Rig Veda 7.15.5: Mandala 7, Sukta 15, Mantra 5

Sukta 7.15

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स्पार्हा यस्य श्रियो दृशे रयिर्वीरवतो यथा । अग्रे यज्ञस्य शोचतः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.15.5

Transliteration

spārhā́ yásya śríyo dṛśé rayír vīrá-vato yáthā | ágre yajñásya śócataḥ ||

Translation

مشتهىً منظرُ بهائه—رَيِيُّه كأنه لِمَن غَزُرَتْ فيه قوةُ البطولة—حين يشتعلُ في المقدّمة، على رأسِ اليَجْنَة (yajña).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्पार्हाः: desirable, longed-for
• स्पार्हाः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: स्पृह् (धातु) → स्पार्ह (प्रातिपदिक)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (genitive: ‘whose’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• श्रियः: splendours, glories, prosperities
• श्रियः: कर्तृ (मुख्य कर्तृपद)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)

• दृशे: for sight; to be seen
• दृशे: सम्प्रदान (दत्तव्य-लक्ष्य: ‘for seeing/for the sight’)
• Type: Noun
• Root: दृश् (धातु) → दृश्/दर्शन (प्रातिपदिक) / ‘दृश्’ (दर्शनार्थ)

• रयिः: wealth, bounty
• रयिः: कर्तृ (समुच्चित कर्तृपद)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• वीरवतॊ: of the hero-possessing (one); of the manly one
• वीरवतॊ: सम्बन्ध (genitive: ‘of the manly/hero-possessing one’)
• Type: Adjective
• Root: वीरवत् (प्रातिपदिक)

• यथा: as, just as
• यथा: सम्बन्ध/उपमान (comparative: ‘as, like’)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• अग्रे: in front; at the fore
• अग्रे: अधिकरण (स्थान/काल)
• Type: Indeclinable (adverbial locative)
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध (genitive: ‘of the sacrifice’)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• शोचतः: of the blazing (one); shining
• शोचतः: सम्बन्ध (genitive qualifying ‘यज्ञस्य’: ‘of the blazing/bright’)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: शुच् (धातु) → शोचत् (वर्तमान कृदन्त)