Sukta 14
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (as typical for kṛtyā-hymns; specific attribution depends on Anukramaṇī).
Devata: Kṛtyā (as personified sorcery) directed back to the kartṛ (agent).
Chandas: Anuṣṭubh (probable; common in AV counter-sorcery verses).
AV 5.14 এটা কৃৎয়া-প্ৰতিষেধ সূক্ত; ইয়াত শত্রুতাপূৰ্ণ জাদু/টোনা (কৃৎয়া) ক ধৰা যায়, স্থানান্তৰ কৰিব পৰা শক্তি হিচাপে ধৰা হৈছে আৰু তাক পীড়িত ব্যক্তিৰ পৰা আঁতৰি যাবলৈ আদেশ দিয়া হৈছে। ইয়াৰ মূল শক্তি হৈছে ‘উলটনি’: মন্ত্র/বাঁধনি ধৰি, দিশ ঘুৰাই, মূল কৰ্তা (কর্তৃ) ৰ ওপৰত ‘মুখামুখি’ভাৱে স্থাপন কৰা হয়, যাতে ক্ষতি পুনৰ তাৰ প্ৰেৰণকাৰীৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যায়।
Kind of charm
Mantras
Mantra 1
कृत्यापरिहरणम्। सु॒प॒र्णस्त्वान्व॑विन्दत् सूक॒रस्त्वा॑खन्न॒सा। दिप्सौ॑षधे॒ त्वं दिप्स॑न्त॒मव॑ कृत्या॒कृतं॑ जहि
সুপৰ্ণ (সু-ডেউকা) তোমাক বিচাৰি পালে; শুঁড়যুক্ত বৰাহে মাটি খুঁদি তোমাক উলিয়ালে। হে ঔষধি, যি বৈৰী লোভ-আক্ৰমণ নাশ কৰ, কৃত্যা-কৰ্তাক তলত পেলোৱা; কৃত্যা-কৃত কৰ্মকাৰীক বধ কৰা।
Mantra 2
अव॑ जहि यातु॒धाना॒नव॑ कृत्या॒कृतं॑ जहि । अथो॒ योअ॒स्मान् दिप्स॑ति॒ तमु॒ त्वं ज॑ह्योषधे
যাতুধানসকলক তলত পেলোৱা; কৃত্যা-কৰ্তাক তলত পেলোৱা। আৰু যি আমাক আঘাত কৰিবলৈ দিপ্সা কৰে—তাকেই তুমি বধ কৰা, হে ঔষধি।
Mantra 3
रिश्य॑स्येव परीशा॒सं प॑रि॒कृत्य॒ परि॑ त्व॒चः । कृ॒त्यां कृ॑त्या॒कृते॑ देवा नि॒ष्कमि॑व॒ प्रति॑ मुञ्चत
যেনেকৈ হৰিণৰ ছাল খুলি লোৱা হয়, তেনেকৈ ত্বকৰ পৰা ই ছিঙি উলিয়াই দিয়া। হে দেৱসকল, কৃত্যাঁক কৃত্যাঁ-কৰ্তাৰ ওচৰলৈ ঘূৰাই মুকলি কৰি দিয়া—যেনেকৈ নিষ্ক অলংকাৰ ঘূৰাই দিয়া হয়।
Mantra 4
पुनः॑ कृ॒त्यां कृ॑त्या॒कृते॑ हस्त॒गृह्य॒ परा॑ णय । स॒म॒क्षम॑स्मा॒ आ धे॑हि॒ यथा॑ कृत्या॒कृतं॒ हन॑त्
হাতত ধৰি কৃত্যাঁক পুনৰ কৃত্যাঁ-কৰ্তাৰ ওচৰলৈ লৈ যা। তাক তেওঁৰ সন্মুখে সন্মুখে স্থাপন কৰা, যাতে ই কৃত্যাঁ-কৰ্তাকেই আঘাত কৰে।
Mantra 5
कृ॒त्याः स॑न्तु कृत्या॒कृते॑ श॒पथः॑ शपथीय॒ते। सु॒खो रथ॑ इव वर्ततां कृ॒त्या कृ॑त्या॒कृतं॒ पुनः॑
কৃত্যাঁসমূহ কৃত্যাঁ-কৰ্তাৰেই হৌক; শপথ-শাপ শপথ কৰোৱাজনক বান্ধি ধৰক। ৰথৰ দৰে মসৃণভাৱে কৃত্যাঁ পুনৰ কৃত্যাঁ-কৰ্তাৰ ওপৰতে ঘূৰি আহক।
Mantra 6
यदि॒ स्त्री यदि॑ वा॒ पुमा॑न् कृ॒त्यां च॒कार॑ पा॒प्मने॑ । तामु॒ तस्मै॑ नयाम॒स्यश्व॑मिवाश्वाभि॒धान्या॑
যদি কোনো নাৰী, অথবা কাকতালীয়ভাৱে কোনো পুৰুষ, পাপৰ উদ্দেশ্যে কৃত্যা কৰিছিলে—সেই মন্ত্র-শক্তি, সেই কৃত্যাই আমি তাকেই উভতাই লৈ যাওঁ; যেন লাগাম ধৰি ঘোঁৰাক আগবঢ়াই লৈ যায়।
Mantra 7
यदि॒ वासि॑ दे॒वकृ॑ता॒ यदि॑ वा॒ पुरु॑षैः कृ॒ता। तां त्वा॒ पुन॑र्णयाम॒सीन्द्रे॑ण स॒युजा॑ व॒यम्
যদি তুমি দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা কৃত, অথবা মানুহৰ দ্বাৰা কৃত হওঁ—এই একে মন্ত্র-শক্তি, এই কৃত্যাই আমি পুনৰ উভতাই লৈ যাওঁ; ইন্দ্ৰৰ সৈতে একযোগে জোঁত খাই আমি।
Mantra 8
अग्ने॑ पृतनाषा॒ट् पृत॑नाः सहस्व । पुनः॑ कृ॒त्यां कृ॑त्या॒कृते॑ प्रति॒हर॑णेन हरामसि
হে অগ্নি, যুদ্ধজয়ী, তুমি যুদ্ধসমূহ দমন কৰ। প্ৰতিহৰণ (উলটাই-ফেৰাই দিয়া) ক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা আমি কৃত্যা-কৃত (কৃত্যাৰ কৰ্তা) জনৰ ওচৰলৈ কৃত্যাঁক পুনৰ ঘূৰাই দি, কৃত্যাঁক আঁতৰাই লৈ যাওঁ।
Mantra 9
कृत॑व्यधनि॒ विध्य॒ तं यश्च॒कार॒ तमिज्ज॑हि । न त्वामच॑क्रुषे व॒यं व॒धाय॒ सं शि॑शीमहि
হে কৃত-ব্যধন (কৰা-যন্ত্ৰ/কৃত্ৰিম কৌশল ভেদক), যিয়ে ই সৃষ্টি কৰিছে তাক ভেদ কৰ—তাকেই, তাকেই নিপাত কৰ। আমি তোমাক সৃষ্টি কৰা নাই; দোষীৰ বধৰ বাবে আমি সম্পূৰ্ণৰূপে আমাৰ শক্তি তীক্ষ্ণ কৰোঁ।
Mantra 10
पु॒त्र इ॑व पि॒तरं॑ गच्छ स्व॒ज इ॑वा॒भिष्ठि॑तो दश । ब॒न्धमि॑वावक्रा॒मी ग॑च्छ॒ कृत्ये॑ कृत्या॒कृतं॒ पुनः॑
পুত্ৰ যেন পিতৃৰ ওচৰলৈ যায়, তেনেকৈ গ’—নিজজন যেন তাড়িত হৈ ধৰা পৰে, তেনেকৈ আঁকোৱালি ধৰি দংশন কৰ। বন্ধন যেন সৰি যায়, তেনেকৈ আঁতৰি যা: হে কৃত্যে, কৃত্যা-কৃত জনৰ ওচৰলৈ পুনৰ গ’।
Mantra 11
उदे॒णीव॑ वार॒ण्यऽभि॒स्कन्दं॑ मृ॒गीव॑ । कृ॒त्या क॒र्तार॑मृच्छतु
বনৰ মৃগীৰ দৰে হঠাতে দৌৰি উঠি, শিকাৰ-ধাওঁত থকা হৰিণীৰ দৰে—কৃত্যা কৰ্তাকেই পোৱাঁক; যি জাদু-কৃত্যা কৰিছে, সেইজনৰ ওপৰতে কৃত্যা উভতি পৰক।
Mantra 12
इष्वा॒ ऋजी॑यः पततु॒ द्यावा॑पृथिवी॒ तं प्रति॑ । सा तं मृ॒गमि॑व गृह्णतु कृ॒त्या कृ॑त्या॒कृतं॒ पुनः॑
অতি সোজা বাণৰ দৰে ই উৰি যাওক—দ্যাৱা-পৃথিৱী সেই মানুহৰ বিপক্ষে। পশু ধৰি লোৱাৰ দৰে তাই তাক ধৰি লওক: কৃত্যা—কৃত্যা-কৰ্তাৰ ওপৰত পুনৰ উভতি আহক।
Mantra 13
अ॒ग्निरि॑वैतु प्रति॒कूल॑मनु॒कूल॑मिवोद॒कम्। सु॒खो रथ॑ इव वर्ततां कृ॒त्या कृ॑त्या॒कृतं॒ पुनः॑
অগ্নিৰ দৰে ই আগবাঢ়ক—প্ৰতিকূল সোঁতৰ বিপৰীতে; পানী যেন অনুকূল সোঁতে বয়, তেনেকৈ। ৰথ যেন সুখেৰে গড়ায়, তেনেকৈ কৃত্যা কৃত্যা-কৰ্তাৰ ওপৰত পুনৰ উভতি গড়াই পৰক।
Inside Sukta 14
How it unfolds
- How it opens
The hymn opens by addressing the hostile kṛtyā as an entity that can be handled and redirected, establishing the speaker’s authority over it.
- What it asks
Seize the kṛtyā, remove it from the victim, and lead it back—then set it upon the kṛtyā-maker so it strikes him.
- Where its power lies
Through vivid similes (doe/hind in chase; son to father; slipping bond) the mantra asserts inevitability and speed of return: the kṛtyā cannot remain where it was sent, but must home to its source.
- How it closes
The conclusion seals the reversal by reiterating the destination (kartṛ) and the effect (smite/bite), leaving the patient disentangled and the hostile force re-assigned.
Famous verses
हस्तगृह्य परा णय / समक्षमस्मा आ धेहिकृत्ये कृत्याकृतं पुनःकृत्या कर्तारमृच्छतुKind of hymn
Abhicarika (Counter-sorcery / Kṛtyā-pratiṣedha)
What it is for
To remove an inflicted kṛtyā from the patient and redirect it back to the sorcerer, resulting in the sorcerer’s affliction and the patient’s release.
Who it is for
Atharvanic ritual specialists (bhaiṣajya/atharvan priests) acting for a client who suspects bewitchment, as well as householders seeking formal protective recitation under guidance.
Also used as
- Rakṣoghna (warding of hostile forces)
- Pratyāvartanī (reversal/return charm)
- Apakarṣaṇa (expulsion/removal)
The deity
Kṛtyā is hostile, engineered witchcraft—an animated act of maleficence sent against a victim. In this hymn it is addressed as a movable entity that can be caught, turned, and made to strike its own maker.
Powers of the deity
- Can ‘seize’ and afflict a target when dispatched by a sorcerer
- Can be ritually ‘grasped’ (as if held in the hand) and transferred
- Can be commanded to depart, return, and ‘bite/smite’ the sender
- Functions as a carrier of binding/fettering force (bandha imagery)
- Obeys Atharvanic speech-acts that reverse direction and reassign the target
Why the deity is called
Not to worship kṛtyā, but to neutralize it by coercion—forcing disengagement from the victim and reattachment to the kṛtyā-maker so the harm rebounds.
The seer
- Atharvanic/Āṅgirasa seer (Anukramaṇī attribution varies)Atharvan. Abhicārika counter-charms: kṛtyā-reversal, expulsion (apakarṣaṇa), and rebound/return (pratyāvartanī) formulas; ritual speech that ‘binds’ and ‘dispatches’ hostile agencies back to their source.
Other hymns of this seer
- AV 5.13
- AV 5.15
- AV 4.17 (kṛtyā/counter-sorcery cluster, traditional association)
Preparing for the rite
- Diagnose the affliction as kṛtyā/abhicāra (omens, sudden wasting, unexplained fear, recurring misfortune).
- Establish a protected space (clean ground, boundary marking; maintain silence/continence during the rite).
- Prepare a ‘carrier’ or grasp-point for the kṛtyā (conceptually ‘hastagṛhya’): a small cord, knot, or bundle that can be held while reciting.
The rite
- Recite the hymn while symbolically ‘seizing’ the kṛtyā (hand-grasp gesture; holding cord/bundle).
- Perform a transfer act: gesture from the patient outward, then ‘set’ the kṛtyā upon the adversary in speech (“face to face”).
- Command departure and return repeatedly (pratyāvartana): send the kṛtyā back along its imagined path to the kartṛ.
- Conclude with an apotropaic sealing gesture (casting away/turning aside; untying or discarding the carrier away from the patient).
What it needs
- Primary requirement is ritual speech and the hand-grasp (hastagṛhya).
- Optional proxy object: cord/knot, small bundle, or amulet-base to ‘hold’ and ‘dispatch’ the kṛtyā.
- Water for purification (optional, common Atharvanic adjunct).
When
Performed upon detection of bewitchment; often suited to liminal times (dawn/dusk) or immediately when symptoms intensify, with the patient present.
The main substance
None required (mantra + hand-grasp transfer is central)
Amulets
- Cord/knot (bandha) or small bundle held as a ‘grasp-point’ for transfer
- Optional protective amulet-base worn after the rite (generic Atharvanic practice)
How it is prepared
If using a cord/bundle: hold it during recitation as the notional seat of the kṛtyā; gesture removal from the patient, then cast/discard it away from the dwelling (or toward the adversary’s direction) to enact return.
Frequently Asked Questions
Kṛtyā is personified, deliberately made sorcery—harm ‘constructed’ and sent by someone. The hymn treats it like a force that can be caught, redirected, and made to return to its sender.
It mainly commands the hostile agency itself. The speaker uses Atharvanic authority to order the kṛtyā to leave the victim and go back to the kṛtyā-maker, where it is to strike.
Not necessarily. The verses emphasize grasping and transferring the kṛtyā through ritual speech and gesture; a simple cord/knot or held bundle can be used as a symbolic ‘carrier,’ but the mantra is primary.
Ask anything about Sukta 14 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
