Adhyaya 30

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्पावनं परमं नृणाम् । तत्र वह्निः पुरा नष्टो लब्धश्च त्रिदशैरपि

قال بولاستيا: ثم ينبغي أن يُقصد أغني-تيرثا (Agni-tīrtha)، وهو المطهِّر الأسمى للبشر. ففي ذلك الموضع، في الأزمنة السالفة، ضاع النارُ (فَهْني Vahni)، وهناك عُثر عليه من جديد، حتى على يد الآلهة.

Verse 2

ययातिरुवाच । किमर्थं भगवन्वह्निः पुरा नष्टो द्विजोत्तम । कथं तत्रैव लब्धस्तु कौतुकं मे महामुने

قال يَياطي: لأيِّ سببٍ، أيها المبجَّل، ضاع النارُ (فَهْني Vahni) قديمًا، يا أفضلَ ذوي الميلادين؟ وكيف وُجد هناك من جديد؟ أيها الحكيم العظيم، لقد نهضت في نفسي هذه الرغبة في المعرفة.

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । पुरा वृष्टिनिरोधोऽभूद्यावद्द्वादशवत्सरान् । संशयं परमं प्राप्तः सर्वो लोकः क्षुधार्दितः

قال بولاستيا: في سالف الزمان انقطع المطر اثنتي عشرة سنة. وقد عُذِّب العالم كلّه بالجوع، فوقع في غاية الشكّ والخطر.

Verse 4

प्रायो मृतो मृतप्रायः शेषोऽभूद्धरणीतले । नष्टा अरण्यजा ग्राम्याः पशवः पक्षिणो मृगाः

كاد الجميع أن يهلكوا؛ ومن بقي على ظهر الأرض كان كالميّت. وهلكت مخلوقات الغابات والقرى—الماشية والطيور والوحوش—جميعًا.

Verse 5

एवं कृच्छ्रमनुप्राप्ते मर्त्यलोके नराधिपः । विश्वामित्रो मुनिवरः संदेहं परमं गतः

لما نزلت تلك الشدائد بعالم الفانين، أيها الملك، وقع الحكيم الجليل فيشواميترا في شكٍّ عميق وكربٍ شديد.

Verse 6

अन्नौषधिरसाभावादस्थिशेषो व्यजायत । अन्यस्मिन्दिवसे प्राप्तः क्षुत्क्षामः पर्यटन्दिशः

ولشدّة فقدان الطعام والأعشاب والعصارات المغذّية، لم يبقَ منه إلا كالعظم. ثم في يومٍ آخر، وقد أنهكه الجوع، أخذ يهيم في الجهات كلّها.

Verse 7

चंडालनिलयं प्राप्तः क्षुत्तृषापीडितो भृशम् । तत्रापश्यन्मृतं श्वानं शुष्कं पार्थिवसत्तम

وقد أضناه الجوع والعطش أشدّ الإضناء، بلغ مسكنَ أحدِ الشاندالا. وهناك رأى كلبًا ميتًا يابسًا—يا خيرَ الملوك.

Verse 8

तमादाय गृहं प्राप्तः प्रक्षाल्य सलिलेन तु । क्षुत्क्षामः पाचयामास ततस्तं पावकेऽजुहोत्

فأخذه وعاد إلى بيته، وغسله بالماء؛ ثم وهو واهنٌ من الجوع طبخه، وبعد ذلك قدّمه قربانًا في النار.

Verse 9

अभक्ष्यभक्षणं ज्ञात्वा हव्यवाहस्ततो नृप । शक्रस्योपरि मन्युं स्वं चक्रेऽतीव महीपते

فلما علم أغني—حامل القرابين—أن محرّمًا قد أُكِل، يا أيها الملك، اشتدّ غضبه جدًّا على شَكْرَا، يا ربَّ الأرض.

Verse 10

नष्टौषधिरसे लोके युक्तमेतद्धि सांप्रतम् । यादृगाप्तं हविस्तादृगग्निभक्षो विशिष्यते

الآن، في عالمٍ قد زال فيه جوهرُ الأعشاب الشافية، يبدو هذا حقًّا لائقًا: فكما تُنالُ الهَفِسُ (قربانُ الذبيحة)، كذلك ما يلتهمه أغني (إله النار) يغدو على قدره متميّزًا ومشرّفًا.

Verse 11

नाभक्ष्यं भक्षयिष्यामि त्यजिष्ये क्षितिमंडलम् । येन शक्रादयो देवा यांति कष्टतरां दशाम्

لن آكل ما لا يجوز أكله؛ وسأهجر دائرة الأرض—وبذلك يسقط شَكرا (Śakra) وسائر الآلهة في حالٍ أشدّ عُسراً وبلاءً.

Verse 12

एवं संचिंत्य मनसा सकोपो हव्यवाहनः । प्रणष्टः सकलं हित्वा मर्त्यलोकं चराचरम्

وهكذا، بعد أن فكّر في نفسه، اختفى هَفْيَواهَنَ (Havyavāhana) أغني، ممتلئًا غضبًا—تاركًا عالمَ البشر كلَّه بما فيه من الكائنات المتحركة والساكنة.

Verse 13

प्रणष्टे सहसा वह्नावग्निष्टोमादिकाः क्रियाः । प्रणष्टास्तु जनाः सर्वे विशेषात्संशयं गताः

فلما اختفى النارُ فجأةً توقّفت أعمالُ القربان كالأغنيشْطوما (Agniṣṭoma) وسائر الطقوس؛ ووقع الناس جميعًا، ولا سيّما، في شكٍّ عميق وحيرة.

Verse 14

ततो देवगणाः सर्वे संदेहं परमं गताः । यज्ञभागविहीनत्वान्मंत्रं चक्रुस्ततो मिथः

ثم إنّ جموعَ الآلهة كلَّها وقعت في أقصى درجات الشكّ؛ ولما حُرموا أنصبتهم في اليَجْنَة (القربان)، تشاوروا فيما بينهم وتداولوا الرأي.

Verse 15

त्यक्तस्तु वह्निना मर्त्यस्ततो नाशं गता नराः । शेषनाशाद्वयं सर्वे विनंक्ष्यामो न संशयः

لما تُرِك البشرُ من قِبَلِ إله النار «أغني»، مضَوا إلى الهلاك. فإذا فُني ما تبقّى، فسنفنى نحن جميعًا أيضًا؛ لا ريب في ذلك.

Verse 16

तस्मादन्वेष्यतां वह्निर्यत्र तिष्ठति सांप्रतम् । यथा चरति मर्त्ये च तथा नीतिर्विधीयताम्

فلذلك، لِيُطْلَبْ «أغني» إلهُ النار: أين يقيم الآن. ووفقًا لما يفعله في عالم البشر، فلتُوضَعْ سياسةٌ ملائمةٌ للعمل.

Verse 17

पुलस्त्य उवाच । एवं ते निश्चयं कृत्वा सर्वे देवाः सवासवाः । अन्वैषयंस्तथाग्निं ते समंतात्क्षितिमंडले

قال بولستيا: لما عزموا هكذا، شرع جميع الآلهة—ومعهم إندرا—في البحث عن أغني من كل جهة، عبر دائرة الأرض كلها.

Verse 18

ततस्ते पुरतो दृष्ट्वा शुकं श्रांता दिवौकसः । पप्रच्छुः श्रद्धया वह्निर्यदि दृष्टः प्रकथ्यताम्

ثم إن سكان السماء وقد أنهكهم التعب، لما رأوا شوكا أمامهم، سألوه بخشوع: «إن كنت قد رأيت أغني فحدّثنا به».

Verse 19

शुक उवाच । योऽयं वंशो महानग्रे प्रदग्धो वह्निसंगतः । प्रणष्टो हव्यवाहोत्र मया दृष्टो महाद्युतिः

قال شوكا: «ذلك الساق العظيم من الخيزران الذي احترق من قبل حين لامس النار—هناك رأيتُ هافيَفاهَا (أغني) الذي كان قد توارى، متلألئًا ببهاء عظيم».

Verse 20

शुकेनावेदितो वह्निः शप्त्वा तं मन्युना वृतः । गद्गदा भावि ते वाणी प्रोक्त्वेदं प्रस्थितो द्रुतम्

لما دلَّ شُوكا على فَهْني (أغني)، غلب الغضبُ أغني فلعنه قائلاً: «سيصير كلامُك تلعثماً». ثم قال ذلك وانصرف مسرعاً.

Verse 21

प्रविवेश शमीगर्भमश्वत्थं तरुसत्तमम् । तत्रस्थो द्विपराज्ञा स कथितो विबुधान्प्रति

ودخل في جوف شجرة الشَّمي—في شجرة الأشفَتَّها، سيدة الأشجار. وبينما كان مقيماً هناك، أخبر ملكُ الفيلةِ الآلهةَ بأمره.

Verse 22

स तं प्रोवाच ते जिह्वा विपरीता भविष्यति । ततो जलाशयं गत्वा पर्वतेऽर्बुदसंज्ञके

وقال له: «سيصير لسانُك معوجّاً». ثم مضى إلى غديرٍ على جبلٍ يُدعى أَربُدا،

Verse 23

प्रविष्टो भगवान्वह्निर्यथा देवैर्न लक्ष्यते । तत्रोत्थेन दर्दुरेण तेषां प्रोक्तो हुताशनः

دخل فَهْني المبارك على وجهٍ لا تدركه به الآلهة. غير أنّ ضفدعاً نهض هناك فكشف لهم هوتاشَنَة (آكل القرابين).

Verse 24

अत्राऽसौ तिष्ठते वह्निर्निर्झरे पर्वतस्य च । दग्धाश्च जलजाः सर्वे सुतप्तेनैव वारिणा

«هنا يقيم أغني—في شلال الجبل؛ وقد احترقت جميع الكائنات المولودة من الماء بالماء نفسه، إذ صار شديد السخونة.»

Verse 25

कृच्छ्रादहं विनिष्क्रांतस्तस्मान्मृत्युमुखात्सुराः । तच्छ्रुत्वा यत्नमास्थाय प्रविष्टो हव्यवाहनः

بمشقة عظيمة نجوتُ من فمِ الموتِ ذاك، يا معشرَ الآلهة. فلما سمع هافيافاهانا (أغني) ذلك، اجتهد وبذل وسعه ثم دخل ذلك الموضع.

Verse 26

भविष्यसि विजिह्वस्त्वं शप्त्वा तं दर्दुरं नृपः

«ستصير بلا لسان (أو مشوَّه اللسان)!»—هكذا تكلّم الملك (أغني) بعدما لعن ذلك الضفدع.

Verse 27

ततो देवगणाः सर्वे निष्क्रांताः सलिलाश्रयात् । संवेष्ट्य तुष्टुवुः सर्वे स्तवैर्वेदोद्भवैर्नृप

ثم خرجت جموعُ الآلهة كلُّها من ملجئها في الماء؛ فأحاطوا به من كل جانب، يا أيها الملك، وسبّحوه بترانيم مولودة من الفيدا.

Verse 28

देवा ऊचुः । त्वमग्ने सर्वभूतानामंतश्चरसि पावक । त्वया हीनं जगत्सर्वं नाशं यास्यति सत्वरम्

قالت الآلهة: «يا أغني، يا مُطهِّر، إنك تسري في قلوب جميع الكائنات. وإن حُرم منك هذا العالم كلّه مضى سريعًا إلى الهلاك».

Verse 29

त्वं मुखं सर्वदेवानां त्वयि लोकाः प्रतिष्ठिताः । भूलोके च त्वया त्यक्ते वयं सर्वे सवासवाः । विनाशमेव यास्यामस्तस्मात्त्वं त्रातुमर्हसि

«أنتَ “فمُ” جميعِ الآلهة، وعليكَ تقومُ العوالم. إن تركتَ عالمَ الأرض، فإننا جميعًا—مع إندرا—لن نلقى إلا الهلاك. فلذلك ينبغي لك أن تحمينا وتُنقذنا».

Verse 30

त्वं ब्रह्मा त्वं महादेवस्त्वं विष्णुस्त्वं दिवाकरः । त्वं चंद्रस्त्वं च धनदो मरुत्त्वं च सुरेश्वरः

أنتَ براهما؛ وأنتَ مهاديڤا؛ وأنتَ فيشنو؛ وأنتَ الشمس. وأنتَ القمر؛ وأنتَ كوبيرا واهبُ الثروة؛ وأنتَ ماروت؛ وأنتَ ربُّ الآلهة.

Verse 31

इंद्राद्या विबुधाः सर्वे त्वदायत्ता हुताशन । किमर्थं भगवन्मर्त्त्यं त्यक्त्वा त्वमत्र संस्थितः । किमर्थं भगवन्नस्माननागांस्त्यक्तुमिच्छसि

يا هوتاشانا، إنّ جميع الآلهة بدءًا من إندرا معتمدون عليك. فلماذا، أيها الربّ، تركتَ عالم البشر الفانين وأقمتَ هنا؟ ولماذا، أيها الربّ، تريد أن تهجرنا ونحن بلا ذنب؟

Verse 32

पुलस्त्य उवाच । वेष्टितो भगवान्वह्निर्देवैः स्तुतिपरायणैः । तस्यैव निर्झरस्याथ तटस्थो वाक्यमब्रवीत्

قال بولاستيا: وقد أحاطت بالربّ إلهِ النار آلهةٌ مواظبةٌ على التسبيح، فوقف على ضفّة ذلك الشلّال المقدّس بعينه، ثم نطق بهذه الكلمات.

Verse 33

वह्निरुवाच । अभक्ष्यभक्षणे शक्रो मामिच्छति नियोजितुम् । तेनैव न करोत्येष वृष्टिं मर्त्त्ये सुरेश्वरः

قال أغني: «إنّ شَكرا يريد أن يكلّفني بأكل ما لا ينبغي أكله. ولهذا السبب بعينه يحبسُ سيّدُ الآلهة المطرَ عن عالم البشر.»

Verse 34

अतोऽहं भूतलं त्यक्त्वा प्रविष्टो निर्झरे त्विह । प्रणष्टान्नरसे लोके न चाहं स्थातुमुत्सहे

لذلك تركتُ وجهَ الأرض ودخلتُ هذا الشلّال هنا. وفي عالمٍ هلكت فيه خلاصةُ الإنسانية والاستقامةُ في السلوك، لا طاقةَ لي على البقاء.

Verse 35

शक्र उवाच । शृणु यस्मान्मया रोधः कृतो वृष्टेर्हुताशन । देवापिर्नाम धर्मज्ञः क्षत्रियाणां यशस्करः

قال شَكْرَةُ (إندرا): «اسمعْ يا هوتاشَنَ (أغني)، سببَ ما منعتُ به المطر. إنّ رجلاً يُدعى ديفابي—عارفٌ بالدارما، ومصدرُ مجدٍ للكشاتريا».

Verse 36

प्रतीपस्तत्सुतः साधुः सर्वशीलवतां वरः । देवापौ च गते स्वर्गं ज्येष्ठभ्रातरमग्रजम् । संत्यक्त्वा जगृहे राज्यं शंतनुस्तत्सुतोऽवरः

«وكان ابنه برَتيبا رجلاً صالحاً، أرفعَ أهل السيرة الكريمة. ولمّا مضى ديفابي، الأخ الأكبر، إلى السماء، تولّى شَنتَنو—الابن الأصغر لبرَتيبا—الملكَ بعد أن تجاوز أخاه الأكبر.»

Verse 37

एतस्मात्कारणाद्राज्ये तस्य वृष्टिर्निराकृता । तवादेशात्करिष्यामि निवर्तस्व हुताशन

«ولهذا السبب بعينه حُبِسَ المطرُ في مملكته. وبأمرك سأُصلح الأمر؛ فتنحَّ يا هوتاشَنَ (أغني).»

Verse 38

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षः पुष्करावर्तकान्घनान् । द्रुतमाज्ञापयामास वृष्ट्यर्थं जगतीतले

قال بولستيا: «ولمّا قال ذلك، أمرَ سَهَسْرَاكْشَةُ (إندرا) سريعاً السُّحُبَ الحاملةَ للمطر، المسماةَ بوشكارافرتكا، أن تُفيضَ الغيثَ على وجه الأرض.»

Verse 39

अथ शक्रसमादिष्टा विद्युत्वन्तो बलाहकाः । गम्भीरराविणः सर्वं भूतलं प्रचुरैर्जलैः । पूरयामासुरत्युग्रा द्युतिमन्तो महीपते

ثمّ، بأمر شَكْرَةَ (إندرا)، امتلأت السُّحُبُ بالبرق—ذاتُ رعدٍ عميق، شديدةُ البأس، متلألئة—فأغرقتْ وجهَ الأرض كلَّه بمياهٍ غزيرة، أيها الملك.

Verse 40

ततोऽगमत्परां तुष्टिं भगवान्हव्यवाहनः । रोचयामास भूपृष्ठे वसतिं देवकारणात्

حينئذٍ نال المبارك هَفْيَفاهَنَة (أغني) الرضا الأسمى، وبسبب قصد الآلهة أقرَّ أن يجعل مقامه على وجه الأرض.

Verse 41

देवा ऊचुः । तवाऽदेशात्कृता वृष्टिरन्यत्कार्यं हुताशन । यत्ते प्रियं तदस्माकं सुशीघ्रं हि निवेदय

قالت الآلهة: «بأمرك هطلت الأمطار. يا هوتاشَنَة، أيُّ عملٍ آخر بقي؟ ما كان محبوبًا لديك فأخبرنا به سريعًا».

Verse 42

अग्निरुवाच । एतज्जलाशयं पुण्यं मन्नाम्ना तीर्थमुत्तमम् । ख्यातिं यातु धरापृष्ठे युष्माकं हि प्रसादतः

قال أغني: «ليشتهر هذا الغدير المقدّس على وجه الأرض كتيرثا سامٍ يحمل اسمي، وذلك بفضل نعمتكم ورحمتكم.»

Verse 43

देवा ऊचुः । अग्नितीर्थमिदं लोके प्रख्यातिं संप्रयास्यति । अत्र स्नातो नरः सम्यगग्निलोकं प्रयास्यति

قالت الآلهة: «سيغدو هذا الموضع مشهورًا في العالم باسم أغنيتيرثا. ومن اغتسل هنا على الوجه الصحيح بلغ عالم أغني».

Verse 44

यस्तिलान्दास्यति नरस्तीर्थेऽस्मिन्सुसमाहितः । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं तस्य भविष्यति

من قدّم حبّات السمسم في هذا التيرثا بقلبٍ ثابتٍ وخشوع، نال ثمرة قربان أغنيشْطوما.

Verse 45

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा सुराः सर्वे स्वस्वस्थानं ययुस्ततः । वह्निश्च भगवान्राजन्यथापूर्वमवर्तत

قال بولاستيا: «فلما قالوا ذلك انصرف جميع الآلهة إلى مساكنهم. وبقي فَهْني (أغني) المُبَجَّل، أيها الملك، على حاله كما كان من قبل».

Verse 46

यश्चैत्पठते नित्यं प्रातरुत्थाय चोत्तमम् अग्नितीर्थस्य माहात्म्यं मुच्यते सर्वपातकैः

ومن يقرأ كلَّ يومٍ عند النهوض صباحًا هذا الماهاتميا الجليل لأغنيتيرثا، يتحرّر من جميع الآثام.

Verse 47

अहोरात्रकृतात्पापात्स शृण्वन्नपि मुच्यते

وحتى بمجرد الاستماع، يتحرّر من الآثام التي ارتكبها في يومٍ وليلة.