Sukta 19
Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for AV 5.19 commonly to Atharvan/Angiras-type seers; consult edition-specific Anukramaṇī for exact name).
Devata: Āpas (Waters) and the Devas as adjudicators; the ‘brahmajya’ as the ritual target.
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; AV practice with minor irregularities).
AV 5.19 এটা সামাজিক আৰু যজ্ঞীয় শাস্তিমূলক সূক্ত, য’ত ‘ব্ৰহ্মজ্য’ (ব্ৰাহ্মণ-আঘাতকাৰী/ব্ৰাহ্মণ-হন্তা) ক দূষিত আৰু সমাজৰ সমৃদ্ধি আৰু শুদ্ধিকৰণৰ বাবে অযোগ্য বুলি চিহ্নিত কৰা হয়। শুদ্ধিৰ মহান মাধ্যম হিচাপে আপঃ (জল) আৰু বিচাৰক হিচাপে দেৱতাসকলক আহ্বান কৰি, অপৰাধীক ‘জলৰ ভাগ’—অৰ্থাৎ আচাৰ-অনুষ্ঠান, সৌভাগ্য আৰু পুনৰ-সমাৱেশ—ৰ পৰা বঞ্চিত কৰা হয়। এই সূক্তৰ শক্তি পাপক দৃশ্যমান আৰু ফলপ্ৰসূ কৰি তোলাত নিহিত: ব্ৰহ্মহত্যাক এক ব্যক্তিৰূপী, ভয়ংকৰ সত্তা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যি জগতখন কঁপাই তোলে আৰু বহিষ্কাৰ আৰু/বা প্ৰায়শ্চিত্তক বাধ্য কৰে।
Mantras
Mantra 1
ब्रह्मगवि अ॒ति॒मा॒त्रम॑वर्धन्त॒ नोदि॑व॒ दिव॑मस्पृशन्। भृगुं॑ हिंसि॒त्वा सृञ्ज॑या वैतह॒व्याः परा॑भवन्
ব্ৰহ্ম-গাভীবোৰ অতিমাত্ৰা বৃদ্ধি পালে; তথাপি ওপৰৰ পৰা যেন, স্বৰ্গলৈকে নাপালে। ভৃগুক আঘাত কৰি, সৃঞ্জয়—বৈতহব্যাসকল—পৰাভৱত পতিত হ’ল।
Mantra 2
ये बृ॒हत्सा॑मानमाङ्गिर॒समार्प॑यन् ब्राह्म॒णं जनाः॑ । पेत्व॒स्तेषा॑मुभ॒याद॒मवि॑स्तो॒कान्या॑वयत्
যিসকলে আঙ্গিৰস-জাত মহান বৃহৎ-সামন ব্ৰাহ্মণলৈ অৰ্পণ কৰিলে—সেই লোকসকল, পেত্বসকল—উভয় দিশৰ পৰা আমৱিয়ে ৰক্ষা কৰিলে, আৰু সিহঁতৰ সৰু সৰু দান-বৰ (স্তোক) অনিষ্টৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিলে।
Mantra 3
ये ब्रा॑ह्म॒णं प्र॒त्यष्ठी॑व॒न् ये वा॑स्मिञ्छु॒ल्कमी॑षि॒रे। अ॒स्नस्ते मध्ये॑ कु॒ल्यायाः॒ केशा॒न् खाद॑न्त आसते
যিসকলে এজন ব্ৰাহ্মণক অৱজ্ঞাৰে থু পেলাইছে, অথবা এই ৰাজ্যৰ ভিতৰত শুল্ক/ফী আদায় কৰিবলৈ লোভ কৰিছে—স্নান নকৰাকৈ, নালাৰ মাজত বহি থাকে, নিজৰ চুলি কামুৰি কামুৰি খাই থাকে।
Mantra 4
ब्र॒ह्म॒ग॒वी प॒च्यमा॑ना॒ याव॒त् साभि वि॒जङ्ग॑हे । तेजो॑ रा॒ष्ट्रस्य॒ निर्ह॑न्ति॒ न वी॒रो जा॑यते॒ वृषा॑
যিমান সময় ব্ৰাহ্মণৰ গাই পকোৱা হয়, সিমান সময় তাই আঘাত কৰে। তাই ৰাজ্যৰ তেজ/প্ৰভাৱ নাশ কৰে; কোনো বীৰ, কোনো বৃষ-সদৃশ নায়ক জন্ম নলয়।
Mantra 5
क्रू॒रम॑स्या आ॒शस॑नं तृ॒ष्टं पि॑शि॒तम॑स्यते । क्षी॒रं यद॑स्याः पी॒यते॒ तद् वै पि॒तृषु॒ किल्बि॑षम्
তাইৰ ভক্ষণ অতি নিষ্ঠুৰ—তাইৰ মাংস তৃষ্ণা-লোভেৰে চোবাই খোৱা হয়। আৰু তাইৰ যি গাখীৰ পান কৰা হয়, সেয়াই পিতৃলোকত নিশ্চয় পাপ/কিল্বিষ।
Mantra 6
उ॒ग्रो राजा॒ मन्य॑मानो ब्राह्म॒णं यो जिघ॑त्सति । परा॑ तत् सि॑च्यते रा॒ष्ट्रं ब्रा॑ह्म॒णो यत्र॑ जी॒यते॑
উগ্ৰ ৰজা, নিজকে মহাশক্তিমান বুলি মানি, যি ব্ৰাহ্মণক বধ কৰিব খোজে—য’ত ব্ৰাহ্মণক জয় কৰা হয়, তাত সেই ৰাজ্য ধ্বংসলৈ ঢালি পৰে।
Mantra 7
अ॒ष्टाप॑दी चतुर॒क्षी चतुः॑श्रोत्रा॒ चतु॑र्हनुः । द्व्याऽस्या॒ द्विजि॑ह्वा भू॒त्वा सा रा॒ष्ट्रमव॑ धूनुते ब्रह्म॒ज्यस्य॑
আঠ-পদী, চাৰি-চকু, চাৰি-কাণ, চাৰি-হনু; দু-মুখী, দু-জিভা হৈ—ব্ৰাহ্মণ-অপকাৰীৰ ওপৰত লাগি থকা সেই ভয়ংকৰ শক্তিয়ে ৰাজ্যখন কঁপাই তললৈ ধুনাই পেলায়।
Mantra 8
तद् वै रा॒ष्ट्रमा स्र॑वति॒ नावं॑ भि॒न्नामि॑वोद॒कम्। ब्र॒ह्माणं॒ यत्र॒ हिंस॑न्ति॒ तद् रा॒ष्ट्रं ह॑न्ति दु॒च्छुना॑
সেই ৰাজ্য সত্যই ওলাই যায়—ভাঙা নাওৰ পৰা পানী ওলাই যোৱাৰ দৰে। য’ত ব্ৰাহ্মণক আঘাত কৰা হয়, দুঃশুনা (অশুভ দুর্ভাগ্য) তাত সেই ৰাজ্যক ধ্বংস কৰে।
Mantra 9
तं वृ॒क्षा अप॑ सेधन्ति छा॒यां नो॒ मोप॑गा॒ इति॑ । यो ब्रा॑ह्म॒णस्य॒ सद् धन॑म॒भि ना॑रद॒ मन्य॑ते
যি ব্ৰাহ্মণৰ সদ্ধন (ন্যায়সঙ্গত ধন)-ৰ ওপৰত মন স্থাপন কৰে, হে নাৰদ, তাক গছবোৰে ঠেলি আঁতৰাই দিয়ে—“আমাৰ ছাঁয়ালৈ নাহিবা, আমাৰ ছাঁয়া নাপাবা” বুলি কয়।
Mantra 10
वि॒षमे॒तद् दे॒वकृ॑तं॒ राजा॒ वरु॑णोऽब्रवीत्। न ब्रा॑ह्म॒णस्य॒ गां ज॒ग्ध्वा रा॒ष्ट्रे जा॑गार॒ कश्च॒न
“এইটো দেৱতাই নিৰ্ধাৰিত অতি বিপদজনক কথা,” ৰজা বৰুণে ক’লে। “যি কোনো মানুহে ব্ৰাহ্মণৰ গাই খাই পেলায়, সি ৰাজ্যৰ ভিতৰত নিৰাপদে জাগি-পহৰা দিব নোৱাৰে।”
Mantra 11
नवै॒व ता न॑व॒तयो॒ या भूमि॒र्व्यऽधूनुत । प्र॒जां हिं॑सि॒त्वा ब्राह्म॑णीमसंभ॒व्यं परा॑भवन्
নৱেই—সেই নব্বইৰ নবটা দল—যাক পৃথিৱীয়ে ঝাঁকুনি দি উচটাই ছিটাই পেলালে। প্ৰজাক আঘাত কৰি আৰু ব্ৰাহ্মণী নাৰীৰ ওপৰত অপমান-অত্যাচাৰ কৰি, তেওঁলোকে অসহনীয় কৰ্মৰ ফলত সম্পূৰ্ণ ধ্বংসলৈ পৰিল।
Mantra 12
यां मृ॒ताया॑नुब॒ध्नन्ति॑ कू॒द्यंऽ पद॒योप॑नीम्। तद् वै ब्र॑ह्मज्य ते दे॒वा उ॑प॒स्तर॑णमब्रुवन्
যি বস্তু মৃতা নাৰীৰ ওপৰত বান্ধে—কুঁদ্য (দেৱাল-আৱৰণ) আৰু পদয়োপনী (পদতলত পতা ওপৰ-কাপোৰ)—সেইটোকেই দেৱতাসকলে ব্ৰহ্মহন্তাৰ বাবে উপস্তৰণ (শয্যা-বিছনা) বুলি বিধান কৰিলে।
Mantra 13
अश्रू॑णि॒ कृप॑मानस्य॒ यानि॑ जी॒तस्य॑ वावृ॒तुः । तं वै ब्र॑ह्मज्य ते दे॒वा अ॒पां भा॒गम॑धारयन्
যি জন দুখে-কাতৰে ক্ৰন্দন কৰে, জয়-হোৱা জনক ঘেৰি ধৰা সেই অশ্ৰুবোৰ—তাক দেৱতাসকলে নিশ্চয়েই ‘ব্ৰহ্মহত্যাকাৰী’ বুলি গণি, আপঃ (জল)-ৰ ভাগৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিলে।
Mantra 14
येन॑ मृ॒तं स्न॒पय॑न्ति॒ श्मश्रू॑णि॒ येनोन्दते॑ । तं वै ब्र॑ह्मज्य ते दे॒वा अ॒पां भा॒गम॑धारयन्
যে বস্তুৰে মৃতদেহ স্নান কৰোৱা হয়, যাৰে দাড়ি সেঁতসেঁতে কৰা হয়—তাক দেৱতাসকলে নিশ্চয়েই ‘ব্ৰহ্মহত্যাকাৰী’ বুলি গণি, আপঃ (জল)-ৰ ভাগৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিলে।
Mantra 15
न व॒र्षं मै॑त्रावरु॒णं ब्र॑ह्म॒ज्यम॒भि व॑र्षति । नास्मै॒ समि॑तिः कल्पते॒ न मि॒त्रं न॑यते॒ वश॑म्
ব্ৰহ্মহত্যাকাৰীৰ ওপৰত মৈত্রাৱৰুণ (মিত্ৰ-বৰুণ)-ৰ বৰষুণ নপৰে। তাৰ বাবে সভা-সমিতি সাজু নহয়; কোনো বন্ধুয়ে তাৰ বশত কিবা আনিব নোৱাৰে।
Frequently Asked Questions
It ritually marks the offender as ineligible for purification and prosperity by declaring that the Devas withhold from him the ‘share of the Waters,’ i.e., access to cleansing rites and communal benefit.
In Vedic thought, waters carry purification, blessing, and reintegration. If waters are withheld, the person remains publicly and ritually ‘stuck’ in pollution, which enforces exclusion until expiation.
Both. The abhicarika edge excludes the offender, while the broader aim is protective: it defends Brahmins, stabilizes the kingdom (rāṣṭra), and reinforces the rule that harming Brahmanic persons/power endangers everyone.
Ask anything about Sukta 19 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.