Rig Veda 8.71.2: Mandala 8, Sukta 71, Mantra 2

Sukta 8.71

Devata: Agni (implicitly/continuing addressee of the hymn; reinforced by surrounding verses with ‘Agne’, ‘Jātavedas’, ‘Ūrjaḥnapāt’)

Samhita Patha (Devanagari)

नहि मन्युः पौरुषेय ईशे हि वः प्रियजात । त्वमिदसि क्षपावान् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.71.2

Transliteration

náhi manyúḥ paúruṣeya í̄śe hí vaḥ priyajāta | tvám íd asi kṣapā́vān ||

Translation

لا غضبٌ بشريٌّ ولا اندفاعٌ شخصيٌّ محضٌ يملك أن يتسلّط عليك حقًّا، يا مولودَ المحبّة. أنت وحدك سيّدُ الليالي، ذو القوّة على الاحتمال وعلى قيادتنا عبر الممرّات المظلمة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नहि: indeed not / surely not
• नहि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नहि (न + हि)

• मन्युः: wrath, anger, fierce spirit
• मन्युः: कर्तृ (वाक्यस्य कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्यु (प्रातिपदिक)

• पौरुषेयः: human, belonging to a man / of human origin
• पौरुषेयः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: पौरुषेय (पुरुष + एय, तद्धित-प्रातिपदिक)

• ईशे: rules, has power over
• ईशे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईश् (धातु)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• वः: of you (your)
• वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रियजात: O dear-born / O beloved-born (epithet)
• प्रियजात: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: प्रियजात (प्रिय + जात), समास-प्रातिपदिक

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत्/इद् (निपात; वैदिक ‘इद्’)

• असि: you are
• असि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• क्षपावान्: night-possessing; having nights (i.e., enduring/abiding through nights)
• क्षपावान्: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: क्षपावन्त् (प्रातिपदिक; -वन् प्रत्ययः)