Anuvaka 1
মূল ভাব: আথৰ্বণীয় সুৰক্ষা আৰু পুনঃসমন্বয়—শত্ৰুভাৱাপন্ন কৃত্যা/বিষ দূৰ কৰি, মণি (তাবিজ), সমৃদ্ধিৰ পৰিক্ৰমা, আৰু স্কম্ভ–প্ৰজাপতি-সম্পৰ্কীয় অনুসন্ধানৰ জৰিয়তে ব্যক্তি আৰু বিশ্বক পুনৰ স্থিৰ কৰা। উপ-থিম: (1) কৃত্যা-নিবাৰণ আৰু সপত্ন-দমন প্ৰতিবিধান, (2) পুৰুষৰ শাৰীৰিক–ব্ৰহ্মাণ্ডীয় চিকিৎসা (দেহক বিশ্ব ৰূপে), (3) ওজস্ আৰু বৰ্চস্ৰ বাবে মণি/তাবিজৰ প্ৰতিষ্ঠা, (4) সৰ্প/বিষ-নিবাৰণ আৰু বিষ-নিষ্ক্ৰিয়কৰণ, (5) দক্ষিণাৰ প্ৰত্যাৱর্তন, গোধন, দুধ আৰু মিঠা পানীৰে সমৃদ্ধি।
Suktas in Anuvaka 1
Sukta 1
অথৰ্ববেদ 10.1 এটা প্ৰতি-টোনা (কৃত্যা-নিবাৰণ) সূক্ত, য’ত শত্রুভাৱাপন্ন কৃত্যাক ইচ্ছাকৃতভাৱে “নিৰ্মিত আৰু চেপি-গঢ়া” ক্ষতি বুলি চিনাক্ত কৰি তাৰ একেবাৰে মূল কেন্দ্ৰৰ পৰা খেদি উলিয়াই দিয়া হয়। ই পীড়িত গৃহক পাৰ্শ্ব-ক্ষতিৰ পৰা ৰক্ষা কৰে আৰু মন্ত্রটোক বলপূৰ্বকভাৱে তাৰ মানৱ ৰচয়িতাৰ ওপৰলৈ উলটাই পঠায়। ভৱ–শৰ্ব (ৰুদ্ৰ) আৰু দেৱ-চালিত “ক্ষেপণাস্ত্ৰ” (দেৱহেতি)—বিজুলীৰ ৰূপে চিত্ৰিত—ক দিৱ্য প্ৰতিদণ্ডৰ দণ্ডাত্মক, নিখুঁত উপকৰণ হিচাপে আহ্বান কৰা হয়।
Sukta 2
AV 10.2 এটা শাৰীৰ-জগত-সম্বন্ধীয় চিকিৎসা-সূক্ত, য’ত মানুহ (পুৰুষ) ক এক ৰীতিগতভাৱে মেরামতি-যোগ্য দেহ-ব্ৰহ্মাণ্ড হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; তাৰ মূৰ, হৃদয়, প্ৰাণ আৰু ভিতৰৰ “আৱৰণ/কোষ” মন্ত্ৰেৰে স্থিৰ কৰিব পাৰি। ই পৱমানক অন্তৰ্নিহিত শোধক, সোম-সদৃশ ধাৰা হিচাপে আহ্বান কৰে, যি প্ৰাণক ওপৰলৈ তোলে আৰু সুৰক্ষিত কৰে; লগতে ব্ৰহ্মন/আত্মন-কেন্দ্ৰিত “যক্ষ”ক গভীৰতম ৰক্ষাশক্তি হিচাপে মুখ কৰে। সূক্তটোৰ বল হৈছে দুৰ্বল জীৱনী-কেন্দ্ৰসমূহক বান্ধি/“চিলাই” কৰি ধৰা, অখণ্ডতা পুনঃস্থাপন কৰা, আৰু অন্তৰ্দৃষ্টি আৰু শুদ্ধিকৰণৰ জৰিয়তে দীৰ্ঘায়ু আৰু বলক অধিকৃত কৰা।
Sukta 3
এই সূক্তত বৰণ (varaṇa) কাঠেৰে নিৰ্মিত মণি (তাবিজ) ক একাগ্ৰ “মন্ত্ৰ-শক্তি” ৰূপে সশক্ত কৰা হয়, যি সপত্ন—প্ৰতিদ্বন্দ্বী, শত্রু ষড়যন্ত্ৰকাৰী আৰু অভিচাৰী আক্রমণকাৰীক চেপি দমন কৰে, আৰু পিন্ধোঁতা ব্যক্তিক নিৰৃতি, ভয় আৰু মৃত্যুৰ আঘাতৰ পৰা ঘেৰাই ৰক্ষা কৰে। বৰুণ/বৰণক কেৱল নৈতিক-সাৰ্বভৌম প্ৰহৰী হিচাপে নহয়, বাঁধি ধৰা আৰু সংযম কৰোৱা শক্তি হিচাপেও আহ্বান কৰা হয়—এই শক্তিক তাবিজত স্থাপন কৰি তাক চলন্ত ৰক্ষা-দুৰ্গত পৰিণত কৰা হয়। প্ৰতিদ্বন্দ্বী-দমন শক্তিৰ লগতে সূক্তটোৱে কীৰ্তি, যশ, তেজ আৰু ভূতি স্থিৰ কৰে, যাতে ৰক্ষা আৰু জনসম্মুখ প্ৰতিষ্ঠা একেলগে বৃদ্ধি পায়।
Sukta 4
AV 10.4 এটা ভৈষজ্য–অপোত্ৰোপায়িক মন্ত্র, যাৰ উদ্দেশ্য সৰ্প-এজেন্সি/সৰ্প-শক্তিক দূৰ কৰি দিয়া আৰু চলমান শত্রু-শক্তি হিচাপে বিষক নিষ্ক্ৰিয় কৰা। ইয়াত ৰক্ষামূলক ত্ৰয়—ইন্দ্ৰ, সমূহ দেৱগণ, আৰু বৰুণ—ক একেলগে আহ্বান কৰা হয়; লগতে ব্যক্তিৰূপ দিয়া প্ৰতিবিষ-শক্তি আৰু “সৰ্প-বধক পদচিহ্ন/পথ”ৰ সহায়ত সুৰক্ষিত পথ সৃষ্টি কৰা হয়, বিপদক থমকাই ধৰা হয়, আৰু বিষক তাৰ আসনত/আশ্ৰয়ত নষ্ট কৰা হয়।
Sukta 5
এই সূক্ত-সমষ্টি এটা অথৰ্বণীয় সমৃদ্ধি আৰু প্ৰতিষ্ঠা-সূত্ৰ (মন্ত্ৰ) হিচাপে কাম কৰে; ইয়াত দাক্ষিণা (যজ্ঞ-দান, ব্যক্তিৰূপে কল্পিত) ক কৰ্তাৰ ওচৰলৈ সূৰ্যৰ পৰিভ্ৰমণৰ দৰে একে নিৰ্ভৰযোগ্য চক্ৰত “পুনৰ ঘূৰি আহক” বুলি আহ্বান কৰা হয়। পুষ্টিক লক্ষ্য—ধন-সমৃদ্ধি আৰু ব্ৰাহ্মবৰ্চস—ৰ সৈতে, সূক্তটোত প্ৰতিদ্বন্দ্বী-দমন আৰু বশীকৰণৰ তীব্ৰ ধাৰাও আছে; বিশ্বব্যাপী পদক্ষেপ/নিষ্কাসনৰ চিত্ৰকল্পেৰে শত্রুক উচ্ছেদ কৰা, আৰু যজমানৰ বংশৰ বাবে তেজ, প্ৰাণ আৰু আয়ুষ “জড়াই পিন্ধোৱা” (আবৃত কৰি দিয়া) বুলি বৰ্ণিত।
Sukta 6
AV 10.6 এটা মণি-সূক্ত, য’ত ৰক্ষাকাৰী মণি/তাবিজ বান্ধি পিন্ধোৱা ক্ৰিয়াক পবিত্ৰ কৰি, তাক জীৱন্ত শক্তি হিচাপে ধৰা হৈছে—যি পৰিধানকাৰীৰ ওজস্ (জীৱনী-বল) আৰু বৰ্চস্ (দীপ্ত প্ৰতাপ) ৰক্ষা কৰে। সমৃদ্ধি আৰু ইন্দ্ৰিয়-শক্তি বৃদ্ধি (শ্ৰৱণ, দৃষ্টি)ৰ লগতে ইয়াত অভিচাৰিক ধাৰো আছে: মন্ত্ৰ-শক্তিয়ে আচাৰগতভাৱে প্ৰতিদ্বন্দ্বীৰ শত্রুভাৱাপন্ন মূৰধন্যতা/কৰ্তৃত্ব “কাটি পেলায়” আৰু ঘৃণা উভটাই দিয়ে। শেষত সূক্তটোৱে মণি-শক্তিক গৃহ্য অগ্নিহোমৰ সৈতে সংযোগ কৰি, অগ্নিৰ গ্ৰহণৰ জৰিয়তে ৰক্ষা আৰু বৃদ্ধি সীল-মোহৰ মাৰে।
Sukta 7
AV 10.7 স্কম্ভ (বিশ্ব-আধাৰ) সূক্ত-সমূহৰ অন্তৰ্গত আৰু ৰহস্য-ধাৰাৰ অনুসন্ধানত প্ৰজাপতি আৰু জগতসমূহ যাৰ ওপৰত “দৃঢ়” কৰি স্থাপন কৰা হৈছে, সেই গোপন আধাৰক বিচাৰে। একেটা বৰ বিচাৰাৰ সলনি ই শ্ৰোতাক ব্ৰাহ্মণিক স্বীকৃতি/বোধলৈ ঠেলি দিয়ে—স্কম্ভ অদৃশ্য আধাৰ, ৰক্ষিত “ধন/নিধি,” আৰু সেই বিধায়ক নীতি যাৰ দ্বাৰা দ্যৌ (স্বৰ্গ), বায়ু/প্ৰাণ, আৰু যজ্ঞীয় ধ্বনি একেলগে সংহত হৈ থাকে। ইয়াৰ শক্তি ধ্যানময় আৰু স্থিতিদায়ক—সঠিক জ্ঞান (বিদ্যা) আৰু পাঠ/উচ্চাৰণৰ জৰিয়তে বিশ্বীয় আৰু অন্তৰ্জগতীয় শৃঙ্খলা সুৰক্ষিত কৰে।
Sukta 8
AV 10.8 এটা ব্ৰহ্মোদ্য-ধাঁচৰ সৃষ্টিতত্ত্বমূলক সূক্ত, য’ত গৰ্ভ (গৰ্ভ/বীজ)ৰ ভিতৰত গোপনে গতি কৰা প্ৰজাপতিক অনুসন্ধান কৰা হয়—এটা এক হৈ কেনেকৈ বহু হয়, তথাপি অন্তৰত অদৃশ্য হৈ থাকে—এই প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হয়। ইয়াৰ শক্তি ঔষধীয় নহয়, বৰং জ্ঞানমূলক আৰু স্থিতিদায়ক: ই আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে ঋত (ব্যৱস্থা)ক দৃঢ় কৰে, কিয়নো সমাজক আত্মীয়তা, পদ-মৰ্যাদা, জন্ম আৰু সমৃদ্ধিৰ আঁৰত থকা একমাত্ৰ অন্তৰ্নিহিত সৃষ্টিকৰ্তাৰ দৃষ্টিভংগী পুনৰাবৃত্তি কৰি অনুশীলন আৰু তাত বাস কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।
Sukta 9
AV 10.9 এটা সমৃদ্ধি আৰু পোষণ-সম্পৰ্কীয় সূক্ত, য’ত গাই, দুগ্ধজাত বস্তু আৰু মিঠা/স্নিগ্ধ জলক জীৱন্ত প্ৰাচুৰ্য হিচাপে পবিত্ৰ কৰি, যজমানৰ বাবে সেই প্ৰাচুৰ্য ‘দোহন কৰি’ উলিয়াই আনিবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়। গাইৰ দেহ-অংগ আৰু আচাৰৰ কৰ্তাসকলক তালিকাভুক্ত কৰি, ই দুধ, দই, ঘিউ, মধু আদি দুগ্ধ-উৎপাদনৰ প্ৰাচুৰ্য বাধ্য কৰে আৰু অৰ্পণ-প্ৰক্ৰিয়াক সুৰক্ষিত কৰে, যাতে পোষণ স্থায়ী ধন আৰু শক্তিত পৰিণত হয়।
Sukta 10
এই সূক্তই যজ্ঞক এক বিশ্বজাগতিক দেহ ৰূপে—তাৰ অঞ্চল, অংগ-প্ৰত্যংগ আৰু “মূৰ”সহ—গুপ্ত জ্ঞানৰ আধাৰত, দাবিদাৰৰ বশা-গাইৰ ওপৰত অধিকাৰক বৈধতা দিয়ে। দেৱীয় পূৰ্বদৃষ্টান্ত (ইন্দ্ৰ, আদিত্যসকল, সাধ্যসকল, বসুসকল) বৰ্ণনা কৰি আৰু বশাৰ গাখীৰক স্বৰ্গীয় পোষণ হিচাপে উন্নীত কৰি, ই এক বিতৰ্কিত আচারগত বস্তুক অনুমোদিত সমৃদ্ধি, সামাজিক মৰ্যাদা আৰু ধাৰণক্ষম শক্তিৰ উৎসলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.