Rig Veda 8.40.11: Mandala 8, Sukta 40, Mantra 11

Sukta 8.40

Rishi: Nabhāka (as indicated by the refrain/epithet nabhāka-vat in the hymn; traditional attribution)

Devata: Indra (implicit heroic breaker of Śuṣṇa’s enclosures) / the invoked victorious Power

Chandas: Jagatī (probable; requires full metrical count verification against pada lengths)

Samhita Patha (Devanagari)

तं शिशीता स्वध्वरं सत्यं सत्वानमृत्वियम् । उतो नु चिद्य ओहत आण्डा शुष्णस्य भेदत्यजैः स्वर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ॥

Recitation with translationRig Veda 8.40.11

Transliteration

taṃ śiśītā svadhvaraṃ satyaṃ satvānam ṛtviyam | uto nu cid ya ohasā āṇḍāni śuṣṇasya bhedati jeṣat svaḥ-vatīr apo nabhantām anyake same ||

Translation

اشحذوا وهيّئوا تلك القوّةَ الحقّةَ المستقيمةَ في اليَجْنَة (yajña)، تلك القدرةَ العاملةَ في أوانِها. فإنّه حقًّا، بقوّته يشقُّ بيضَ شُوشْنَةَ (Śuṣṇa)؛ ثم تندفعُ المياهُ الحاملةُ لنورِ سُوريا (Sūrya) وتتلألأ في مستوى آخرَ أرفعَ من الكينونةِ نفسِها.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तम्: him/that
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शिशीत: sharpen/prepare (you)
• शिशीत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: शि (धातु; ‘to sharpen/prepare’)

• स्वध्वरम्: well-ordered/without injury (sacrifice/rite)
• स्वध्वरम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वध्वर (प्रातिपदिक; सु- + अध्वर ‘sacrifice’)

• सत्यम्: true, real
• सत्यम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• सत्वानम्: the strong/mighty one
• सत्वानम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सत्वान् (प्रातिपदिक; ‘mighty/possessing strength’)

• ऋत्वियम्: ritual-priestly; fit for the rite
• ऋत्वियम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective/Noun
• Root: ऋत्विय (प्रातिपदिक; ‘belonging to the rite/seasonal priest’)

• उतो: and also; moreover
• उतो: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• यः: who
• यः: कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ओहत: brought/drove
• ओहत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह्/ऊह् (धातु; RV usage ‘to carry/bring/drive’)

• आण्डाः: eggs/ovoid masses
• आण्डाः: कर्म (भेदत्य् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: आण्ड (प्रातिपदिक; ‘egg/testicle; oval mass’)

• शुष्णस्य: of Śuṣṇa
• शुष्णस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (Proper)
• Root: शुष्ण (प्रातिपदिक; दैत्य-नाम)

• भेदति: splits, breaks
• भेदति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भिद् (धातु; ‘to split’)

• अजैः: with goats (as means)
• अजैः: करण
• Type: Noun
• Root: अज (प्रातिपदिक; ‘goat’; also ‘unborn/driver’ in some contexts)

• स्वर्वतीः: sun-bright, heaven-bringing
• स्वर्वतीः: कर्ता (अपः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्वत् (प्रातिपदिक; ‘sunlit/heavenly, possessing light’)

• अपः: waters
• अपः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक; ‘waters’)

• नभन्ताम्: let them burst forth/spring
• नभन्ताम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नभ् (धातु; ‘to burst forth/swell; spring’)

• अन्यके: in/with another (place/one)
• अन्यके: अधिकरण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अन्यक (प्रातिपदिक; ‘other/another’)

• समे: in the same/level place; together
• समे: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (locative)
• Root: सम (प्रातिपदिक; ‘level, equal; together’)