Varaha Purana 97.22: Adhyaya 97, Shloka 22

The Glory of Rudra: The Origin of the Kapālamocana Pilgrimage Site and Rudra’s Expiatory Vow

Devanagari script

त्यजतोऽपि न तद्धस्ताच्छ्यवते भूतधारिणि॥ ततोऽब्दमेकं बभ्राम हिमवत्पर्वते शुभे॥

Recitation with translationVaraha Purana 97.22

Transliteration

tyajato 'pi na tad-hastāc chyavate bhūta-dhāriṇi || tato 'bdam ekaṃ babhrāma himavat-parvate śubhe ||

Translation

يا حاملة الكائنات، حتى وهو يحاول طرحه لم ينزلق من يده. ثم طاف سنةً كاملة في جبل هيمَفَت المبارك.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्यजतः: of (him) trying to abandon
• त्यजतः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: त्यजत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √त्यज् धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), √त्यज्, पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; हरस्य—‘of (him) who is abandoning’

• अपि: even though
• अपि: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय, निपात (particle), अपि/यद्यपि (even/although)

• न: not
• न: सम्बन्ध/निपात (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध (negation)

• तद्: from that (his)
• तद्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी, एकवचन; हस्तात् इत्यस्य विशेषणम्

• हस्तात्: from the hand
• हस्तात्: अपादान (Apādāna/Source)
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन

• श्यवते: slips away
• श्यवते: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: √श्यु/श्यव् (श्यु/श्यव् धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपदम् (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; अर्थः—‘slips/moves away’

• भूतधारिणि: O bearer of beings (Devi)
• भूतधारिणि: सम्बोधन (Address/Vocative)
• Type: Noun
• Root: भूत + धारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (‘bearer of beings/spirits’), स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• ततः: then
• ततः: सम्बन्ध/क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, तदनन्तरम् (thereupon/then)

• अब्दम्: a year
• अब्दम्: कर्म/कालाधिकरण (Extent of time)
• Type: Noun
• Root: अब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; कालपरिमाणम्

• एकम्: one
• एकम्: कर्म/कालाधिकरण (Qualifier of time-extent)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; अब्दम् इत्यस्य विशेषणम्

• बभ्राम: wandered
• बभ्राम: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: √भ्रम् (भ्रम् धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• हिमवत्पर्वते: on Mount Himavat
• हिमवत्पर्वते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: हिमवत् + पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘of Himavat’ + ‘mountain’), पुंलिङ्गे, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन

• शुभे: auspicious
• शुभे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन; पर्वते इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Purāṇa
• Himalayan Geography
• Cultural Heritage

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It situates the narrative in Himavat, a key toponym in Sanskrit literature that anchors mythic events to a recognizable Himalayan cultural landscape.

Which geographic location is identified?

Himavat (the Himalayan mountain region), a classical designation broadly corresponding to the Himalayas in modern geographical terms.

What is the primary ethical instruction?

The verse underscores endurance and continued seeking when obstacles persist, framing difficulty as a driver for further disciplined action.