Rig Veda 6.64.2: Mandala 6, Sukta 64, Mantra 2

Sukta 6.64

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (Mandala 6 is predominantly Bharadvāja-family)

Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 6.64; confirm against pada-count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

भद्रा ददृक्ष उर्विया वि भास्युत्ते शोचिर्भानवो द्यामपप्तन् । आविर्वक्षः कृणुषे शुम्भमानोषो देवि रोचमाना महोभिः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.64.2

Transliteration

bhadrā́ dadr̥kṣe urviyā́ ví bhāsy útte śocír bhānávō dyā́m apaptan | āvír vákṣaḥ kr̥ṇuṣe śúmbhamānóṣo devi rócamānā máhobhiḥ ||

Translation

يا فجرًا مباركًا، واسعًا في سَعَتِك، تُرى وتُشرق؛ لهيبُك وأشعّتُك تقفز وتندفع إلى السماء. تُظهرين صدركِ، متزيّنةً بذاتك؛ أيتها الإلهة أُوشَس (Uṣas)، مضيئةً، متلألئةً بقواكِ العظيمة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भद्राः: auspicious, gracious
• भद्राः: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• ददृक्षे: I have appeared/come into view; I have shown myself
• ददृक्षे: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (दर्शन) → ददृक्ष् (इच्छार्थ/आकाङ्क्षार्थ-रूप, परोक्ष/आत्मनेपद)

• उर्वियाः: of the wide (expanse)
• उर्वियाः: Sambandha (सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: उर्वी (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: Kriyā-viśeṣaṇa
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/निपात)

• भासि: you shine
• भासि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √भा (दीप्तौ)

• उत: and, also
• उत: Sambandha/connector
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• ते: your
• ते: Sambandha (सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शोचिः: flame, radiance
• शोचिः: Kartā (अपपतन्-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: शोचिस् (प्रातिपदिक)

• भानवः: beams, rays
• भानवः: Kartā (अपपतन्-क्रियायाः; शोचिः सह समुच्चितम्)
• Type: Noun
• Root: भानु (प्रातिपदिक)

• द्याम्: the heaven, the sky
• द्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• अपपतन्: they flew down/away, fell upon
• अपपतन्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √पत् (गतौ) + अप (उपसर्ग)

• आविः: openly, manifestly
• आविः: Kriyā-viśeṣaṇa
• Type: Indeclinable
• Root: आविस् (अव्यय)

• वक्षः: breast, chest
• वक्षः: Karma
• Type: Noun
• Root: वक्षस् (प्रातिपदिक)

• कृणुषे: you make, you render
• कृणुषे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• शुम्भमानः: adorning oneself; shining forth
• शुम्भमानः: Kartā-viśeṣaṇa
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √शुभ्/शुम्भ् (दीप्तौ/अलङ्कारे) → शुम्भमान (वर्तमानकृदन्त)

• उषः: O Dawn
• उषः: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)

• रोचमानाः: shining, gleaming
• रोचमानाः: Kartā-viśeṣaṇa
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √रुच् (दीप्तौ) → रोचमान (वर्तमानकृदन्त)

• महोभिः: with great powers/might
• महोभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: महस् (प्रातिपदिक)