Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

इंद्राद्या विबुधाः सर्वे त्वदायत्ता हुताशन । किमर्थं भगवन्मर्त्त्यं त्यक्त्वा त्वमत्र संस्थितः । किमर्थं भगवन्नस्माननागांस्त्यक्तुमिच्छसि

iṃdrādyā vibudhāḥ sarve tvadāyattā hutāśana | kimarthaṃ bhagavanmarttyaṃ tyaktvā tvamatra saṃsthitaḥ | kimarthaṃ bhagavannasmānanāgāṃstyaktumicchasi

يا هوتاشانا، إنّ جميع الآلهة بدءًا من إندرا معتمدون عليك. فلماذا، أيها الربّ، تركتَ عالم البشر الفانين وأقمتَ هنا؟ ولماذا، أيها الربّ، تريد أن تهجرنا ونحن بلا ذنب؟

इन्द्राद्याःIndra and others
इन्द्राद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र-आदि (प्रातिपदिक; इन्द्र + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विबुधाःgods; wise beings
विबुधाः:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective)
त्वदायत्ताःdependent on you
त्वदायत्ताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वद्-आयत्त (प्रातिपदिक; त्वद् + आयत्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective) ‘विबुधाः’ इत्यस्य
हुताशनO Fire (eater of offerings)
हुताशन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहुत-अशन (प्रातिपदिक; हुत + अशन्)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
किमर्थम्why; for what purpose
किमर्थम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम्-अर्थ (प्रातिपदिक; interrogative)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: ‘for what reason?’)
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
मर्त्यम्a mortal; mankind
मर्त्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकाल (prior action)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संस्थितःare staying; are stationed
संस्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् (past participle, क्त; here active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicative)
किमर्थम्why
किमर्थम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम्-अर्थ (प्रातिपदिक; interrogative)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अनागान्blameless; not guilty
अनागान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनाग (प्रातिपदिक; अ-नाग)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (adjective) ‘अस्मान्’ इत्यस्य
त्यक्तुम्to abandon
त्यक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
इच्छसिyou wish
इच्छसि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Devas

Tirtha: Arbuda-nirjhara (holy waterfall on Arbuda)

Type: kund

Scene: Indra and the assembled devas, hands folded, address Agni with reverent urgency near a roaring waterfall on a forested mountain; Agni’s presence is luminous yet withdrawn.

A
Agni (Hutāśana)
I
Indra
V
Vibudhas (Devas)
M
Mortals (Martya)

FAQs

When a sustaining power withdraws, even the mighty become helpless—hence humility, inquiry, and reconciliation are dharmic responses.

The narrative backdrop is Arbuda’s sacred terrain; the verse itself focuses on the crisis of withdrawal rather than naming a tirtha.

None explicitly; the emphasis is on restoring right order so that cosmic functions like rain and sacrifice can resume.