Varaha Purana 166.4: Adhyaya 166, Shloka 4

The Greatness of the Sacred Pond Called Asikuṇḍa

Devanagari script

राज्यं च कुर्वतस्तस्य आगतो नारदस्तदा ॥ विष्टरं पाद्यमर्घ्यं च तस्मै दत्तं यथोचितम् ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 166.4

Transliteration

rājyaṁ ca kurvatas tasya āgato nāradas tadā || viṣṭaraṁ pādyam arghyaṁ ca tasmai dattaṁ yathocitam ||

Translation

«وبينما كان يدبّر شؤون المملكة، قدم نارادا حينئذ. فقُدِّم له على الوجه اللائق مقعدٌ، وماءٌ لغسل القدمين، وقُربانُ تكريمٍ (أرغهيا)».

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• राज्यम्: the kingdom
• राज्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• कुर्वतः: of (him) ruling
• कुर्वतः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; ‘तस्य’ इत्यनेन सह (of him who was ruling)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• आगतः: arrived
• आगतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तदा: then
• तदा: Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (then)

• विष्टरम्: a seat
• विष्टरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्टर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पाद्यम्: water for washing feet
• पाद्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अर्घ्यम्: honorary offering
• अर्घ्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• तस्मै: to him (to Nārada)
• तस्मै: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; सर्वनाम

• दत्तम्: was given
• दत्तम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/भावे (was given)

• यथोचितम्: as appropriate
• यथोचितम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा-उचित (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोग (as is proper)

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Hospitality Ethics
• Purāṇic Narrative

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It documents classical norms of hospitality toward ascetics/sages, a key feature of courtly and ritual culture in Sanskrit literature.

Which geographic location is identified?

No specific location is named; the verse situates the action at the king’s court/realm.

What is the primary ethical instruction?

Proper reception of guests—especially sages—is presented as a marker of righteous governance and social order.