Rig Veda 8.53.8 — Mandala 8, Sukta 53, Mantra 8

Sukta 8.53

Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; 8.53 frequently Triṣṭubh in Indra hymns, though confirmation requires full metrical count)

Samhita Patha (Devanagari)

अहं हि ते हरिवो ब्रह्म वाजयुराजिं यामि सदोतिभिः । त्वामिदेव तममे समश्वयुर्गव्युरग्रे मथीनाम् ॥

Transliteration

aháṃ hí te harivo bráhma vāja-yúr ā́jiṃ yāmi sádotibhiḥ | tvā́m íd evá tám amé sám aśva-yúr gavyúr ágre mathīnā́m ||

Translation

فَإِنِّي أَنَا، يَا هَرِيفَاهْ (Harivaḥ)، بِـ«بْرَهْمَن» (brahman) —نُطْقِ الرُّوحِ الطَّالِبِ لِلْفَيْضِ— أَدْخُلُ سِبَاقَ «آجِي» (ājí) دَائِمًا بِمَعُونَتِكَ. إِيَّاكَ وَحْدَكَ أَشْتَهِي وَأَتَّحِدُ بِكَ—طَالِبًا قُوَّةَ الفَرَسِ وَنُورَ البَقَرِ—فِي مُقَدَّمَةِ عَمَلِيَّاتِ الخَضِّ (mathī)، تِلْكَ العَصْرَاتِ الدَّاخِلِيَّةِ الَّتِي تُخْرِجُ السُّومَا (Soma).

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• ते: to/for you
• ते: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हरिवः: O Hariva (Indra, having bay horses)
• हरिवः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: हरिवत् (प्रातिपदिक; संबोधन-रूप)

• ब्रह्म: a sacred formulation/hymn
• ब्रह्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• वाजयुः: seeking the prize/strength
• वाजयुः: कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
• Type: Adjective
• Root: वाजयु (प्रातिपदिक; वाज+यु ‘seeking prize/strength’)

• आजिम्: the race/contest
• आजिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: आजि (प्रातिपदिक)

• यामि: I go / I proceed
• यामि: —
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• सदः: the seat/assembly (sacrificial session)
• सदः: कर्म (गन्तव्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: सदस् (प्रातिपदिक)

• ऊतिभिः: with helps/aids
• ऊतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्: just, indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद्/इत् (निपात)

• एव: only, precisely
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• तमम्: most (excellent)
• तमम्: कर्म (विशेषणम् ‘त्वाम्’)
• Type: Adjective
• Root: तम (प्रातिपदिक; ‘अत्यन्त’/superlative base)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• अश्वयुः: seeking horses
• अश्वयुः: कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
• Type: Adjective
• Root: अश्वयु (प्रातिपदिक; अश्व+यु ‘seeking horses’)

• गव्युः: seeking cows
• गव्युः: कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
• Type: Adjective
• Root: गव्यु (प्रातिपदिक; गो+यु ‘seeking cows’)

• अग्रम्: the foremost place/front
• अग्रम्: कर्म/अधिकरण (गमनस्य लक्ष्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• मथीनाम्: of the churners/strivers (contenders)
• मथीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मथिन् (प्रातिपदिक; ‘stirring/contending one’)