Rig Veda 8.46.33: Mandala 8, Sukta 46, Mantra 33

Sukta 8.46

Rishi: Not determinable from excerpt.

Devata: A feminine power is foregrounded (possibly a symbolic figure within the hymn rather than an independent devatā); no explicit deity-name in this verse.

Chandas: Not determinable with certainty from single verse without scan.

Samhita Patha (Devanagari)

अध स्या योषणा मही प्रतीची वशमश्व्यम् । अधिरुक्मा वि नीयते ॥

Transliteration

adha syā́ yóṣaṇā mahī́ pratī́cī váśam aśvyám | adhírukmā ví nīyate ||

Translation

حينئذٍ تعود تلك القوّة الأنثويّة العظيمة (شاكتي) إلينا، حاملةً سلطانًا على قوّة الجواد؛ متزيّنةً بالنور الذهبي تُقاد إلى الأمام—صورةٌ للنفس تُهدى إلى سيادةٍ مضيئة على طاقاتها.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध: then, now, moreover
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• स्या: this (she)
• स्या: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: स (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• योषणा: young woman, maiden
• योषणा: Kartā (स्या के विशेषण/अप्पोज़िशन में)
• Type: Noun
• Root: योषणा (प्रातिपदिक)

• मही: great, mighty
• मही: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक; ‘मह्/महत्’ से)

• प्रतीची: turned toward (us), facing, coming near
• प्रतीची: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रतीची (प्रातिपदिक; प्रति+अञ्च्)

• वशम्: control, sway, power
• वशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वश (प्रातिपदिक)

• अश्व्यम्: horse(-like), pertaining to horses
• अश्व्यम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अश्व्य (प्रातिपदिक; अश्व ‘horse’ से)

• अधि: upon, over
• अधि: Adhikaraṇa (स्थानीय/अधिष्ठान सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• रुक्मा: golden ornament, gold
• रुक्मा: Kartā
• Type: Noun
• Root: रुक्म (प्रातिपदिक)

• वि: forth, apart (prefix)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• नीयते: is led/borne, is carried
• नीयते: — (कर्मणि; कर्ता ‘रुक्मा’)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु; √नी ‘to lead’)