Rig Veda 9.94.3: Mandala 9, Sukta 94, Mantra 3

Sukta 9.94

Devata: Soma Pavamāna (as kavi-inspirer)

Samhita Patha (Devanagari)

परि यत्कविः काव्या भरते शूरो न रथो भुवनानि विश्वा । देवेषु यशो मर्ताय भूषन्दक्षाय रायः पुरुभूषु नव्यः ॥

Recitation with translationRig Veda 9.94.3

Transliteration

pári yát kavíḥ kā́vyā bhárate śū́ro ná rátho bhúvanāni víśvā | devéṣu yáśo mártāya bhū́ṣan dákṣāya rāyáḥ puru-bhū́ṣu návyaḥ ||

Translation

حينَ يحملُ الكَفِيّ (kavi) رؤياهُ الشِّعريةَ مُحيطًا بكلِّ شيء، كعربةِ بطلٍ تجوبُ جميعَ العوالم، يُهيّئُ مجدًا بين الآلهةِ للإنسانِ الفاني؛ وتأتي ثرواتٌ جديدةٌ كثيرةُ الوجوه—غِنى الكينونة—لِـ dakṣa، قوّةِ الاقتدار على الفعلِ القويم.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• परि: around, all around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• यत्: that which, what
• यत्: Karma (यत् = ‘that which’ as object of भरते) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कविः: the seer, poet (kavi)
• कविः: Kartā
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• काव्या: poetic works, hymns
• काव्या: Karma
• Type: Noun
• Root: काव्य (प्रातिपदिक)

• भरते: bears, brings forth, carries
• भरते: —
• Type: Verb
• Root: √भृ (भृञ् धारणे/भरणे)

• शूरः: a hero, valiant one
• शूरः: Kartā (उपमान-कर्तृ) / विशेषण-भाव
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• रथः: chariot
• रथः: Kartā (उपमान-कर्तृ) / उपमेय-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• भुवनानि: worlds, realms
• भुवनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक; √भू)

• विश्वा: all, entire
• विश्वा: Karma (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• यशः: glory, fame
• यशः: Karma (भूषन् इत्यस्य) / फल
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)

• मर्ताय: for the mortal
• मर्ताय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मर्त (प्रातिपदिक)

• भूषन्: adorning, making splendid
• भूषन्: Kartā (कविः) का क्रियाविशेषण/विशेषण
• Type: Verb (participle)
• Root: √भूष् (भूष् अलङ्कारे/शोभने)

• दक्षाय: for the able one / for Dakṣa (skill, power)
• दक्षाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)

• रायः: of wealth, of riches
• रायः: सम्बन्ध (genitive) / हेतु-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि (प्रातिपदिक; ‘wealth’)

• पुरुभूषु: in many splendors / in many abundant forms
• पुरुभूषु: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: पुरुभूषु (प्रातिपदिक; पुरु- + भूषु)

• नव्यः: new, fresh, renewed
• नव्यः: Kartā (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: नव्य (प्रातिपदिक)