Sukta 9
Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for AV 10.9)
Devata: Go/Payas (the Cow and her milk as personified abundance); implicitly Paṣupati/Viśve Devāḥ in prosperity frame
Chandas: Anuṣṭubh (catalogue-style pādas with refrain-like close)
AV 10.9 এটা সমৃদ্ধি আৰু পোষণ-সম্পৰ্কীয় সূক্ত, য’ত গাই, দুগ্ধজাত বস্তু আৰু মিঠা/স্নিগ্ধ জলক জীৱন্ত প্ৰাচুৰ্য হিচাপে পবিত্ৰ কৰি, যজমানৰ বাবে সেই প্ৰাচুৰ্য ‘দোহন কৰি’ উলিয়াই আনিবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়। গাইৰ দেহ-অংগ আৰু আচাৰৰ কৰ্তাসকলক তালিকাভুক্ত কৰি, ই দুধ, দই, ঘিউ, মধু আদি দুগ্ধ-উৎপাদনৰ প্ৰাচুৰ্য বাধ্য কৰে আৰু অৰ্পণ-প্ৰক্ৰিয়াক সুৰক্ষিত কৰে, যাতে পোষণ স্থায়ী ধন আৰু শক্তিত পৰিণত হয়।
Mantras
Mantra 1
शतौदना गौः। अ॒घा॒य॒तामपि॑ नह्या॒ मुखा॑नि स॒पत्ने॑षु॒ वज्र॑मर्पयै॒तम्। इन्द्रे॑ण द॒त्ता प्र॑थ॒मा श॒तौद॑ना भ्रातृव्य॒घ्नी यज॑मानस्य गा॒तुः
শতৌদনা গাভী। যিসকলে আমাক অঘায় (অমঙ্গল কামনা) কৰে, সিহঁতৰ মুখবোৰো বান্ধি দিয়া; সপত্নসকলৰ ওপৰত এই বজ্ৰ স্থাপন কৰা। ইন্দ্ৰে দান কৰা এই প্ৰথম শতৌদনা—ভ্ৰাতৃব্য-ঘ্নী, যজমানৰ গতি-পথ আগবঢ়োৱা।
Mantra 2
वेदि॑ष्टे॒ चर्म॑ भवतु ब॒र्हिर्लोमा॑नि॒ यानि॑ ते । ए॒षा त्वा॑ रश॒नाग्र॑भी॒द् ग्रावा॑ त्वै॒षोऽधि॑ नृत्यतु
তোৰ চামড়াই বেদী হওক; তোৰ যি লোম আছে, সেই লোমেই বৰ্হিস্ হওক। এই ৰশনা (দড়ি) তোক ধৰি পেলালে; তোৰ ওপৰত এই গ্ৰাৱা (সোম-পেষণ শিলা) নৃত্য কৰক।
Mantra 3
बाला॑स्ते॒ प्रोक्ष॑णीः सन्तु जी॒ह्वा सं मा॑र्ष्ट्वघ्न्ये । शु॒द्धा त्वं य॒ज्ञिया॑ भू॒त्वा दिवं॒ प्रेहि॑ शतौदने
তোৰ বাছুৰবোৰ প্ৰোক্ষণী (ছিটনি-কৰা পাত্ৰ/সাধন) হওক; হে অঘ্ন্যে (অহিংস্যা), তোৰ জিহ্বাই তোক সম্পূৰ্ণকৈ পৰিষ্কাৰ কৰক। শুদ্ধ হৈ, যজ্ঞযোগ্য হৈ, হে শতৌদনা, স্বৰ্গলৈ আগবাঢ়ি যা।
Mantra 4
यः श॒तौद॑नां॒ पच॑ति काम॒प्रेण॒ स क॑ल्पते । प्री॒ता ह्यऽस्य॒र्त्विजः॒ सर्वे॒ यन्ति॑ यथाय॒थम्
যি কাম-প্ৰেৰণাৰে ‘শত-ওদন’ ৰান্ধে, সি সফল হয়। কিয়নো তাৰ সকলো ঋত্বিজ সন্তুষ্ট হৈ, যথাযথভাৱে নিজ নিজ স্থানলৈ যায়।
Mantra 5
स स्व॒र्गमा रो॑हति॒ यत्रा॒दस्त्रि॑दि॒वं दि॒वः । अ॒पू॒पना॑भिं कृ॒त्वा यो ददा॑ति श॒तौद॑नाम्
সেই জন স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰে, য’ত আকাশৰ ত্ৰিবিধ দিৱ্য-মণ্ডল আছে। যি অপূপ (পিঠা)ক নাভি-সদৃশ কৰি শতোদন দান কৰে।
Mantra 6
स तांल्लो॒कान्त्समा॑प्नोति॒ ये दि॒व्या ये च॒ पार्थि॑वाः । हिर॑ण्यज्योतिषं कृ॒त्वा यो ददा॑ति श॒तौद॑नाम्
সেই জন সেই সকলো লোক সম্পূৰ্ণকৈ লাভ কৰে—যি দিৱ্য আৰু যি পাৰ্থিৱ। যি সোণালী জ্যোতিৰূপ কৰি শতোদন দান কৰে।
Mantra 7
ये ते॑ देवि शमि॒तारः॑ प॒क्तारो॒ ये च॑ ते॒ जनाः॑ । ते त्वा॒ सर्वे॑ गोप्स्यन्ति॒ मैभ्यो॑ भैषीः शतौदने
হে দেবী, তোমাৰ যিসকল শমিতাৰ (বলি-কৰ্তা), পাক্তা (ৰান্ধনি) আৰু তোমাৰ কাষৰ লোক—তেওঁলোক সকলোৱে তোমাক ৰক্ষা কৰিব। হে শতোদন, তেওঁলোকৰ পৰা ভয় নকৰিবা।
Mantra 8
वस॑वस्त्वा दक्षिण॒त उ॑त्त॒रान्म॒रुत॑स्त्वा । आ॒दि॒त्याः प॒श्चाद् गो॑प्स्यन्ति॒ साग्नि॑ष्टो॒ममति॑ द्रव
দক্ষিণ দিশৰ পৰা বসুবিলাকে তোমাক ৰক্ষা কৰিব, উত্তৰ দিশৰ পৰা মৰুতসকলে তোমাক ৰক্ষা কৰিব; পিছফালৰ পৰা আদিত্যসকলে তোমাক ৰক্ষা কৰিব। তুমি অগ্নিষ্টোমৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি আগবাঢ়া।
Mantra 9
दे॒वाः पि॒तरो॑ मनु॒ष्याऽ गन्धर्वाप्स॒रस॑श्च॒ ये। ते त्वा॒ सर्वे॑ गोप्स्यन्ति॒ साति॑रा॒त्रमति॑ द्रव
দেৱতা, পিতৃগণ, মানুহ, আৰু গন্ধৰ্ব-অপ্সৰাসসকল যিসকল আছে—সকলোৱে তোমাক ৰক্ষা কৰিব। বিজয়ৰ ৰাতি পাৰ হৈ তুমি শুদ্ধভাৱে আগবাঢ়া, দৌৰি পাৰ হওঁ।
Mantra 10
अ॒न्तरि॑क्षं॒ दिवं॒ भूमि॑मादि॒त्यान् म॒रुतो॒ दिशः॑ । लो॒कान्त्स सर्वा॑नाप्नोति॒ यो ददा॑ति श॒तौद॑नाम्
অন্তৰিক্ষ, দ্যৌ, পৃথিৱী, আদিত্যগণ, মৰুতগণ আৰু দিশাসমূহ—যি শতৌদন দান কৰে, সি এই সকলো লোক জয় কৰি লাভ কৰে।
Mantra 11
घृ॒तं प्रो॒क्षन्ती॑ सु॒भगा॑ दे॒वी दे॒वान् ग॑मिष्यति । प॒क्तार॑मघ्न्ये॒ मा हिं॑सी॒र्दिवं॒ प्रेहि॑ शतौदने
ঘৃত ছিটাই শুভগা দেৱী দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ যাব। হে অঘ্ন্যে (অহিংস্যা গাই), ৰান্ধনকাৰীক আঘাত নকৰিবা; হে শতৌদন, তুমি স্বৰ্গলৈ আগবাঢ়া।
Mantra 12
ये दे॒वा दि॑वि॒षदो॑ अन्तरिक्ष॒सद॑श्च॒ ये ये चे॒मे भूम्या॒मधि॑ । तेभ्य॒स्त्वं धु॑क्ष्व सर्व॒दा क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
যি দেৱতাসকল স্বৰ্গত আসীন, যি অন্তৰিক্ষত নিবাসী, আৰু যি পুনৰ এই পৃথিৱীৰ ওপৰত আছে—সেইসকলৰ বাবে তুমি সদায় দোহাই উলিয়াই দিয়া ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘৃত) আৰু মধু।
Mantra 13
यत् ते॒ शिरो॒ यत् ते॒ मुखं॒ यौ कर्णौ॒ ये च॑ ते॒ हनू॑ । आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ মূৰ, তোমাৰ মুখ, তোমাৰ দুটা কাণ, আৰু তোমাৰ দুটা হনু—দাতা (দাত্রে)ৰ বাবে সিহঁতে আমিক্ষা দোহাই উলিয়াওক: ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘৃত) আৰু মধু।
Mantra 14
यौ त॒ ओष्ठौ॒ ये नासि॑के॒ ये शृङ्गे॒ ये च॒ तेऽक्षि॑णी । आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ দুটা ওঁঠ, নাসাৰন্ধ্ৰ দুটা, দুটা শিং আৰু দুটা চকু—এইবোৰে দোহন-পাত্ৰত আমিক্ষা (জমা দুধ) দোহক; ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘিউ) আৰু মধুও।
Mantra 15
यत् ते क्लो॒मा यद्धृद॑यं पुरी॒तत् स॒हक॑ण्ठिका । आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ ক্লোমা, তোমাৰ হৃদয়, তোমাৰ পুৰীতৎ (আৱৰণ/ঝিল্লী), আৰু কণ্ঠসহ—এইবোৰে দোহন-পাত্ৰত আমিক্ষা (জমা দুধ) দোহক; ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘিউ) আৰু মধুও।
Mantra 16
यत् ते॒ यकृ॒द् ये मत॑स्ने यदा॒न्त्रं याश्च॑ ते॒ गुदाः॑ । आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ যকৃত, তোমাৰ বৃক্কদ্বয়, তোমাৰ অন্ত্ৰসমূহ আৰু তোমাৰ গুহ্য-মাৰ্গসমূহ—এই সকলোয়ে দোহি দোহি দাত্ৰ (পাত্ৰ)ত আমিক্ষা ঢালক; তাত ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘৃত) আৰু তাৰ সৈতে মধুও হওক।
Mantra 17
यस्ते॑ प्ला॒शिर्यो व॑नि॒ष्ठुर्यौ कु॒क्षी यच्च॒ चर्म॑ ते । आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ প্লীহা, তোমাৰ মূত্ৰাশয়, তোমাৰ দুয়ো কক্ষী (পাশ্বদেশ) আৰু তোমাৰ চর্ম—এই সকলোয়ে দাত্ৰ (পাত্ৰ)ত দোহি আমিক্ষা ঢালক; তাত ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘৃত) আৰু তাৰ সৈতে মধুও হওক।
Mantra 18
यत् ते॑ म॒ज्जा यदस्थि॒ यन्मां॒सं यच्च॒ लोहि॑तम्। आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ মজ্জা, তোমাৰ অস্থি, তোমাৰ মাংস আৰু তোমাৰ লোহিত (ৰক্ত)—এই সকলোয়ে দাত্ৰ (পাত্ৰ)ত দোহি আমিক্ষা ঢালক; তাত ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘৃত) আৰু তাৰ সৈতে মধুও হওক।
Mantra 19
यौ ते॑ बा॒हू ये दो॒षणी॒ यावंसौ॒ या च॑ ते क॒कुत्। आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ দুটা আগফালৰ বাহু, তোমাৰ আগবাহু, তোমাৰ কাঁধদুটা, আৰু তোমাৰ কুঁজ—দাতাৰ বাবে সিহঁতে দোহাই দিওক: আমিক্ষা (দধি-ঘন), ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘি), আৰু তাৰ ওপৰত মধু।
Mantra 20
यास्ते॑ ग्री॒वा ये स्क॒न्धा याः पृ॒ष्टीर्याश्च॒ पर्श॑वः । आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ গ্ৰীৱা, তোমাৰ স্কন্ধ, তোমাৰ পিঠি আৰু তোমাৰ পাঁজৰ—এই সকলো দাতাৰ নিমিত্তে দুহি উলিয়াওক: আমিক্ষা (দধি-ঘন), ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘৃত), আৰু তাৰ উপৰিও মধু।
Mantra 21
यौ त॑ उ॒रू अ॑ष्ठी॒वन्तौ॒ ये श्रोणी॒ या च॑ ते भ॒सत्। आ॑मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ দুটা অস্থিযুক্ত উৰু, তোমাৰ শ্ৰোণী আৰু তোমাৰ নিতম্ব—এই সকলো দাতাৰ নিমিত্তে দুহি উলিয়াওক: আমিক্ষা (দধি-ঘন), ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘৃত), আৰু তাৰ উপৰিও মধু।
Mantra 22
यत् ते॒ पुच्छं॒ ये ते॒ बाला॒ यदूधो॒ ये च॑ ते॒ स्तनाः॑ । आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোমাৰ পুচ্ছ, তোমাৰ লোম, তোমাৰ উদৰ আৰু তোমাৰ স্তনসমূহ—এই সকলো দাতাৰ নিমিত্তে দুহি উলিয়াওক: আমিক্ষা (দধি-ঘন), ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘৃত), আৰু তাৰ উপৰিও মধু।
Mantra 23
यास्ते॒ जङ्घाः॒ याः कुष्ठि॑का ऋ॒च्छरा॒ ये च॑ ते श॒फाः । आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
তোৰ জঙ্ঘা, তোৰ গাঁঠি-সন্ধি, তোৰ স্নায়ু আৰু তোৰ খুৰ—দাতাৰ বাবে সিহঁতক দোহাই দিয়া হওক: আমিক্ষা (জমা দুধ), ক্ষীৰ (দুধ), সৰ্পি (ঘিউ), আৰু তদুপৰি মধু।
Mantra 24
यत् ते॒ चर्म॑ शतौदने॒ यानि॒ लोमा॑न्यघ्न्ये । आ॒मिक्षां॑ दुह्रतां दा॒त्रे क्षी॒रं स॒र्पिरथो॒ मधु॑
হে অঘ্ন্যে (যাক হত্যা কৰা নাযায়) গাই, শতৌদন (শত-পায়স)ত তোমাৰ যি চাম, আৰু যি লোম আছে—দাতা (দাত্রে)ৰ বাবে সিহঁতে āmikṣā দুহি উলিয়াওক: ক্ষীৰ, সৰ্পি (ঘী) আৰু লগতে মধু।
Mantra 25
क्रो॒डौ ते॑ स्तां पुरो॒डाशा॒वाज्ये॑ना॒भिघा॑रितौ । तौ प॒क्षौ दे॑वि कृ॒त्वा सा प॒क्तारं दिवं॑ वह
তোমাৰ দুটা কঁকাল দুটা পুরোডাশ-পিঠা হওক, আজ্য (ঘৃত) লেপি অভিঘাৰিত। হে দেবী, সেই দুটাক পাখি কৰি তুমি পক্তাৰক স্বৰ্গলৈ বহি লৈ যোৱা।
Mantra 26
उ॒लूख॑ले॒ मुस॑ले॒ यश्च॒ चर्म॑णि यो वा॒ शूर्पे॑ तण्डु॒लः कणः॑ । यं वा॒ वातो॑ मात॒रिश्वा॒ पव॑मानो म॒माथा॒ग्निष्टद्धोता॒ सुहु॑तं कृणोतु
উলূখলত, মুসলত, আৰু চর্মণিত (চামৰাৰ ওপৰত), বা শূৰ্পত (ঝাৰা-চালনি) — ধানৰ দানা হওক বা কণা; যাক বায়ু মাতৰিশ্বা, পৱমান (শুদ্ধিকাৰী) হৈ, পিষি প্ৰস্তুত কৰিছে, তাক অগ্নি হোতা হৈ সুহুত (সু-আহুতি) কৰি দিওক।
Mantra 27
अ॒पो दे॒वी र्मधु॑मतीर्घृत॒श्चुतो॑ ब्र॒ह्मणां॒ हस्ते॑षु प्रपृ॒थक् सा॑दयामि । यत् का॑म इ॒दम॑भिषि॒ञ्चामि॑ वो॒ऽहं तन्मे॒ सर्वं॒ सं प॑द्यतां व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम्
মধুমতী, ঘৃত-চুত (ঘৃত ঝৰোৱা) দেবী আপঃ—ব্ৰাহ্মণসকলৰ হাতত মই পৃথক পৃথক ভাগে স্থাপন কৰোঁ। তোমালোকৰ ওপৰত এই জল ছিটাই যি কামনা মই উচ্চাৰণ কৰোঁ, সেয়া মোৰ বাবে সম্পূৰ্ণৰূপে সিদ্ধি লাভ কৰক; আমি ৰয়ী (ধন-সম্পদ)ৰ পতি হওঁ।
Frequently Asked Questions
For prosperity and nourishment—especially to increase milk-products (milk, curds/clotted milk, ghee) and to stabilize household wealth through consecration and protected offering.
Because the rite depends on many hands; the mantra ritually binds the human agents to protection, preventing impurity, mishap, or harmful intent from disrupting the offering’s benefit.
It functions as consecration (abhiṣiñcana): the spoken wish is ‘set’ into the participants/implements so it comes to completion, culminating in the hymn’s goal of becoming ‘lords of riches’.
Ask anything about Sukta 9 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.