Varaha Purana 71.54: Adhyaya 71, Shloka 54

Vision of the Trimūrti in Rudra, the Gautama Curse, the Manifestation of the Godāvarī, and the Niḥśvāsa-saṃhitā Account

Devanagari script

एतस्माद्वेदमार्गाद्धि यदन्यदिह जायते । तत्क्षुद्रकर्म विज्ञेयं रौद्रं शौचविवर्जितम् ॥ ७१.५४ ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 71.54

Transliteration

etasmād vedamārgāddhi yad anyad iha jāyate | tat kṣudrakarma vijñeyaṁ raudraṁ śaucavivarjitam || 71.54 ||

Translation

لذلك فإن كلَّ ما ينشأ هنا خارجَ طريقِ الفيدا يُعرَفُ بأنه عملٌ حقيرٌ، ذو طابعٍ عنيفٍ وخالٍ من الطهارة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एतस्मात्: from this
• एतस्मात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन

• वेदमार्गात्: from the Vedic path
• वेदमार्गात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: वेद + मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वेदस्य मार्गः), पुल्लिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय; अर्थे—खलु/नूनम् (indeed)

• यत्: whatever (that which)
• यत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (relative pronoun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• अन्यत्: other
• अन्यत्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; यत्-शब्दस्य विशेषणम्

• इह: here
• इह: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• जायते: arises / is born
• जायते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः (is born/comes into being)

• तत्: that
• तत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनुवादक (correlative)

• क्षुद्रकर्म: petty act / base practice
• क्षुद्रकर्म: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षुद्र + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (क्षुद्रं कर्म), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विज्ञेयम्: should be known (as)
• विज्ञेयम्: Kriya (क्रिया/विधेय)
• Type: Verb
• Root: वि + ज्ञा (धातु)
• Form: कृदन्त—तव्यत्/अनीयर्-अर्थे ‘य’ प्रत्यय (gerundive/passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (to be known)

• रौद्रम्: fierce / cruel
• रौद्रम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्षुद्रकर्म-शब्दस्य विशेषणम्

• शौचविवर्जितम्: devoid of purity
• शौचविवर्जितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शौच + विवर्जित (प्रातिपदिक; वि+वृज्/वर्ज्-धातु से क्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (शौचेन विवर्जितम् = शौच-रहितम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्षुद्रकर्म-शब्दस्य विशेषणम्

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Vaiṣṇavism
• Indic Ethics

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects a Purāṇic ethical framework that aligns normative conduct with the veda-mārga, using categories like śauca (purity) and raudra (violence) to evaluate practices and social behaviors in a Dharma-oriented discourse.

Which geographic location is identified?

No geographic location is explicitly identified in this verse; the focus is ethical and normative rather than topographical.

What is the primary ethical instruction?

Actions presented as outside the Vedic normative path are characterized as ethically inferior, associated with violence and a lack of purity—serving as a cautionary classification rather than a detailed legal rule.