Rig Veda 6.8.4: Mandala 6, Sukta 8, Mantra 4

Sukta 6.8

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)

Devata: Agni Vaiśvānara (with Mātariśvan/Vivasvat mythic frame)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अपामुपस्थे महिषा अगृभ्णत विशो राजानमुप तस्थुॠग्मियम् । आ दूतो अग्निमभरद्विवस्वतो वैश्वानरं मातरिश्वा परावतः ॥

Transliteration

apā́m upásthe mahiṣā́ agṛbhṇata víśo rājā́nam úpa tasthur ṛ́gmiyam | ā́ dūtó agním abharad vivásvato vaiśvānaráṃ mātáriśvā parā́vataḥ ||

Translation

في حِجرِ المياه (Āpas) قبضَ عليه الأقوياء؛ واقتربتِ الشعوبُ من ملكِها، الغنيِّ بالـṛc (المانترا). وبصفته رسولًا، جاءَ «ماتاريشفان» بـ«أغني» من «فيفاسفات»—من وراء البعيد—حاملًا اللهيبَ المستورَ إلى ميدانِ أعمالِ البشر.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• उपस्थे: in the lap/bosom
• उपस्थे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक)

• महिषाः: the mighty ones/bulls
• महिषाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: महिष (प्रातिपदिक)

• अगृभ्णत: they seized/held
• अगृभ्णत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ग्रह्

• विशः: the clans/peoples
• विशः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• राजानम्: the king
• राजानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• उप: near, up to
• उप: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: उप

• तस्थुः: they stood
• तस्थुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था

• ऋग्मियम्: hymn-worthy, praised with ṛks
• ऋग्मियम्: कर्म (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: ऋग्मिय (प्रातिपदिक) < ऋच्

• आ: hither, forth
• आ: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ

• दूतः: the messenger
• दूतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अभरत्: he brought
• अभरत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भृ

• विवस्वतः: from Vivasvat (the shining one, Sun)
• विवस्वतः: अपादान/सम्बन्ध (source/‘from’ in sense)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: विवस्वत् (प्रातिपदिक) < √वस्/वस् (दीप्तौ) (व्युत्पत्तिः)

• वैश्वानरम्: Vaiśvānara (belonging to all men)
• वैश्वानरम्: कर्म (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: वैश्वानर (प्रातिपदिक)

• मातरिश्वा: Mātariśvan
• मातरिश्वा: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: मातरिश्वन् (प्रातिपदिक; देव-नाम)

• परावतः: from afar, from the distant region
• परावतः: अपादान
• Type: Noun/Adverbial (ablatival)
• Root: परावत् (प्रातिपदिक)