Sukta 12
Rishi: Traditionally aligned with RV-style Agni liturgy; AV attribution varies by anukramaṇī tradition (often Angiras/Atharvanic transmission for this kanda).
Devata: Agni (with the Vasus as accompanying deities).
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (RV-liturgical style; AV often preserves RV meters in such sequences).
এই সূক্তটো অথৰ্ববেদত সংনিবিষ্ট ঋগ্বেদীয় অগ্নি-লিতুৰ্জি, যাৰ উদ্দেশ্য জাতবেদস ৰূপে অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰি মানৱ গৃহত তেওঁক হোতৃ আৰু দিৱ্য দূত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা। বসুসকলৰ সৈতে অগ্নিক আহ্বান কৰি আৰু ঋত-ৰ সৈতে যজ্ঞক সমন্বয় কৰি, ই নিশ্চিত কৰে যে আহুতি-সমূহ দেৱতাসকললৈ ফলপ্ৰসূভাৱে “বহন” হয়, ক্ৰিয়া নিৰ্বিঘ্নে আগবাঢ়ে, আৰু যজমানৰ বাবে সমৃদ্ধি আৰু শৃঙ্খলা সঞ্চিত হয়।
Mantras
Mantra 1
ऋतस्य यज्ञः। समि॑द्धो अ॒द्य मनु॑षो दुरो॒णे दे॒वो दे॒वान् य॑जसि जातवेदः । आ च॒ वह॑ मित्रमहश्चिकि॒त्वान्त्वं दू॒तः क॒विर॑सि॒ प्रचे॑ताः
ঋতৰ যজ্ঞ। আজি মানুহৰ গৃহত সমিধা জ্বলাই, হে জাতবেদস্, তুমি দেৱ হৈ দেৱসকলক যজ্ঞ কৰোৱা। দিনসমূহ জানোতা, মিত্ৰকো ইয়ালৈ বহন কৰি আনিবা; তুমি দূত, কবি-ঋষি, প্ৰচেতা (পূৰ্বদৰ্শী)।
Mantra 2
तनू॑नपात् प॒थ ऋ॒तस्य॒ याना॒न् मध्वा॑ सम॒ञ्जन्त्स्व॑दया सुजिह्व । मन्मा॑नि धी॒भिरु॒त य॒ज्ञमृ॒न्धन् दे॑व॒त्रा च॑ कृणुह्यध्व॒रं नः
হে তনূনপাত্, ঋতৰ পথ—ঋতৰ গতি—মধুৰতাৰে জোৰা লগাই সিহঁতক সুস্বাদু কৰি দিয়া, হে সুজিহ্ব (সু-জিহ্বা)। ধী (বুদ্ধি)-ৰ দ্বাৰা আমাৰ মন্ত্র/স্তোত্ৰসমূহ আৰু যজ্ঞকো বৃদ্ধি কৰা; আৰু আমাৰ অধ্বৰ (অনুষ্ঠান) দেৱ-দিশে গমন কৰোৱা।
Mantra 3
आ॒जुह्वा॑न॒ ईड्यो॒ बन्द्य॒श्चा या॑ह्यग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषाः॑ । त्वं दे॒वाना॑मसि यह्व॒ होता॒ स ए॑नान् यक्षीषि॒तो यजी॑यान्
আহুতি দিয়া, প্ৰশংসনীয় আৰু বন্দনীয় হৈ, হে অগ্নি, বসুসকলৰ সৈতে একমনে ইয়ালৈ আহা। তুমি দেৱতাসকলৰ যহ্ব হোতা; ইয়াৰ পৰা তুমি এইসকলক—অধিক যজ্য—যজ্ঞেৰে আৰাধনা কৰা।
Mantra 4
प्रा॒चीनं॑ ब॒र्हिः प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्या वस्तो॑र॒स्या वृ॑ज्यते॒ अग्रे॒ अह्ना॑म्। व्युऽप्रथते वित॒रं वरी॑यो दे॒वेभ्यो॒ अदि॑तये स्यो॒नम्
পূৰ্বমুখে পবিত্ৰ বৰ্হি (কুশ-ঘাস) বিছোৱা হয়—পৃথিৱীৰ পূৰ্ব দিশত, আমাৰ এই বাসস্থানত, দিনসমূহৰ আৰম্ভণিত। ই অধিক বিস্তৃত, অধিক প্রশস্ত হৈ মেলি যায়—দেৱসকলৰ বাবে, অদিতিৰ বাবে, স্নিগ্ধ-শয়ন, কল্যাণময় আসন।
Mantra 5
व्यच॑स्वतीरुर्वि॒या वि श्र॑यन्तां॒ पति॑भ्यो॒ न जन॑यः॒ शुम्भ॑मानाः । देवी॑र्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा दे॒वेभ्यो॑ भवत सुप्राय॒णाः
বিস্তৃত-উন্মুক্ত, বহল—সেই দ্বাৰাসমূহ পৃথক হৈ স্থিৰ হওক, যেন স্বামীৰ বাবে অলংকৃত হোৱা পত্নীসকল। হে দেৱী দ্বাৰা, মহান, বিশ্বক চালিত কৰা, দেৱসকলৰ বাবে সুখদ প্ৰৱেশৰ দ্বাৰ হওক।
Mantra 6
आ सुष्वय॑न्ती यज॒ते उ॒पाके॑ उ॒षासा॒नक्ता॑ सदतां॒ नि योनौ॑ । दि॒व्ये योष॑णे बृह॒ती सु॑रु॒क्मे अधि॒ श्रियं॑ शुक्र॒पिशं॒ दधा॑ने
ইয়াত আহক—সুন্দৰ ধ্বনিৰে অনুৰণিত হৈ, যজ্ঞৰ ওচৰত; উষা আৰু নক্তা (ৰাতি) নিজৰ আসনত, নিজৰ যোনিত বহক। দিৱ্য কন্যাৰ নিবাসত—মহান, সুবৰ্ণ-শোভিত—তেওঁলোকে শ্ৰী, উজ্জ্বল অলংকাৰ, দীপ্ত বৰ্ণ ধাৰণ কৰি থাকে।
Mantra 7
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा सुवाचा॒ मिमा॑ना य॒ज्ञं मनु॑षो॒ यज॑ध्यै । प्र॒चो॒दय॑न्ता वि॒दथे॑षु का॒रू प्रा॒चीनं॒ ज्योतिः॑ प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता॑
দৈৱীয় দুজন হোতা—সৰ্বাগ্ৰ, সুমধুৰ-বাক্য—মনুৰ যজনাৰ বাবে যজ্ঞখন মাপি-গঢ়ি তোলে। বিদথসমূহত কবিক প্ৰেৰণা দিয়া, আৰু পূৰ্বমুখী দিশত পূৰ্বীয় জ্যোতি দেখুৱাই দিয়া।
Mantra 8
आ नो॑ यज्ञं भार॑ती॒ तूय॑मे॒त्विडा॑ मनु॒ष्वदि॒ह चे॒तय॑न्ती । ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेदं स्यो॒नं सर॑स्वतीः॒ स्वप॑सः सदन्ताम्
আমালৈ যজ্ঞলৈ ভাৰতী দেৱী শীঘ্ৰে আহক; ইলা (ইডা) মনুৰ বিধি অনুসৰি ইয়াত আমাৰ কৰ্ম জাগ্ৰত কৰক। এই সুখদ, কল্যাণময় বৰ্হিসত তিনিগৰাকী দেৱী আসন লওক—সৰস্বতীসকল, সু-কর্মশীল (স্বপস) হৈ।
Mantra 9
य इ॒मे द्यावा॑पृथि॒वी जनि॑त्री रू॒पैरपिं॑श॒द् भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । तम॒द्य हो॑तरिषि॒तो यजी॑यान् दे॒वं त्वष्टा॑रमि॒हय॑क्षि वि॒द्वान्
যিজনে ৰূপেৰে এই দুই জনিত্ৰী—দ্যাৱা-পৃথিৱী—গঢ়ি তুলিলে, আৰু সকলো ভুবন সৃষ্টি কৰিলে; সেই অধিক পূজনীয় দেৱ ত্বষ্টৃক আজি, হোতৃ, কৰ্মত প্ৰেৰিত হৈ, ইয়াত জ্ঞানীজনৰ দৰে তুমি যজ।
Mantra 10
उ॒पाव॑सृज॒ त्मन्या॑ सम॒ञ्जन् दे॒वानां॒ पाथ॑ ऋतु॒था ह॒वींषि॑ । वन॒स्पतिः॑ शमि॒ता दे॒वो अ॒ग्निः स्वद॑न्तु ह॒व्यं मधु॑ना घृ॒तेन॑
নিজ শক্তিৰে, যথাৰীতি দেৱসকলৰ পথ সজাই, ঋতুৰ অনুকূলে হৱীসমূহ আগবঢ়োৱা। বনস্পতিৰ অধিপতি, শান্তিকৰ দেৱ অগ্নিয়ে—মধু আৰু ঘৃতসহ এই হব্য আস্বাদন কৰক।
Mantra 11
स॒द्यो जा॒तो व्यऽमिमीत य॒ज्ञम॒ग्निर्दे॒वाना॑मभवत् पुरो॒गाः । अ॒स्य होतुः॑ प्र॒शिष्यृ॒तस्य॑ वा॒चि स्वाहा॑कृतं ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः
সদ্যোজাত অগ্নিয়ে তৎক্ষণাৎ যজ্ঞৰ পৰিমাপ স্থিৰ কৰিলে; অগ্নি দেৱসকলৰ অগ্ৰগামী হ’ল। সু-শিক্ষিত এই হোতৃৰ বাক্যত ‘স্বাহা’ৰে দৃঢ় কৰা হৱী দেৱসকলে ভক্ষণ কৰক।
Frequently Asked Questions
It is used to establish the sacred fire and begin a rite by inviting Agni (with the Vasus) to carry offerings and bring divine presence so the ritual succeeds and yields prosperity.
The Vasus represent a stable, wealth-bearing divine cohort; invoking Agni together with them frames the rite as well-founded and prosperity-oriented, not merely a private fire act.
It means the oblation has been properly transferred and “made valid” by the svāhā formula, so the gods may accept and consume it through correct priestly speech.
Ask anything about Sukta 12 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.