰজাৰ প্ৰিয় কামনাত আগ্ৰহী—ভূপতিয়ে প্ৰীতিবশতঃ যুবৰাজ্যত নিযুক্ত কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিলে।
- 1.1.23
সত্যবচনত অটল আৰু ধৰ্মপাশে সংযত ৰাজা দশৰথে নিজৰ প্ৰিয় পুত্ৰ ৰামক বনবাসলৈ পঠিয়ালে।
- 1.1.24
পিতৃবচনৰ নিৰ্দেশত আৰু কৈকেয়ীৰ প্ৰিয়কাৰণত, নিজৰ প্ৰতিজ্ঞা পালন কৰি সেই বীৰ ৰাম বনলৈ গ’ল।
- 1.1.26
ৰামৰ দয়িতা ভাৰ্যা সীতা, সদায় প্ৰাণসম প্ৰিয় আৰু হিতচিন্তিকা, জনকৰ কুলত জন্মলাভ কৰা—যেন দেৱমায়াৰে গঢ়া। সৰ্ব শুভলক্ষণসম্পন্না, নাৰীসকলৰ মাজত উত্তমা আৰু দশৰথগৃহৰ বধূ, ৰোহিণীয়ে যেন শশীক অনুসৰে তেনেকৈ ৰামক অনুসৰণ কৰিলে।
- 1.1.28
নগৰবাসী আৰু পিতৃ দশৰথৰ দ্বাৰা দূৰলৈ অনুসৃত হৈ, ধৰ্মাত্মা ৰামে গঙ্গাৰ পাৰত অৱস্থিত শৃঙ্গবেৰপুৰত সাৰথিক উভতি পঠিয়াই নিষাদাধিপতি প্ৰিয় গুহক লগ পাই গুহ, লক্ষ্মণ আৰু সীতাৰ সৈতে আগুৱাই গ'ল।
- 1.1.32
ৰাম চিত্ৰকূটলৈ গ’লত, পুত্ৰশোকত ব্যাকুল ৰাজা দশৰথে পুত্ৰক বিলাপ কৰি কৰি স্বৰ্গলোকলৈ গমন কৰিলে।
- 1.1.33
তেওঁ (দশৰথ) মৃত্যুবৰণ কৰাৰ পাছত, বশিষ্ঠ প্ৰমুখ দ্বিজসকলে ৰাজ্য গ্ৰহণ কৰিবলৈ প্ৰেৰণা দিলেও মহাবলী ভৰতৰ ৰাজ্যৰ প্ৰতি ইচ্ছা নাছিল।
- 1.1.57
তাৰ পাছত মহাতেজস্বী, শত্ৰুসূদন দশৰথাত্মজ ৰাম শবৰীৰ ওচৰলৈ গ’ল; আৰু শবৰীয়ে তেওঁক যথাবিধি ভক্তিভাৱে পূজা কৰিলে।
- 1.3.3
ধৰ্ম আৰু তপোবলৰ প্ৰভাৱত মহর্ষিয়ে যিদৰে সত্যতে ঘটিছিল, ঠিক সেইদৰেই স্পষ্টকৈ দৰ্শন কৰিলে—ৰাম, লক্ষ্মণ আৰু সীতা; ৰজা দশৰথ তেওঁৰ ৰাণীসকল আৰু সমগ্ৰ ৰাজ্যসহ; আৰু তাত যি যি ঘটিছিল—তেওঁলোকৰ গতি, প্ৰচেষ্টা, হাঁহি আৰু বাক্যসহ সকলো আচৰণ।
- 1.3.12
তেওঁ ৰাম–পৰশুৰামৰ বিবাদ, দশৰথনন্দন ৰামৰ উত্তম গুণসমূহ, ৰামৰ অভিষেকৰ প্ৰস্তুতি, আৰু কৈকেয়ীৰ দুষ্ট মনোভাৱো বৰ্ণনা কৰিলে।
- 1.3.13
তেওঁ ৰাঘৱৰ অভিষেকত হোৱা বিঘ্ন, ৰাঘৱৰ বনবাস, ৰজাৰ শোকবিলাপ, আৰু শেষত তেওঁৰ পৰলোকাশ্ৰয় (পৰলোকগমন)ৰ কথাও ক’লে।
- 1.3.16
তেওঁ বনত নিবাসস্থল নিৰ্মাণ কৰি বসতি স্থাপন, ভৰতৰ আগমন, ৰামক প্ৰসন্ন কৰি উভতাই আনিবলৈ ভৰতৰ প্ৰচেষ্টা, আৰু ৰামৰ দ্বাৰা পিতৃৰ সলিলক্ৰিয়া (জলবিধি) সম্পাদনৰ কথাও বৰ্ণনা কৰিলে।
- 1.5.9
মহাৰাষ্ট্ৰৰ সমৃদ্ধি বৃদ্ধি কৰা ৰজা দশৰথে সেই নগৰীত দেৱপতি যেন স্বৰ্গত বাস কৰে তেনেদৰে বাস কৰিছিল।
- 1.5.20
সেই নগৰী হাজাৰ হাজাৰ মহাৰথীৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল—লঘুহস্ত আৰু বিশাৰদ; যিসকলে একাকী আৰু নিৰাশ্ৰয় জনক বাণেৰে ন বিধে, আৰু পলায়মান শত্রুক অনুসৰণ কৰোঁতে শব্দৰ আধাৰতেও লক্ষ্য বেধিব পাৰিছিল। অৰণ্যত গর্জন কৰা মদোন্মত্ত সিংহ, ব্যাঘ্ৰ আৰু বৰাহক তেওঁলোকে…
- 1.6.1
অযোধ্যা নগৰীত দশৰথ নামৰ ৰজা বাস কৰিছিল—বেদবিদ, সকলো সঞ্চয়-সাধনত সমৃদ্ধ, দূৰদৰ্শী আৰু মহাতেজস্বী, পৌৰ আৰু জনপদবাসীৰ প্ৰিয়। ইক্ষ্বাকু বংশত অতিৰথ, যজ্ঞকাৰী, ধৰ্মপৰায়ণ আৰু সংযমী শাসক; মহর্ষিসদৃশ ৰাজর্ষি, ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুত। বলৱান, শত্রুনাশক…
- 1.6.5
সত্যত অটল আৰু ত্ৰিবৰ্গক যথাবিধি অনুষ্ঠান কৰা সেই ৰজাই সেই শ্ৰেষ্ঠ নগৰীক ইন্দ্ৰই যেনেকৈ অমৰাৱতীক পালন কৰে তেনেকৈ পালন কৰিছিল।
- 1.6.16
অযোধ্যাত শ্ৰীহীন বা ৰূপহীন কোনো পুৰুষ বা নাৰী পোৱা নাযাইছিল; আৰু ৰজাৰ প্ৰতি ভক্তিহীন কোনো ব্যক্তিকো তাত দেখা নাছিল।
- 1.6.20
সেই ইক্ষ্বাকুনাথৰ দ্বাৰা সেই নগৰী অতি উত্তমভাৱে ৰক্ষিত আৰু শাসিত হৈছিল; যেনেকৈ পূৰ্বকালত বুদ্ধিমান মানৱেন্দ্ৰ মনুৱে তাক পালন কৰিছিল।
- 1.6.26
সেই নগৰী পুনৰ দুয়ো যোজন পৰ্যন্ত বিস্তৃত হৈ, নিজৰ সত্যনামৰ অনুৰূপ দীপ্তিময় হৈ প্ৰকাশ পাইছিল; য’ত ৰজা দশৰথে বাস কৰি জগতৰ পালন কৰিছিল।
- 1.6.27
সেই মহাতেজস্বী মহান ৰজা দশৰথ—শত্ৰুসমূহক শমিত কৰা—চন্দ্ৰমা যেন নক্ষত্ৰসমূহৰ ওপৰত শাসন কৰে, তেনেদৰে সেই পুৰীক শাসন কৰিছিল।
