
Rishi: Atharvanic tradition; verse is RV-like in diction and may reflect borrowing/adaptation
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (RV-style); Atharvanic transmission may preserve mixed metrical features
AV 8.3 এটা ৰক্ষোঘ্ন সূক্ত, য’ত অগ্নিক সকলো দিশৰ ৰক্ষক আৰু বৈৰী সত্তাসকলৰ সক্ৰিয় বধকাৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে—মানৱ শত্রু, ৰক্ষস আৰু যাতুধান—সকলোকে। ঋগ্বেদ-সদৃশ ত্ৰিষ্টুভ দীক্ষণত ই অগ্নিৰ শক্তিক অভিষেক কৰি জ্বলাই তোলে, দিন-ৰাতি অবিচ্ছিন্ন সুৰক্ষা বিচাৰে, যি বস্তুৱে ভুক্তভোগীক ‘ধৰি’ ৰাখিছে তাক ছিঙি আঁতৰাবলৈ কয়, আৰু আক্ৰমণকাৰীসকলক দগ্ধ/ভস্ম কৰি ভক্ষণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে, যাতে তেওঁলোকৰ আক্রমণ পুনৰ ঘূৰি নাহে।
Mantra 1
शत्रुनाशनम्। र॒क्षो॒हणं॑ वा॒जिन॒मा जि॑घर्मि मि॒त्रं प्रथि॑ष्ठ॒मुप॑ यामि॒ शर्म॑ । शिशा॑नो अ॒ग्निः क्रतु॑भिः॒ समि॑द्धः॒ स नो॒ दिवा॒ स रि॒षः पा॑तु॒ नक्त॑म्
শত্ৰুনাশক, ৰাক্ষসহন্তা, বীৰ্যৱান (বাজিন)—তাক মই অভিষেক/অঞ্জন কৰোঁ। সুপ্ৰতিষ্ঠিত মিত্ৰৰ ওচৰলৈ মই আশ্ৰয় (শৰ্ম) বিচাৰি আগবাঢ়োঁ। ক্ৰতুবোৰে দিপ্তভাৱে সমিদ্ধ, তীক্ষ্ণ-জ্বালাময় অগ্নি—সেই অগ্নিয়ে আমাক দিনে অনিষ্টৰ পৰা ৰক্ষা কৰক, আৰু ৰাতিও (ৰক্ষা কৰক)।
Mantra 2
अयो॑दंष्ट्रो अ॒र्चिषा॑ यातु॒धाना॒नुप॑ स्पृश जातवेदः॒ समि॑द्धः । आ जि॒ह्वया॒ मूर॑देवान् रभस्व क्र॒व्यादो॑ वृ॒ष्ट्वापि॑ धत्स्वा॒सन्
লোহ-দন্তযুক্ত, নিজৰ অর্চিষা (শিখা)ৰে—সমিদ্ধ হৈ, হে জাতবেদস—যাতুধানসকলক অনুসৰণ কৰি স্পৰ্শ কৰা। জিহ্বাৰে মোহদেৱ/ভ্ৰান্তিকৰ আত্মাসকলক ধৰি পেলোৱা; ক্ৰব্যাদ (মাংসভোজী)সকলক আঘাত কৰি, তেওঁলোকক নিজৰ মুখত দৃঢ়কৈ আবদ্ধ কৰি থোৱা।
Mantra 3
उ॒भोभ॑यावि॒न्नुप॑ धेहि॒ दंष्ट्रौ॑ हिं॒स्रः शिशा॒नोऽव॑रं॒ परं॑ च । उ॒तान्तरि॑क्षे॒ परि॑ याह्यग्ने॒ जम्भैः॒ सं धे॑ह्य॒भि या॑तु॒धाना॑न्
হে অগ্নি, দুয়োফালে ভয় সঞ্চাৰ কৰা তুমি, তোমাৰ দংষ্ট্ৰা (দাঁত-ফাঙ) স্থাপন কৰা; হিংস্ৰ, স্বয়ং-তীক্ষ্ণ, নিম্ন আৰু উচ্চ—দুয়োটাকেই আঘাত কৰা। আৰু অন্তৰিক্ষত পৰিভ্ৰমণ কৰি যোৱা; তোমাৰ জম্ভ (চোয়াল)দ্বাৰা যাতুধানসকলৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণৰূপে চেপি ধৰা।
Mantra 4
अग्ने॒ त्वचं॑ यातु॒धान॑स्य भिन्धि हिं॒स्राशनि॒र्हर॑सा हन्त्वेनम्। प्र पर्वा॑णि जातवेदः शृणीहि क्र॒व्यात् क्र॑वि॒ष्णुर्वि चि॑नोत्वेनम्
হে অগ্নি, যাতুধানৰ ছাল ফালি দিয়া; হিংস্ৰ অশনি (বজ্ৰ) তীব্ৰ বলৰে তাক আঘাত কৰক। হে জাতবেদস, তাৰ গাঁঠি-গাঁঠি (পৰ্ব) ভাঙি দিয়া; ক্ৰব্যাদ—মাংসভোজী, মাংসভক্ষক—তাক ছিঙি ছিঙি পৃথক কৰক আৰু তাক উখলি লৈ যাওক।
Mantra 5
यत्रे॒दानीं॒ पश्य॑सि जातवेद॒स्तिष्ठ॑न्तमग्न उ॒त वा॒ चर॑न्तम्। उ॒तान्तरि॑क्षे॒ पत॑न्तं यातु॒धानं॒ तमस्ता॑ विध्य॒ शर्वा॒ शिशा॑नः
হে জাতবেদস (অগ্নি), এতিয়া য’ত তুমি তাক দেখা—হে অগ্নি, সি থিয় হৈ থাকক বা আগ-পিছ কৰি চলক; আনকি অন্তৰিক্ষত উৰি ফুৰা যাতুধানকো—হে শৰ্ব, তীক্ষ্ণ-শাণিত, তোমাৰ অস্ত্ৰে তাক বিদ্ধ কৰা।
Mantra 6
य॒ज्ञरिषूः॑ सं॒नम॑मानो अग्ने वा॒चा श॒ल्याँ अ॒शनि॑भिर्दिहा॒नः । ताभि॑र्विध्य॒ हृद॑ये यातु॒धाना॑न् प्रती॒चो बा॒हून् प्रति॑ भङ्ग्ध्येषाम्
হে অগ্নি, যজ্ঞৰ শৰ-বাণ লৈ লক্ষ্যলৈ নমি ধৰি; বাক্যদ্বাৰা কণ্টক-শল্য আৰু অশনি (বজ্ৰ) সজাই—সেইবোৰে যাতুধানসকলক হৃদয়ত বিদ্ধ কৰা; সিহঁতৰ বাহু পিছুৱাই দি ভাঙি দিয়া।
Mantra 7
उ॒तार॑ब्धान्त्स्पृनुहि जातवेद उ॒तारे॑भा॒णाँ ऋ॒ष्टिभि॑र्यातु॒धाना॑न्। अग्ने॒ पूर्वो॒ नि ज॑हि॒ शोशु॑चान आ॒मादः॒ क्ष्विङ्का॒स्तम॑द॒न्त्वेनीः॑
হে জাতবেদ অগ্নি, যিসকলে ধৰি ল’লে তেনেকুৱাকো তুমি টানি আঁতৰাই ছিঙি পেলোৱা; আৰু যাতুধানসকল যিসকলে এতিয়াও আমাৰ ওপৰত নাহে, তেনেকুৱাক তোমাৰ ঋষ্টি (বল্লম)-দ্বাৰা আঘাত কৰা। হে অগ্নি, অগ্ৰগণ্য, জ্বলন্ত, তেওঁলোকক তললৈ নিক্ষেপ কৰি বধ কৰা; কাঁচা-ভক্ষক, কেঁকেঁইয়া ভক্ষণকাৰী, দ্ৰুতগামীসকলে তাকেই গিলি খাওক।
Mantra 8
इ॒ह प्र ब्रू॑हि यत॒मः सो अ॑ग्ने यातु॒धानो॒ य इ॒दं कृ॒णोति॑ । तमा र॑भस्व स॒मिधा॑ यविष्ठ नृ॒चक्ष॑स॒श्चक्षु॑षे रन्धयैनम्
ইয়াতেই স্পষ্টকৈ ক’ আৰু কোৱা—হে অগ্নি, ইয়াত কোনজন সেই ইয়াতুধান, যিয়ে এই কাৰ্য কৰে? হে অতি কনিষ্ঠ (যৱিষ্ঠ), সমিধা-লাঠিৰে তাক ধৰি লোৱা। হে নৃচক্ষস্ (মানৱ-বিচাৰক), নিজৰ চকুৰ অধীনত তাক বশ কৰি আমাৰ অধীনলৈ আন।
Mantra 9
ती॒क्ष्णेना॑ग्ने॒ चक्षु॑षा रक्ष य॒ज्ञं प्राञ्चं॒ वसु॑भ्यः॒ प्र ण॑य प्रचेतः । हिं॒स्रं रक्षां॑स्य॒भि शोशु॑चानं॒ मा त्वा॑ दभन् यातु॒धाना॑ नृचक्षः
হে অগ্নি, তীক্ষ্ণ চকুৰে যজ্ঞক ৰক্ষা কৰা; হে প্ৰচেতঃ, তাক বসুসকলৰ ওচৰলৈ আগবঢ়াই নে। হিংস্ৰ ৰাক্ষসসকলৰ ওপৰত জ্বলি উঠা; হে নৃচক্ষঃ, ইয়াতুধানসকলে যেন তোমাক ফাঁকি দি নাপায়।
Mantra 10
नृ॒चक्षा॒ रक्षः॒ परि॑ पश्य वि॒क्षु तस्य॒ त्रीणि॒ प्रति॑ शृणी॒ह्यग्रा॑ । तस्या॑ग्ने पृ॒ष्टीर्हर॑सा शृणीहि त्रे॒धा मूलं॑ यातु॒धान॑स्य वृश्च
হে নৃচক্ষাঃ, লোকসমূহৰ মাজত ৰাক্ষসক চাৰিওফালে চাই বিচাৰি চোৱা; তাৰ আগভাগৰ তিনিটা শীৰ্ষ-বিন্দুক প্ৰতি-আঘাত কৰি ভাঙি দিয়া। হে অগ্নি, নিজৰ তেজ-মহিমাৰে তাৰ পিঠিবোৰ কাটি পেলোৱা; তিনিধৰণে ইয়াতুধানৰ মূলেই কাটি উচ্ছেদ কৰা।
Mantra 11
त्रिर्या॑तु॒धानः॒ प्रसि॑तिं त एत्वृ॒तं यो अ॑ग्ने॒ अनृ॑तेन॒ हन्ति॑ । तम॒र्चिषा॑ स्फू॒र्जय॑न् जातवेदः सम॒क्षमे॑नं गृण॒ते नि यु॑ङ्ग्धि
ত্ৰিবাৰ যাতুধান তোৰ পাশত পৰি যাওক; হে অগ্নি, যি অনৃত (মিছা)ৰে ঋতক আঘাত কৰে, সি তোৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহক। হে জাতবেদস, তোৰ অর্চিষাৰে ঝলমল কৰি তাক প্ৰকাশ্য দৃষ্টিত দমন কৰ; তোক স্তৱ কৰা গায়কৰ হিতৰ বাবে তাক বান্ধি থ’৷
Mantra 12
यद॑ग्ने अ॒द्य मि॑थु॒ना शपा॑तो॒ यद् वा॒चस्तृ॒ष्टं ज॒नय॑न्त रे॒भाः । म॒न्योर्मन॑सः शर॒व्या॒३जाय॑ते॒ या तया॑ विध्य॒ हृद॑ये यातु॒धाना॑न्
হে অগ্নি, আজি যদি পাৰস্পৰিক শাপ-শপথৰ পৰা, আৰু ৰেভা (কোলাহলীয়া উচ্চাৰক) সকলে বাক্ৰ তীক্ষ্ণ অস্ত্ৰ গঢ়ে—ক্ৰোধ আৰু মনৰ পৰা জন্মা যি শৰব্যা (বাণ)—সেই বাণেৰে যাতুধানসকলক হৃদয়ত বিদ্ধ কৰ।
Mantra 13
परा॑ शृणीहि॒ तप॑सा यातु॒धाना॒न् परा॑ग्ने॒ रक्षो॒ हर॑सा शृणीहि । परा॒र्चिषा॒ मूर॑देवान्छृणीहि॒ परा॑सु॒तृपः॒ शोशु॑चतः शृणीहि
তপস্যাৰ দাহে যাতুধানসকলক দূৰলৈ চূর্ণ কৰ। হে অগ্নি, তোৰ তীব্ৰ তাপে ৰাক্ষসক দূৰলৈ চূর্ণ কৰ। তোৰ অর্চিষা (শিখা)-ৰে মূৰদেৱসকলক দূৰলৈ চূর্ণ কৰ। জীৱন-ভক্ষক, দগ্ধ-দীপ্তসকলক দূৰলৈ চূর্ণ কৰ।
Mantra 14
परा॒द्य दे॒वा वृ॑जि॒नं शृ॑णन्तु प्र॒त्यगे॑नं श॒पथा॑ यन्तु सृ॒ष्टाः । वा॒चास्ते॑नं॒ शर॑व ऋच्छन्तु॒ मर्म॒न् विश्व॑स्यैतु॒ प्रसि॑तिं यातु॒धानः॑
আজি এই দিন দেৱতাসকলে দুষ্টতা দূৰলৈ নিক্ষেপ কৰক; নিক্ষিপ্ত শপথ-অভিশাপসমূহ উলটি তাকেই প্ৰত্যাবর্তন কৰক। বাক্যৰ বলত তীৰসমূহ চোৰটোক মর্মস্থানত বিদ্ধ কৰক; যাতুধান সৰ্বজনৰ ফাঁদত পৰি প্ৰসৃতিত (বন্ধনত) প্ৰৱেশ কৰক।
Mantra 15
यः पौरु॑षेयेण क्र॒विषा॑ सम॒ङ्क्ते यो अश्व्ये॑न प॒शुना॑ यातु॒धानः॑ । यो अ॒घ्न्याया॒ भर॑ति क्षी॒रम॑ग्ने॒ तेषां॑ शी॒र्षाणि॒ हर॒सापि॑ वृश्च
যি মানুহৰ মাংস (ক্ৰৱিষা) লৈ নিজকে লেপে, যি যাতুধান ঘোঁৰা আৰু পশুক বলি কৰি (অপবিত্ৰ কৰ্ম কৰে), আৰু যি অঘ্ন্যা গাইৰ গাখীৰ কঢ়িয়াই নিয়ে—হে অগ্নি, তোৰ তীব্ৰ তাপ (হৰসা)ৰে তেনেসকলৰ মূৰ কাটি পেলাওক।
Mantra 16
वि॒षं गवां॑ यातु॒धाना॑ भरन्ता॒मा वृ॑श्चन्ता॒मदि॑तये दु॒रेवाः॑ । परै॑णान् दे॒वः स॑वि॒ता द॑दातु॒ परा॑ भा॒गमोष॑धीनां जयन्ताम्
যাতুধানসকলে গাইৰ বিষ বহন কৰক; দুষ্ট-গতি লোৱা লোকসকল অদিতিৰ ওচৰত কাটি পেলোৱা হওক। দেৱ সৱিতা তেওঁলোকক দূৰলৈ সঁপিয়াই দিয়ক; ঔষধিসমূহে তেওঁলোকৰ অংশ (ভাগ) জয় কৰি দূৰ কৰি দিয়ক।
Mantra 17
सं॒व॒त्स॒रीणं॒ पय॑ उ॒स्रिया॑या॒स्तस्य॒ माशी॑द् यातु॒धानो॑ नृचक्षः । पी॒यूष॑मग्ने यत॒मस्तितृ॑प्सा॒त् तं प्र॒त्यञ्च॑म॒र्चिषा॑ विध्य॒ मर्म॑णि
সংৱৎসৰ-পুৰণি ৰঙা গাইৰ গাখীৰ—তাৰ পৰা মানুহ-চকু ৰখা যাতুধান নৃচক্ষ যেন একো অংশ নাপায়। হে অগ্নি, যি কোনো অমৃতসম পীয়ূষত তৃপ্ত হ’বলৈ লোভ কৰে, তাক তুমি প্ৰত্যঞ্চ (উলটি যোৱা) কৰি, তোমাৰ অর্চিষা (শিখা)ৰে মর্মস্থানত বিদ্ধ কৰা।
Mantra 18
स॒नाद॑ग्ने मृणसि यातु॒धाना॒न् न त्वा॒ रक्षां॑सि॒ पृत॑नासु जिग्युः । स॒हमू॑रा॒ननु॑ दह क्र॒व्यादो॒ मा ते॑ हे॒त्या मु॑क्षत॒ दैव्या॑याः
সনাতন কালৰ পৰা, হে অগ্নি, তুমি যাতুধানসকলক চেপি দমন কৰিছা; যুদ্ধসমূহত ৰাক্ষসসকলে তোমাক জয় কৰিব পৰা নাই। বিভ্ৰান্তিকৰ দলসহ ক্ৰব্যাদ (মাংসভোজী) সকলক অনুসৰণ কৰি দহ; দেৱীয় হেত্যা (আকাশীয় অস্ত্ৰ) যেন তোমাৰ ওপৰত মুক্ত নহয়।
Mantra 19
त्वं नो॑ अग्ने अध॒रादु॑द॒क्तस्त्वं प॒श्चादु॒त र॑क्षा पु॒रस्ता॑त्। प्रति॒ त्ये ते॑ अ॒जरा॑स॒स्तपि॑ष्ठा अ॒घशं॑सं॒ शोशु॑चतो दहन्तु
হে অগ্নি, তলৰ পৰা আৰু ওপৰৰ পৰা তুমি আমাক ৰক্ষা কৰা; পিছফালৰ পৰা আৰু আগফালৰ পৰাও তুমি সুৰক্ষা দিয়া। পাপ-বক্তাৰ বিৰুদ্ধে তোমাৰ অজৰ, অতি দাহক, জ্বলি উঠা শিখাসমূহে তাক দহি ভস্ম কৰক।
Mantra 20
प॒श्चात् पु॒रस्ता॑दध॒रादु॒तोत्त॒रात् क॒विः काव्ये॑न॒ परि॑ पाह्यग्ने । सखा॒ सखा॑यम॒जरो॑ जरि॒म्णे अग्ने॒ मर्ताँ॒ अम॑र्त्य॒स्त्वं नः॑
পিছফালৰ পৰা, আগফালৰ পৰা, তলৰ পৰা আৰু ওপৰৰ পৰা—হে অগ্নি, কবি, তোমাৰ কাব্য-প্ৰজ্ঞাৰে আমাক চাৰিওফালে ঘেৰি ৰক্ষা কৰা। জৰাৰ বিৰুদ্ধে বন্ধুয়ে বন্ধুক ৰক্ষা কৰাৰ দৰে—হে অগ্নি, অমৰ, তুমি আমাক মৰ্ত্যসকলক ৰক্ষা কৰিছা।
Mantra 21
तद॑ग्ने॒ चक्षुः॒ प्रति॑ धेहि रे॒भे श॑फा॒रुजो॒ येन॒ पश्य॑सि यातु॒धाना॑न्। अ॒थ॒र्व॒वज्ज्योति॑षा॒ दैव्ये॑न स॒त्यं धूर्व॑न्तम॒चितं॒ न्योऽष
হে অগ্নি, হে ৰেভ (গায়ক), যি চকুৰে তুমি যাতুধানসকলক দেখা, সেই চকু তোমাৰ ওপৰত স্থাপন কৰা—খুৰ-ভাঙনি (শফাৰুজ) শক্তিসহ। অথৰ্বণসদৃশ দিৱ্য জ্যোতিয়ে সত্যৰূপে অনিষ্ট কৰা অদৃশ্য আক্রমণকাৰী শত্রুক দগ্ধ কৰি নাশ কৰা।
Mantra 22
परि॑ त्वाग्ने॒ पुरं॑ व॒यं विप्रं॑ सहस्य धीमहि । धृ॒षद्व॑र्णं दि॒वेदि॑वे ह॒न्तारं॑ भङ्गु॒राव॑तः
হে অগ্নি, তোমাৰ চাৰিওফালে দুৰ্গৰ দৰে আমি বিপ্ৰ—সহস্য (মহাশক্তিমান) তোমাক স্থাপন কৰোঁ/ধাৰণ কৰোঁ। দীপ্ত বৰ্ণৰ, দিনেদিনে, ভঙুৰ শত্রুক বধ কৰা হন্তা তুমি।
Mantra 23
वि॒षेण॑ भङ्गु॒राव॑तः॒ प्रति॑ स्म र॒क्षसो॑ जहि । अग्ने॑ ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा॒ तपु॑रग्राभिर॒र्चिभिः॑
বিষ-শক্তিৰে, সন্মুখে সন্মুখে, ভঙুৰ (ভাঙি-পৰা) ৰাক্ষসসকলক আঘাত কৰি বধ কৰ। হে অগ্নি, তোৰ তীক্ষ্ণ শোচিষা (জ্বলন্ত দীপ্তি)ৰে, তাপ-অগ্ৰ (দাহ-অগ্ৰভাগ) থকা অর্চিভিঃ (শিখা)ৰে সিহঁতক দগ্ধ কৰি নিপাত কৰ।
Mantra 24
वि ज्योति॑षा बृह॒ता भा॑त्य॒ग्निरा॒विर्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा। प्रादे॑वीर्मा॒याः स॑हते दु॒रेवाः॒ शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्षो॑भ्यो वि॒निक्ष्वे॑
মহৎ জ্যোতিষেৰে অগ্নি প্ৰকাশে দীপ্তিমান হয়; মহিমাৰে তেওঁ সকলো বস্তু স্পষ্ট কৰি তোলে। তেওঁ দেৱী-মায়াসমূহেৰে অধাৰ্মিক মন্ত্ৰ-জাদু আৰু দুষ্ট গতি-চলন দমন কৰে। ৰাক্ষসসকলক নিক্ষেপ কৰি তললৈ ঠেলিবলৈ তেওঁ নিজৰ শৃংগ দুটা শাণ দিয়ে।
Mantra 25
ये ते॒ शृङ्गे॑ अ॒जरे॑ जातवेदस्ति॒ग्महे॑ती॒ ब्रह्म॑संशिते । ताभ्यां॑ दु॒र्हार्द॑मभि॒दास॑न्तं किमी॒दिनं॑ प्र॒त्यञ्च॑म॒र्चिषा॑ जातवेदो॒ वि नि॑क्ष्व
হে জাতবেদস, তোমাৰ সেই শৃংগ দুটা—অজৰ, তীক্ষ্ণ অস্ত্ৰসম, ব্ৰহ্ম-মন্ত্ৰে শাণ দিয়া। সেই দুটাৰে, শিখাৰে, আমাৰ বিপক্ষে মুখ কৰি আক্রমণ কৰা কঠোৰ-হৃদয় কিমীদিনক ঠেলি পেলাই ছিটাই দিয়া, হে জাতবেদস—নিৰ্মূল কৰি নিক্ষেপ কৰা।
Mantra 26
अ॒ग्नी रक्षां॑सि सेधति शु॒क्रशो॑चि॒रम॑र्त्यः । शुचिः॑ पाव॒क ईड्यः॑
অগ্নি ৰাক্ষসসকলক বাধা দিয়ে, তেজস্বী শিখাযুক্ত, অমৰ। তেওঁ পবিত্ৰ, পাৱক—শুদ্ধিকাৰী, স্তোত্ৰে আহ্বানযোগ্য।
For protection against enemies, hostile spirits (rakṣas/yātudhānas), and sudden harmful attacks—especially to secure safety through both day and night.
The hymn explicitly asks Agni to guard from behind, in front, below, and above, treating fire as a conscious perimeter-guard that surrounds the practitioner.
Traditionally it is strongest with a kindled fire and ghee offerings, but a simplified use can pair recitation with clean water sprinkling/anointing and a focused visualization of Agni’s protective circle.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.